VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 578)
Mevzuat İçeriği
VERGİ USUL
KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 578)
Amaç ve konu
MADDE 1- (1) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 413 üncü maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye
istinaden, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve mezkûr Kanunun 5
inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin; söz
konusu 5 inci madde hükümleri çerçevesinde genel yönetim kapsamındaki kamu
idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel kişilerle paylaşılması
karşılığında katılma payı ödenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi bu
Tebliğin amaç ve konusunu oluşturmaktadır.
Yasal mevzuat ve dayanak
MADDE 2- (1) 213 sayılı Kanunun;
– 5 inci maddesinde, “Aşağıda
yazılı kimseler görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili
kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine,
servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya
gizli kalması lazım gelen diğer hususları ifşa edemezler ve kendilerinin veya
üçüncü şahısların nef'ine kullanamazlar;
1. Vergi muameleleri ve
incelemeleri ile uğraşan memurlar;
2. Vergi mahkemeleri, bölge
idare mahkemeleri ve Danıştay’da görevli olanlar;
3. Vergi kanunlarına göre
kurulan komisyonlara iştirak edenler;
4. Vergi işlerinde kullanılan
bilirkişiler.
Bu yasak, yukarıda yazılı
kimseler, bu görevlerinden ayrılsalar dahi devam eder.
Ancak, vergi güvenliğini
sağlamak amacıyla Gelir Vergisi mükelleflerinin yıllık Gelir Vergisi, sermaye
şirketlerinin Kurumlar Vergisi beyannamelerinde gösterdikleri matrahları (zarar
dahil) ve beyanları üzerinden tarh olunan Gelir ve Kurumlar Vergileri ile
mükelleflerin ad ve unvanları, bağlı oldukları vergi dairelerince
beyannamelerin verildiği yıl içinde dairenin münasip yerlerine asılacak
cetvellerle ilan olunur. Mükellefin bağlı bulunduğu teşekkül varsa, bu ilan
orada da yapılır.
…
Gelir Vergisi mükellefleri
(Kazancı basit usulde tespit edilenler dahil) ile sermaye şirketleri her yıl
Mayıs ayının son gününe kadar vergi tarhına esas olan kazanç tutarları ile
bunlara isabet eden vergi miktarlarını gösteren levhayı almak zorundadırlar. İlan
ve levhalara ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığınca belli edilir.
…
Kamu kurum ve kuruluşları
tarafından ilgili kanunları uyarınca mükelleflerden talep edilebilen, kurum ve
kuruluşların görevleriyle doğrudan ilgili ve görevlerinin ifası için zorunluluk
ve süreklilik arz eden bilgilerin, bu kurum ve kuruluşlara verilmesi vergi
mahremiyetinin ihlali sayılmaz. Bu durumda, kendilerine bilgi verilenler, bu
maddede yazılı yasaklara uymak zorunda olup, bu bilgilerin muhafazasını
sağlamaya yönelik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Maliye Bakanlığı, bu fıkra
uyarınca verilecek bilgilerin kapsamı ile bilgi paylaşımına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.
….”,
– Mükerrer 242 nci maddesinin
(2) numaralı fıkrasının son paragrafında, “Maliye Bakanlığı; … bu Kanun
kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esaslarını
düzenlemeye ve denetlemeye yetkilidir. …”,
– Mükerrer 257 nci maddesinde,
“Maliye Bakanlığı;
….
4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine
göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname,
bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik
imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dâhil olmak
üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine,
beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin yetki
verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında
izin vermeye, standart belirlemeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname,
bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler ile bilgilerin
aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve
esasları tespit etmeye, bu zorunluluk veya standartları beyanname, bildirim,
yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler veya bilgi ve işlem çeşitleri,
mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya ya da
belirlemeye, … bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere
ilişkin yapılan işlemlerin sonuçlarını internet de dâhil olmak üzere her türlü
elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında ilgili kişilere göndermeye ve
bunların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye,
….
Yetkilidir.”,
– 362 nci maddesinde, “Bu
Kanunda yazılı vergi mahremiyetine uymaya mecbur olan kimselerden bu
mahremiyeti ihlal edenler, Türk Ceza Kanununun 239 uncu maddesi hükümlerine
göre cezalandırılır.”,
– Mükerrer 413 üncü maddesinde,
“Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve bu Kanunun 5 inci maddesi
kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin; anılan madde hükümleri
çerçevesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve
kuruluşları ve tüzel kişilerle paylaşılması karşılığında sorgu veya dönen kayıt
başına 25 kuruştan az olmamak üzere katılma payı alınır. Katılma payının
tutarı, sorgulanan veya dönen verinin sayısı, boyutu ve kapsamı, verinin
sorgulama dışında toplu olarak paylaşılması durumunda paylaşılan verinin sayısı,
boyutu, kapsamı ve mükellef sayısı ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınarak
Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenebilir. Bakanlık, kanunları gereğince
mükelleflerden alabilecekleri bilgileri Başkanlık sistemlerinden alan kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarından, paylaşılan
verinin türü ve paylaşılma şeklini de dikkate alarak katılma payı almamaya veya
daha düşük tutarlı almaya yetkilidir. Katılma payları, yeni bir belirleme
yapılmadığı sürece, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Ödenecek katılma payı
tutarının belirlenmesine esas olan sorgu, dönen kayıt veya toplu olarak
paylaşılan veri miktarının belirlenmesinde Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları
esas alınır.
Katılma payları, takvim yılının
üçer aylık dönemleri itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından paylaşılan
veriler üzerinden hesaplanır ve üç aylık dönemi takip eden ayın sonuna kadar
veri paylaşılanlara bildirilir. Katılma payları bildirimin yapıldığı ayı
izleyen ayın sonuna kadar Bakanlık merkez muhasebe birimine ödenir.
Süresinde ödeme yapmayanlarla
ödeme yapılıncaya kadar bilgi paylaşımı yapılmaz. Süresinde ödenmeyen katılma
payları gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi
dairelerince takip ve tahsil edilir.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin
usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
(2) 27/5/2011 tarihli ve 27946
sayılı Resmî Gazate’de yayımlanan 408 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinin;
– “2.2. Vergi Levhalarında
Bulunacak Bilgiler” başlıklı bölümünde, “Mükellefin;
a) Adı ve soyadı,
b) Ticaret unvanı,
c) İş yeri adresi,
ç) Vergi kimlik numarası,
d) Bağlı bulunduğu vergi dairesi,
e) Vergi türü,
f) İşe başlama tarihi,
g) Ana faaliyet kodu ve faaliyet
türü,
h) Faaliyet durumu (faal, terk,
tasfiye halinde),
ı) Beyan edilen son üç yıla ait
matrahlar ve bu matrahların ait olduğu takvim yılı için tahakkuk eden vergiler,
i) Gelir İdaresi Başkanlığı
bilgi işlem sistemi tarafından üretilecek onay kodu.
Vergi levhasının muhtevası
(Ek:1) de gösterilmiştir.”,
– “4.1. Vergi Kimlik Numarası
Doğrulama Hizmeti” başlıklı bölümünde, “Maliye Bakanlığı, özel/kamu kurum ve
kuruluşlarına bilgi paylaşım servisleri aracılığıyla vergi kimlik numarası
doğrulama hizmeti sunabilir. Bu hizmet ile fatura düzenleme veya diğer
işlemlerinde muhataplarının vergi kimlik numarasına ihtiyaç duyan kurum ve
kuruluşlar, sorgulama yapılan mükellefin vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik
numarası anahtar alan olmak kaydıyla sorgulanan mükellefin, vergi kimlik
numarasının doğruluğunu, faal mükellef olup olmadığını ve unvanını
sorgulayabileceklerdir.”,
– “4.2. Vergi Levhası Doğrulama
Hizmeti” başlıklı bölümünde ise, “Özel/kamu kurum ve kuruluşları, bu hizmeti
kullanarak kendilerine sunulan vergi levhasının onay kodu ile vergi levhasının
doğruluğunu ve güncelliğini sorgulayabilirler.
….
