İZMIR FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/81 Esas
KARAR NO : 2024/108
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/05/2022
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı taraf sahibi olduğu firma, ... tescilli markasıyla araç üstü çadır üretimini gerçekleştiren firma olduğunu, kamp ve karavan sektörlerinde, otomobil, cip (jeep), karavan, römork gibi araçlarda kullanılan ayaklarının bağlantı noktalarının hareketli olmasını sağlayan yan tente mafsal! ile ilgili buluş gerçekleştirdiğini, buluş özellikle, araçlara takılan yan tentelerin yere ve/veya araçtan karşıya uzanan teleskobik ayaklarının yukarı-aşağı ve sağ-sol yönlü hareket kabiliyetinin arttırılmasını sağladığını, ürettiği ürünün kamp amaçlı kullandıkları araçlarda kendilerine gölgelik bir alan oluşturmak amacıyla yan tenteleri kullanarak aracın bir yanına monte etmekte ve böylelikle gölge alan oluşturulduğunu, yan tentelerle kişilerin de, yağmurdan rüzgardan ve soğuktan korunduğunu, yan tentelerin ileriye ve öne açılan borularının bağlantı noktalarının hareketsiz olması sebebiyle özellikle yüksek araçlarda yan tentenin tek bir kişi tarafından kurulmasının oldukça zor olduğunu, ayrıca bu hareketsiz yapılanma sebebiyle rüzgar esnasında yan tentenin ayaklarının ve plastik yapılarının kırılması sonucuyla karşılaşıldığını, tüm bu olumsuzlukları çözmek amacıyla davacı firma tarafından bağlantı noktalarının hareketli olmasını sağlayan yan tente mafsalı buluşu gerçekleştirildiğini ifade etmişlerdir. Davacı firma 04.10.2021 tarih ve ... başvuru numarası ile tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu ve tasarımın 09.11.2021 tarih ... bülten numarası ile yayınlanarak tescil edildiğini, ayrıca davacı buluşu ile ilgili 28.01.2022 tarih ve ... başvuru numarası ile faydalı model başvurusunda da bulunmuş olup 21.02.2022 tarihinde başvuru yayını yapıldığını belirtmiştir. Davalı ...'ın, davacının buluşunu, ürününü ve tescilli tasarımını davacı firmaya yaptığı işten öğrendiğini ve davalı, ... unvanı altında ... uzantılı web sitesi üzerinden davacıdan öğrendiği işi yaparak davacının izni olmaksızın tescillenmiş tasarımının kullanıldığı ve uygulandığı ürünleri ürettiğini, piyasaya sunduğunu, sattığını, reklamını yaptığını, ticari amaçla kullandığını ifade etmiştir. Davacı tasarımını, ürününü ve fikrini izinsiz olarak hukuka aykırı olarak kullandığını belirterek davalının fikri ve sınai mülkiyet hakkını kötü niyetli olarak ihlal ettiğini ve söz konusu hukuka aykırı fiillerinden dolayı, davacının tasarım hakkına ve faydalı model hakkına tecavüz oluşturduğu iddiasında bulunmuştur. Davacı taraf 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 59. ve 141. Maddesine atıfta bulunarak davalının tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden fiilleri nedeni ile maddi ve Manevi zarara uğradığını belirterek kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, muhtemel zararın ve tehlikenin önüne geçmek amacıyla ihtiyati tedbir alınmasını, sınai Mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulmasını, tecavüze konu ürünlere ve araçlara bulundukları yerde el konulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Davalının, davacının tescillenmiş tasarım hakkına ve faydalı model hakkına vaki tecavüzünün tespiti ile tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini ve tecavüz oluşturan ürün, cihaz ve makine gibi araçlara el konulmasını ,davalı hakkında verilecek mahkeme kararının ülkemizdeki en yüksek tirajlı iki gazetede kamuya ilan yolu ile durdurulmasını talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı savunma dilekçesinde özetle: Davacı yanın tescil ettirdiği yan tente mafsalı ile davalı müvekkilinin ürettiği yan tente mafsalı tasarımının aynı olmadığı gibi davacı yanın iddia ettiği şekilde genel izlenim itibariyle de ayırt edilemeyecek kadar benzeri de olmadığını, tasarım tescilli ürünün davalı müvekkiline ait ... unvanı altında ... uzantılı web sitesi üzerinden piyasaya sunduğu iddiasının soyut ve mesnetsiz olduğunu, ayrıca; dosya kapsamında Türk Patent Kurumundan gelen yazılar incelendiğinde yan tente mafsalı istemler başlığında; kamp ve karavan sektöründe, otomobil, cip, karavan, römork gibi araçlara TAKILAN YAN TENTELERİN BAĞLANTILARININ HAREKETLİ OLMASINI SAĞLAYAN YAN TENTE MAFSALI OLDUĞU hususu da dikkate alındığında SMK 58/4-c hükmü kapsamında yan tente mafsalının tentelerin bağlantılarının hareketli olması amacıyla üretildiğinden bir bağlantı parçası tasarımı olduğu sonucunun çıktığını, dolayısıyla başkaca araştırma yapılmasına dahi gerek olmadan yan tente Mafsalının — koruma — dişi olduğu — sonucuna varılması gerektiğini,"..."link incelendiğinde davacının yeni olduğunu iddia ettiği tasarım davacı yanın tasarımı hakkını tescil ettirmeden önce piyasaya sunulmuş olduğunu, bununla ilgili olarak 2 Tiki) yıl önce yayınlanmış ... video linkini de incelenmesi için sunduklarını, davalı müvekkilin kendi çalışma ürünü olan yan tente Mafsalının tasarımının kendisine ait olması, davacı