ISTANBUL ANADOLU 5. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/678
KARAR NO : 2026/9

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 29/07/2025
KARAR TARİHİ : 07/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirketin, ------ ticaret sicil no/dosya no ile ----- Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı olduğunu, ------ Vergi Dairesi nezdinde ... vergi numarası ile mükellef olduğunu, müvekkil şirketin ortaklık yapısında değişiklik yapılmasına karar verildiğini ve bu kapsamda pay devri işlemleri gündeme geldiğini, ancak pay devri işlemlerinin gerçekleştirileceği esnada, müvekkili olan şirketin pay defterine ulaşılamadığı ve defterin şirket bünyesinde mevcut olmadığı anlaşıldığını, yapılan tüm aramalara ve araştırmalara rağmen söz konusu pay defteri bulunamadığını, şirket yönetimi tarafından defterin zayi olduğunun tespit edildiğini, pay defterinin mevcut olmaması nedeniyle, ortaklık yapısındaki değişikliklerin işlenmesi ve pay devri işlemlerinin usulüne uygun şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olamadığını, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri gereği, şirket pay defterinin zayi olması durumunda mahkemeye başvurarak zayi belgesi alınması gerektiğini, bu sebeple işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, şirket pay defterinin zayi olduğunun tespitine, mahkememizden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait ticari defterlerin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Somut olayda; Davacı şirket basiretli bir tacir gibi davranarak şirketin tutması zorunlu olan belgeleri tutmak ve muhafaza etmekle görevlidir. Ancak davacı şirket, şirketin ticari defterlerinin pay devri işlemleri yapılacağı esnada defterlerin mevcut olmadığının anlaşıldığını bu sebeple mahkememizden zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur. Ticari defterlerin kaybolmasına ilişkin yapılan açıklamada, davacının şirket defterlerinin nasıl kaybolduğuna dair bir açıklamada bulunmadığı, ticari defterlerin davacının sorumluluğu olduğu, tutulması zorunlu olan şirkete ait belgelerin basiretli bir tacir gibi davranarak koruması gerekirken kaybetmesi nedeniyle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasasına göre alınması gereken 732,00 TL karar harcının davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL'den mahsubu ile bakiye eksik kalan 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.