KAYSERI 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : sas
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI KÜÇÜK : 1- ...'a (...)velayeten baba ... ile anne ...- ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALILAR : 2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/11/2023
KARAR TARİHİ : 11/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle;24.07.2023 tarihinde davalı ... tarafından sigortalanan, davalı ...'in sürücüsü ve davalı ...'nin maliki olduğu ... plakalı araç, müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, müvekkilinin aracında maddi hasar ve değer kaybı zararı meydana geldiğini, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusurun tamamının davalı tarafa ait olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararın tazmini talebiyle ... plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi bulunan davalı şirkete Karayolları Trafik Kanunu md.97 gereği değer kaybı zararının ödenmesi için başvuru yapıldığını, Ancak sigorta şirketince başvurunun sonuçsuz kaldığını, işbu davaya konu müvekkiline ait araç 2020 model Fiat Egea olduğunu, araç tamamen orjinal olduğu halde dava konusu trafik kazası nedeniyle ağır hasar aldığını ve tramere yaklaşık 60.000 TL lik hasar kaydı işlendiğini, aracın hasar gören parçaları da bir arada değerlendirildiğinde müvekkiline ait araçta değer kaybı zararı oluşmasına rağmen davalı tarafça işbu zarar karşılanmadığından işbu davayı ikame etme zarureti hâsıl olduğunu, müvekkilinin aracı, dava konusu trafik kazası sonrası İnciroğlu Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. adlı araç tamir servisine çekildiğini, hasarın giderilmesi süresi 100 günü bulduğunu, bu süre zarfında müvekkilinin aracını kullanamadığını ve işleri aksadığını, müvekkilin rahatsızlığı nedeniyle haftada 2-3 sefer hastaneye gidilmesi gerekmiş olup, aracın olmaması müvekkillerini oldukça mağdur ettiğini, müvekkili ... Rent a Car adli firmada araç kiralamak zorunda kaldığını, bunun için de 68.000 TL ödeme yaptığını, ayrıca söz konusu ödeme sadece 72 günlük olduğu, kalan kısım da için de müvekkili başka yerden araç kiralamak zorunda kaldığını, müvekkiline ait ... plakalı araç, davalının kusuru nedeniyle sebebiyet verdiği davaya konu kaza neticesinde hasar almış ve tamiri için geçen yaklaşık 100 günlük süre boyunca kullanılamadığını, bu bağlamda müvekkilinin aracı kullanamamaktan kaynaklanan zararının tazmini amacıyla davalı ... ve Muhammed Enes aleyhine işbu davayı ikame etme zarureti hâsıl olduğunu, HMK md.107 kapsamında şimdilik 10,00-TL değer kaybı maddi tazminatının davalı sigortaya başvuru tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak tarafların ödenmesine, 10,00-TL araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak taraflarına ödenmesine, bütün yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinden özetle;Somut olayda, Davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, Bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini, kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, usulden ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçesinde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddine, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı taraf dava ön şartı olan müvekkilinin trafik sigortasına başvurmadan iş bu davayı açtığını, Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Denildiğini, ancak davacı taraf müvekkilinin sigorta şirketine başvuru yapmadan iş bu davayı açtığını, bu nedenle ön şart yerine getirilmeden dava açılmış olması nedeniyle öncelikle davanın esasa girilmeden usulden reddini, 24.07.2023 tarihinde meydana gelen ve davacıya ait araç ile müvekkili ...'un kullandığı, diğer müvekkiline ait olan aracın karıştığı trafik kazasında müvekkilinin gıyabında müvekkili Muhammed Enes'e yüklenen % 100 