YARGITAY ISTANBUL BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 8. HUKUK DAIRESI

8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO : 2025/2557
KARAR NO : 2026/46
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/09/2025
NUMARASI : 2023/332 Esas - 2025/636 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasına Bağlı Araç Hasarı Nedeniyle İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 15/01/2026
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın dava dışı ...'nın sevk ve idaresinde iken, 17.11.2022 tarihinde davalının maliki olduğu... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'nın kusurlu hareketi nedeniyle meydana gelen trafik kazası neticesinde hasara uğradığını ve aracın perte ayrıldığını, ticari işlerinin aksamaması için müvekkili şirket tarafından sigorta tazminat bedelinin ödenmesine kadar geçen süre içerisinde müvekkilinin işlerini başka bir şirkete yaptırdığını ve karşılığında hizmet bedeli ödediğini, ödenen bedelden aracın işleteni sıfatı ile davalı şirketin sorumlu olduğunu, zararın tahsili için davalı ve dava dışı araç sürücüsü aleyhine başlattıkları takibe davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini belirterek Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü'nün 2023/11633 Esas sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu kazaya karışan aracın dava dışı ... Otomotiv...şirketine uzun süreli kiraya verildiğini, müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle işletenlik sıfatının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; davaya konu kazadaki kusur durumu ve davacının araç mahrumiyet bedeli hususunda bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, yargılama aşamasında davaya dayanak icra takibinin 10.07.2025 tarihinde infazen kapatıldığının tespit edildiği, bu hali ile davanın konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı tarafça haricen tahsil ile dosya borcunun ödenmesi nedeniyle hakkında takip başlatılması ve dava açılmasına sebebiyet verdiği ve mevcut durum itibariyle haksız olduğu anlaşılmakla aleyhine icra inkar tazminatına ve vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği kanaati ile;"1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2- %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak daacıya verilmesine" karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı vekilinin istinaf nedenleri; davaya dayanak icra takibindeki alacak miktarı 20.935,20-TL iken, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile davacının ileri sürdüğü ticari kazanç kaybı zararının 18.151,80-TL olarak belirlendiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınması halinde davacı lehine takdir edilecek vekalet ücretinin 18.151,80-TL olması gerektiği, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davaya konu kazaya sebebiyet veren... plaka sayılı aracın, müvekkili şirket ile aralarındaki bayilik ilişkisi kapsam ve şartları ile müvekkili şirketin markası altında üçüncü kişilere kiralama yoluyla tasarrufta bulunmak üzere dava dışı ... Otomotiv ve Danışmanlık A.Ş.'ye kiralandığı ve kazanın da kiralanan şirketin personeli olan ...'nın sevk ve idaresinde iken meydana geldiği, aracın 18.06.2021 ve 30.11.2022 tarihleri arasında adı geçen şirketin hakimiyeti altında olduğu ve yaklaşık 1,5 yıldır kesintisiz devam eden uzun süreli kiralama işlemi nedeniyle müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığı, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığı, kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortası ve İMM teminatı bulunan kasko sigortası bulunduğu, sigorta şirketlerinin davacının zararından poliçe teminat limitince sorumluluğu bulunmasına rağmen gerekçeli kararda sigortacıların sorumluluğuna dair herhangi bir ifadeye yer verilmediği, takip konusu alacağın belirli ve likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmolunmasının hatalı olduğu, mahkemece dava dışı araç sürücüsünün takip borcunu haricen ödemiş olması nedeniyle davanın konusu kalmadığına karar vermiş ise de mahkemece esasa dair inceleme yapılması halinde müvekkili şirketin işleten olmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine veyahut bilirkişi raporu doğrultusunda kısmen kabul ve kısmen reddine karar verecek olmasına rağmen müvekkili şirket aleyhine haksız olarak yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği hususlarına ilişkindir.
Dava, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle kazanç kaybı zararının tazminine yönelik başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya dayanak Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin 2023/11623 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı şirket ve dava dışı ... aleyhine 20.935,20-TL asıl alacağın tahsili için 17.02.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı şirket tarafından takibe itiraz edildiği, yasal süresi içerisindeki eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, takibin dava dışı ... yönünden kesinleştiği, 10.07.2025 tarihinde dava dışı takip borçlusu ... tarafından takip borcunun ödenmesi üzerine takibin infazen kapatılmasına karar verildiği görülmüştür.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde aracı uzun süreli kira, ariyet ve rehin ilişkisine dayanarak kiracı, ariyet ve rehin alan sıfatıyla işleten kişiler gerçek işleten sayılmıştır. “Kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir”. Kısa süreli kiracılık, rehin veya ariyet almak kişiyi işleten haline getirmez. Bu takdirde işleten sıfatı kira veya ariyet verende kalır.Somut olayda; davalı taraf, kazaya karışan ve adına tescilli... plaka sayılı aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile dava dışı ... Otomotiv ve Danışmanlık...şirketine kiralandığını, kaza tarihinde söz konusu şirketin fiili hakimiyetinde bulunduğunu savunmuş, savunmanın ispatı olarak da her ne kadar yazılı bir uzun dönem kira sözleşmesi sunmamış ise de, 2022 yılı Nisan ila Kasım aylarına ait kira bedellerine ilişkin faturaları sunmuş olup, kaza tarihinde, ... plaka sayılı aracın, dava dışı ... Danışmanlık...şirketine uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralandığı, davalı şirketin işletenlik sıfatının bulunmadığı, bu hali ile, davalı şirket aleyhine başlatılan takibin ve açılan davanın haklı olmadığı, bununla birlikte davacının, takip başlatmadan ve/veya dava açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu, davacının, araç maliki olan davalıya karşı takip başlatmasında/dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, yapılan yargılama giderlerinin yapan taraf üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekirken, davalı tarafın husumete yönelik savunması üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.Kabule göre de, davaya dayanak icra takibine konu alacak miktarının likit olmadığı, davacının zararının ve kazadaki kusur durumunun bilirkişi raporu ile belirlenebilecek nitelikte olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü de hatalıdır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ne var ki Dairece tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK m. 353/1-b/2 madde hükmü gereğince yeniden esas hakkında karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,
1/İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2025 tarih ve 2023/332 Esas 2025/636 Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, (HMK.m.353/1-b/2)
a/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,
b/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
c/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,
2/İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2025 tarih ve 2023/332 Esas- 2025/636 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
a/Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b/Davacının icra inkar tazminatı talebinin, alacağın likit olmaması nedeniyle reddine,
c/Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00-TL karar harcından peşin yatırılan 357,53-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 374,47-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
ç/Davacı tarafın, davalı aleyhine icra takibi başlatılmasında kusuru bulunmadığından, davalı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d/Taraflarca yapılan yargılama giderinin yapan taraf üzerinde bırakılmasına,
e/Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL’nin davacıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,
f/Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalının ilgilisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.14/01/2026