YARGITAY ISTANBUL BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 12. HUKUK DAIRESI

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2218
KARAR NO: 2025/769
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/10/2022
NUMARASI: 2021/642 Esas - 2022/563 Karar
DAVA: İstirdat
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin davalı bankadan ticari kredi kullandığını, kredinin 6 aylık kar paylarını da ödeyerek krediyi 6 ay erken kapatmasına rağmen davalı bankanın müvekkilinden bir de erken ödeme tahsilatı adı altında 6.127-TL ve 14.014-TL olmak üzere toplam 20.141-TL tahsil ettiğini, müvekkilinden kesilen bu paranın hiçbir yasal dayanağının olmadığını beyanla müvekkilinden haksız yere alınan 3.330 ABD Doları karşılığı 20.141-TL'nin paranın kesilme tarihi olan 02/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili; huzurdaki davada davacı, müvekkili banka ile imzaladığı genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandığı ticari kredinin taksitlerini bir süre ödedikten sonra, olağan kredi vadesini beklemeksizin erken kapama yaptığını, Bir sonraki başlıkta arz edileceği üzere, müvekkil bankanın 24 ayı aşan vadeye sahip yabancı para kredisine ilişkin erken kapama yaparken %3 nispetinde erken kapama komisyonu alma hakkı olduğu halde, genel müşteri memnuniyeti kapsamında yalnızca %1 nispetinde erken kapama komisyonu tahsil edildiği - ... nolu proje için 2.326,63-USD karşılığı 14.014-TL,140 nolu proje için 1.017,90-USD karşılığı 6.127-TL (1-USD yaklaşık 6.03-TL'dir) erken kapama komisyonu alındığı, 2020/4 sayılı tebliğ'in "Kapama" başlıklı 11(3). maddesinin ; Ticari müşterinin kredinin tamamı için erken ödeme talebinde bulunması halinde banka bu talebi kabul etmek zorundadır. Bu müşteriden Türk lirası krediler için alınabilecek erken ödeme ücreti, gerekli faiz ve diğer maliyet unsurlarına ilişkin indirimler yapılarak hesaplanan ve müşteri tarafından bankaya erken ödenen tutarın, kalan vadesi yirmi dört ayı aşmayan kredilerde yüzde birini, kalan vadesi yirmi dört ayı aşan kredilerde ise yüzde ikisini geçemez. Döviz cinsi veya dövize endeksli kredilerde söz konusu azami ücretler bir puan artırımlı olarak uygulanır."şeklinde olduğunu ,emsallere göre düşük oranda alınan erken kapama ücretinin iadesi talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; erken kapama komisyonu, bankalar tarafından kredi kullanan müşterinin kredinin ödeme planı dışında toplu ödeme yaparak kredi borcunu kapatması nedeniyle bankanın “faiz gelirlerinin düşmesinden” dolayı yaşayacakları kaybın giderilmesine ilişkin tahsil ettikleri ücret olup,davacının ... ve ... numaralı iki adet kredi projesi kapsamında 47'şer ay taksitle toplam 2.300.000-Dolar ticari kredi kullandığı, 41. taksitten sonra bakiye 6 aylık taksiti muaccel olmadan 02/03/2020 tarihinde ödediği ve kredi borcunun kapatıldığı, davacının bakiye taksitlerinin tamamını kar payı ve vergileri ile birlikte ödediği, bunun yanında toplam %1 oranında 20.141-TL erken kapama komisyon ücreti ödediği, uyuşmazlık konusunun, bakiye taksitlere dair borcunu kar payı ile birlikte ödeyen davacıdan, davalı bankanın bunun yanında erken kapama komisyonu tahsil edip edemeyeceğine ilişkin olduğu, Genel kredi sözleşmesinin 3.12. maddesi ile müşterinin kredi taksitlerini vade tarihinden önce ödediğinden bahisle, hiçbir surette kar payı indirimi talebinde bulunamayacağının düzenlendiği, bu nokta uyuşmazlık konusuna dahil olmasa da sözleşme hükmünün, davacının iddiasında belirttiği kar payı ödemesi yönünden önem arz ettiği, erken kapama ile kar payında indirim olmayacağının, taksitlerin tamamının ödeneceği, davalı bankanın erken kapama komisyonu talep edebileceğine ilişkin bir düzenleme sözleşmede bulunmasa da mahkemece diğer bankalarca yapılan emsal komisyon oranları celp edildiğinde davalı bankaya göre daha yüksek oranda komisyon alan bankaların bulunduğu, mezkur tebliğin 4. maddesi ve tarafların tacir oldukları, işin ücrete tabi olduğu