BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN İHRACATINDA VE İTHALATINDA TİCARİ KALİTE DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2025/21)
Mevzuat İçeriği
BAZI
TARIM ÜRÜNLERİNİN İHRACATINDA VE İTHALATINDA
TİCARİ KALİTE DENETİMİ
TEBLİĞİ
(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE
DENETİMİ: 2025/21)
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; Ek-1 ve Ek-2’de belirtilen ihracata ve ithalata konu
ürünlerden gerekli görülenlerin ticari kalite yönünden uygunluğunun
gerektiğinde risk analizi esaslı olarak denetlenmesine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, Ek-1 ve Ek-2’de yer alan;
a) İhracat Rejimi ile Dahilde
İşleme Rejimine tâbi tutulmak istenen ürünlerin ihracatında,
b) Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
ile Dahilde İşleme Rejimine tâbi tutulmak istenen ürünlerin ithalatında,
Denetim Birimlerince yapılacak
ticari kalite denetimlerini kapsar.
(2) Bu Tebliğ gıda güvenliği
kontrollerini kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 455 inci maddesine, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına
ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette
Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bakanlık laboratuvarı:
Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine bağlı laboratuvarları,
c) Bölge Müdürlüğü: Bakanlığın
Bölge Müdürlükleri arasından Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
(TAREKS)’nde ilan edilenleri,
ç) Denetim Birimi: Bakanlığın
Bölge Müdürlüklerine bağlı ticari kalite denetimlerinden sorumlu Ürün Güvenliği
Denetimleri Müdürlüklerini ve Ürün Güvenliği Denetimleri Servislerini,
d) Fiili denetim: Fiziki muayene
ve/veya laboratuvar analizini,
e) Firma: Bu Tebliğ kapsamındaki
faaliyetlere konu olan, kamu kurumları dâhil, tüm gerçek ve tüzel kişiler ile
bunların temsilcilerini,
f) Genel Müdür: Ürün Güvenliği ve
Denetimi Genel Müdürünü,
g) Genel Müdürlük: Ürün Güvenliği
ve Denetimi Genel Müdürlüğünü,
ğ) Kapsam dışı: Gümrük Tarife
İstatistik Pozisyonu olarak Ek-1 ve Ek-2’de belirtilmekle birlikte söz konusu
eklerde yer alan teknik düzenlemeler kapsamına girmeyen ürünleri,
h) TAREKS: Ürün güvenliği ve
teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin
işlemlerinin elektronik ortamda ve risk analizi esaslı olarak yapılması
amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı,
ı) Teknik düzenleme: Ticari
kalite denetimine tabi ürünlerin uygun olması gereken ve Ek-1 ile Ek-2'de yer
alan düzenlemeleri,
i) Ticari kalite denetimi:
İhracat ve ithalata konu ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunun
risk analizine göre seçici ve yeterli düzeyde olacak biçimde yapılan denetimini,
j) TÜRKAK: Türk Akreditasyon
Kurumunu,
k) Ticaret Denetmeni: İhracatta
ve ithalatta ticari kalite denetimlerini yürütme yetkisini haiz, denetime konu
ürünlerin ilgili teknik düzenlemelerine ilişkin bilgiye sahip denetmen ve
denetmen yardımcılarından oluşan personeli,
l) Yetkilendirilmiş laboratuvar:
Genel Müdürlük tarafından, ürünün ilgili teknik düzenlemesinde öngörülen
fiziksel ve kimyasal analizleri yapmak üzere yetkilendirilen Bakanlık
laboratuvarları dışındaki kamu veya özel sektör laboratuvarlarını,
ifade eder.
Firma veri tabanı
MADDE 5- (1)
Firma bilgilerini kayda alarak güncel tutmak üzere Genel Müdürlük tarafından
bir veri tabanı oluşturulur.
(2) Veri tabanında kayıtlı tüm
bilgiler ticari kalite denetimleri ile ilgili işlemlerde değerlendirilir.
(3) Firmalar veri tabanının
oluşturulması ve güncellenmesi amacıyla gerekli tüm bilgileri Bakanlığa
sağlamakla yükümlüdür.
