|
ARAÇ PARÇALARININ İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ
(ÜRÜN GÜVENLİĞİ
VE DENETİMİ: 2023/25)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu
Tebliğin amacı, Ek-1’de belirtilen ve sadece araçlarda kullanılan ürünlerin
ithalatta, tabi bulundukları teknik düzenlemeye uygunluğunun denetimine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş
Rejimine tabi tutulacak ürünleri kapsar.
(3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi
uyarınca ihraç edilip geri gelen eşyaları kapsamaz.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu
Tebliğ, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının 4 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu
Tebliğde geçen;
a) Araç:19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların
Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve
Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858), 14/8/2014 tarihli ve 29088
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Araçlarının Tip Onayı ve
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/167/2013), 22/8/2015
tarihli ve 29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli
Motorlu Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/168/2013) ve 26/10/2016
tarihli ve 29869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve
Montajı Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan ve karayollarında
kullanılabilen motorlu araçlar ile römorklarını,
b) AQAP belgesi: Millî Savunma Bakanlığı
tarafından verilen, Endüstriyel Kalite Güvence Seviye Belgesini,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Denetim Birimi: Türk Standardları
Enstitüsünü,
d) BM-AEK Regülasyonu: 30/9/1996 tarihli
ve 96/8657 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan, Birleşmiş
Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM/AEK) İç Ulaşım Komitesince
hazırlanan 1958 Tekerlekli Araçların, Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda
Kullanılan Aksam ve Parçaların Müşterek Teknik Talimatlarının Kabulü ve Bu
Talimatlar Temelinde Verilen Onayların Karşılıklı Tanınması Koşullarına
Dair Anlaşma ekinde yer alan teknik düzenlemeyi,
e) Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol
Sistemi (TAREKS): Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Mevzuatı uyarınca
yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk
esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı,
f) E işareti: Araçların aksam, sistem ve
ayrı teknik ünitelerinin Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
(BM-AEK) Regülasyonlarına uygun tip onay belgeli olduğunu gösteren işareti,
g) e işareti: Araçların aksam, sistem ve
ayrı teknik ünitelerinin Avrupa Birliği Yönetmeliklerine/Regülasyonlarına
uygun tip onay belgeli olduğunu gösteren işareti,
ğ) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret
kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını,
h) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve
27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 446
ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan
nedenlerle geri gelen daha önce ihraç edilmiş eşyayı,
ı) Kapsam dışı: GTİP olarak Ek-1’de
belirtilmekle birlikte, ilgili regülasyonların kapsamına girmeyen veya
Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen ürünü,
i) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla
firmalar adına işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri,
j) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerin tabi bulundukları BM-AEK Regülasyonuna veya ilgili AB
Yönetmeliğine/Regülasyonuna uygun olmama ihtimalini,
k) Risk analizi: Ek-1’de yer alan
ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip
yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki
bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve
denetimi sonuçları; üretici veya ithalatçı firma ya da kullanıcısı; giriş
gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve miktarı; menşe, çıkış,
sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer
bilgilerden hareketle yapılan işlemi,
ifade eder.
TAREKS ve firma tanımlaması
MADDE 4- (1) Bu
Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ithalat denetimiyle ilgili tüm
işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.
(2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal
etmek isteyen firmaların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği
(Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2011/53) çerçevesinde TAREKS’te tanımlanması
ve firma adına TAREKS’te işlem yapacak en az bir kullanıcının
yetkilendirilmiş olması gerekir.
İthalatçının başvurusu
MADDE 5- (1) Bu
Tebliğ kapsamındaki denetimler Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin
dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde
yapılır.
(2) Kullanıcı, Bakanlık internet
sayfasının “E-işlemler” kısmında yer alan “Dış Ticarette Risk Esaslı
Kontrol Sistemi (TAREKS) Uygulaması” bölümünü veya e-Devlet kapısını
kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve belgeleri
sunarak başvurusunu yapar.
(3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından
firmaya, ilgili denetim birimi nezdinde işlemlerini takip edebilmesi
amacıyla bir başvuru numarası verilir.
(4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin
doğru, eksiksiz ve zamanında sunulmasından kullanıcı sorumludur.
Muafiyetler ve istisnalar
MADDE 6- (1) A.TR
belgeli olduğu kullanıcı tarafından TAREKS’te beyan edilen ürünler için
ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan
oluşturulur.