yanın tescilli tasarım ürününden farklı olması, ürünün teknik fonksiyonundan kaynaklı tasarımı şekillendirmesi nedeniyle koruma dışı olması ve davacının tescilli tasarımının yeni olmaması nedenlerinden davacı yanın iddialarının dayanaksız olduğu sonucu ile tasarım hakkına vaki tecavüzün şartları oluşmadığından davanın bu yönüyle davanın reddini talep etmiştir. Ayrıca yan tente mafsalı ile ilgili faydalı model başvurusunun ilk olarak 14/01/1980 tarihinde Almanya da gerçekleştirildiğini ve İsviçre de 06/01/1981 tarihli ve ...) numaralı başvuru ile yan tente mafsalı buluşuna dair başvuru bulunduğunu, ilgili linkleri inceleme için sunduklarını,... ,... ayrıca, 2 yıl önce yayınlanan ... videosu incelendiğinde ... isimli firmanın yan tente mafsalı buluşu da dikkate alındığında davacının faydalı model başvurusunun kabul görmeyeceğini, 26/06/2020 tarihli ... linkinde yer alan görsel incelendiğinde davacı yanın tasarım tescil başvurusundan önce olduğunu, faydalı modele ilişkin "dünyada yeni bulunmuş olan" olma kriteri de böylelikle ortadan kalktığını, davalı müvekkilinin kendi işletmesine ait ürünü sattığı ve haksız rekabet hükümlerinin uygulanmasını gerekli kılacak hukuka aykırı bir fiilinin olmadığını belirtmiştir.
DELİLLER
TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı adına ... tasarım ve ... faydalı modeline davalılar tarafınca yapılan kullanımların ihlal oluşturup oluşturmadığı davalının ihlalinin tespitine durdurulmasına ve önlenmesine yönelik açılan davanın haklı yerinde bir dava olup olmadığına ilişkin yargılaması yapılmıştır.
Davacının ... sayılı "Yan Tente Mafsalı" başlıklı faydalı model belgesinin başvurusunun yapıldığı ve henüz inceleme aşamasında olup tescilinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
SMK'nin 55. Maddesinde tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümüdür, kanun koyucu patent ve faydalı modelden farklı olarak tasarımda fonksiyona değil görünüme korumayı üstün tutmuş bu nedenle ihlal iddialarında ürünün görünümü dikkate alınarak değerlendirmesi yapılmalıdır. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken o tasarımı bilgilenmiş kullanıcı gözünde oluşturduğu genel izlenim ile bariz benzerlik gösteren bütün tasarımların birlikte dikkate alınmalıdır. Karşılaştırılan tasarımlar arasında sadece küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarımların aynı olduğu kabul edilir, yine bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle bir kullanım üzerinde oluşturduğu genel izlenim arasında genel bir farklılık var ise tasarım ayırt edici niteliğe sahip demektir. Korumanın görünüm, şekil, doku ve ergonomi gibi özelliklerine dikkat edilmelidir. Bir tasarımın aynısı tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. SMK'nin 81. Maddesinde de tasarıma ihlale ilişkin düzenlemeler bulunmakta olup ürünün aynısını veya genel izlenim itibariyle ayırt edilmeyecek kadar benzerini üretmek piyasaya sunmak satmak sözleşme yapmak için önerilerde bulunmak ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarda bulundurmak başka bir şekilde ticaret alanından çıkarmak ithal işlerine tabii tutmak gibi eylemler ihlal niteliğini taşır.
SMK'nin 89. Maddesinde patent ve faydalı modelleri koruma altına aldığı 141. Maddesinde de ihlale ilişkin düzenlemelerin bulunduğu patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen sonucu taklit etmek ihlali oluşturmaktadır.
Davacıya ait ... numaralı tasarımın araç üstü tente için yan tente mafsalı buluşu, yan tentelerin ileriye ve öne açılan borularının bağlantı noktalarının hareketsiz olması sebebiyle yaşanılan olumsuzlukların çözüme kavuşturan ayırt edici niteliğe sahip olduğu anlaşılmış olup davacıya ait tescilli tasarım ve davalı tarafınca kullanılan ürünlerin karşılaştırılmasında genel görünüm itibariyle farklılık bulunsa da belirgin benzerliklerden dolayı tasarımlarının ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğu ve bu benzerliğin bilgilenmiş kullanıcı gözünde de ayırt edilemeyeceği kanaati hasıl olmakla dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ve alınan bilirkişi raporu kapsamında davacının davasının kabulüne dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Gerekçesi Yukarıda Açıklanacağı Üzere
1-Davacının davasının kabulüyle davalının, davacının tasarım hakkına ihlalinin tespitine bu ihlalin durdurulması ve önlenmesine, ihlal niteliği taşıyan ürün, cihaz ve makina araçlarına el konulmasına,
2-Karar kesinleştiğinde talep halinde mahkememizin kararın tırajı yüksek gazetede ilan edilmesine,
3-Alınması gereken 427,60 TL peşin karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubuyla, eksik 346,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan toplam 80,70 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3248,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili taraflara iadesine,
8-Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ve gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı. 11/06/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı