YARGITAY ISTANBUL BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 43. HUKUK DAIRESI

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/646
KARAR NO: 2025/700
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/01/2025
NUMARASI: 2021/562 Esas - 2025/51 Karar
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/05/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... San. ve Tic. A.Ş. ile aleyhine tedbir istenilen davalı arasında 03.05.2021 tarihinde akdedilen sözleşme uyarınca davalı tarafın müvekkilinden ürünlerin paketlenmesi ve kolilenmesi için cihaz talep ettiğini, müvekkilinin sözleşmede yer alan planlama doğrultusunda sözleşme kapsamında kendisinden talep edilen ürünlerin birer adedini 22.06.2021 tarihinde davalıya teslim ettiğini ve montajına başladığını, kalan diğer adetlerin de 17.07.2021 tarihinde davalıya gönderildiğini ve davalı tarafça teslim alındığını, müvekkilinin sözleşmenin 6. maddesinde düzenlenen teslimat işlemini sorunsuz ve ayıpsız bir şekilde yerine getirdiğini, müvekkilince davalıya teslim edilen sözleşme konusu robotların ilk çalıştırılmasının 01.07.2021 tarihinde gerçekleştirildiğini, sistemin otomatik çalışmasına 15.07.2021 tarihinde başlandığını, 01.08.2021 tarihinde sistemin çalışır hale geldiğini ve denemeler yapıldığını, 13.08.2021 tarihinde sözleşmede yer alan “Madde 3-Sözleşmenin kapsamı ve amacı maddesi, teknik ekipmanların ve sistemin çalışması” maddesinin tamamlandığına dair davalıya mail ile bilgi verildiğini, sözleşmenin “EK-A Ekipmanların teknik özellikleri, proje adımları ve koli dizilimleri” maddesinin yerine getirildiğine dair bilginin davalıya iletildiğini, hattan gelen ürünler ile performans denemeleri yapıldığını ve davalı tarafından 17.08.2021 tarihinde raporlandığını, sistemin çalıştığı ve performansın yeterli olduğunun davalı tarafından sunulan raporda müvekkiline bildirildiğini, ancak davalı tarafın sözleşme kapsamında yüklendiği ürün bedelinin ödenmesi talep edildiği anda davalının sözleşmede yer almayan (sistemin % 95 verimlilikle çalışması beklentisi gibi) sözleşme kapsamında olmayan ve iyi niyet kuralları ile de bağdaşmayan kriterler öne sürerek ödemeden imtina ettiğini, müvekkili ... Anonim Şirketi lehine davalı tarafa sözleşme konusunun teminatı için ... Bankası A.Ş. Mecidiyeköy Şubesi tarafından verilen İstanbul 23.06.2021 tarih ... numaralı 975.000,00 Türk Lirası bedelli teminat mektubunun haksız bir şekilde nakde çevrilmesinin önlenebilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, akabinde banka teminat mektubunun müvekkili ... Anonim Şirketine iadesini, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, yukarıda anılan ve resen dikkate alınacak nedenlerle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ihtiyati tedbir taleplerinin sundukları deliller dikkate alınarak teminatsız olmak üzere kabulüne…davalarının kabulü ile ... Bankası Mecidiyeköy Şubesince düzenlenen İstanbul 23.06.2021 tarih ... numaralı 975.000,00 Türk Lirası bedelli teminat mektubunun müvekkiline iadesine, iade mümkün olmazsa iptaline karar verilmesi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...’in uğradığı zararlar nedeniyle davacıların bedel iadesi talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, ... ürünlerinin otomasyon sistemi kurularak robotlar tarafından kolilerin yapılması paketlerin toplanması ve robot tarafından yapılan kolilere paketlerin otomatik olarak robotla doldurulması ve kolinin otomatik bantlanarak palet üzerine dizilime hazır hale getirilmesi teknolojisine geçmek istemesindeki asıl nedenin ...’ın paketleme bölümünde istihdam ettiği 18 kişilik işgücü masrafından tasarruf etmek olduğunu, bu nedenle 03.05.2021 tarihinde davacı ... Mühendislik ile sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca davacılardan ... Mühendislik ‘in 2 hat halinde olacak şekilde mevcut paketleme makinası çıkışına entegre ederek tam eksiksiz ve çalışır vaziyette kurup teslim etmeyi taahhüt ettiği sistemin 1. Hattına 22.06.2021 tarihinde 2.hattını ise 27.07.2021 tarihinde teslim etme borcu altına girdiğini, EK-3 ve EK-6 da sayın mahkemeye sunulan delil tespiti dosyalarından alınan her 2 bilirkişi raporuyla da sistemin hiç çalışmadığının tespit edildiğini, dolayısıyla davacı ... Mühendislik’in sözleşmenin imza tarihi olan 03.05.2021 tarihinden çalışmayan sistemin ...’ın fabrikasından iade aldığı 05.11.2021 tarihine kadar yani toplamda 6 ay 2 günlük süre zarfında ...’ın 18 personel maliyetine katlanmasına sebebiyet verdiğini…18 kişilik personelin 6 ay 2 günlük maliyetinin hesaplanması durumunda müvekkili şirketin uğradığı zararların kolaylıkla tespit edilebileceğini ve davanın reddedilmesi gerektiğinin ortaya çıkacağını, sözleşmenin yapılmasından önce ...’ın sistemin kurulumu için en uygun fiyat teklifi almak amacıyla özel şartlarla e-ihalede sistemi oluşturduğunu, davacı ... Mühendislik tarafından sistemin tam eksiksiz ve ayıpsız şekilde 170.000 Euro’ya ...’a teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, e ihalede ... Mühendislik’ ten sonraki en uygun teklifin ise 190.000 Euro olduğunu, dolayısıyla 20.000 Euro için ...’ın kaçırdığı bir fırsatın mevcut olup ...’ın kaçırdığı fırsattan dolayı zararı 20.000 Euro olduğunu, sistemin 05.11.2021 tarihinde davacı ... Mühendislik tarafından sökülüp iade alınmasından sonra müvekkil şirket tarafından yapılan ufak bir piyasa araştırmasıyla sistemin artan maliyetler nedeniyle en uygun 230.000 Euro’ya Peyman’a teslim edileceğinin bildirildiğini, müvekkilinin 60.000 Euro’dan daha fazla bir ek maliyete katlanmak zorunda kaldığını, ...’ın katlanmak zorunda kaldığı 60.000 Euro ’luk ek maliyet nedeniyle 60.000 Euro zarara uğradığının ortaya çıkacağını, 18 kişilik personelin 6 ay 2 günlük maliyeti 20.000 Euro’ luk fırsat ve sistemin 3.firmaya yaptırılması halinde 60.000 Euro’dan daha fazla bir ek maliyet için müvekkilin uğradığı zararları tanzimle yükümlü olduklarının izahtan vareste olduğunu, bu nedenle sayın mahkemeden müvekkilin uğradığı zararlar nedeniyle müvekkilin teminat mektubunun nakde çevirmesi ve yalnızca 892.188,00 TL’yi zararlarına mahsup ettiğini nazara alarak davanın reddini talep ettiklerini, yukarıda az ve izah edilen nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, bu talepleri kabul edilmezse takas ve mahsup defleri doğrultusunda davacılar tarafından müvekkile verilen zararların ve müvekkilin uğradığı zararların davacılara ödenecek bedelden takas ve mahsubuna, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ... şirketi tarafından 16/10/2021 tarihinde düzenlenen 892.188,00 TL bedelli faturanın ...A.Ş'ye gönderilmesi ...A.Ş'nin iş bu faturayı iade etmesinden kaynaklı olup davacı ... ile davalı ... şirketi arasında akdedilen satın alma sözleşmesinin konusunu oluşturan ekipmanın davalı alıcıya teslimi ve kurulumu yapılması konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Dosya içerisindeki belgelerden teslimin ve kurulumun ne zaman yapıldığına ilişkin bilgi ve belge sunulmamıştır. Ancak davacı satıcı 01/08/2021 tarihinde teslimin ve kurulumun yapıldığını iddia etmiş davalı alıcı ise buna itiraz etmemiştir.02/09/2021 tarihinde davalı şirket tarafından cevaben verilen ihtarnamede teslim edilen ve kurulumu yapıldığı iddia edilen ekipmanlarda ayıplar ve eksikler bulunduğu bu nedenle zararların tazminini talep ederek sözleşmeyi geçmişe etkili olarak fesh ettiklerini beyan etmiş olup TBK 227/1.fıkra bent 1 gereği satım sözleşmesinden kaynaklanan borcun ayıplı ve eksik ifa edilmiş olması halinde sözleşmenin alıcı tarafından haklı olarak fesh edebileceği ve bundan kaynaklanan zararında TBK madde 229 madde kapsamında davacı satıcıdan talep