(2) Sanayicilerin ürettikleri ürünlerin
bünyesinde girdi olarak kullanılmak üzere sanayici veya sanayici adına
ithalat yapan tedarikçi tarafından ithal edilen ve Ek-1’de yer alan
ürünlerden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygun görülenler için
anılan Bakanlıkça ya da anılan Bakanlıkça yetkilendirilecek olan kuruluşça
üretim girdisi muafiyetine yönelik yazı düzenlenir. Düzenlenen yazının
elektronik ortamda TAREKS’e yüklenmesini müteakip ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur. Bu
kapsamdaki muafiyet yazısının düzenlenmesinin ve sonradan kontrolünün usul
ve esasları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenir. TAREKS’e üretim
girdisi muafiyet yazısı yerine usulsüz belge yüklenmesi veya muafiyetten
usulsüz yararlanıldığının tespiti durumunda, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığınca belirlenecek bir süre için firmaya muafiyet yazısı düzenlenmez
ve var olan muafiyet yazısı iptal edilir.
(3) Geri gelen eşya için, bu ürünlerin
ihracat beyannamesi numarasının kullanıcı tarafından TAREKS’e girilmesi ve
geri gelen ürünlerin teknik mevzuata uygun olması kaydıyla piyasaya arz
edilebileceğine dair Ek-3’te yer alan taahhütnamenin kullanıcı tarafından
TAREKS’e yüklenmesini müteakip ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS
referans numarası doğrudan oluşturulur.
(4) AQAP belgesi sahibi sanayicilerin
kendi ihtiyaçları için Ek-1’de belirtilen ürünlerden yapacakları ithalatta,
firmalarca Bakanlığa sunulan AQAP belgelerinin TAREKS’te tanımlanmasını
müteakip ithal konusu her ürün için doğrudan oluşturulan TAREKS referans
numarası, içinde bulunulan yılın sonuna kadar aynı ürünlerin müteakip
ithalatında kullanılır.
(5) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük
Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında
belirtilen eşyanın ithalatında TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat
işlemleri 11 inci maddeye göre sonuçlandırılır.
(6) Risk analizine göre yapılacak
değerlendirmede; birinci, ikinci, üçüncü veya dördüncü fıkra kapsamına
giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir.
Kapsam dışı
MADDE 7- (1) Başvuru
konusu ithalat partisine ilişkin kapsam dışı beyanı ithalatçı tarafından
ilgili gümrük idaresine yapılır. Kapsam dışı kararına yönelik değerlendirme
öncelikli olarak ilgili gümrük idaresince yapılır.
(2) İlgili gümrük idaresi tarafından
başvuru konusu ithalat partisinin bu Tebliğ kapsamında yer aldığına karar
verilmesi durumunda kapsam değerlendirmesi ilgili denetim biriminin teknik
incelemesi neticesinde de belirlenebilir.
Risk analizi
MADDE 8- (1) Fiili
denetime yönlendirilen ürünler, kullanıcıların TAREKS üzerinden beyan
ettiği bilgiler çerçevesinde risk analizine göre belirlenir.
(2) Risk analizinde kullanılacak
kriterler, gerekli görülmesi halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve
ilgili diğer tarafların da görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve
Denetimi Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının sağlanmasıyla, bu
Tebliğ kapsamı ürünlerin ithalat denetimlerine ilişkin veriler, PGDBİS’e
iletilir.
(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime
yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans
numarası doğrudan oluşturulur.
Fiili denetim
MADDE 9- (1) Fiili
denetime yönlendirilen ürünler için Ek-2’de belirtilen belgeler, firma
adına yetkilendirilen kullanıcı tarafından başvuru günü dâhil iki iş günü
içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e yüklenir. Firmanın başvuru sırasında
TAREKS’te talep etmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili
belgelerin kullanıcı tarafından sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi
halinde başvuru iptal edilir.
(2) Fiili denetim kapsamında ürünün,
a) İlgili BM-AEK Regülasyonuna
uygunluğunun, Birleşmiş Milletler-Avrupa Ekonomik Komisyonu üyesi ve ilgili
Regülasyona taraf olan bir ülkenin Tip Onay kuruluşu tarafından düzenlenmiş
belgeler ile belgelenmesi,
b) İlgili AB Yönetmeliğine/Regülasyonuna
uygunluğunun AB üyesi bir ülkenin onay kuruluşu veya Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı tarafından düzenlenmiş belgeler ile belgelenmesi,
esastır.
(3) Firmalardan ilave bilgi ve belge
istenebilir.
(4) Fiili denetim sonucunda ilgili
mevzuata aykırılık tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam dışı olduğunun
tespiti durumlarında, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans
numarası oluşturulur.
(5) İlgili mevzuata aykırılık tespit
edilmesi veya ithalatçıdan talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi
içerisinde TAREKS’e yüklenmemesi durumunda fiili denetim olumsuz olarak
sonuçlandırılır.
(6) TAREKS’e yüklenen, ancak ilgilisince
düzenlenmediği anlaşılan belge tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa
dahi fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.
Kullanıcıya yapılan bildirimler
MADDE 10- (1)
Kullanıcı, denetim sürecine ve sonucuna ilişkin sorgulamaları TAREKS
aracılığıyla yapar.
(2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin
bildirimler, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün
Güvenliği ve Denetimi: 2011/53)’nin 6 ncı maddesi kapsamında yapılan
“Yetkilendirme Başvuruları” uygulamasında kullanıcılar tarafından beyan
edilen elektronik posta adresine iletilir. Kullanıcıya ulaşmayan
bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir.
(3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata
aykırılık tespiti halinde durum ilgili gümrük idaresine ve ithalatçıya
yazıyla ayrıca bildirilir.
TAREKS referans numarasının gümrüklere
beyanı
MADDE 11- (1) Ürünün
ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının, gümrük
beyannamesinin 44 numaralı hanesine firma tarafından kaydedilmesi
zorunludur.
(2) TAREKS referans numarası verildiği
tarihten itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir.
(3) Millî Savunma Bakanlığınca yapılan
ithalatta 20181900132013016724484 ve AQAP belgeli kurum ve kuruluşlar adına
Savunma Sanayii Başkanlığınca yapılan ithalatta 20181900142013012727484
olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin
44 numaralı hanesine kaydedilir.
(4) Gümrük idarelerine kapsam dışı olarak
beyan edilen ürünlerin ithalatında, 20181900252013015773484 olarak
belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı tarafından kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan
edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması kaydıyla ilgili gümrük
idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci madde çerçevesinde
TAREKS üzerinden başvuru yapılır.
(5) GTİP değişikliği sonucunda Tebliğ eki
listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması
kaydıyla ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci
madde çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır.
(6) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı
Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen
eşyanın ithalatında 20181900101115014436576 olarak belirlenen 23 haneli
TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine
kaydedilir.
İthalatçının sorumluluğu
MADDE 12- (1)
İthalatçı, bu Tebliğ kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal
ettiği ürünlerin her halükârda ilgili yönetmelik veya yönetmelikler dâhil
olmak üzere ilgili tüm mevzuata uygun ve güvenli olmasından, 5/3/2020
tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
uyarınca sorumludur.
(2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya
ürüne dair TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mutlaka mevzuata
uygun ve/veya güvenli olduğu anlamına gelmez.
(3) Bu Tebliğ kapsamında, ürünün ithal
edilebileceğine dair verilen TAREKS referans numarası o ürünün ithalat
işlemi dışında başka bir amaçla veya ürünün güvenli ve mevzuata uygun
olduğunun ispatı olarak kullanılamaz.
(4) İthal edilmiş ürünün GTİP’inin
Ek-1’de yer aldığının sonradan yapılan kontrol sonucunda tespit edilmesi
halinde keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığına bildirilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ürünün güvensiz
olduğunu tespit ederek gümrük idaresine bildirmesi halinde, uygunluk
değerlendirmesinin olumsuz sonuçlandığı kabul edilir.
Yaptırımlar
MADDE 13- (1) Bu
Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda
bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat
yapanlar hakkında, 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı
Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve
ilgili diğer mevzuat uygulanır.
(2) TAREKS üzerinden yürütülen
denetimlerde, ilgili mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin
uygulamalara aykırı hareket eden kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına
göre belirli bir süre askıya alınır, firmanın denetim başvuruları belirli
bir süre ve/veya oranda fiili denetime yönlendirilir. Bu yaptırımlar
uygulanırken belirlenen süreler ve denetim oranları, firmanın başvuru
sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün niteliği gibi hususlar
dikkate alınarak belirlenir.
Yetki
MADDE 14- (1) Bu
Tebliğde yer alan hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme
yapmaya Bakanlık Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan tebliğ
MADDE 15- (1)
31/12/2021 tarihli ve 31706 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Araç Parçalarının İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve
Denetimi: 2022/25) yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 1- (1)
1/1/2023 tarihinden önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye’ye sevk
edilmek üzere taşıma belgesi düzenlenmiş veya Gümrük Mevzuatı uyarınca
gümrük idarelerine sunulmuş olan ürünlerin ithalatı, 28/2/2023 tarihine
kadar (bu tarih dahil) ithalatçının talebi halinde, Araç Parçalarının
İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2022/25)’ne göre
sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu
Tebliğ 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|