Maliye Bakanlığı, uygun gördüğü
özel/kamu kurum ve kuruluşlarına bu hizmeti vergi kimlik numarası veya T.C.
kimlik numarası anahtar alan olmak üzere kullandırabilir.”,
ifadeleri yer almaktadır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) 213 sayılı Kanun: 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununu,
b) Bakanlık: Hazine ve Maliye
Bakanlığını,
c) Başkanlık: Gelir İdaresi
Başkanlığını,
ç) Girdi verisi: Servis yolu ile
veri seti üzerinde yapılan her bir sorgu için kullanılan girdi parametresi veya
parametrelerinden oluşan veri kümesini,
d) Veri seti: Servis üzerinden
sorgulamanın yapıldığı kaynak verileri,
e) Veriye erişim servisleri: Veriye
doğrudan veya referans değerleri kullanılarak erişim için kullanılan servisleri,
ifade eder.
Katılma payı alınabilecek
bilgiler
MADDE 4- (1) 213 sayılı Kanunun mükerrer 413
üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince, Başkanlık sistemlerinde yer alan ve mezkûr
Kanunun 5 inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin
anılan madde hükümleri çerçevesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri
dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel kişilerle paylaşılması
karşılığında katılma payı alınacaktır.
(2) 213 sayılı Kanunun 5 inci
maddesindeki hükümler ile 408 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğindeki
düzenlemeler kapsamında vergi mahremiyeti kapsamında yer almayan bilgiler ile
vergi mahremiyeti kapsamında yer almakla birlikte kişilerin paylaşılmasına rıza
gösterdikleri/muvafakat ettikleri bilgiler paylaşıma konu edilebilecektir.
(3) Kişilerin bilgi paylaşımına
ilişkin rızaları/muvafakatları ıslak imzalı, elektronik imzalı, elektronik
mühürlü olarak veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden ya da 19/10/2005 tarihli ve
5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile bu Kanunla ilgili mevzuatta belirlenen usul
ve esaslara göre alınabilecektir.
Katılma payı alınma esasları
MADDE 5- (1) Başkanlık sistemlerinde yer alan
ve 213 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle
paylaşılabilecek bilgilerin; anılan madde hükümleri çerçevesinde genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel
kişilerle paylaşılması karşılığında sorgu veya dönen kayıt başına katılma payı
alınır.
(2) Katılma payı; sorgu ile
yapılan paylaşımlarda sorgu veya dönen verinin içeriği, toplu olarak yapılan
paylaşımlarda paylaşılan verinin içeriği ve paylaşıma konu edilen mükellef
sayısı göz önünde bulundurularak belirlenir.
Katılma payı tutarı
MADDE 6- (1) Başkanlık sistemlerinde yer alan
ve 213 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle
paylaşılabilecek bilgilerin; anılan madde hükümleri çerçevesinde genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel
kişilerle paylaşılması karşılığında, veriye erişim servisleri üzerinden vergi
kimlik numarası ya da T.C. kimlik numarası ile yapılan sorgu başına ekte yer
alan tabloda (Ek:1) gösterilen tutarda katılma payı alınır.
(2) Hukuki koşulların sağlanması
ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması suretiyle toplu olarak yapılabilecek
bilgi paylaşımlarında, paylaşılan bilginin türü dikkate alınarak bilgisi
paylaşılan kişi başına (Ek:1)’de yer alan tutarda katılma payı alınır.
(3) Kanunları gereğince
mükelleflerden alabilecekleri bilgileri Başkanlık sistemlerinden alabilecek
olan, ticari amaç gütmeyen ve kamusal vazife gören kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarıyla, ticari amaç olmaksızın üyelerinin
mesleki müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan bilgi
paylaşımlarından, 3,5 kuruştan az olmamak üzere, (Ek:1)’de yer alan tutarların
onda biri oranında katılma payı alınır.
(4) Ödenecek katılma payı
tutarının belirlenmesine esas olan sorgu, dönen kayıt veya toplu olarak
paylaşılan veri miktarının belirlenmesinde Başkanlık kayıtları esas alınır.
(5) Bu maddede belirlenen
katılma payları, yeni bir belirleme yapılmadığı sürece, her yıl bir önceki yıla
ilişkin olarak, 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.