Firma tanımlaması
MADDE 6- (1)
Bu Tebliğ kapsamında faaliyet göstermek isteyen firmaların, 29/12/2011 tarihli
ve 28157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol
Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53) çerçevesinde TAREKS’te
tanımlanması ve firma adına işlem yapacak en az bir kullanıcının
yetkilendirilmiş olması gerekir.
(2) Ticari kalite denetimlerine
ilişkin başvuru, denetim ve bildirimlere ilişkin işlemler TAREKS üzerinden
yapılır.
Ticari kalite denetimleri
MADDE 7- (1)
İhracata veya ithalata konu Ek-1 ve Ek-2’de yer alan ürünlerden gerekli
görülenlerin ticari kalite denetimleri, ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere
uygunluğunun tespiti amacıyla, risk analizine göre seçici ve yeterli düzeyde
olacak biçimde Ticaret Denetmenleri tarafından yapılır.
(2) Risk analizi için;
a) Ticari kalite denetimine tâbi
ürünlerin risk analizi esaslı olarak hangi sıklıkta denetime tâbi tutulacağının
belirlenmesi amacıyla, bu ürünleri ihraç eden firmaların ilgili mevzuat
uyarınca Genel Müdürlük tarafından belirlenen sınıfları,
b) Ürünün niteliği, üretim
dönemi, fiyatı, hava şartları, işleme ve paketleme işlemleri, saklama şartları,
taşıma aracı ve ticareti yapılan partinin miktarı, ihraç, ithal veya menşe
ülkesi,
c) Firmanın büyüklüğü ve ticaretteki
payı, üretim yelpazesi, saklama, paketleme, işleme gibi üretim tesisinin
altyapısı ve taşıma şartları ile ilgili gümrük mevzuatı uyarınca
yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne sahip olması,
ç) Önceki denetimlerden elde
edilen uygunsuzluklar (geri çevirme ve ret işlemleri, geri gelen ürün
bildirimleri ve benzeri), diğer Bakanlıklardan alınan bilgiler, yurt dışından
alınan geri bildirimler, denetimin yapıldığı yerin özellikleri ve firma
tarafından beyan edilen bilgiler,
d) Ürünün uygunsuzluğunu gösterebilecek
diğer tüm bilgiler,
kullanılabilir.
Özel ve zorunlu durumlar
MADDE 8- (1)
Genel Müdürlük, Ek-1 ve Ek-2’de yer alan teknik düzenlemelere uymayan ürünlerin
ihracatına, ithalatçının talebinin tevsiki halinde, gerekli incelemeyi yaparak
izin verebilir veya gerektiğinde bu teknik düzenlemelerin uygulanmasına istisna
getirebilir.
(2) Ülke ekonomisinin ve
ihtiyaçlarının gerektirdiği özel ve zorunlu durumları inceleyerek, ilgili
teknik düzenlemelere uygun olmayan ürünlerin ithalatına izin vermeye Genel
Müdürlük yetkilidir.
(3) Birinci fıkra kapsamında
ihraç edilen ürünlerin geri gelmesi durumunda, aynı firma tarafından ilgili
takvim yılı içerisinde yeni izin başvurusu yapılamaz.
Risk Komisyonu
MADDE 9- (1)
Risk analizine esas olacak kuralları belirlemek üzere, en az 3 kişiden
müteşekkil Risk Komisyonu oluşturulur. Başkanı Genel Müdür veya Genel Müdür
Yardımcısı olan Komisyona gerekli durumlarda Bakanlığın ilgili birimlerinden ve
diğer kamu kurumlarından katılım istenebilir.
(2) Komisyon, dörder aylık
dönemler itibarıyla yılda 3 kez olağan toplanarak risk kurallarını gözden
geçirir ve gerekli değişiklikleri yapar. Komisyon ihtiyaç duyulan durumlarda
Genel Müdürlüğün çağrısı üzerine ayrıca toplanabilir.
(3) Komisyon kararları gizli ve
üyelerin imzalarını içerecek şekilde yazılı olarak saklanır.
İhracatta parti numarası
MADDE 10- (1)
Aynı araç içine konulan veya aynı başvuru kapsamında kontrole sunulan tüm
ürünler için ürün sayısına bakılmaksızın tek parti numarası kullanılır.
