YARGITAY 10. CEZA DAIRESI

10. Ceza Dairesi         2024/758 E.  ,  2025/8621 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/217 E., 2021/212 K.
SUÇ : Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma
İNCELEME KONUSU KARAR: Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bozüyük 3. Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile hükümlü hakkında, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 195/1, 62, 50/1-a ve 52/2. maddeleri ile 5271 sayılı CMK'nın 251/3. maddesi uyarınca 740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 06.09.2021 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 29.12.2023 tarihli ve 2023/25028 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB - 2024/1597 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB - 2024/1597 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
" 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 195. maddesinde "Bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin bulunduğu yerin karantina altına alınmasına dair yetkili makamlarca alınan tedbirlere uymayan kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlendiği, bu suçun soyut tehlike suçu olduğu, suçun oluşması için tedbirlere uyulmaması sonucunda somut bir tehlike oluşup oluşmamasının önem arz ettiği, bu suçun faili olmak için özel bir nitelik aranmadığı, suçun faili herkes olabileceği, suçun mağdurunun ise tüm toplum olduğu, suçun hukuki konusunun ise bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin bulunduğu ve bu nedenle karantina altına alınmış olan yer olduğu, bu suçun karantina altına alınan yerde işlenebileceği, karantinanın sözlükteki tanımının, bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını önlemek için belli bir bölgenin veya yerin kontrol altında tutulup giriş çıkışların engellenmesi biçiminde uygulanan sağlık önlemi olduğu,
Kanunun düzenlemesine göre, hastalığın bulaştığı kişinin ya da hastalıktan dolayı ölmüş olan kişinin bulunduğu yere ilişkin alınan karantina tedbirlerinin ihlal edilmesine bağlı olarak suçun oluştuğu, dolayısıyla bu suçun oluşabilmesi için öncelikle mevcut ve süren bir bulaşıcı hastalık olması gerektiği, daha sonra ise bulaşıcı hastalığa yakalanmış ya da mevcut hastalığa bağlı olarak ölmüş bir kimsenin bulunmasının gerektiği, bu ikinci şarttan çıkan sonucun da, bu hastalığa yakalandığı şüphesi altında olan kişilerin bulunduğu yer ile ilgili olarak karantina tedbirine aykırı davranılmış olması halinde suçun oluşmayacağı,
Hastalığa yakalanan ya da hastalıktan dolayı ölmüş bulunan kimsenin bulunduğu yere ilişkin olarak, bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla yetkili makamlar tarafından karantina tedbirlerinin alınmasının gerektiği, burada önemli olan hususun kanunun açıkça düzenlediği gibi karantina tedbirlerinin kişiye değil hastalığın bulunduğu yere ilişkin olarak alınmış olması olduğu, dolayısıyla belli bir "yerin" karantina altına alınmasına ilişkin yetkili mercii tarafından alınmış bir karar ya da tedbir mevcut değil ise suçun oluşmayacağı dikkate alındığında,
Somut olayda, covid-19 şüphelisi sanığın 13.10.2020 tarihinde tutulan tutanak ile evde bulunmayarak izolasyon şartlarını ihlal ettiğinin tespit edilmesi üzerine sanık hakkında açılan kamu davası sonucunda mahkumiyetine karar verilmiş ise de, sanığın üzerine yüklenen suçun oluşabilmesi için sanığın bulunduğu bölgenin karantina altına alınması gerektiği, bu hususa ilişkin olarak dosyaya yansıyan herhangi bir karantina kararı bulunmadığından sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
A. Şüpheli hakkında, 13.10.2020 tarihinde işlediği iddia olunan bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Bozüyük Cumhuriyet Başsavcılığının 10.11.2020 tarihli ve 2020/4385 Soruşturma, 2001/767 Esas, 2020/665 sayılı iddianamesi ile Bozüyük 3. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,
B. Bozüyük 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.03.2021 tarihli ve 2020/204 Esas, 2021/108 Karar sayılı kararı ile, fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması ve sanığın kastının bulunmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-a-c maddesi gereğince beraatine karar verildiği,
C. Cumhuriyet savcısının, basit yargılama usulü uygulanarak verilen karara itiraz etmesi üzerine, Bozüyük 3. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 01.06.2021 tarihli ve 2021/217 Esas, 2021/212 Karar sayılı kararı ile, sanığın, TCK'nın 195/1 ve 62. maddeleri ile CMK'nın 251/3. maddesi uyarınca 1 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının TCK'nın 50/1-a ve 52/2. maddeleri uyarınca günlüğü 20 TL'den 740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği, Anlaşılmıştır.
D. Dosya kapsamına göre;
Dünya Sağlık Örgütü tarafından Covid-19 hastalığı nedeniyle ilan edilen pandemi nedeniyle, Sağlık Bakanlığı ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulunca Covid-19 testi pozitif çıkan kişiler ile bu kişilerle temasta olan kişilere yönelik izolasyon uygulandığı, Dodurga Jandarma Karakol Komutanlığı tarafından 13.10.2020 günü yapılan kontrolde sanığın ikametinde bulunması gerekirken ev karantinasını ihlal ettiğinin tespit edildiği, Bozüyük İlçe Sağlık Müdürlüğünün cevabi yazısında ...'ün 09.10.2020-22.10.2020 tarihleri arasında vaka olarak karantina kapsamına alındığının bildirildiği,
5237 sayılı TCK'nın 195/1. maddesinde düzenlenen bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu; "Bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin
bulunduğu yerin karantina altına alınmasına dair yetkili makamlarca alınan tedbirlere uymayan kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde düzenlendiği, bu suçun soyut tehlike suçu olduğu, suçun oluşması için tedbirlere uyulmaması sonucunda somut bir tehlike oluşup oluşmamasının önem arz ettiği, bu suçun faili olmak için özel bir nitelik aranmadığı, suçun faili herkes olabileceği, suçun mağdurunun ise tüm toplum olduğu, suçun hukuki konusunun ise bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin bulunduğu ve bu nedenle karantina altına alınmış olan yer olduğu, bu suçun karantina altına alınan yerde işlenebileceği, karantinanın sözlükteki tanımının, bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını önlemek için belli bir bölgenin veya yerin kontrol altında tutulup giriş çıkışların engellenmesi biçiminde uygulanan sağlık önlemi olduğu,
Kanunun düzenlemesine göre, hastalığın bulaştığı kişinin ya da hastalıktan dolayı ölmüş olan kişinin bulunduğu yere ilişkin alınan karantina tedbirlerinin ihlal edilmesine bağlı olarak suçun oluştuğu, dolayısıyla bu suçun oluşabilmesi için öncelikle mevcut ve süren bir bulaşıcı hastalık olması gerektiği, daha sonra ise bulaşıcı hastalığa yakalanmış ya da mevcut hastalığa bağlı olarak ölmüş bir kimsenin bulunmasının gerektiği, bu ikinci şarttan çıkan sonucun da, bu hastalığa yakalandığı şüphesi altında olan kişilerin bulunduğu yer ile ilgili olarak karantina tedbirine aykırı davranılmış olması halinde suçun oluşmayacağı,
Hastalığa yakalanan ya da hastalıktan dolayı ölmüş bulunan kimsenin bulunduğu yere ilişkin olarak, bulaşıcı hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla yetkili makamlar tarafından karantina tedbirlerinin alınmasının gerektiği, burada önemli olan hususun kanunun açıkça düzenlediği gibi karantina tedbirlerinin kişiye değil hastalığın bulunduğu yere ilişkin olarak alınmış olması olduğu, dolayısıyla belli bir "yerin" karantina altına alınmasına ilişkin yetkili mercii tarafından alınmış bir karar ya da tedbir mevcut değil ise suçun oluşmayacağı dikkate alındığında,
Somut olayda, Covid-19 şüphelisi sanığın 13.10.2020 tarihinde tutulan tutanak ile evde bulunmayarak izolasyon şartlarını ihlal ettiğinin tespit edilmesi üzerine sanık hakkında açılan kamu davası sonucunda mahkûmiyetine karar verilmiş ise de, sanığın üzerine yüklenen suçun oluşabilmesi için, bulaşıcı hastalığın fenni ve tıbben tespit edilmesi, bu bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya bulaşıcı hastalıktan ölmüş bir kişinin bulunduğu yere ilişkin yetkili makamlar tarafından karantina uygulamasına başlanmış olması ve bu yere ilişkin alınan karantina tedbirine kişi tarafından uyulmaması gerektiği, bu hususa ilişkin olarak dosyaya yansıyan herhangi bir karantina kararı bulunmadığından sanığın "beraati" yerine yazılı şekilde "mahkûmiyetine" karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.
5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi; "Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay Ceza Dairesi doğrudan hükmeder." şeklinde düzenlenmiş olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmekle, 5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.
III. KARAR
A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
B. Bozüyük 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 01.06.2021 tarihli ve 2021/217 Esas, 2021/212 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
C. 5271 sayılı CMK'nın 309/4. maddesinin (d) bendi uyarınca bozma nedeninin cezanın kaldırılmasını gerektirdiği belirlendiğinden;
Hüküm fıkrasının; "Sanığın, 5271 sayılı CMK'nın 223/2- a maddesi uyarınca, yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle BERAATİNE" şeklinde DEĞİŞTİRİLMESİNE, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.09.2025 tarihinde karar verildi.