YARGITAY ANTALYA BOLGE ADLIYE MAHKEMESI 13. HUKUK DAIRESI

T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:12/05/2022
DAVA:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:12/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:19/01/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/09/2011 tarihinde Denizli Merkez'de ...'ın işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı sigortasız motosiklet ile maliki ve işleteni ... San. Tic.Ltd.Şti. olan aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanın ... plakalı aracın çarpışması sonucu çift taraflı ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sonucu motosiklette yolcu olarak bulunan ...'nın vefat ettiğini, hak sahiplerinin müvekkili kuruma başvurmaları nedeniyle 36.770,00 TL tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın rücuan tahsili için; zarara sebep olan ZMSS bulunmayan aracın maliki ve sürücüsü olan ... aleyhine Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığı, ancak borçlunun itirazı neticesinde takibin durduğunu, Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan raporda sürücü ...'ın %35 tali kusurlu olduğu, davalı sigortanın sigortalamış olduğu diğer araç sürücünün %65 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olan %65'lik kusur dilimine karşılık gelen ve davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan 19.610,90 TL'nin 29/11/2011 ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili, davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan 825,24 TL yargılama gideri ile 3.295,85 TL'nin 24/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizi ile birlikte rücuen tahsili için davalıya müracaat edildiğini, yasal sürede cevap verilmemesi üzerine davalı sigorta aleyhine Denizli 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasının açıldığını, davalının haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini ve icra dairesince takibin durdurulduğunu beyanla davanın kabulü ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile davalının Denizli 1. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasındaki itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ikame edilen davanın anılan zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, dava konusu kazaya ilişkin hasar dosyasının incelenmesinde tazminat miktarının uygunluğu ve davacı Güvence Hesabının yapmış olduğu ödemenin yerinde olduğu ve rücuen tahsili gerektirecek herhangi bir durumun olmadığını, kusur oranlarının tespiti için hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmasının zorunluluk arz ettiğini, davaya konu kazaya ilişkin ceza yargılamasında alınan kusur raporunun huzurda görülen davada yapılacak kusur tespitine dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, alacak likit olmadığı için icra inkar tazminatı talebinin haksız nitelikte olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
Denizli 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası, trafik kusur bilirkişisu raporu, aktüerya bilirkişisi raporu, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem kararı, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulü ile Denizli 1. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 18.959,00 TL anapara ve 15.980,22 TL ticari temerrüd faizi olmak üzere toplam 34.939,22 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili kurum tarafından icra dosyası ile talep edilen asıl alacak tutarı ile bu alacağa uygulanan faiz hesabının yerinde olup olmadığının incelenmesi suretiyle başkaca bir araştırmaya girmeksizin doğrudan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yapılan ödemeler ve ödemeye bağlı olaya ilişkin dava evvel muhakemesi yapılmak suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi incelemesinden geçerek kesinleşen karara rağmen yeniden rapor aldırılması hukuka ve usul ekonomisine aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince müterafik kusur indirimi yapılmasından sonra tespit edilen ödeme tutarına yeniden %25 oranında müterafik indirimi yapılması toplam %50 oranında indirim uygulanması sebebiyet verdiğinden, yerel mahkeme tarafından mükerrer müterafik kusur indirimi yapıldığından hakkaniyet ile örtüşmeyen eksik incelemeye ve araştırmaya konu işbu hukuka aykırı kararın kaldırılması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının asıl alacağa ödediği tarihten itibaren faiz işletilmesini talep ettiğini, ancak KTK 99. uyarınca sigorta şirketine ilgili evraklar ile başvurulmasından 8 iş günü sonra temerrüde düştüğünü, buna rağmen ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmesi ve bu yönde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının yargılama giderlerinin rücunu talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, hakimin gerek duyduğu durumlarda yeniden rapor alabileceğini veya raporu hükme esas almayabileceğini, bu nedenle yeniden bilirkişi raporu alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının mükerrer indirim uygulandığı iddiasının yersiz olduğunu, davacı tarafça ikame edilen dava anılan zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından bir takım mesnetsiz sebeplerle hak iddia edilmesinin hiçbir iyi niyet kuralı ile izah edilemeyecek kötü niyetli davranış olduğunu, müvekkillerinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, kazaya ilişkin ceza yargılamasında alınan kusur raporunun huzurdaki davada yapılacak kusur tespitine dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilleri şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, ticari faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, alacak likit olmadığı için icra inkar tazminatı talebinin haksız nitelikte olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Dava, trafik kazası sonucu ölüm sebebiyle Güvence Hesabınca vefat edenin yakınlarına ödenen bedelin zarar sorumlusundan rücuen tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince kurulan Güvence Hesabı, zarar görenlere ödediği tazminatı, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 16. maddesi gereğince zarardan sorumluluğu bulunanlardan rücu edebilir. Yine TBK.'nun 162/2 ve 168. maddeleri gereğince müteselsil sorumlulukta diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Davacı vekili, davalı sürücünün kusurlu hareketi sonucu vefat eden ...'nın eş ve çocuklarına 36.770,00 TL ödeme yapıldığını, dava dışı kimselere tediye edilen bedelin bir kısmının ZMMS poliçesi bulunmayan ... plakalı araç sürücüsü ...'a rücu edildiğini, Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyasında alınan ATK kusur raporunda davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsünün % 65 kusurlu olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle davalının % 65 kusuruna karşılık gelen davacı tarafından ölenin yakınlarına tediye edilen 19.610,90 TL tazminatın ve Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyasında davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan 825,24 TL yargılama gideri ile 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine Denizli 1. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibine girişildiğini, vaki itiraz sebebiyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptalini ve davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
Davalı vekili, Adli Tıp Kurumu raporunun davalıyı bağlamadığını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davalının Denizli 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, 18.959,00 TL asıl alacağın, 15.980,22 TL işlemiş faizin tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin ve alacak likit olmadığından %20 icra inkar tazminat talebinin reddine, hükmolunmuştur.
Davacı vekili müddeti içerisinde sunduğu istinaf dilekçesi ile hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Denizli 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça 30/09/2019 tarihinde 23.731,99 TL asıl ve 20.734,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.466,68 TL üzerinden ilamsız takip yapıldığı, borçlu davalıya usulünce ödeme emrinin tebliğ edildiği, yasal süre içerisinde asıl borca ve faize itiraz edilmekle takibin durdurulmuş olduğu görülmektedir.
İlk derece mahkemesince, hükme esas alınan Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesini ... esas, ... karar sayılı dosyasında alınan İstanbul Adli Tıp Kurumununun 17/04/2018 tarihli kusur raporunda; dava dışı sürücü ... idaresindeki motosikletle seyri sırasında yola gereken dikkatini vermemesi hızını asgari düzeye düşürüp tedbirli olmaması, kavşağa yaklaşırken diğer aracı fark ettiğinde ikazda bulunup sert firen tedbiri ve uygun direksiyon manevrasıyla kazayı önlemeye çalışmadığından bahisle %35 nispetinde tali kusur verilmiş, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsüne ise % 65 oranında asli kusur izafe edilmiştir.
Bu veriler ışığında davacının istinaf itirazının incelenmesinde,
Kusura ilişkin olarak, davalının hükme esas alınan kusur raporuna karşı istinaf itirazında bulunmadığı, davacının da hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı sigorta şirketinin sigortacısı olduğu aracın % 65 oranında kusurlu olduğunu kabul ettiği ve kusur yönelen bir istinaf itirazı olmadığı anlaşılmaktadır.
Hesaba ilişkin, ilk derece mahkemesince her ne kadar hesap raporu aldırılmış ise de istinafa gelen davacının yeniden aktüerya raporu alınmaması gerektiğini istinaf itirazı olarak ileri sürmesi ve ilk derece mahkemesince alınan aktüerya bilirkişi raporunda dava dışı vefat eden ...'nın eş ve çocuklarının gerçek zarar toplamının 123.725,91 TL olarak hesaplandığı, davacı Güvence Hesabının ise destekten yoksun kalma tazminatı olarak toplam 36.770,00 TL ödediği bu itibarla davacının ödemiş olduğu tazminat miktarının % 65'lik kısmından sigortalısının kusuru oranında davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, bu itibarla davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu kısmın 23.900,50 TL olduğu, ancak davacının 19.610,90 TL talep ettiği, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacı lehine 19.610,90 TL asıl alacak yönünden ve asıl alacağın ödendiği tarihten takip tarihine kadar işlemiş faiz miktarı olan 20.191,57 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerekmektedir.
Davacının talep etmiş olduğu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı kararı ile davacı aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücreti nedeniyle davacının ödemiş olduğu 3.295,85 TL'den ise davalının bir sorumluluğu bulunmaktadır. Zira bahse geçen o yargılamada davalı sigorta şirketi taraf olmadığı gibi, dosyanın tarafı olan motosiklet sürücüsü ve işleteni de davalının sigortalısı değildir. Davacı o dosyada motosiklet sürücünün kusuruna göre bir talepte bulunduğundan, o yargılamada aleyhine hükmedilip ödediği tazminatı karşı araç sürücüsünden rücu etmesine olanak bulunmamaktadır. Bu miktar alacak yönünden ise davanın reddi gerekir.
Dolayısıyla takibin saptanan 19.610,90 TL asıl alacak ve 20.191,57 TL işlemiş faizi üzerinden devam ettirilmesi gerekmektedir. Bu açıklamalara göre davacının bu yönden istinaf itirazlarının kabulü gerekir.
HMK'nın 353/1-b-2 maddesi ve bendine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.
Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne, davalının Denizli 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 19.610,90 TL asıl alacak ile 20.191,57 TL işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin anılan miktarlar üzerinden devamına, alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmesi için hükmün yeniden oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesi olan Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 12/05/2022 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacının açtığı itirazın iptali davasının KISMEN KABULÜ ile davalının Denizli 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptal edilerek takibe 19.610,90 TL asıl alacak ile 20.191,57 TL işlemiş faiz toplamı 39.802,47 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b)Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
c)Alınması gerekli 2.718,91 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 537,05 TL harcın mahsubu ile 2.181,86 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
ç)Davacı tarafından yapılan peşin harç dahil 587,85 TL ilk masraf, 1.151,90 TL bilirkişi, müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.739,75 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.557,26 TL kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
d)Yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın HMK 333.maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra iadesine,
e)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi gereğince belirlenen 39,802,47 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ret edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi gereğince belirlenen 4.664,21 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g)Dava öncesi yapılan zorunlu arabuluculuk faaliyeti ücreti olan 1.320,00 TL'nin 132,00 TL'sinin davacıdan, 1.188,00 TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 80,70 TL istinaf karar harcının ise talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacının başvuru sırasında sarf ettiği 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harç ücreti ile 140,00 TL posta ve dosya masrafından ibaret toplam 360,70 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan istinaf gider avansının iadesine,
7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 12/01/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...