Katılma payının hesaplanması
ve bildirilmesi
MADDE 7- (1) Katılma payları, takvim yılının
üçer aylık dönemleri itibarıyla Başkanlık tarafından paylaşılan veriler
üzerinden hesaplanır ve üç aylık dönemi takip eden ayın sonuna kadar veri
paylaşılanlardan 213 sayılı Kanunun 107/A maddesi kapsamında elektronik
tebligat adresi bulunanlara elektronik ortamda, diğerlerine ise iadeli
taahhütlü mektupla tebliğ edilmek suretiyle bildirilir.
(2) Kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları ve üst kuruluşlarıyla mesleki müşterek ihtiyaçların karşılanması
amacı dışındaki amaçlarla yapılan paylaşımlara ilişkin katılma payları, kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının talebine
istinaden, bunlar tarafından ödenmek üzere bu kuruluşlara bildirilebilir.
(3) İlgililerine yapılan
tebligatı müteakip söz konusu katılma payları ile tebliğ tarihleri Bakanlık
merkez muhasebe birimine gönderilir.
Ödeme
MADDE 8- (1) Katılma payları bildirimin
yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar Bakanlık merkez muhasebe birimine
ödenir.
(2) Süresi içerisinde ödeme
yapmayanlara yeniden bir bildirimde bulunulmaz. Bakanlık merkez muhasebe
birimi, süresi içinde ödeme yapmayanların listesini, katılma payının vadesini
takip eden 5 iş günü içerisinde, bilgi paylaşımının durdurulması amacıyla
Başkanlığa bildirir.
(3) Bilgi paylaşımı durdurulan
kamu kurum ve kuruluşları ve tüzel kişilerin bilgi paylaşımının durdurulduğu
tarihe kadar ayrıca hesaplanan katılma payları, Başkanlık tarafından
ilgililerine ve Bakanlık merkez muhasebe birimine bildirilir. Bu şekilde bildirilen
tutarlar bildirimin yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir.
(4) Süresinde ödenmeyen katılma
payı tutarları ve vade tarihleri, katılma payının vadesini takip eden 5 iş günü
içerisinde, Bakanlık merkez muhasebe birimi tarafından, 21/7/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
takip ve tahsili için ilgililerin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir.
Diğer hususlar
MADDE 9- (1) Bu Tebliğ uyarınca, Başkanlık
sistemlerinde yer alan ve 213 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında üçüncü
kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin, anılan madde hükümleri çerçevesinde
genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları
ve tüzel kişiler ile paylaşılması durumunda, söz konusu kurum, kuruluş ve tüzel
kişiler ile bunların çalışan ve görevlileri, bu görevlerinden ayrılsalar dahi,
213 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yazılı yasaklara uymak zorundadır. Bu
kapsamda bahse konu bilgileri öğrenenler bu bilgileri ifşa edemezler ve
kendilerinin veya üçüncü şahısların nef'ine kullanamazlar. 213 sayılı Kanunun
362 nci maddesi gereğince mezkûr Kanunda yazılı vergi mahremiyetine uymaya
mecbur olan kimselerden bu mahremiyeti ihlal edenler, Türk Ceza Kanununun 239
uncu maddesi hükümlerine göre cezalandırılır.
(2) Katılma payı ödemekle
yükümlü kamu kurum ve kuruluşları ile tüzel kişilerin katılma payına dava
açmaları tahsilâtı durdurmaz.
(3) Tebliğin 6 ncı maddesi
gereğince yeniden belirlenecek katılma payı tutarları ile yeni bir belirleme
yapılmadığı sürece, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak, 213 sayılı Kanunun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılan katılma payı tutarları Başkanlığın resmi internet sitesinde
(www.gib.gov.tr) yayımlanır.
(4) Tebliğin 8 inci maddesi
gereğince katılma payı ödememeleri nedeniyle bilgi paylaşımı durdurulan kamu
kurum ve kuruluşları ve tüzel kişilerin borçlarını tamamen ödediklerini
belgeleyip Başkanlığa başvurmaları halinde, bilgi paylaşımından yararlanmaya
devam edip etmeyeceklerine Başkanlık karar verir.
Yürürlük
MADDE 10- (1) Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve
Maliye Bakanı yürütür.