İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/209 Esas
KARAR NO:2024/85
DAVA: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ:06/10/2022
KARAR TARİHİ:07/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İ D D İ A /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, kurularak faaliyete geçtiği ----- tarihinden bu yana------- markası altında basım- yayın ve eğitim hizmetleri üzerinde faaliyet gösterdiğini, bu faaliyeti şirket kurucu ortağı ------- aynı marka ve işletme adı ile yürüttüğü faaliyetle birlikte ---- uzandığını, ----- ibareli marka tescilleri kapsamında koruma altına aldığını, ---- şeklindeki asli unsuru koruyarak mevcut ticaret unvanını almış ve bu süreç içerisinde fasılasız ve yoğun bir şekilde ---------Müvekkil şirket, unvandaki iştigal konusu ile ilgili sektörel ibareler yanında ibareli markasını ürettiği hizmetler üzerinde marka ve ticaret unvanı olarak kullandığını, özellikle sınava hazırlık kitapları basım ve yayımı ile eğitim hizmetleri üzerinde faaliyet göstermektedir. Müvekkilimizin basım ve yayımını üstlendiği kitaplarda ----- ibareli markası açıkça kullanıldığını, bu ------- olmadığından sadece eğitim kurumlarında, yine sadece eğitim hizmetleri için kullanıldığını, Müvekkili tarafından basılan yayınların sadece eğitim öğretim hizmetleri çerçevesinde, sadece eğitimin marka kurumlarında kullanılması; yukarıda bahsi geçen alan adlarının tescil ve kullanım şekli; müvekkilinin marka kullanımından doğan ve tescilli markalarına dayanan öncelikli hak sahipliğinin basılı yayınlar ve eğitim öğretim hizmetleri bakımından tespit edilmesini gerektirdiğini, Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan --- tarihli lisans sözleşmesi ---------- ile, davalı şirkete müvekkilinin hak sahibi olduğu ------ ibareli markanın eğitim öğretim hizmetleri üzerinde kullanılması konusunda lisans veri Javalının işbu sözleşme ile ile müvekkil -------- ibareli marka üzerii hak sahipliğini kayıtsız şartsız kabul ettiğini, Davalı şirket, SÖZLEŞME'nin 17. maddesi ile; SÖZLEŞME kapsamında kendisine tedarik edilecek her türlü ürünün bedelini taraflar arasında belirlenecek şartlarda ödeyeceğini taahhüt ettiğini, SÖZLEŞME'nin 15. maddesinde davalı şirketin SÖZLEŞME süresince, ilgili mevzuata, eğitim etiğine ve ticari ahlaka uygun faaliyet göstereceği, markanın ve müvekkilinin itibarını koruyacak her türlü tedbiri alacağının düzenlendiği SÖZLEŞME'nin 38/1 maddesinde; “davalı şirketin SÖZLEŞME'den doğan yükümlülüklerini süresi içerisinde ya da tam olarak yerine getirmemesi (a); davalının mesleki etiğe, mevzuata, ticari ahlaka aykırı faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi (b), kendisine tedarik edilen ürünlerin bedellerini zamanında ödememesi (d)”, ayrı ayrı SÖZLEŞME'nin haklı sebeple ve derhal fesih sebebi olarak düzenlendiğini, Davalı şirket, SÖZLEŞME kapsamında aldığı lisans hakkına uygun olarak yürütmesi gereken eğitim faaliyetlerini Müvekkilimizin bilgisi olmaksızın eğitim öğretim yılı içerisinde ve dönem ortasında durdurup işletmesini kapatmış; öğretim yılı için hizmet vermek üzere anlaştığı ve ücret aldığı öğrenci ve velileri mağdur ederek Müvekkilimizin markasının itibarına zarar verdiğini, Müvekkilinin markası altında verilen hizmetin bu şekilde akamete uğratılması nedeni ile müvekkilinin markasına güvenerek davalı şirketle anlaşma yapan kişiler başka eğitim kurumlarından hizmet almak zorunda kalmış, buna karşın davalı şirket aldığı peşin ödemelerin iadesini dahi yapmadığını, Bu şekilde müvekkilinin markasının itibarını ciddi anlamda zedelediği gibi müvekkilinin gördüğü bu zararın üçüncü kişilere de sirayet ederek kontrol edilemez hale geldi Bu hususlara ilaveten