(2) İhracatta parti numarası,
TAREKS’te her bir işletme için belirlenen numara ve denetimi yapan Denetim
Biriminin kod numarasının ardından 1’den başlayarak verilir ve aynı yıl içinde
sadece bir kez kullanılır (örneğin; TAREKS tarafından belirlenen numarası
012345678 olan işletmenin 68 kod numaralı Denetim Birimine yıl içerisinde
denetime sunduğu ilk parti için 012345678-68-1 ve sonrakiler için sırasıyla
012345678-68-2, 012345678-68-3, …).
(3) TAREKS referans numarası ile
bu numaranın temsil ettiği ihracata konu ürün arasında gerekli bağlantıyı
sağlamak için, parti numarası ve ilgili diğer mevzuat uyarınca öngörülen diğer
resmî işaretler ambalajın üzerinde yer alır.
(4) Ambalajları üzerinde gereken
parti numarası ve diğer resmî işaretleme bilgileri bulunmayan ürünler ihraç
edilemez.
(5) Denetim sonrasında kapatılmış
ambalajların sonradan açılmaları veya üzerlerindeki resmî işaretlerin
değiştirilmesi, ancak Ticaret Denetmeninin gözetiminde yapılabilir.
Denetim başvurusu
MADDE 11- (1)
Bu Tebliğ kapsamında bulunan ürünlerin ihracatında ve ithalatında, Denetim
Birimlerine yapılacak başvurular, firma adına yetkilendirilen kullanıcılar
tarafından Bakanlık internet sayfasındaki “E-İmza Uygulamaları” bölümünde yer
alan “E-İmza Uygulamalarına Giriş” uygulamasını veya e-Devlet kapısını
kullanarak TAREKS üzerinden gerçekleştirilir.
Fiili denetim
MADDE 12- (1)
Başvuru üzerine, TAREKS aracılığıyla gerçekleştirilecek risk analizi sonucunda
fiili denetime tâbi tutulmasına karar verilen ürünler, Dış Ticarette Teknik
Düzenlemeler Yönetmeliği, 7/2/1967 tarihli ve 6/7677 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Standartlarının Uygulanması Hakkında Tüzük
veya ilgili teknik düzenlemeler çerçevesinde denetime tâbi tutulur.
(2) Fiili denetim; duyusal
inceleme, tartma veya ölçme yoluyla muayene ve gerektiğinde fiziksel ve/veya
kimyasal analizler yapmak veya yaptırmak suretiyle yerine getirilir.
(3) Denetimlerde firma hazır
bulunur. Ticaret Denetmenleri, ürünleri denetime konu olan firmaya, istenmesini
beklemeksizin, kimlik kartlarını gösterir. Firma, denetim hizmetlerinin en iyi
şekilde yerine getirilebilmesi için görevlilere gerekli kolaylığı göstermekle
ve istenen tüm bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüdür.
(4) Denetimler, denetlemeye
elverişli yere en yakın Denetim Birimine TAREKS ile yapılan başvuru üzerine
gerçekleştirilir.
Numune alımı
MADDE 13- (1)
Ürünün fiziksel ve/veya kimyasal analizinin gerektiği durumlarda, denetime tâbi
ürünler için ilgili teknik düzenlemelerde belirtilen miktarlarda numune alınır.
(2) Numuneler Ticaret Denetmeni
ile firma tarafından birlikte mühürlenir ve üzerlerine aynı şahısların
imzalarını taşıyan Ek-3’te yer alan Numune Kartı konulur. Firmanın talebi
halinde fazladan alınan bir numune firmaya teslim edilir.
(3) Numune alımı sonrasında,
firmanın Denetim Biriminde kalan numuneyi geri alma hakkı olduğu ve söz konusu
numuneyi geri alabileceği süre Ticaret Denetmenlerince firmaya bildirilir.
(4) Denetim sonunda alınan
numuneler, altmış günden fazla olmamak üzere, ürünün çeşidine göre tespit
olunacak süreye veya alıcı ile satıcı arasında anlaşmazlık çıktığında bunun
giderilmesine kadar saklanır. Bu sürenin sonundan itibaren on beş gün içinde
firma numuneleri geri alabilir.
