KONYA BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 3. HUKUK DAİRESİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/518 Esas
KARAR NO : 2024/469

BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2022
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/072024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Teşekküllerine bağlı .... ait .... imalatı trafonun, 30.08.2008 tarihinde yani özelleşmeden önce yine Teşekküllerine bağlı ... meydana gelen arıza nedeniyle .... geçici olarak tahsis edildiğini, .... tarafından .... yazılan 03.11.2014 tarihli yazı ile geçici olarak tahsis edilen trafonun ivedilikle iadesinin talep edildiğini, ... tarafından verilen 10.02.2015 tarihli yazı ile kış mevsiminde trafonun demontajının yapılması durumunda 3-4 gün ünitelerin devre dışı kalacağını ve su buhar tesisatlarının donma riski oluşturacağını, bu sebeple trafonun bahar aylarına gönderilebileceğinin ifade edildiğini, ... 22.06.2015 tarihinde özelleştirildiğini ve davalıya devredildiğini, devralan davalı firmadan teşekküllerine bağlı .... tarafından 07.07.2015 tarihli yazı ile 11.09.2015 tarihli yazıda söz konusu trafonun demontajının yapılarak yan ekipman, malzeme ve parçalarının transfere hazır hale getirilerek .... tarafından teslim alınmasına uygun hale getirilmesinin istendiğini, ancak, bu yazılara karşın davalı firma tarafından her hangi bir işlem yapılmadığını, .... tarafından davalı firmadan 06.10.2015 tarihli yazı ile “ devir envanteri haricinde tutulan” trafonun .... acil ihtiyacı olması sebebiyle söz konusu trafonun iade edilmesinin istendiğini, ancak bunun da sonuçsuz kaldığını, ayrıca davalı firma aleyhine müvekkili teşekkül tarafından .... E sayılı dava ile trafonun iadesi talep edildiğini, mahkemenin 10.07.2019 tarihli kararı ile trafonun iadesine karar verdiğini, bu karar üzerine davalı firmadan söz konusu trafonun kullanım bedeli istendiğini ve on gün süre verildiğini, davalı firmanın bu talebi de sonuçsuz kaldığını, müvekkil teşekküle ait... imalatı trafonun özelleştirme sonrası davalı firma bünyesinde kalması ve davalı firma tarafından teslim edilmeyip yıllarca firma tarafından kullanılmaya devam edilmesi ile oluşan zararın davalı firmanın açıkça haksızlığını ortaya koyduğunu,.... sayılı kararı ortada iken müvekkili şirketin uğradığı zararın giderilmesi için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1.641.206,00 TL'lik trafo kullanım bedelinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında herhangi bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte huzurdaki dava haksız işgal tazminatına ilişkin bir talebe ilişkinse, müvekkili şirket tarafından haksız olarak bir müdahalenin söz konusu olmadığını, Davacının trafonun kullanımı nedeni ile olağan yani yıpranmadan zararlar, salt kullanımı nedeniyle doğan zararlarının olduğunu ispat etmesi gerektiğini, zarar ile haksız kullanım arasında illiyet bağı bulunması gerektiğini, söz konusu zararın, haksız işgal fiilinden doğması gerektiğini, ... tazminatının nihayetinde bir haksız fiil tazminatı olması nazara alındığında, doğmuş olan zarar ile haksız fiil arasında, nedensellik ilişkisinin bulunmasının hukuki zaruret olduğunu, Dava konusu olayda müvekkili şirket trafoyu işletmek suretiyle trafoyu çalışır durumda tuttuğunu, Trafonun çalıştırılmadığı durumda, olduğu yerde kullanılmaz hale gelmesi, paslanması vs. kuvvetle muhtemel olduğunu, müvekkili şirketin