lük kusur oranını kabul etmediğini, müvekkili iş bu davaya da konu olan trafik kazasında kusursuz olduğunu, bir an için kusurlu olduğunu düşensek dahi kusurunun %100 olmadığını, kaza tespit tutanağı incelendiğinde ve keşif yapıldığında araç, park yeri bulunmayan yasak olan kaldırıma çapraz şekilde park ettiğini, aracın ön lastiğini yola dönük olarak düzeltmeden bıraktığını, ayrıca müvekkilinin aracının sağ tarafı ile davacının aracının sağ tarafına çarptığı belirtilmiş olup davacı tarafından trafik akışının ters yönünde araç park edilmesi nedeni ile kusurlu tarafın davacı taraf olduğunu, aracın tekerine çarpması sonucu lastik geri tepmiş ve müvekkilinin aracının hava yastığı açtığını, bu nedenle asıl zarara uğrayan tarafının müvekkilleri olduğunu, davacı tarafın kaza sebebiyle ikame araç kullandığını iddia ederek müvekkillerinden aracın kullanılmamasından doğan zararı da talep ettiğini ancak bu nedenle ne kadar talep ettiğini yada zararının neden kaynaklandığını, ne kadar süre ile ikame araç kullandığını, kullandığı ikame araca ait fatura ve ödeme belgesi bulunup bulunmadığını açıkça belirtmediğini, bu durum ve talep de kabul edilebilir nitelikte olmadığını, kazada hasara uğrayan davacıya ait araç davacının özel işlerinde kullandığı hususi bir araç olduğunu, ticari faaliyetinde veya işi gereği muhtaç olduğu ve mutlak surette kullanması gereken bir araç olmadığını, davacı tarafından müvekkillerine yöneltilmiş araç kiralayacağına ilişkin bir ihtar yada talep mevcut olmadığını, davacı kendi insiyatifini kullanarak şayet kullandı ise ikame araç kullandığını buna ilişkin herhangi bir yazılı belge de dosyaya ibraz edilmediğini, bu nedenle bu taleplerin de reddine, müvekkillerinin davacı taleplerini ödemek zorunda bırakılması halinde, davacı tarafça değiştirildiği iddia edilen parçaların meydana gelen kaza ve oluşan hasar nedeniyle değiştirilip değiştirilmemesinin gerekip gerekmediği, gerekmesi halinde hangi parçaların değiştirilmesi gerektiği, kaporta hasarının değiştirilmeden tamir edilip, edilemeyeceği, bu işlemlerin bedellerinin neler olacağı hususlarının tespiti ve ayrıca bunlara ek olarak mahkeme tarafından kusur tespiti yapılmalı ve hesaplanacak miktarın kusur nispetinde tenzili gerektiğini, yukarıda arz ve izah edilen ve mahkemece resen göz önüne alınacak sair nedenlerle müvekkiller aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: trafik tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, hasar kayıtları, tamir ve onarım belgeleri, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazasına kimin hangi oranda kusuruyla sebebiyet verdiği, davacının aracında değer kaybı ve ikame araç bedeli oluşup oluşmadığı, oluştu ise miktarının belirlenmesi hususuna ilişkindir.
Mahkememizce, dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile dava konusu kazanın kimin kusuru ile meydana geldiği, kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybının ve ikame araç bedelinin ne olduğu hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 21/07/2024 tarihli raporda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü, meskun mahalde günün gündüz vakti (saat 16.50) aracı ile seyiri sırasında, gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, yol kenarında park halinde bulunan araçları da dikkate alarak seyrine istikamet yön bölümü içerisinde kalacak şekilde müteyakkız devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyirle gelmiş olduğu yol bölümünde, yolun sağ tarafında park halinde (her ne kadar ters yöne park etmiş olsa da yol çizgi sınırları dışında) bulunan araca rağmen sağa doğru manevra yaptığı ve park halindeki araca çarpması sonucu gerçekleşen kazada: "KTK.52/b "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Sürücüler: ....b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, Zorundadırlar.
