SANAYİ VE ZİRAATTE KULLANILAN ZEHİRLİ MADDELERİN ECZANELERDE SURETİ HIFIZ VE ALIM SATIMI HAKKINDA TALİMATNAME

23

SANAYİ VE ZİRAATTE KULLANILAN ZEHİRLİ

MADDELERİN ECZANELERDE   SURETİ   HIFIZ VE ALIM

SATIMI HAKKINDA TALİMATNAME

          Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  : 28.12.1927, No : 6000

          Dayandığı Kanunun Tarihi               :

          Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi    :

          Yayımlandığı Düsturun Tertibi        : 3, Cildi: 9, S. 23

             Madde 1 – Bu talimatnamenin nihayetindeki zeyilde münderiç bilümum ecza ve mevaddı kimyeviyenin ecza ticarethaneleri ile sanayi ve ziraatta müstamel mevad dı kimyeviye satmağa müsaade almış olan mağaza ve dükkanlarda sureti muhafazası ve alıcıya tevdii aşağıdaki maddelerde gösterildiği veçhile yapılır.Eczanelerde zehirli maddelerin gerek muhafazası ve gerekse reçete ile satışı,hususi talimatnamesindeki ahkama tevfikan icra edilir.

             Zehirli maddelerin muhafazası

             Madde 2 – Bütün zehirli maddeler bulundukları mahallerde diğer eşyadan tamamiyle ayrı ve muntazam bir surette muhafaza edilecek ve yenecek ve içilecek şeyleri havi kapların yakınında veya üzerinde bulunmıyacaktır.

             Madde 3 – Zehirli maddelerin kaffesi mayi veya sulp olduğuna göre iktiza eden şekillerde yapılmış ve sıkı surette kapanacak tarzda kapakları havi şişeler veya kaplar derununda muhafaza olunur.Zehirli nebatat veya zehirli nebatat aksamı iyice kapanabilir kutu ve sandıklar derununda saklanır.Boyalar ile zeyildeki (B) ve (C) cetvellerinde yazılı maddelerden hava temasiyle tahallül ve tagayyür etmiyenler çekmeceler derununda muhafaza olunabilirse de bu çekmeceler güzelce kapanabilir bir halde olmalı ve muhteviyatının toz halinde etrafa dökülmesine mani olacak surette imtizaçlı yapılmış bulunmalıdır.

             Madde 4 – Zehirli maddeleri havi kaplar üzerine kalın yazı ile (zehir) kelimesi ve altında muhtevi olduğu zeyilde gösterilmiş olan isimleri yazılır. Ayrıca küçük yazı ile o maddenin mahallen ve halk arasında kullanılan ismi de işaret olunur.(A) cetvelinde yazılı maddelerin ismi beyaz üzerine kırmızı (B) ve (C) cetvellerinde zikredilenler beyaz zemin üzerine siyah olarak ve sabit surette yazılı olmalıdır.Madeni hamızlarla kesif kalevi mahlülleri ve brom ve iyodu muhtevi şişeler üzerine muhtevi olduğu maddelerin isimleri beyaz üzerine usulü mahsusası veçhile hakkedilmiş bulunmalıdır.

24

             Madde 5 – (A) cetvelinde yazılı olan zehirler her tarafı sağlam ve gayrikabili nüfuz bir duvar ile mahdut hususi bir odada diğer zehirli maddelerden ayrı olarak muhafaza edilir.İmtizaçlı olmak ve kafi derecede sihanı haiz bulunmak şartıyle bu zehirli maddeler odasının ahşap bölme ile ve büyükçe bir dolap halinde tefrik edilmiş olması da caizdir. Bu kısımlar, içinde çalışılmağa müsait derecede aydınlık olmalı ve mağaza veya dükkanın sair aksamından iyice kapanabilen ve kilitli bir kapı ile ayrılmalıdır. Kapının üzerine gayet okunaklı surette yazılmış (zehir) levhası talik olunur.Zehirli maddeler odasına mağaza veya dükkan sahibi veya onun tarafından memur edilmiş olan adamından başkasının girmesi memnu olup lüzum ve ihtiyaç zamanı haricinde kapısı daima kilitli bulunur.

             Madde 6 – Zehirli maddeler odasında muhafaza edilen zehirler "3" üncü maddede gösterilen kaplar derununda olarak muntazam bir surette veya küçük dolaplar içerisinde veyahut raflar üzerinde saklanır.Dolaplar veya raflara vaz'ı mümkün görülmiyen zehirlerin zurufu şeraiti lazimeyi haiz olduğu halde zemin üzerine de vazı olunabilir.Bu oda derununda yalnız bu zehirleri tartmağa mahsus bir terazi bulunur.

