|
TİCARİ
İŞLEMLERDE TAŞINIR VARLIKLARIN DEĞER
TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, rehne konu taşınır varlıkların değerinin tespit
edilmesine, ekspertiz hizmeti sunan kişilerin belirlenmesi ile bunların görevlendirilmesine
ve değerleme hizmeti ücretlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik; 20/10/2016 tarihli ve 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır
Rehni Kanunu uyarınca yapılacak değerleme hizmetlerine, bu hizmetleri
verebilecek eksperler ile bunların iş ve işlemlerine, yetkili mahkemece
eksper görevlendirilmesine, eksper talebinde bulunabilecek kişilere,
eksperlerin denetimi ile değerleme hizmeti ücretlerine ilişkin usul ve
esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununun 13
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık:
Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Değerleme hizmeti:
Kanun kapsamında rehne konu edilen taşınır varlıkların belirli bir
tarihteki muhtemel değerinin bağımsız ve tarafsız olarak tespit edilmesi
faaliyetlerini,
c) Eksper:
1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalara
Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri
Hakkında Yönetmelik uyarınca yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşları,
ç) Kanun: 6750
sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununu,
d) Kredi ve
kefalet sağlayan kamu veya özel kurum ve kuruluşlar: Tabi oldukları mevzuat
uyarınca kredi ve kefalet sağlamaya yetkili kamu veya özel kurum ve
kuruluşları,
e) Lehine rehin
verilen: Mevcut veya müstakbel bir borca güvence teşkil etmek amacıyla
lehine taşınır varlığın rehin gösterildiği borçluyu,
f) Rehin
alacaklısı: Rehne konu varlığın mülkiyetini devralma, alacağını 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren varlık
yönetim şirketlerine veya uygun gördüğü başka bir üçüncü kişiye devretme,
rehinli varlıkları kiralama ve lisans haklarını kullanabilme, rehinli
varlığı denetleme, değerini tespit ettirme veya genel hükümler çerçevesinde
paraya çevirme yetkisi ile bunlarla sınırlı olmaksızın Kanun ve genel
hükümlerde belirtilen hak ve yetkilere sahip alacaklıyı ve haleflerini,
g) Rehin veren:
Mevcut veya müstakbel bir borca güvence teşkil etmek amacıyla taşınır
varlığını rehin gösteren borçlu veya üçüncü kişiyi,
ğ) TARES: Rehin
sözleşmelerinin tescil, değişiklik ve terkini, rehinli taşınır varlığın
devri ve boşalan dereceye geçme hakkının tescili ile tescil edilen
hususların sorgulanması ve bunlara ilişkin belge oluşturulması işlemlerinin
gerçekleştirildiği Taşınır Rehin Sicil Sistemini,
h) Taşınır varlık:
Kanunun 5 inci maddesinde sayılan varlıkları,
ı) Yetkili kurum:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
ifade eder.
Talepte
bulunmaya yetkili kişiler
MADDE 5 –
(1) Rehin hakkının kurulması öncesinde rehin veren, lehine rehin verilen
veya rehin alacaklısı ile bunların temsil ve ilzama yetkili temsilcileri
rehne konu taşınırın değerini tespit ettirmek üzere yetkili mahkemeden
talepte bulunabilir.
(2) (Mülga
ibare:RG-22/5/2018-30428) (...) borçlunun temerrüdü sonrasında yalnızca
rehin alacaklısı rehne konu taşınır varlığın değerini tespit ettirmek üzere
yetkili mahkemeden talepte bulunabilir.
Yetkili mahkeme
MADDE 6 –
(1) Değer tespiti, Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca rehin verenin yerleşim
yerindeki sulh hukuk mahkemesinden talep edilir.
Değer tespit
zamanı
MADDE 7 –
(1) Rehne konu taşınır varlığın değer tespiti, rehin hakkının kurulması
öncesinde rehin alacaklısı ile rehin veren arasında herhangi bir değerleme
hizmeti alınmaksızın serbestçe kararlaştırılabilir veya yetkili mahkemeden
rehne konu taşınır varlığın değerini bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit
ettirmek üzere talepte bulunulur.
(2) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(3) Rehin
alacaklısı, borçlunun temerrüde düşmesini müteakip rehne konu taşınır
varlığın değerini bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit ettirir.
Değer tespiti
yapmaya yetkili eksperler
MADDE 8 – (1)
Değerleme hizmeti verecek eksper, üç gün içinde yetkili mahkeme tarafından
Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve
Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlar arasından görevlendirilir.
(2) Eksper, rehin
verenin yerleşim yerinde faaliyet gösteren eksperler arasından
görevlendirilir. Bu yerde faaliyet gösteren yetkili eksper bulunmaması
halinde, eksper en yakın yerde faaliyet gösteren yetkili eksperler
arasından görevlendirilir.