özelleştirme sonrası trafonun kendi mülkiyetine geçtiği düşüncesiyle trafoyu işlettiği ve onu en iyi durumda, çalışır vaziyette tuttuğunu ortada bir zarar olmayıp ayrıca bir yarar söz konusu olduğunu, kullanım bedelinin talep edilebilmesi için kötü niyetli olunması şart olup müvekkili şirketin kötü niyetli olmadığından kullanım bedeline hükmedilemeyeceğini, ... talep edilebilmesi için haksız el atmanın kötü niyetli de olması gerektiğini , kabul anlamına gelmemekle birlikte haksız işgal tazminatı hesaplaması yapılırken yapılan işlemlerin değer kattığının dikkate alınması gerektiğini, davacının talep ettiği 1.641.206-TL tutarının hangi kriterler esas alınarak tespit edildiğinin belli olmadığını, hak kaybına uğramamak adına, bir ... hesaplaması yapılacaksa, yapılan işlemlerin kattığı değerin dikkate alınması gerektiğini müvekkili şirketin trafoyu çalışır vaziyette tuttuğunu, bunun için de zaman, emek ve para harcadığını kabul anlamına gelmemekle birlikte ... hesaplamasında 5 yıllık zamanaşımı bulunduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte ... hesaplamasının ancak .... 'nin 10.07.2019 tafih ... sayılı kararının kesinleşmesinden sonraki dönem için yapılabileceğini ,trafonun iadesine ilişkin dava taraflar arasında .... E. sayılı dosyası üzerinden yıllarca devam ettiğini, trafonun mülkiyeti konusunda bir belirsizlik olduğunun ortada olduğunu, Dava devam ettiği müddetçe belirsizlik devam ettiğinden kötü niyetten bahsedilmesinin de mümkün olmadığından bahisle haksız ve hukuka aykırı açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, trafonun geriye dönük haksız kullanımından kaynaklı alacak ( ecri misil ) istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davacının ecri misil talep etme koşullarının bulunup bulunmadığı, davalı şirketin trafoyu iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, koşulları gerçekleşmiş ise talep edilebilecek bedelin ne kadar olduğu konularına ilişkindir.
.... tarafından ...’ne yazılan 10.09.2008 tarihli ve .... sayılı yazıda .... 05-09.2008 tarih ve 2935 sayılı yazısı ilgi tutularak ...'nün 5. ünitesinde 30.08.2008 tarihinde meydana gelen zati ihtiyaç trafosu arızası nedeniyle .... yedek olarak bulunan .... menşeli trafonun .... tahsis edilmesinin talep edilmiş, bu talep üzerine .... ait .... imalatı trafo geçici olarak ... verilerek kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra .... tarafından ...’ne gönderilen "Trafo iadesi" konulu ve 03.11.2014 tarihli yazı ile .... ait olup: 30.08.2008 tarihinde İşletmenizde meydana gelen trafo arızası nedeniyle geçici olarak tahsis edilen .... imalatı trafonun ivedilikle iade edilmesi talep edilmiş , ... 10.02.2015 tarihli cevabi yazısında kış mevsiminin yaşandığı bu günlerde söz konusu trafonun demontajı için ünitenin 3-4 gün devre dışı bırakılması gerektiği, bunun su buhar tesisatlarında donma riskini oluşturabileceği bu nedenle trafonun işletmenize gönderilebilmesi amacıyla trafonun demontajı çalışmalarına ilkbahar aylarında başlanılmasının daha uygun olacağı düşünüldüğü bildirilmiştir.
Trafonun kullanıldığı ... 22.06.2015 tarihinde özelleştirilmiş ve imzalanan sözleşme ile davalı tarafından işletilmeye başlanmış olup davacı tarafından özelleştirme sonrasında ... AŞ’ye gönderilen 07.07.2015 tarihli yazı ile 30.08.2008 tarihinde .... meydana gelen trafo arızası nedeniyle geçici olarak tahsis edilen trafonun iadesi talep edilmiştir.
Davalı tarafından iadenin yapılamaması üzerine davacı tarafından .... esas sayılı dosyasında trafonun iadesi istemiyle dava açılmış ve mahkemece davanı kabulü ile trafonun iadesine karar verilmiş, davalı tarafından süresi içine eksik harç tamamlanmadığından davalının istinaf talebinden vaz geçmiş sayılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacının hesapladığı 5 yıllık kullanım bedelini dava konusu yaptığı, dava konusu trafo 1997 yılı .... imalatı, .... trafo olduğu, bu tip trafolar özellikle elektrik üretim santrallerinde üretilen enerjinin iletim sistemine mevcut gerilim değerlerinin değiştirilerek aktarılması amacıyla kullanıldığı, söz konusu trafoların bir tesiste monte edilerek kullanılabilmesi mümkün olduğu gibi gerekli tedbirler alınarak yedek olarak bekletilmesinin de söz konusu olabildiği, trafoların metal yapısı itibariyle zaman içinde deforme olması ister kullanılmakta olsun isterse yedek olarak bekletilsin teknik bir sonuç olup, her trafonun zamanla kullanıma bağlı olarak değer kaybına uğradığı, bu çerçevede, davalı yanın trafonun çalışır vaziyette tutulduğu ve değer katıldığı yönündeki beyanlarının teknik bir karşılığı bulunmadığı, davacının geriye dönük 5 yıllık süre için ... bedelini 1.641.206 TL olarak hesaplayarak dava konusu ettiği, Ülkemizde bu tür trafolar iletim seviyesindeki tesislerde kullanılmakta olup ... tarafından; İletim şat sahalarında yer alan tüm teçhizatların, araç ve gereçlerin ve iletim sistemi yapımında kullanılan tüm teçhizat, araç ve makinelerin günlük kiralama bedelleri, her yıl için ilgili teçhizat, araç ve makinelerin rayiç fiyatları, kalan kullanım ömürleri dikkate alınarak ayrı ayrı belirlenerek ilan edildiği, ...’ça belirlenen 2017 -2022 yılları arasındaki günlük kullanım ( kira) bedelleri dikkate alınarak aşağıda ecri misil bedeli hesaplandığında davacının talep edebileceği bedelin toplam 1.507.320,00TL olduğu, davacı şirketçe yapılan hesaplamada ... 'ın kar dahil belirlediği günlük birim bedellere ayrıca % 20 kar ilave edildiği anlaşılmakta olup, davacı ...’ın kullanım bedeline ayrıca kar ilave etmesi mevzuata uygun bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu .... menşeli trafonun davalı kuruma ait iken özelleştirme öncesinde geçici olarak 30.08.2008 tarihinde ... meydana gelen trafo arızası nedeniyle bu santrala tahsis edildiği, davacı teşekkül tarafından 03.11.2014 tarihli yazı ile ... nden geçici olarak tahsis edilen trafonun iadesi istendiği bilahare 07.07.2015 tarihli yazı ile davalıdan da trafonun iadesinin talep edildiği, trafonun mülkiyetinin davacıya ait olduğu, 22.06.2015 tarihli Satış ve İşletme Devir Hakkı Sözleşmesi ile davalıya devir edilen ve envanterde yer alan mallar arasında yer almadığı, davacı tarafından iade talep edilmesine rağmen iade edilmediği bu nedenle davacının geriye dönük olarak 5 yıllık ecri misil talep edebileceği ve talep edebileceği ecri misil bedelinin toplam 1.507.320,00TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 1.507.320,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli 102.965,02TL harçtan dava açılırken alınan 28.027,70TL'nin mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 74.937,32TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına ,
3-Bu yargılama nedeni ile yapılan 5.000TL bilirkişi ücreti, 8 normal tebliğat ücreti 417,00TL, 4 E tebliğat ücreti 37,00TL , 1 Posta ücreti 41,00TL olmak üzere toplam 5.495,00TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 5.046,70TL'lik kısmı ile 28.027,70TL peşin harç, 80,70TL başvurma harcı toplamından oluşan 33.155,10TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, 127,26 TL'sinin davacıdan; 1.432,74 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan kabul edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi gereğince taktir edilen 192.585,60TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan red edilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince taktir edilen 21.421,76TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024

Başkan ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Üye ...
E-İmzalıdır
Katip ...
E-İmzalıdır