             Madde 7 – Fosfor ve fosfor ile imal edilmiş mevaddı semmiye zehir odasında, ayrıca ve behemehal ateşten masun olarak ihzar edilen hususi bir mahalde  hıfzolunur. Beyaz fosfor su içinde saklanmalıdır Sut ve potasrutubet ve ateşten masun bir halde ve kapalı olarak muhafaza edilmeli ve mayi Parafin ve saire gibi hava nüfuzuna mani bir madde içinde mağtus olmalıdır.

             Madde 8 – Zeyilde muharrer bütün zehirli maddelerin her sınıfı için ayrı terazi ve kaşık bulundurulacak ve kaşıklar her defa istimalden sonra temizlenecektir. Bu terazi ve kaşıkların üzerinde aşikar ve nazarı dikkati calip bir surette "Zehir" kelimesi yazılı olmalıdır. Zehirli boyaları muhtevi kaplar derununda yalnız o boya için ayrı bir kaşık bulunur.Çok miktarda zehirli maddeler zurufu ile veznedildiği halde ayrı bir terazi istimali mecburi değildir.

Zehirli maddelerin alıcıya verilmesi

             Madde 9 – Zehirli maddeler alıcıya behemehal ticarethane veya dükkan sahibi veyahut bu iş için kendisi tarafından tavzif edilmiş mahsus adamı tarafından verilir.

             Madde 10 – Zeyildeki  (A)  ve  (B)  ve  (C)  cetvellerinde  münderiç  zehirli  maddelerin ithalat  ve  ihracatı  sahifeleri  mütaakıp  numaralı  bir  defterin  hanei  mahsusuna  tarihi  itasiyle miktarı  ve  alan  şahıs  sıra  numarasiyle  kaydolunur. Bu  defterler  mahallin  en  büyük  memuru sıhhisi   tarafından   musaddak   olmalıdır.   Kuyudat   zehirli   maddenin   itasını   mütaakiben hemen veren tarafından icra  edilir.  Ecza  ticarethanelerinde  afyonu  tıbbi  ve

25

morfin, diyasetil morfin,kokain ve milhleri ve esrar gibi muhaddirat için ayrıca musaddak bir ithalat ve ihracat defteri tutularak bu maddelerin mevridi ve toptan eczacılara ve resmi müessesesata satış miktarı tarih sırasiyle işaret olunur.Defterler hitamından sonra on sene müddetle satıcının nezdinde muhafaza edilecektir. Toptan zehirli maddeler satan tüccarlar tarafından perakendecilere, müessesatı resmiyeye, büyük sanayi erbabına verilen çok miktarda zehirli maddeler ayrıca bir deftere kaydolunur.

             Madde 11 – Zehirli maddeler bayileri bu gibi maddeleri sınai veya ilmi maksat için aldıklarına kani olmadığı kimselere ita etmiyeceklerdir. Bu gibi hallerde zehirli maddenin verilmesini talep eden şahsın ismini ve hüviyetini ve talep ettiği zehrin miktarını gösterir bir makamı resmiden (heyeti sıhhiye, belediye, polis, heyeti ihtiyariye) ita edilmiş bir vesika talep etmeğe mecburdur. Bu vesikalar iki hafta müddet için muteber olup ancak bir defa zehir itasına mahsustur.

             Madde 12 – On dört yaşından aşağı çocuklara her ne suretle olursa olsun zehirli maddeler verilmesi memnudur.

             Madde 13 – Zeyildeki (A) ve (B) cetvellerinde yazılı zehirlerin alınmasını mütaakıp    zehiri  alan  kimse tarafından imzalı veya mühürlü bir makbuz verilir. Bu makbuzlar  üzerine  satıcı  tarafından zehir defterindeki numara tahrir olunduktan sonra on sene müddetle muhafaza olunur.

             Madde 14 – Zehirli maddeler behemehal kapalı ve imtizaçlı kaplar derununda verilir.(B) ve (C) cetvellerinde yazılı maddelerden hava temasında tahallül ve tagayyür etmiyenler etrafa dökülüp saçılmasına meydan vermiyecek surette yapılmış mukavva kutular içinde verilebilir.Bu kaplar ve kutular üzerinde (zehir) kelimesi ve kabın muhtevi olduğu maddenin cinsi ve satanın ismi yazılı olacaktır.

             Madde 15 – Zehirli maddelerin yiyecek ve içecek şeylerin muhafazasına veya ihzarına mahsus  ve  her türlü yanlışlığa müsait kaplar derununda itası memnudur.

             Madde 16 – Sanat ve ziraatta kullanılan zehirli ve müessir maddeler satmak için müsaade alanlar hangi maddelerin satışı için müsaade almış iseler yalnız dükkanlarında o  maddeleri  bulundurmağa  salahiyettardırlar.Başka nevi maddeleri bulundurmaları ve alıcıya vermeleri memnudur.

             Madde 17 – Talimatnameye  merbut  (A),  (B),  (C) cetvellerinde münderiç olmayıp tababet ve sanayi ve ziratta kullanılan diğer semli ve müessir maddeler derecei tesir itibariyle muadilleri bulunan maddeler gibi hıfzedilir ve satılırlar.

             Madde 18 – Bu   talimatname ahkamına muhalif hareket edenler hakkında kavanini mahsusasında münderiç ahkam tatbik edilir ve evamiri Hükümete muhalif hareketlerinden dolayı takibatı kanuniye icra edilir.

             Madde 19 –  İşbu  talimatname  neşri tarihinden muteberdir.

26

CETVEL - A

             1 – Hamızı arseniki, hamızı arsenik ve bilümum arsenik emliha mürekkebat ve müstahzaratı, arsenikli boyalar.

             2 – Hamızı kiyanusi ma, kiyanusi potasyum ve bilümum hamızı kiyanusi ma emlihası.

             3 – Hamızı filoori ma

             4 – Hamızı klor ma (arseniki havi)

             5 – Hamızı kibrit (arseniki havi)

             6 – Akonitin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             7 – Arsasetin

             8 – Atropin bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             9 – Brüsin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             10 – Kürar ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             11 – Kantaridin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             12 – Kolşisin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             13 – Datürin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             14 – Emetin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             15 – Dijitalin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             16 – Eritloflein ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             17 – Ergotinin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             18 – Homatropin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             19 – Hiyosin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             20 – İdrastinin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             21 – Hiyosiyamin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             22 – Nikotin ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             23 – Nitrogliserin (mahlülleri)

             24 – Fosfor ve fosforla ihzar olunan fare ve sair haşerat itlafına mahsus müstahzarlar.

             25 – Fizostiğmin,bilümum mürekkebat ve müstahzaratı

             26 – Pikrotoksin

             27 – Civa emliha ve mürekkebatı

             28 – Skopolamin bilümum mürekkebat ve müstahzaratı

             29 – Strofantin bilümum mürekkebat ve müstahzaratı

             30 – Striknin bilümum mürekkebat ve müstahzaratı

             31 – Süprarenin, adrenalin, epirenin

             32 – Üran ve emlihası (üranlı boyalar)

             33 – Veratrin,bilümum mürekkebat ve müstahzaratı

CETVEL – B

             1 – Asetanilit

             2 – Adonis vernalis evrakı - avcı otu

             3 – Agarisin

             4 - Akonit - kurt boğan - yaprak, kök,sıbığ ve hulasa

             5 – Hamızı agarik

27

              6 – Hamızı feniletil barbitürik (lüminal) ve emlihası

              7 – Hamızı dietil barbitürik (veronal) ve emlihası

              8 – Hamızı klor hılli salis

              9 – Hamızı krom

             10 – Hamızı hummaz

             11 – Alipin ve emlihası

             12 – Apomorfin ve emlihası

             13 – Anestezin

             14 – Arekolin ve emlihası

             15 – Belladon – güzel avret otu – yaprak,kök,sıbığ,hulasa ve şurubu

             16 – Brom

             17 – Brom etil

             18 – Bromal

             19 – Bromoform

             20 – Butil maiyeti kloral

             21 – Kalabar hulasa,büzur ve sıbğı

             22 – Kardol

             23 – Kloralformamit

             24 – Kloral

             25 – Klor nemil

             26 – Krizarobin

             27 – Kokain ve emlihası

             28 – Konvallamarin ve emlihası

             29 – Konvallarin ve emlihası

             30 – Esrar,hulasa ve sıbığ

             31 – Kodein ve emlihası bütün mürekebat ve müstahzaratı

             32 – Kantarit – kuduz böceği – bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             33 – Sigü – baldıran – evrak ve hulasası

             34 – Kolşik – çidem – hulasa,sıbığ,kökü,tohum ve şarabı

             35 – Dijital – yüksük otu – yaprak,hulasa ve sıbğı

             36 – Elaterin

             37 – Ökodal

             38 – Öforp

             39 – Sent inyas baklası,hulasa büzuru ve müstahzaratı

             40 – Fujermal – serhas müzekker ve hulasası

             41 – Formaldeit

             42 – Gayakol

             43 – Jelsemiyüm,kökü ve hulasası

             44 – Gomm - gut

             45 – Heroin ve emlihası (diasetil morfin)

             46 – Hardal zeyti tayyarı

             47 – Taflan zeyti tayyarı

             48 – Kroton yağı

28

             49 – Acı badem yağı

             50 – Konopot yağı

             51 – Hidrastis,kök ve hulasa

             52 - Altınkökü - ırkuzzehep - kök,sıbığ,hulasa ve şarabı

             53 – Jalapa ratenci hulasa ve sıbğı

             54 – Jüskiyam,yaprak,hulasa ve sıbğı

             55 – Laktükaryüm,yaprak, hulasa ve usaresi

             56 – Morfin ve emlihası ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             57 – Narsein ve emlihası ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             58 – Narkotin ve emlihası ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             59 – Nitrat darjan - Cehennem taşı

             60 – Nitrobenzol

             61 – Nitrit damil

             62 – Novokain ve emlihası

             63 – Afyon ve bütün mürekkebat ve müstahzaratı

             64 – Paraldehit

             65 – Pelletiyerin ve emlihası

             66 – Polikarpin ve emlihası

             67 – Pental

             68 – Pirogallol hamızı afas

             69 – Rezorsin

             70 – Sabin,zeyt ve hulasası

             71 – Santonin

             72 – Strofantüs,büzuru ve sıbğı

             73 – Sülfonal

             74 – Stiptisin

             75 – Sakammone - mahmude - ratenç,hulasa ve sıbğı

             76 – Tartariyeti potas ve antimuvan

             77 – Tallin

             78 – Yuhimbin bütün müstahzarat ve mürekkebatı

CETVEL – C

             1 – Halliyeti esrep

             2 – Halliyeti esrep (mayi)

             3 – Hamızı azot ve % 15 ve daha ziyade nisbette hamızı azot mahlülleri

             4 – Hamızı klor ma (arseniksiz) ile % 15 ve ziyade nispetteki hamızı klor ma mahlülleri

             5 – Hamızı kibrit (arseniksiz) ve % 15 ten fazla hamızı kibrit mahlülleri

             6 – Saf ve gayri saf hamızı fenik ile % 5 ten fazla mahlülleri

             7 – Hamızı pikrik ve mürekkebatı

             8 – Gümüş emlahı

             9 – Baryum ve mürekkabatı (kibriti baryüm müstesna)

             10 – Sani humaziyeti potasyüm

29-37

             11 – Sani kromiyeti Potasyüm

             12 – Sani kromiyeti sodyum

             13 – Klor antimuvan

             14 – Kadmiyüm ve mürekkebatı

             15 – Antimuvan, baryüm, kurşun,krom, gom - gut, kadmiyum, hamızı pikrik,boya ile       kalayı muhtevi boyalar

                     (Kibriti baryüm,humuzu krom,kibriti kadmiyüm,kibriti kalay, kibriti tutya, humzu tutya, humzu kalay müstesna)

             16 – Kromiyeti potas

             17 – Kloriyeti potas

             18 – Kafein ve mürekkebatı

             19 – Ebucehil karpuzu (hulasa ve sıbğı) kolokint

             20 – Kreozot

             21 – Krezol ve mürekkebatı krezol sabunu lizol ve emsali

             22 – Nuhas emlahı

             23 – Kalomel

             24 – Taflan suyu

             25 – Acı badem suyu

             26 – Çavdar mahmuzu ile ergotin

             27 – Kalay (emlahı)

             28 – İyot ve mürekkebatı

             29 – İyotnemil

             30 – Lobeli (yaprağı ve sıbğı)

             31 – Altın emlahı

             32 – Potasyum

             33 – Potasın % 5 den fazla mahlülü

             34 – Potası muhrik

             35 – Parafenilen diyamin (emlahı, mahlülü,müstahzaratı)

             36 – Ada soğanı hulasa,sıbğı ve şarabı

             37 – Sodyum

             38 – Sudu muhrik

             39 – Sudu muhrikin yüzde % 5 ten fazla mahlülü

             40 – Kibriti karbon

             41 – Tutya (emlah)