(3) İtiraz üzerine
o yerde görevlendirilecek başkaca bir yetkili eksper bulunmaması halinde,
görevlendirme en yakın yerde faaliyet gösteren yetkili eksperler arasından
yapılır.
(4)
Yetkilendirilen eksperler TARES internet sayfasında güncel olarak
yayımlanır.
Değer tespiti
MADDE 9 –
(1) Rehin sözleşmesinin tarafları, rehin hakkının kurulması öncesinde rehne
konu taşınırların değerini herhangi bir değerleme hizmeti almaksızın
serbestçe kararlaştırabilir. Taraflar arasında değer tespiti konusunda bir
anlaşma sağlanamaması halinde, yetkili mahkemeden rehne konu taşınır
varlığın değerini tespit ettirmek üzere talepte bulunulur.
(2) (Mülga
ibare:RG-22/5/2018-30428) (...) borçlunun temerrüdü sonrasında yetkili
mahkemeden rehne konu taşınır varlığın değerini tespit ettirmek üzere
talepte bulunulur.
(3) Rehne konu
taşınır varlığın değeri, yetkili mahkeme tarafından 8 inci maddeye göre
görevlendirilen eksperler tarafından Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek
Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara göre tespit edilir.
(4) Yapılan değer
tespiti rehin verene ve varsa lehine rehin verilen ile rehin alacaklısına
tebliğ edilir.
İtiraz
MADDE 10 –
(1) Yetkili mahkeme tarafından görevlendirilen eksperlerce yapılan değer
tespitine bu tespitin tebliğinden itibaren üç iş günü içerisinde itiraz
edilebilir.
(2) Yetkili
mahkeme, itiraz üzerine Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilmiş bir başka eksperi üç gün içinde görevlendirir.
(3) İtiraz üzerine
mahkeme tarafından yaptırılan değer tespiti kesindir. Aynı taraflarca bu
tespitin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe aynı taşınır
varlıklara ilişkin yeniden değer tespiti talep edilemez.
(4) Aynı
taraflarca itiraz edilmeksizin bir yıl içerisinde yapılan ve aynı taşınır
varlıklara ilişkin ikinci değer tespit talebi itiraz hükmündedir.
Ücretler
MADDE 11 –
(1) Değerleme hizmet ücretleri, ilgili kurum ve kuruluşların görüşü
alınarak Bakanlık tarafından belirlenir ve ücret tarifesinde ilan edilir.
(2) Değerleme
hizmeti verecek eksperler tarafından tarifede gösterilen hizmet ücretlerini
aşan bir ücret talep edilemez.
(3) Değer tespiti
talebinden doğan yargılama giderleri ile değerleme hizmet ücreti taraflarca
eşit olarak ödenir.
(4) Bakanlık,
ücret tarifesinde gösterilen ücretleri artırmaya ve azaltmaya yetkilidir.
Denetim
MADDE 12 –
(1) 5411 sayılı Kanun uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve finansal
kuruluşlara Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca değerleme hizmeti
verecek eksperler ile bunların faaliyetlerinin gözetim ve denetimi,
Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve
Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yetkili kurum
tarafından yapılır.
(2) 21/11/2012
tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
Kanunu uyarınca faaliyet gösteren finansal kuruluşlara, kredi ve kefalet
sağlayan kamu veya özel kurum ve kuruluşlara, rehin alacaklısı tacir ve
esnaflara Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca değerleme hizmeti
verecek eksperler ile bunların faaliyetleri Bakanlığın denetimine tabidir.
(3) Bakanlık
tarafından ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde Bankalara Değerleme
Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında
Yönetmeliğin bağımsızlık, bağımsızlığın ortadan kalkması, mesleki özen ve
titizlik, kalite güvence sistemi, değerleme faaliyeti, mesleki sorumluluk
sigortası, mesleki sorumluluk sigortasının tazmini, yetki iptali ve
sırların saklanması ve kuruma bildirim hükümleri kıyasen uygulanır.
(4) Bakanlık,
ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde değerleme hizmeti verecek
eksperlerden Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile ilgili göreceği bütün
bilgileri gizli dahi olsa istemeye, tüm defter, kayıt ve belgelerini
incelemeye yetkilidir.
(5) Bakanlık
tarafından ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde rehne konu taşınır
varlığın değerinin tespiti amacıyla görevlendirilen eksperlerin denetim
öncesi ve sırasındaki yükümlülükleri şunlardır:
a) Bakanlık
tarafından istenilen bilgileri vermek,
b) Defter, kayıt
ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmak,
c) Tüm bilgi işlem
sistemini denetimin amaçlarına uygun olarak Bakanlığın denetim yapan
personeline açmak,
ç) Verilerin
güvenliğini sağlamakla ve muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü
defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin
mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki
kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek
için gerekli tüm sistem ve şifrelerini inceleme için ibraz etmek ve
işletmek.
Yürürlük
MADDE 13 –
(1) Bu Yönetmelik 1/1/2017 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 – (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
|
