|
İTHALATTA STANDARTLARA UYGUNLUK DENETİMİ TEBLİĞİ
(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2023/1)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı, Ek-1’de standardı belirtilen ürünlerin, ithalatta ilgili
standartlara veya teknik mevzuata uygunluğunun denetlenmesine ilişkin usul
ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ
Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar.
(3) Bu Tebliğ
Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç edilip geri gelen eşyaları kapsamaz.
Dayanak
MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının 4 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1)
Bu Tebliğde geçen;
a) AQAP belgesi:
Milli Savunma Bakanlığı tarafından verilen Endüstriyel Kalite Güvence
Seviye Belgesini,
b) A.TR Dolaşım
Belgesi: Türkiye veya Avrupa Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın
Gümrük Birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere,
gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca
düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgeyi,
c) Bakanlık:
Ticaret Bakanlığını,
ç) Denetim
Birimi: Türk Standardları Enstitüsünü,
d) Dış Ticarette
Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS): Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin
elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan
internet tabanlı uygulamayı,
e) Fiili denetim:
Belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden
biri veya birkaçını,
f) Geri gelen
eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha önce ihraç edilmiş
eşyayı,
g) GMP belgesi:
Sağlık Bakanlığı tarafından ilaç sanayicilerine verilen ve üretimin her
aşamasında gerekli kalite kontrolünün yapıldığını gösteren İyi İmalat
Uygulamaları Belgesini,
ğ) Kapsam dışı: GTİP
olarak Ek-1’de belirtilmekle birlikte; ilgili GTİP’in karşısında belirtilen
standartlar kapsamına girmeyen veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında
denetimi hedeflenmeyen ürünü,
h) Kullanıcı:
TAREKS aracılığıyla firmalar adına işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş
kişileri,
ı) Risk: Bu
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin tabi bulundukları standart veya
standartlara uygun olmama ihtimalini,
i) Risk analizi:
Ek-1’de yer alan ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip
yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki
bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve
denetimi sonuçları; üretici veya ithalatçı firma ya da kullanıcısı; giriş
gümrüğü, ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve miktarı; menşe, çıkış,
sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer
bilgilerden hareketle yapılan işlemi,
j) TSE: Türk
Standardları Enstitüsünü,
ifade eder.
TAREKS ve
firma tanımlaması
MADDE 4- (1)
Ek-1’de standardı belirtilen ürünlerin ithalat denetimiyle ilgili tüm
işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.
(2) Bu Tebliğ
kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen firmaların, 29/12/2011 tarihli ve
28157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol
Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53) çerçevesinde
TAREKS’te tanımlanması ve firma adına TAREKS’te işlem yapacak en az bir
kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir.
İthalatçının
başvurusu
MADDE 5- (1)
Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci
maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili
öncesinde yapılır.
(2) Kullanıcı,
Bakanlık internet sayfasının “E-işlemler” kısmında yer alan “Dış Ticarette
Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması” bölümünü veya e-Devlet
kapısını kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve
belgeleri sunarak başvurusunu yapar.
(3) Başvuru
üzerine, TAREKS tarafından firmaya, ilgili denetim birimi nezdindeki
işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir başvuru numarası verilir.
(4) Beyan edilen
bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz ve zamanında sunulmasından kullanıcı
sorumludur.
Muafiyetler ve
istisnalar
MADDE 6- (1)
12/3/2021 tarihli ve 31421 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Düzenlenmemiş
Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği kapsamındaki ürünlere yönelik muafiyet
ve istisnalar aşağıda belirtilmiştir:
a) Düzenlenmemiş
Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin gereğini yerine
getirmek üzere, ithal edilecek ürünün AB’de serbest dolaşıma girmiş A.TR
Dolaşım Belgeli bir ürün olması ve bu durumun kullanıcı tarafından
TAREKS’te beyan edilmesi halinde ithal edilebileceğine dair TAREKS referans
numarası doğrudan oluşturulur.
b) Ancak Bakanlık
(a) bendinde belirtilen ürünü, Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma
Yönetmeliğinin İkinci Bölümünde belirtilen usul ve esaslara uyarak
değerlendirmeye tabi tutabilir ve bunun sonucunda bu Tebliğ tarafından
aranan koruma düzeyini eşdeğer ölçüde sağlamadığını tespit ederse ürünün
piyasaya arzını yasaklayabilir veya koşula bağlayabilir.
(2) Bakanlığın
esas aldığı miktarlara göre parti teşkil etmeyen eşya olarak
değerlendirilen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans
numarası doğrudan oluşturulur.
(3) Yatırım
teşvik mevzuatı kapsamında yapılan makine ve teçhizat ithalatında,
30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamı ürünlerin
ithalatında, Milli Savunma Bakanlığınca yapılan ithalatta ve AQAP belgeli
kurum ve kuruluşlar adına Savunma Sanayii Başkanlığınca yapılan ithalatta
TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 11 inci maddeye göre
sonuçlandırılır.
(4) AQAP veya GMP
belgesi sahibi sanayicilerin kendi ihtiyaçları için Ek-1’de standardı
belirtilen ürünlerden yapacakları ithalatta, firmalarca Bakanlığa sunulan
AQAP veya GMP belgelerinin TAREKS’te tanımlanmasını müteakip ithal konusu
her ürün için doğrudan oluşturulan TAREKS referans numarası, içinde
bulunulan yılın sonuna kadar aynı ürünlerin müteakip ithalatında
kullanılır.
(5) Otomotiv ya
da iki veya üç tekerlekli motorlu araç üretimine münhasır “İmalat
Yeterlilik Belgesi” veya “Tip Onayı Belgesi” sahibi sanayicilerin ve bu
sanayici firmalar adına ithalat yapan firmaların, söz konusu sanayici
firmaların ihtiyaçları için Ek-1’de standardı belirtilen ürünlerden
yapacakları ithalatta, firmalarca Bakanlığa sunulan ilgili belgelerin
TAREKS’te tanımlanmasını müteakip ithal konusu her ürün için doğrudan
oluşturulan TAREKS referans numarası, içinde bulunulan yılın sonuna kadar
aynı ürünlerin müteakip ithalatında kullanılır.
(6) Ek-1’de
standardı belirtilen ürünlerin, TSE markalı ürünlerin bünyesinde girdi
olarak kullanılmak amacıyla ithal edilmek istenmesi halinde, TSE ile
aralarında marka kullanım sözleşmesi bulunduğu TSE tarafından Bakanlığa
bildirilen sanayicilere, her ithal partisi için, marka kullanım
sözleşmesinin süresiyle sınırlı olmak üzere, ürünün ithal edilebileceğine
dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(7) Geri gelen
eşya için, bu ürünlerin ihracat beyannamesi numarasının kullanıcı
tarafından TAREKS’e girilmesi ve geri gelen ürünlerin teknik mevzuata uygun
olması kaydıyla piyasaya arz edilebileceğine dair Ek-4’te yer alan
taahhütnamenin kullanıcı tarafından TAREKS’e yüklenmesini müteakip ürünün
ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(8) 29/9/2009
tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki
Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında TAREKS üzerinden
başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 11 inci maddeye göre sonuçlandırılır.
(9) Risk
analizine göre yapılacak değerlendirmede; birinci, ikinci, dördüncü,
beşinci, altıncı veya yedinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili
denetime yönlendirilebilir.
Kapsam dışı
MADDE 7- (1)
Başvuru konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı beyanı ithalatçı
tarafından ilgili gümrük idaresine yapılır. Kapsam dışı kararına yönelik
değerlendirme öncelikli olarak ilgili gümrük idaresince yapılır.
(2) İlgili gümrük
idaresi tarafından başvuru konusu ithalat partisinin bu Tebliğ kapsamında
yer aldığına karar verilmesi durumunda kapsam değerlendirmesi ilgili
denetim biriminin teknik incelemesi neticesinde de belirlenebilir.
Risk analizi
MADDE 8- (1)
Fiili denetime yönlendirilen ürünler, kullanıcıların TAREKS üzerinden beyan
ettiği bilgiler çerçevesinde, risk analizine göre belirlenir.
(2) Risk
analizinde kullanılacak kriterler, gerekli görülmesi halinde, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı, TSE ve ilgili diğer tarafların da görüşü alınarak
Bakanlıkça belirlenir.
(3) TAREKS ve
Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri
akışının sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı ürünlerin piyasa gözetimi ve
denetimi ile ithalat denetimlerine ilişkin veriler, PGDBİS’e iletilir.
(4) Risk analizi
sonucunda fiili denetime yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine
dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
Fiili denetim
MADDE 9- (1)
Fiili denetime yönlendirilen ürünler için, Ek-2’de belirtilen belgeler firma
adına yetkilendirilen kullanıcı tarafından başvuru günü dâhil iki işgünü
içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e yüklenir. Firmanın başvuru sırasında
TAREKS’te talep etmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili
belgelerin kullanıcı tarafından sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi
halinde başvuru iptal edilir.
(2) Firmalardan
ilave bilgi ve belge istenebilir.
(3) Fiili
denetim;
a) Ek-1 kapsamı
standart veya standartlara veya,
b) Uluslararası
Standardizasyon Teşkilatı (ISO), Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN),
Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC), Avrupa Elektroteknik
Standardizasyon Komitesi (CENELEC), Avrupa Telekomünikasyon Standartları
Enstitüsü (ETSI) standartlarına ya da uluslararası kuruluşlarca veya
uluslararası anlaşmalarla belirlenen kriterlere,
göre yapılabilir.
(4) Aşağıdaki
hallerde uygunluk denetimine esas teşkil eden standartlardaki testlerin
tamamı veya bir kısmı için, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)’ndan veya
Avrupa Birliği ülkelerinin, eşdeğerlik incelemesi olumlu tamamlanmış ulusal
akreditasyon kuruluşlarından akredite, Türkiye’de veya Avrupa Birliği
ülkelerinde yerleşik bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış
raporların elektronik ortamda TAREKS’e yüklenmesi yeterlidir:
a) Testlerin yurt
içinde yapılamaması.
b) Testlerin
ürünün hammaddesi üzerinden yapılmasının gerekmesi.
c) Testlerin
üretim aşamasında yapılmasının gerekmesi.
ç) Uzun süren
performans ve ömür testleri gerekmesi.
d) Gümrüklerde
numune alımı, test numunesi hazırlanması, numunenin sevki veya bazı
ürünlerde testlerin montajdan sonra yapılmasının gerekmesi.
(5) Gümrüklerde
numune alınması, test numunesi hazırlanması, numunenin sevki veya bazı
ürünlerde testlerin montajdan sonra yapılması gibi teknik problemler
karşısında dördüncü fıkranın uygulanamaması halinde Ek-3’teki taahhütname
elektronik ortamda TAREKS’e yüklenir. İlgili denetim biriminin incelemesi
sonucunda verilecek rapora istinaden, raporda belirtilen süre içinde testin
yapılması kaydıyla, mümkün olan testler bilahare yapılmak üzere ürünün
ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur. İlgili
denetim biriminin bilahare yapacağı uygunluk denetiminin olumsuz
sonuçlanması halinde, bu durum olumsuz test raporunun onaylı bir örneğiyle
birlikte ithalatçıya yazıyla ayrıca bildirilir. Olumsuz test raporu ve
firmadan alınmış diğer belgeler Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel
Müdürlüğüne de gönderilir.
(6) Fiili
denetim, ilgili standartta belirtilen testlerden herhangi birinden olumsuz
sonuç alınmadıkça sürdürülerek tamamlanır.
(7) Fiili denetim
sonucunda ilgili standarda aykırılık tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam
dışı olduğunun tespiti durumlarında, ürünün ithal edilebileceğine dair
TAREKS referans numarası oluşturulur.
(8) İlgili
standarda aykırılık tespiti halinde fiili denetim olumsuz olarak
sonuçlandırılır ve durum ilgili denetim birimi tarafından firmaya
bildirilir. Test sonucuna itiraz, bu durumun firmaya bildirildiği tarihten
itibaren 15 iş günü içinde yapılır. İthalatçının test sonucuna itiraz
etmesi veya ürünün Ek-1’de veya üçüncü fıkrada belirtilen başka bir
standarda göre tekrar denetlenmesini talep etmesi halinde, ürün ithalatçı
tarafından talep edilen standarda göre tekrar denetlenir.
(9) İlgili
standarda veya standartlara aykırılık tespit edilmesi veya ithalatçıdan
talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS’e yüklenmemesi
durumunda, fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.
(10) TAREKS’e
yüklenen, ancak ilgilisince düzenlenmediği anlaşılan test raporunun tespiti
halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi fiili denetim olumsuz olarak
sonuçlandırılır.
Kullanıcıya
yapılan bildirimler
MADDE 10- (1)
Kullanıcı, denetim sürecine ve sonucuna ilişkin sorgulamaları TAREKS
aracılığıyla yapar.
(2) Denetim
sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol
Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)’nin 6 ncı maddesi
kapsamında yapılan “Yetkilendirme Başvuruları” uygulamasında kullanıcılar
tarafından beyan edilen elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya
ulaşmayan bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir.
(3) Yapılan
denetimde, üründe standarda aykırılık tespiti halinde durum ilgili gümrük
idaresine yazıyla ayrıca bildirilir.
TAREKS
referans numarasının gümrüklere beyanı
MADDE 11- (1)
Ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının, gümrük
beyannamesinin 44 numaralı hanesine firma tarafından kaydedilmesi
zorunludur.
(2) TAREKS
referans numarası verildiği tarihten itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir.
(3) Yatırım
teşvik mevzuatı kapsamında yapılan makine ve teçhizat ithalatında
18010099112013019865484, Türk Petrol Kanunu kapsamı ürünlerin ithalatında
18010099122013017554484 Milli Savunma Bakanlığınca yapılan ithalatta
18010099132013016724484 ve AQAP belgeli kurum ve kuruluşlar adına Savunma
Sanayii Başkanlığınca yapılan ithalatta 18010099142013012727484 olarak
belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine kaydedilir.
(4) Gümrük
idarelerine kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin ithalatında,
18010099252013015773484 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans
numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı tarafından
kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde
bulunması kaydıyla ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi
halinde, 5 inci madde çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır.
(5) GTİP
değişikliği sonucunda bu Tebliğin eki listede yer aldığı tespit edilen
ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması kaydıyla, ilgili gümrük idaresince
denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci madde çerçevesinde TAREKS
üzerinden başvuru yapılır.
(6) 4458 sayılı
Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci
kısmında belirtilen eşyanın ithalatında 18010099101115014436576 olarak belirlenen
23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı
hanesine kaydedilir.
İthalatçının
sorumluluğu
MADDE 12- (1)
İthalatçı, bu Tebliğ kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal
ettiği ürünlerin her halükârda Ek-1’deki tabloda belirtilen standartlar
dâhil olmak üzere ilgili tüm mevzuata uygun ve güvenli olmasından, 5/3/2020
tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
uyarınca sorumludur.
(2) Ürünün
ithaline izin verilmesi veya ürüne dair TAREKS referans numarası
oluşturulması, ürünün mutlaka mevzuata uygun ve/veya güvenli olduğu
anlamına gelmez.
(3) Bu Tebliğ
kapsamında, ürünün ithal edilebileceğine dair verilen TAREKS referans
numarası o ürünün ithalat işlemi dışında başka bir amaçla veya ürünün güvenli
ve mevzuata uygun olduğunun ispatı olarak kullanılamaz.
(4) İthal edilmiş
ürünün GTİP’inin Ek-1’de yer aldığının sonradan yapılan kontrol sonucunda
tespit edilmesi halinde keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığına bildirilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ürünün
güvensiz olduğunu tespit ederek gümrük idaresine bildirmesi halinde,
uygunluk değerlendirmesinin olumsuz sonuçlandığı kabul edilir.
Yaptırımlar
MADDE 13- (1)
Bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda
bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat
yapanlar hakkında 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı
Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve
ilgili diğer mevzuat uygulanır.
(2) TAREKS
üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve
bu Tebliğe ilişkin uygulamalara aykırı hareket eden kullanıcının yetkisi,
fiilin ağırlığına göre belirli bir süre askıya alınır, firmanın denetim
başvuruları belirli bir süre ve/veya oranda fiili denetime yönlendirilir.
Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve denetim oranları,
firmanın başvuru sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün niteliği
gibi hususlar dikkate alınarak belirlenir.
Yetki
MADDE 14- (1)
Bu Tebliğde yer alan hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve
düzenleme yapmaya Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü
yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan tebliğ
MADDE 15- (1)
31/12/2021 tarihli ve 31706 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği
ve Denetimi: 2022/1) yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE
1- (1) 1/1/2023 tarihinden önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla
Türkiye’ye sevk edilmek üzere taşıma belgesi düzenlenmiş veya Gümrük
Mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş olan ürünlerin ithalatı,
28/2/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatçının talebi halinde,
İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2022/1)’ne göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 16- (1)
Bu Tebliğ 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri
için tıklayınız
|