(5) İthalatta ve geri gelen
üründe numune alımı sonrasında 2 nüsha tutanak düzenlenir. Düzenlenen
tutanakların bir nüshası firmaya teslim edilir, bir nüshası Denetim Biriminde
saklanır.
Laboratuvar analizi
MADDE 14- (1)
Alınan numuneler, Bakanlık laboratuvarlarında ya da yetkilendirilmiş
laboratuvarlarda analiz edilir. Ancak firmanın tercihi doğrultusunda TÜRKAK
tarafından TS-EN-ISO 17025 standardı kapsamında akredite edilmiş
laboratuvarlarda da gerekli analizler yaptırılabilir.
(2) Laboratuvar, muayene ve
deneyleri en kısa zamanda yaparak analiz sonucunu bir raporla tespit eder.
(3) Analizin TÜRKAK tarafından
akredite edilmiş laboratuvarlarda yapılması halinde, Ek-4’te yer alan
Laboratuvar Taahhütname Formu ve ekli analiz belgeleri firma tarafından
TAREKS'e elektronik ortamda yüklenir. Birden fazla analizin yapıldığı durumda
Bakanlık laboratuvarları referans laboratuvar olarak kabul edilir.
(4) Bakanlık, gerekli görülmesi
halinde, bu Tebliğ kapsamı ürün ve ürün grupları için öngörülen kimyasal
ve/veya fiziksel analizleri yapmak üzere birinci fıkra kapsamında Bakanlık
laboratuvarları dışında laboratuvar yetkilendirebilir. Yetkilendirilmiş
laboratuvarlar için akreditasyon şartı aranmaz.
(5) Bu Tebliğin yayımı tarihinde
yetkilendirilmiş olan laboratuvarların yetkileri Genel Müdürlük tarafından
iptal edilmedikçe devam eder.
İhracatta denetim
MADDE 15- (1)
İhracatta denetim, TAREKS'te belirlenen denetim tarihi ve saatinden itibaren en
geç yirmi dört saat içerisinde depo, antrepo, liman veya işleme yerinden
denetlemeye en elverişli olanında yapılır. Nakil vasıtası üzerinde denetim
yapılmaz.
(2) Üretim yerinden ihracat
merkezlerine gelen ürünlerin, denetim yapmaya elverişli ve olumsuz dış
etkenlerden etkilenmeyecek bir depoya indirilmiş ve uygun olarak işlenip,
etiket ve işaretlemelerinin yapılmış olması halinde denetimi gerçekleştirilir.
(3) Fiili denetim sonucunda
ürünün ilgili teknik düzenlemelere uygun olduğunun belirlenmesi durumunda,
TAREKS referans numarası oluşturulur.
(4) Risk analizi sonucunda fiili
denetime tâbi tutulmasına gerek görülmeyen ürünlerin ihraç edilebileceğine dair
TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(5) Aşağıdaki durumlarda,
Bakanlık tarafından belirlenen ve aşağıda yer alan 23 haneli TAREKS referans
numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ihracatçı tarafından
kaydedilir:
a) İlgili merci tarafından tevsik
edilmek kaydıyla, müteahhitler tarafından yurt dışında alınan inşaat, tesisat
ve montaj projeleri kapsamında işçilerin ihtiyacı olan ürünler için
18210099162013012727484.
b) Hariçte İşleme Rejimi ve
Bedelsiz İhracat kapsamı ürünler için 18210099172013012727484.
c) Kapsam dışı ürünler için
18210099182013012727484.
(6) Beşinci fıkra kapsamında
ihraç edilmek istenen ürünlerin ilgili gümrük idaresince denetime
yönlendirilmesi halinde, 11 inci madde çerçevesinde denetim başvurusu yapılır.
İhraç partisinin geri
çevrilmesi
MADDE 16- (1)
Yapılan ihracat denetimi sonucunda, ürünün kontrole hazır olmaması, ilgili
teknik düzenlemelerde yer alan toleransları aşması ve/veya mevzuatın diğer
hükümlerine aykırı olduğunun tespit edilmesi veya denetim için firmanın hazır
bulunmaması durumlarında ürün geri çevrilir.
(2) Geri çevrilen ürünün bir
kısmı veya tamamı firma tarafından ilgili teknik düzenlemelere uygun hale
getirilebilir. Uygun hale getirilen ürünler için yeniden denetim başvurusunun
geri çevirme işleminden en az on iki saat sonra yapılması gerekir.
İthalatta denetim
MADDE 17- (1)
Bu Tebliğ kapsamındaki denetimler 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü
fıkrası çerçevesinde yapılır.
(2) TAREKS üzerinden
gerçekleştirilen başvuru sonrasında, Ek-5’te yer alan Başvuru Formu ve eki
belgeler firma adına yetkilendirilen kullanıcı tarafından başvuru tarihini
takip eden en geç bir iş günü içinde TAREKS’e elektronik ortamda yüklenir.
TAREKS’e elektronik olarak yüklenen bilgi ve belgeler, talep edilmesi halinde
ilgili Denetim Birimine sunulur. Firmanın önceden yazılı bildirimde bulunması
durumunda, Denetim Birimince ilave süre verilebilir.
(3) Firmaya tanınan süre
içerisinde istenilen belgelerin TAREKS’e elektronik ortamda yüklenmemesi ya da
Denetim Birimine iletilmemesi durumunda, denetim başvurusu iptal edilir.
(4) İthalat denetimine, TAREKS'te
belirlenen denetim tarihi ve saatinden itibaren en geç yirmi dört saat
içerisinde ilgili gümrük idaresinde başlanır.
(5) Fiili denetim sonucunda
ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygun olduğunun belirlenmesi durumunda
TAREKS referans numarası oluşturulur.
(6) Bu Tebliğ kapsamındaki
ürünlerin Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılacak ithalatının fiili
denetiminde ürünün Dahilde İşleme İzin Belgesinde belirtilen vasıfları esas
alınır.
(7) İhraç edildikten sonra geri
gelen ürünün ihraç edilen ürün olduğunun tespiti yeterlidir. Söz konusu tespit
için, fiziksel ve/veya kimyasal analiz gerektiren ürünlerden, ilgili teknik
düzenlemelerde belirtilen miktarda numune alınır.
(8) Risk analizi sonucunda fiili
denetime tâbi tutulmasına gerek görülmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair
TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
(9) Gümrük idarelerine kapsam
dışı olarak beyan edilen ürünlerin ithalatında, 18210099192013012727484 olarak
belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı tarafından kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan
edilen ürünlerin ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 11
inci madde çerçevesinde denetim başvurusu yapılır.
İthal ürünün reddedilmesi
MADDE 18- (1)
Yapılan ithalat denetimi sonucunda, ürünün ilgili teknik düzenlemelere ya da
mevzuatın diğer hükümlerine aykırı olduğunun tespit edilmesi durumlarında ürün
reddedilir. Bu durum, ilgili gümrük idaresine yazıyla ayrıca bildirilir.
(2) Reddedilen ürünün bir kısmı
veya tamamı ret tarihinden itibaren otuz günü geçmemek üzere firma tarafından
talep edilen süre içinde ilgili teknik düzenlemeye uygun hale getirilebilir.
Uygun hale getirilen ürünler için yeniden denetim başvurusu yapılması gerekir.
Etiket ve işaretleme
MADDE 19- (1)
Etiketleme ve/veya işaretlemede, ürünün ilgili teknik düzenlemesinde belirtilen
hükümler uygulanır. Söz konusu mevzuatta düzenleme bulunmaması halinde
etiketleme ve/veya işaretleme işlemi, ürün ambalajı üzerinde olması gereken
bilgilerin silinmeyecek ve yeknesak biçimde ambalaj üzerine basılması veya
ambalajın ayrılmaz bir parçası halinde etiketlenmesi, ayrıca ambalajın bir
kenarında okunaklı ve açık bir şekilde görünmesi; bunun mümkün olmaması halinde
ambalajların paletlenmesi ve söz konusu bilgilerin paletin ayrılmaz bir parçası
halinde etiketle, açık ve okunur şekilde iliştirilmesi şeklinde yapılır.
