İZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 11. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ Esas
KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ... Su Ve Kanalizasyon İdaresi ......

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/01/2019
KARAR TARİHİ : 05/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalının, haksız ve hatalı kirli su atık ölçümleri sonucu müvekkil kurum aleyhine tahakkuk ettirdiği 464.056,25 TL'sini müvekkilin ödemek zorunda kaldığını, bu idari tasarrufun iptali için ... 2. İdare Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile iptal davası ikame eylediklerini ve ... 2. İdare Mahkemesi'nin davalarını reddettiklerini ancak istinaf ... Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi'nin 20.11.2018 tarih ve 2018/... Esas, 2018/ Karar sayılı kesin bozma kararı ile davanın çözümlenme yerinin Adli Yargı olduğuna dair karar verdiğini, davalı ... yetkililerinin, 03/03/2016 tarihli tutanak ile, ...'nin ... ilçesinin ve başka sanayi kuruluşlarının da kirli sularının katılarak bağlandığı ... asfaltı'nın, ... yakınındaki ... deresine dökülen suya bakıp fotoğraf çekilerek tek taraflı ölçüm yapılıp tutanak hazırlandığını, bu tutanakta atık suların müvekkil ...' bölgesinden geldiğine dair bilgi olmadığını, tutanak tutanların atık suların müvekkil ...' bölgesinden geldiğine dair şüphe olsa idi 2 km geride kalan ...' bitiş noktasında ölçüm yapmaları gerekeceğini, bu nedenlerle müvekkil açısından hiçbir bağlayıcılık ve geçerliliğin söz konusu olmadığını ve dava konusu ceza tahakkuk ve tahsilatının da yerinde olmadığını, sonuç olarak davalı dava konusu ölçümlerini, müvekkil ...'ın kanalizasyon hattının davalı ... ana hattına bağlandığını bitiş noktasında yapması gerekir iken, ... hattının bağlantı bitiş noktasından 2 km ötede kanalizasyonun ... deresine döküldüğü noktada ölçüm yaptıklarını ve bunun müvekkili bağlamayacağını, müvekkili bağlayıcı olması için ... yağmur suyu kanalizasyon bitiş noktasında da ölçüm yapılması gerekeceğini, müvekkil ...'ye ait hattın bağlantı bitiş noktasından sonra kirli su atıkları müvekkili bağlamayacağından izahtan vareste olduğunu, oysa ölçüm noktasında hem ... hem de ... ... ilçesinin merkez ve çevresinin kanalizasyon hattı suları döküldüğünü, ... Noterliği'nin 19/07/2016 tarihinde yaptığı tespitte müvekkile ait yağmur suyu toplama kanalizasyonunun bittiğini, ... hatlarına bağlandıktan sonraki bölgede müvekkile ait olmayan başka bir şebekeden kirli atık su şebekesinin bağlı olduğunun görüldüğünü, Bu tespit ile şebekeyi kirleten kanalizasyon bağlantısının bulunduğunu, Bu bağlantının müvekkile ait şebekenin tamamen sonrasında olduğunu ve müvekkil ... ile hiçbir ilgisi olmadığını, 19/07/2016 günü yapılan tespit sonrasında, ... Belediyesi yetkililerinin uyarıldığını, yağmur suyu şebekesinin kim tarafından kirletildiğinin ispatı davalı tarafa ait iken müvekkilin günah geçisi görüldüğünü, ve araştırılmadan haksız yere ceza kesildiğini, müvekkil ise durumun kendi bölgesinden kaynaklanmadığını resmi tutanaklar ile ispatladığını, yargılamanın icrası ile, fazlaya ilişkin dava haklarının saklı tutularak, 03/03/2016 tarihli tutanak gereğince, davacı müvekkilden haksız ve yersiz olarak tahsil edilen dava konusu 464.056,25 TL'sinin, ödeme tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek amme alacaklarına uygulanan faiz oranı ve yargılama masrafları ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacının itirazının haksız olduğunu, yapılan işlemlerde yasa ve yönetmeliğe aykırılık bulunmadığını, işlemlerin ... atıksuların kanalizasyona deşarj yönetmeliği 2560 sayılı ... kuruluş ve görevleri hakkında kanun çerçevesinde yapıldığını ve davanın reddini talep ettiklerini, ... 2.idare mahkemesi tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olduğu şeklinde karar verildiğini, davanın süresinde açılmadığını, davanın süre reddini talep ettiklerini ve ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Müvekkil ...'nin yetkisini anayasa, 2560 sayılı yasa, ... tarifeler yönetmeliği, ... atıksuların kanalizasyona deşarj yönetmeliğinden aldığını, ... atıksularının kanalizasyona deşarj yönetmeliği'nin 4.6 Maddesinde kanalizasyon ve yağmur suyu sistemleri tahrip edilemez, kullanım amaçları değiştirilemez hükmünün yer aldığını, Müvekkil kurumun çevre felaketini önlemek adına yasa ve yönetmelikleri doğrultusunda işlem yaptığını, Davacının da ...'ye hitaben yazdığı 02.03.2016 tarihli dilekçesinin 2. Sayfa son iki paragrafında kaçak deşarjın varlığını kabul ettiğini, davacının yaptırdığı noter tespitlerinin tarihinin 2016 yılı temmuz ayı olduğunu, Davaya konu ... tahakkuklarının tarihlerinin ise 2015 yılının 3,4,5,6,7,8,9,10,11. Aylarına ait olduğunu, bu nedenle sunulan noter belgelerinin konu ile ilgisiz olduğu ve dikkate alınmaması gerektiğini, ... adına kayıtlı ... no'lu abonelik tespit edilmekle birlikte tanımlardan da anlaşılacağı üzere abonelik ile kirlilik önlem payı işlemlerinin birbirine dayalı olmadığını, dolayısıyla işletmeye şimdiye kadar uygulanan tüm işlemlerin yasa ve yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını ve davacının davasının haksız olduğunu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
KANITLAR:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... 2. İdare Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası, keşif zaptı, tanık beyanları, bilirkişi raporu vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Alınan 03/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda; ... Genel Müdürlüğü Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği'nde “Kanalizasyon ve yağmur suyu sistemleri tahrip edilemez ve kullanım amaçları değiştirilemez.' diye belirtildiği, ... tarafından ... yağmur suyu hattına endüstriyel nitelikli atıksu deşarjı yapıldığı dosya içeriğindeki fotoğraflardan da görülmüş olup, yağmur suyu sistemlerinin kullanım amacı değiştirildiği, 18.11.2015 Tarih ve Sayılı yazı ile ... tarafından ... MÜDÜRLÜĞÜ'ne gerekli tedbir ve önlemleri almaları için 7.12.2015 Tarihine kadar süre verildiği ve olumsuzluğun tespit edildiği 18.03.2015 tarihinden başlamak Üzere olumsuzluk giderilinceye kadar ... taahhukuku uygulanacağı resmi yazı ile bildirildiği, ancak yapılan bu uyarılara ve verilen sürelere rağmen ... gerekli iyileştirme ve bilgilendirmeleri zamanında yapmadığı, ... 2016/... Sayılı yazıda kaçak deşarjın 19.11.2015 Tarihi itibari ile kesildiğini yazılı olarak beyan ettiği, ... tarafından ... Müdürlüğü'ne uygulanan ... Taahhuk Bedelleri (18.03.2015- 30.11.2015 Tarihleri arası) ilgili mevzuat çerçevesinde olması gerektiği şekliyle uygulandığı, ... Müdürlüğü, ... Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği hükümlerine aykırı hareket etmiş olup gerekli önlemleri almadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememize ... 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... Esas 2020/ Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizce; dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek suretiyle ek rapor alınmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 23/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; sonuç olarak ... tarafından uygulanan Kirlilik Önlem Payı tahakkukları ... Deşarj
Yönetmeliği 26.Maddesinde belirtilen şekilde uygulanmış olup, uygulanan tüm işlemler yasa ve
yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirildiği, davacıdan tahsil edilen 464.056,25 TL’nin ödeme
tarihi 18.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek amme alacaklarına uygulanan faiz oranı ve yargılama
masrafları ile beraber davalıdan tahsil edilmesinin uygun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizin 2020/ esas, 2021/ karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesinin 13. Hukuk Dairesi Başkanlığının 13.06.2024 tarih 2023/... esas, 2024/... karar sayılı kararı ile " Öte yandan ...'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple ...'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekecektir" gerekçesiyle bozulmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari olup, TTK 5/1 maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. 6762 Sayılı TTK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK 5/3. maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisi haline gelmiştir. 6100 sayılı HMK 1. maddesi gereği ise göreve ilişkin kurallar kamu düzenine yönelik olup mahkemece resen dikkate alınması gerekecektir.
4562 Sayılı Kanunun 5 maddesi uyarınca Organize Sanayi Bölgeleri (...) özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanunun 11 maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanunun 16 maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan ...'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple ...'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekecektir (... 11 HD 2022/ E-2023/ K sayılı ilam).
Somut olayda, davacı ... ...'nin tacir sıfatının bulunmadığı, davanın TTK 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereği ticari dava olarak kabulüne olanak bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olmakla davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle, mahkememizin görevsizliğine, ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğuna karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Hükmün İstinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde HMK’nın 21. ve 22. maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için derhal dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesince takdirine, yargılamanın görevli mahkemede devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/07/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır