İZMIR BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 11. HUKUK DAİRESİ

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/654 Esas
KARAR NO: 2024/561
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/08/2022
KARAR TARİHİ: 04/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili özetle, senet altında yer alan imzanın müvekkiline ait olmadığını, ayrıca keşide tarihi itibariyle müvekkilinin yurtdışında bulunduğunu ve yine senedin 3 yıllık zaman aşımından sonra takibe konulduğunu iddia ve beyan ederek kambiyo senedi nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti ile ilgili takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ise cevap dilekçesinde senet üzerindeki imzanın davacıya ait olduğunun icra dosyasında tetkik edilerek sabit olduğunu, senedin davacı tarafından --------- tanzim edilerek posta yolu ile gönderildiğini, buna dair posta evrakının görüntüsünün ekte yer aldığını belirtmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, takip sonrası açılan menfi tespit davasıdır.Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıdadır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıdadır. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya aittir . Senet altında yer alan imzanın inkarı ise keşidecisi tarafından herkese karşı ileri sürülebilen itirazlardandır.
Ön inceleme yapılmış ve uyuşmazlığın, takibe konu senet nedeni ile davacı yanın davalıya borçlu olup olmadığı, takibin iptal şartlarının oluşup oluşmadığı, takip konusu senet üzerindeki imzanın davacı (takip borçlusu) ya ait olup olmadığı noktalarında toplandığı belirlenmiştir.CBS dosyasındaki senet aslı kasaya alınmış, imza örneklerinin nerede bulunduğuna dair davacıdan beyanda bulunması istenilmiş ve emsal imza örnekleri temin edilmiştir.CBS dosyası gelmiş, imzanın davacının eli ürünü olduğuna dair CBS tarafından temin edilen teknik rapor mevcuttur.Müteakip celsede davacı usulüne uygun e duruşma talebi reddedilmiş ve davacı vekili dosyayı takip etmediğinden dosya işlemden kaldırılmış daha sonra talep doğrultusunda tekrar işleme alınmıştır.Grafolog bilirkişi marifetiyle CBS deki rapor da tetkik edilmek üzere, kambiyo senedi üzerinde yer alan imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş, 11/3/2024 tarihli raporda,"(...) İnceleme konusu senetteki imzalar ile ...'a ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, ara gramalarda ve bitiş hareketlerinde benzerlikler görülmektedir. Bunun yanı sıra istif, işleklik, doğrultu, baskı derecesi ve kalem yürütme alışkanlıkları ünden grafolojik benzerlikler bulunmaktadır.

Sonuç:-------- esas sayılı istemi ile gönderilen dosya ile ilgili olarak bilirkişi seçilmekle olup, beyaz ışık ve değişik açılarda verilen ışık ışınları, yüksek çözünürlü (scanner) tarayıcı, bilgisayar analiz programları kullanılarak, grafolojik, grafometrik ve kaligrafik esaslar dahilinde yapılan mukayeseli incelemede;
İnceleme konusu senetteki imzalar ile ... ait mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, ara gramalarda ve bitiş hareketlerinde benzerlikler görüldüğü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu senetteki imzaların ... eli ürünü olduğu" tespitlerine yer verilmiştir.Davacı vekilinin, senet altında yer alan imzanın müvekkiline ait olmadığı yönündeki iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından senet nedeniyle borçlu bulunulmadığına dair iddialarını dayandırdığı "senedin zamanaşımına uğradığı" iddiasının değerlendirilmesine geçilmiş; senet incelendiğinde, keşide tarihinin 1/10/2015, tediye tarihinin ise 1/10/2016 olduğu, buna göre takip tarihi olan 15/10/2019 tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından davanın kabulü ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan takibin iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KABULÜ ile,---------- İcra Dairesi ----------- esas sayılı takip dosyasına esas senedin takip tarihi itibari ile zamanaşımına uğramış olduğu, bu nedenle kambiyo senetlerine özgü icra takiplerine konu edilemeyeceğinin tespiti ile ilgili takip dosyasının iptaline,
2.-Alınması gerekli 27.324‬,00.-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 6.831,00.-TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 20.493‬,00.-TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 6.831,00.-TL peşin harcı ve 80,70.-TL başvurma harç olmak üzere toplam ‬6.911,70.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama gideri olarak sarf edilen 121,25.-TL posta ücreti ve 3.000,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.121,25.-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 62.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde--------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 04/07/2024