)" Madde 84/l "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, ....l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç, meskun mahalde yol kenarında park için ayrılmış bölümde kurallara uygun park halinde bulunmasa da yol sınır çizgilerinin dışında bulunduğu sırada gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir. Yukarıda izah edilen hususlar muvacehesinde, olayda; Davalı yan adına kayıtlı ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı %0 (yüzde sıfır), Dava konusu kaza dolayısıyla ... plakalı aracın hasarının sağ ön kısımlarında gerçekleştiği, - Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, Davalı ... firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapılmadığı, Dava konusu ... plaka sayılı aracın trafiğe çıkış tarihine göre 3 (üç) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 26.941 km gibi az kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geç10.06.2021 tarihli geçmiş hasar kaydında hasarlanan bölgenin ön tampon bölgesinde gerçekleştiği bu nedenle dava konusu hasar gören parçaların büyük bölümünün orijinallığını korumadığı, sadece sağ ön çamurluk ve sağ ön kapı kaporta kısımlarında (sökülüp takılabilen mekanik parçaların değer kaybı hesabına dahil edilmediği) meydana gelen hasar dolayısıyla değer Kaybı hesaplamasının yapılacağı, ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı), Kazanın gerçekleştiği Temmuz 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip (engelli) araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi ortalama 600.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 585.000 TL olarak değerlendirildiği, Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı araçta Temmuz tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 600.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 585.000 TL Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Değer Kaybı= 600.000 - 585.000 Değer Kaybı = 15.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 15.000 Toplam Değer Kaybı = 15.000 TL olduğu, Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı Bakiye Araç Değer Kaybı =15.000 - 0 Bakiye Araç Değer Kaybı = 15.000 TL olduğu, ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası makul onarım süresi için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2020 model araç kira bedelinin günlük 800 TL (dosyada mevcut Kayseri Oto Sanatkarlar Odası Başkanlığı tespiti) olduğu, İkame Araç Bedeli = 10 x 800 = 8.000 TL olduğu, Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 8.000 Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 8.000 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen kanunun 85.maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.
6704 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 97. maddesine göre; zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği ve sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplaması gerektiği öngörülmüştür. Sigorta şirketince başvuru cevaplanamaz veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği öngörülmüştür.
Davacının talep ettiği değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi akdî sorumlu olarak, araç maliki davalı ... araç işleteni,sürücü ... ise haksız fiil sorumlusu olarak bu tazminattan sorumludur.Hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporundan meydana gelen kazada davalının sigortalısının tam kusurlu olduğu ve davacıya ait araçta 15.000-TL değer kaybı ile 8.000-TL ikame araç bedeli meydana geldiğinin tespit edildiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekili tarafından, davalı ... şirketine 27/10/2023 tarihinde başvuru yapıldığı ve sigorta şirketinin 8 iş günü sonrasında temerrüde düştüğü anlaşılmış olup bu nedenle faiz başlangıç tarihi sigorta şirketi yönünden 09/11/2023 tarihi olarak belirlenmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile, 15.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 09/11/2023 tarihinedn itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılar ... ve ... kaza tarihi olan 24/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-İkame araç bedeli olan 8.000,00-TL' nin davalılar ... ve ... kaza tarihi olan 24/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
3- Alınması gereken 1.571,13‬-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 269,85-TL peşin harç ve 393,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 908,28‬‬-TL karar ve ilâm harcının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye gelir kaydına, (davalı ... şirketinin sorumluluğunun 315,90-TL ile sınırlı tutulmasına)
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin harç, 269,85-TL başvurma harcı, 393,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 932,70-TL harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... şirketinin sorumluluğunun 608,28-TL ile sınırlı tutulmasına)
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 381,00-TL tebligat masrafı, 91,50-TL posta ve müzekkere masrafı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.000,00-TL keşif araç ücreti, 3.030,30-TL keşif harcı olmak üzere toplam 6.502,50-TL yargılama giderinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden ikame araç tazminatı yönünden A.A.Ü.T. 13/2. maddesi uyarınca taktir olunan 8.000,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden değer kaybı tazminatı yönünden A.A.Ü.T. 13/2. maddesi uyarınca taktir olunan 8.000,00-TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacılar vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı miktar itibarı ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/10/2024

Katip ...
¸E-imzalıdır

Hakim ...
¸E-imzalıdır