edilebileceği davalı alıcının zararı kapsamında 30/09/2021 tarihli ihtarname ile sözleşmeye konu sistemin sözleşmeye uygun olarak zamanında teslim edilmesi durumunda tasarruf edilmesi gereken 18 personelin gideri ile sistemin üçüncü kişiden satın alınması kapsamında meydana gelebilecek fiyat farkı tutarından kaynaklanan zararın tazminini talep etmiştir, ispat yükü davalı alıcıda olup ayıp ve eksik kurulum ve teslim sebebiyle davalı alıcının hangi zararları tazminini talebe hak kazanacağı ve iddia ettiği gibi zarara uğradığını ispat edip etmediği hususları konusunda bilirkişi tarafından aldırılan raporda göz önünde tutularak davalı alıcının kazançtan mahrum kaldığı uğramış olduğu zarara ilişkin bir belge sunulamadığı gibi sistemin üçüncü bir kişiye satın alınması kapsamında meydana gelecek fiyat farkı tutarından zararın kapsamı için ispata yönelik somut belgelerin sunulmadığı, sözleşme konusu ekipmanın eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmiş olması halinde ne kadar kar olacağı konusunda somut bir belge bulunmadığı gibi davacı satıcının sözleşmeden ve mail yazışmalarında açık taahhüdünü içeren ifadeye de rastlanmadığı, bu nedenle teminat mektubunu paraya çevirmek suretiyle davalının tahsil etmiş olduğu 975.000,00 TL'nin bakiye 892.188,00 TL'lik kısmının paraya çevrilmek tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine ve davanın kısmen kabul kısmen reddine, " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece 29.01.2025 tarihli duruşmada, usule ve hukuka aykırı bir biçimde davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, aynı kararda taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde istinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin bildirildiğini, Mahkeme tarafından verilmiş olan işbu hukuka ve usule aykırı kararı istinaf ettiklerini, mahkeme tarafından verilen kararın bozularak ortadan kaldırılmasını, davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiklerini, gerekçeli kararın taraflarına tebliği akabinde gerekçeli istinaf dilekçelerini sunacaklarını bildirmişlerdir.
GEREKÇE: Dava, satım sözleşmesi gereği davalıya verilen teminat mektubunun haksız yere paraya çevrilmesi nedeniyle bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekilince karar tebliğ edilmeden 14/03/2025 tarihinde herhangi bir istinaf sebebi bildirilmeden süre tutum dilekçesi verilerek karar istinaf edilmiş ve gerekçeli istinaf dilekçesinin kararın tebliği ile sunulacağı beyan edilmiştir. Gerekçeli karar davalı tarafa 19/03/2025 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça istinaf sebeplerine ilişkin bir dilekçe sunulmamıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 342/2-e maddesinde, Başvuru sebepleri ve gerekçesinin istinaf dilekçesinde bulunması gerektiği, HMK'nın 352/1-d maddesinde de başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi halinde öncelikle gerekli kararın verileceği, HMK'nın 355. maddesinde ise, incelemenin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunun resen gözetileceği düzenlenmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı her ne kadar davalı vekilince, istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de, istinaf başvuru dilekçesinde, istinaf sebepleri ile gerekçesi gösterilmemiştir. Sunulan istinaf dilekçesi süre tutum dilekçesi olarak sunulmuş olup, başkaca gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmamıştır. Bu durumda dairemizce sadece mahkeme kararı kamu düzenine aykırılık yönünden incelemeye tabi tutulmuş ve mahkeme kararında kamu düzenine aykırılık saptanmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık durumu ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 15.236,34 TL harcın, alınması gerekli olan 60.945,36 TL harçtan mahsubu ile bakiye 45.709,02 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/05/2025