(2) Etiket ve/veya işaretlemede
yer alan bilgiler Türkçe veya yabancı dillerde yazılabilir. İngilizce dışındaki
yabancı dillerde etiketleme ve/veya işaretleme yapılması halinde, etiket
ve/veya işaretlemede yer alan bilgilerin Türkçe tercümesi firma tarafından
beyan edilir.
(3) İthalat denetiminde,
etiketleme ve/veya işaretlemeye ilişkin olarak ürünlerin ilgili standardına
karşılık gelen uluslararası standart hükümleri uygulanabilir.
(4) İthalata konu ürünler için
parti numarası ve Türk standardı numarası aranmaz.
İkinci denetim
MADDE 20- (1)
Denetim sonucu uygun olanlar dâhil, denetlenmiş ürünler gerektiği takdirde
ikinci kez denetlenebilir.
Denetim sonucuna itiraz
MADDE 21- (1)
Firma, denetim sonucuna sebepleriyle birlikte en geç iki iş günü içinde itiraz
edebilir. İtiraz, denetimi gerçekleştiren Denetim Biriminin bağlı olduğu Bölge
Müdürlüğüne yapılır.
Bilirkişi Heyeti
MADDE 22- (1)
İtiraz üzerine, başvuruyu incelemek ve düşüncesini bildirmek üzere üç kişilik
Bilirkişi Heyeti Bölge Müdürlüğünce teşkil edilir. Bölge Müdürü veya
yardımcısının başkanlık edeceği Heyetin üyeleri, itiraz konusu üründe yetkili
Ticaret Denetmenlerinden oluşur.
(2) Bölge Müdürlüğünce gerekli
görülmesi halinde, itiraza konu ürünün ihracatını yapan İhracatçı Birlikleri
üyesi bir ihracatçı Bilirkişi Heyetine çağrılabilir.
(3) Başkan veya üyelerden biri,
denetimin sonucuna itiraz eden firmanın üst soy veya alt soy hısımlarından,
karı veya kocasından, dördüncü dereceye kadar civar veya sıhrî hısımlarından
olduğu veya ortağı veya beraber iş gördüğü kişi veya çalışanı bulunduğu
takdirde, Heyete katılamaz ve yeni üye seçilir.
(4) İtiraz konusu ürünün
denetimini yapan görevliler Heyette yer alamaz.
İtirazın değerlendirilmesi
MADDE 23- (1)
Bilirkişi Heyeti, firmanın itiraz başvurusu üzerine derhal toplanır ve
anlaşmazlık konusunu ilgili teknik düzenlemede yer alan hükümlere göre
inceleyerek, gerekçeli raporunu en kısa sürede ilgili Bölge Müdürlüğüne iletir.
(2) İtiraz konusu ürünlerden fiziksel
ve/veya kimyasal analiz gerektirenler için Bakanlık laboratuvarlarında ya da
Genel Müdürlüğün uygun göreceği laboratuvarlarda ikinci bir analiz yapılır. Söz
konusu analiz, varsa Denetim Biriminde bulunan şahit numune, Denetim Biriminde
şahit numune bulunmaması halinde ilk analizi yapan laboratuvardaki şahit numune
kullanılarak yapılır.
(3) İkinci analizin neticesi
nihai karar olarak kabul edilir ve Bilirkişi Heyeti raporunda bu analizin
sonucu dikkate alınır.
(4) Heyet raporu, denetim
sonucunu doğrularsa ürün geri çevrilir veya reddedilir, farklı sonuç olduğu
takdirde, Heyetin kararı esas alınır.
Denetim bilgilerinin
gümrüklere beyanı
MADDE 24- (1)
Ürünlerin ihraç veya ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine firma tarafından geçerlik süresi
içinde kaydedilmesi zorunludur. Aksi takdirde, ürünlerin ihracatına veya
ithalatına izin verilmez.
(2) Ek-1/C kapsamı ürünler için
TAREKS referans numarasının yanı sıra, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen
Bitki Sağlık Sertifikasının tarihi ve seri numarasının da gümrük beyannamesinin
44 numaralı hanesine firma tarafından kaydedilmesi zorunludur. Aksi takdirde,
ürünlerin ihracatına izin verilmez.