gözetildiğinde davalı Bankanın komisyon ücreti almasına engel bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, erken kapama ücretinin bakiye borca dahil olan kar payı ile ilişkisinin bulunmadığı, her ne kadar genel olarak erken kapama ücreti hususunda mahrum kalınan bakiye faiz gelirlerinin düşmesi akla gelse de davalı bankanın katılım bankası olduğu, faiz harici sağlanacak menfaatinin ve masrafların kar payı ile sınırlı olmadığı, davalı bankanın davacıya verdiği krediyi temin ederken belli bir maliyete katlandığı hususları dikkate alındığında, bankanın %1'lik oranda erken kapama komisyonu almasının dürüstlük kurallarına ve emsal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; dosyada mübrez, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde, kredinin erken kapanması halinde, bankanın erken kapama komisyonu talep edeceğine dair bir düzenleme bulunmadığını, zira sözleşmenin 3/12. maddesine göre "müşteri kredi taksitlerini vade tarihinden önce ödediğinden bahisle hiç bir surette kar payı indirim talebinde bulunamaz. Kredi geri ödemeleri, bankanın yazılı kabulü olmadıkça kısmen veya tamamen vade tarihinden önce yapılamaz." şartı bulunduğundan, artık erken ödeme tazminatının sözleşmeye konmasının bir anlamı kalmadığından sözleşmeye erken ödeme tazminatı ile ilgili bir madde konmadığını, müvekkili de, sözleşmenin 3/12. maddesine göre, erken ödeme nedeni ile, kar payından indirim talep etmemiş ve vade sonuna kadarki tüm kar paylarını ödediğini, erken ödeme nedeniyle, davalı hiçbir gelir kaybı ve hak mahrumiyetine uğramadığını, bu nedenle, erken ödeme tazminatının hiç bir yasal dayanağı bulunmadığı gibi, böyle bir paranın kesilmesinin ahlaki bir tarafı olmadığını, mahkemenin dosyada mübrez uzman bilirkişi raporlarını da göz ardı ederek davanın reddinin yerinde bir karar olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: İstinaf incelemesi bakımından uyuşmazlık konusu; kredi borcunun bitmesine 6 taksiti kalan davacının, kredi bakiyesini kar paylarıyla birlikte ödedikten başkaca erken kapatma komisyonu altında bir kesinti yapılıp yapılamayacağı noktasındadır. Davalı vekili 28.2.2020 erken kapatma talep ettiği tarihte 139 nolu projede 232.663,25-USD, 140, nolu projede 101.790,20-USD bakiye borç bulunduğunu ileri sürmüştür. Bankacı bilirkişiden alınan kök ve ek bilirkişi raporunda; davacıya 23.08.2016 tarihinde;... Proje no.su ile 1.600.000- USD,140 Proje no.su ile 700.000-USD tutarında 47 ay eşit taksit ödemeli dövize endeksli krediler kullandırıldığı,Davacının 28.02.2020 tarihli yazılı talebi ile belirtilen tarih itibariyle vadelerine 6 ay kala, ...-... no.lu ve ...-... no.lu kredilerin 02.03.2020 tarihinde erken kapatılmasını talep ettiği,sözleşmede erken ödeme ile ilgili hüküm bulunmadığı,139 no.lu kredinin kalan taksitler toplamı 229.072,50- USD,140 no.lu kredinin kalan taksitler toplamı olan 100.218,86- USD nin tamamı ödendiği gibi ,banka tarafından her iki kredi için 20.141- TL (= 14.014- TL + 6.127- TL) erken kapama komisyonu alındığı tesbit edilmiştir.İlk derece
mahkemesinin kabulünde olan ödeme miktarları ,karar davalı tarafça istinaf edilmediğinden kesinleşmiş durumdadır. Davalı banka tarafından yapılan erken kapatma tarihinde kalan taksitlerin ana para+ kar payı toplamının 139 no.lu kredi için 229.072,50- USD,140 no.lu kredi için 100.218,86- USD olup olmak üzere, ileri vadeli taksit tutarlarının tamamı gününden 2.3.2020 tarihinde vadeleri gelmeden davacı tarafından ödenmiştir. Böylelikle ,daha sonraki tarihlerde tahsil edilecek taksitlerin günü gelmeden tahsil edildiği,kar payından bir iskonto yapılmadığı gibi ayrıca %1 oranında erken kapama komisyonu alındığı ihtilafsızdır.Davalı tarafın davacının daha evvel ki taksitlerden eksik veya geç ödemesi bulunduğu ileri sürülmemiştir. Sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TBK'nın 96.maddesine göre “sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden veya durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça, borçlu edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak kanun veya sözleşme yada adet gereği olmadıkça borçlu erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz.” hükmünü haizdir. Bu düzenleme uyarınca kural olarak borcun erken ifasına engel bir durum bulunmamakla birlikte; borcun erken ifası nedeniyle borçlu aksi sözleşme, kanun veya adet gereği olmadıkça borcundan indirim talep edemeyecektir. Bankaların gelir kaynaklarından birisi de müşterilerine sunduğu krediler nedeniyle elde ettiği faizlerdir. Kredinin erken ödenmesi halinde bankanın faiz gelirinden mahrum olacağı, erken ifanın bankanın mali tablolarını da olumsuz etkileyeceği tartışmasızdır.Ticari krediler bakımından erken ifa halinde indirimi gerekli kılan yasal bir düzenleme bulunmadığından esasında erken ifa hali kredi borçlusunun lehine bir durumdur. Zira borçlu ödemek zorunda olduğu faizden kurtulacak veya daha düşük faizli veya daha uygun bir vadeli krediyle borcunu yeniden yapılandırabilecektir. Taksitli kredilerde anapara ve akdi faizleri bir ödeme planı dahilinde vadelendirildiğinden her bir vadedeki taksitte anapara ve faiz bulunmaktadır.Kredinin erken kapanması halinde müşteriler; kalan taksitlerin ana parasını zaten bankaya koşulsuz ödemek zorundadır. Uyuşmazlığın, erken ödeme nedeniyle gününden evvel ödenen ödenen anaparaya işleyen faizde ödendiğinden erken kapama halinde çıkan ihtilaf ancak ;anapara dışında kalan ve bankanın gelir elde ettiği faizden ne oranda kesinti yapılacağı noktasında çıkmaktadır. Zira banka kendi özmalvarlığı içinde olan anaparayı bir vade ile faiz ( kar payı ) karşılığı müşteriye verdiği halde gününden evvel geri aldığı bu suretle faizden elde ettiği gelir kaybı sözkonusu olabilmektedir.Örneğin Tüketici Kanunu'nda bu kesintinin sınırı açıkça belirlenmiştir.Ticari krediler için tebliğden önce böyle bir düzenleme yapılmadığından ihtilaf yoğun bir şekilde yaşanmıştır.Elde ki dosyada ise ;banka vade sonunda alacağı anapara +kar payının tamamını erken kapama tarihinde vadesinden evvel tahsil ettiğinden kredinin erken kapanması nedeniyle bir kayıp yaşamamıştır.Esasen son 6 taksit ağırlıklı olarak ana para borcundan oluşmaktadır. Davacı, erken ödeme talebinde bulunmadan davalı bankaya borcunu ödemesi halinde 6 aylık taksit süresi sonunda- 139 no.lu kredi için 229.072,50- USD ve 140 no.lu kredi için 100.218,86 USD tahsil edecektir. Erken kapama komisyonunun ancak işleyen faiz (kar payı)üzerinden tahakkuk edeceği düşünülmeden "erken kapama ücretinin bakiye borca dahil olan kar payı ile ilişkisinin bulunmadığı, her ne kadar genel olarak erken kapama ücreti hususunda mahrum kalınan bakiye faiz gelirlerinin düşmesi akla gelse de davalı bankanın katılım bankası olduğu, faiz harici sağlanacak menfaatinin ve masrafların kar payı ile sınırlı olmadığı" gerekçesiyle bankanın tüm kredi borcunu tahsil ettikten başkaca erken kapama komisyonu talep edebileceğinin kabulü doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; erken kapama tarihinde tüm bakiye borç ödendikten sonra bankanın ayrıca erken kapatma komisyon talep hakkı olmadığından davanın kabulüne karar verilmek gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2022 Tarih 2021/642 Esas - 2022/563 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne; 20.141-TL alacağın 02/03/2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 1.375,83-TL karar harcından 343,96-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.031,87‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 403,26‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 1.050-TL bilirkişi ücreti ve 63,90-TL posta masrafı olmak üzere 1.113,9‬0-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 20.141-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına," Davacı tarafından yatırılan 343,96-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından sarf edilen 84-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/05/2025