ISTANBUL ANADOLU 8. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/693 Esas
KARAR NO: 2025/585
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 11/08/2025
KARAR TARİHİ : 12/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA:Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, ---- keşidecesi olduğu -------- seri numaralı tacir çeki zayi olduğunu, Müvekkili şirketin, keşidecisi olduğu yukarıda bilgileri yazılı çeki düzenlemiş ve borcuna karşılık olmak üzere çekin lehtarı olan ----- firmasına gönderilmesi için --- adlı kargo firmasının --- tarihinde teslim ettiğini, ------- olan ve çeki içinde bulunduran kargo, kabolmuş veya çalınmış olduğunu alıcısına teslim edilmediğini, İlgili kargo firması tarafından müvekkiline, kargonun kayıp durumuna düştüğü bilgisi verilmiş ve hali hazırda yapılan tüm aramalara rağmen çeki içinde bulunduran kargo bulunamadığını, Keşidecisi olduğu çek iradesi dışında elinden çıkan müvekkilinin, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde mağdur olacağını, Bu nedenle TTK m. 818, m. 757 ve devamındaki hükümler çek hakkında tedbiren ödemeden men kararı verilmesini neticede ise zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Dava dilekçesinden, çek hesabının davacının kendisine ait olduğu anlaşılmıştır. TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/1-h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/1-h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine dair,
HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde oy birliği ile karar verildi. 12/08/2025