(3) TAREKS referans numarası
kapsamı ürüne ilişkin Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, firma ünvanı, vergi
numarası ve miktarı gibi bilgilerin söz konusu ürünlere ilişkin firma
tarafından gümrük beyannamesine kaydedilen bilgilerle aynı olması gerekir.
İhracatta Uygunluk Belgesi
MADDE 25- (1)
Varış ülkesinde kullanılacak olması ve/veya ihracatçının yazılı talepte
bulunması halinde, ürünün ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunu belirten
Ek-6’da yer alan Uygunluk Belgesi kâğıt ortamında ilgili Denetim Birimince
düzenlenir.
(2) Bu Tebliğ kapsamında ilgili
teknik düzenlemelere uygun olmadan (kapsam dışı, hariçte işleme rejimi,
bedelsiz ihracat ve benzeri) ihracına izin verilen ürünler için kâğıt ortamında
Uygunluk Belgesi düzenlenmez.
(3) Uygunluk Belgesinin süre
uzatımı başvurusu, ihraç partisi için düzenlenen TAREKS referans numarasının
geçerlik süresi dolmadan veya dolduktan sonra, TAREKS aracılığıyla
gerçekleştirilir.
(4) Süre uzatımı öncesinde kâğıt
ortamında düzenlenen Uygunluk Belgesi ilgili Denetim Birimine derhal iade
edilir ve ihracat işlemlerinde ya da başka amaçlarla kullanılamaz.
TAREKS referans numarası
kapsamındaki bilgilerde değişiklik yapılması
MADDE 26- (1)
İhraç partisi için düzenlenen TAREKS referans numarasına ilişkin geçerlik
süresi içinde olmak üzere, devir ve ifraz ile gideceği ülke, alıcı firma,
taşıma şekli ve çıkış gümrüğüne dair değişiklik işlemleri TAREKS aracılığıyla
firma tarafından yapılabilir.
(2) Söz konusu devir, ifraz ve
ülke değişikliği gibi işlemler öncesinde kâğıt ortamında düzenlenen Uygunluk
Belgesi ilgili Denetim Birimine derhal iade edilir ve ihracat işlemlerinde ya
da başka amaçlarla kullanılamaz.
(3) İthalata konu ürünler için
düzenlenmiş TAREKS referans numarası kapsamına yönelik değişiklik yapılamaz.
Kullanıcıya yapılan
bildirimler
MADDE 27- (1)
Kullanıcı, denetim süreci ve sonucuna ilişkin sorgulamaları TAREKS üzerinden
yapar.
(2) Denetim sürecine ve
sonuçlarına ilişkin kullanıcıya yapılan bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı
Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)’nin 6 ncı maddesi
uyarınca yapılan “Yetkilendirme Başvuruları” uygulamasında beyan edilen
elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden
Bakanlık sorumlu değildir.
Bilgilerin gizliliği
MADDE 28- (1)
Bu Tebliğ kapsamında elde edilen denetim işlemleri ile ilgili olanlar da dâhil,
tüm bilgi ve belgelerin üçüncü taraflarla paylaşımı Genel Müdürlüğün iznine
tâbidir.
Sorumluluk
MADDE 29- (1)
Firma, bu Tebliğ kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ihraç veya ithal
ettiği ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere uygun olmasından sorumludur.
(2) Firma, TAREKS’e beyan edilen
bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olmasından sorumludur.
Yaptırımlar
MADDE 30- (1) Bu
Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış ve yanıltıcı beyanda bulunanlar
hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler
Rejimi Kararı ve Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün
Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)’nin ilgili hükümleri ile ilgili diğer mevzuat
hükümleri uygulanır.
Yetki
MADDE 31- (1)
Bu Tebliğde yer alan hususlarla ilgili olarak uygulamaya yönelik önlemleri
almaya ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan
tebliğ
MADDE 32- (1)
31/12/2023 tarihli ve 32416 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi
Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/21) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 33- (1)
Bu Tebliğ 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.