davalı şirketin, lisans sözleşmesi gereği kendilerine tedarik edilen ürün bedellerini zamanında ödememesi de müstakil bir SÖZLEŞME aykırılığı ve fesih sebebi oluşturduğunu, SÖZLEŞME'nin 38. maddesi uyarınca bu hususlar müvekkilimize haklı sebeple fesih hakkı verdiğinden lisans sözleşmesi 26.05.2022 tarihli ihtarname ile derhal ve haklı sebeple feshedildiğini, davalıların her ikisine gönderilen ihtarname ile müvekkilinin markalarını ve benzerlerini tüm tanıtım vasıtalarından ve ürünlerinden kaldırmaları, müvekkilimize karşı SÖZLEŞME'den doğan borçlarını ve cezai şart bedelini ödemeleri, SÖZLEŞME'ye aykırılık ve haklı sebeple fesih nedeni ile müvekkilimizin uğradığı zararları karşılamalarının ihtar edildiğini, davalı taraf bahsi geçen bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Davalının müvekkilinden aldığı ürün bedellerini zamanında ödememesi nedeni ile davalı şirket aleyhinde müvekkili adına----- dosyaları üzerinden sırasıyla -------tarihlerinde icra takipleri başlatılmış olup bu dosyaların da halen derdest olduğunu, Marka ihlali ve haksız rekabet davalı tarafın müvekkilimize karşı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunu gerektirdiğini, Taraflar arasındaki SÖZLEŞME'nin 34. maddesinde, SÖZLEŞME'nin ilk sayfasında belirlenen bedelin markanın haksız kullanımı halinde tazminata esas emsal bedel olarak kabul edileceği; gün hesabı yapılmaksızın yıllık kullanım için talep edilebileceğinin düzenlendiğini, tın, SMK'nin 151/2 maddesi (c) bendine Bu doğrultuda davalı tarafın haksız marka kullanımı için maddi tazı göre emsal lisans bedeli üzerinden hesaplanmasını talep ettiklerini, Davaya dayanak SÖZLEŞME'yi müvekkilimiz karşısında imzalayan ve dava konusu marka ihlalini gerçekleştiren davalı şirketin bu davada doğal hasım durumunda olduğunu, Diğer davalı -------, davaya dayanak SÖZLEŞME'yi davalı şirketin müdürü olarak imzaladığı gibi, yapılan kefalet sözleşmesi ile davalı şirketin SÖZLEŞME'den doğan edimleri için şahsi teminat verdiğini, sözleşme ekinde yer alan kefalet beyanında bu davalının diğer davalı şirket lehine kefil olduğu, kefalet miktarının 500.000 TL ile, kefalet süresinin 10 yıl ile sınırlandığı; ayrıca kefaletin müteselsil kefalet olarak düzenlendiğini, bu hususların adı geçen davalının el yazısı ile yazıldığını, bu nedenle davalı -------- müvekkilimizin SÖZLEŞME'den doğan lisans bedeli, cezai şart ve tazminat taleplerinin tümü bakımından müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu olduğunu, Bu nedenlerle; Davalıların Lisans Sözleşmesine aykırı fiilleri nedeni ile -ileride ıslahla artırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik- 10.000 TL lisans bedeli ve 10.000 TL cezai şart bedelinin ihtarname tarihi olan 26.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline; Davalıların lisans sözleşmesine aykırı marka kullanımlarının müvekkilimizin “limit” ibareli markalarına yönelik marka ihlali ve haksız rekabet oluşturduğunun TESPİTİNE; bu faaliyetin ÖNLENMESİNE ve DURDURULMASINA; Masrafı davalı taraftan alınmak sureti ile; dava konusu ------------ ibaresinin kullanıldığı ürünlere, tanıtım vasıtaları ile tabelalara EL KONULMASINA; el konulan bu ürün, tanıtım vasıtası ve tabelaların masrafı davalı taraftan alınarak İMHA EDİLMESİNE; Marka ihlali ve haksız rekabet nedeni ile 20.000,00 TL manevi tazminatın ihtarname tarihi olan 26.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline; Marka ihlali ve haksız rekabet nedeni ile, -ileride ıslahla artırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik- SMK'nın 151/2 maddesi (c) bendine göre 10.000,00 TL maddi tazminatın ihtarname tarihi olan 26.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

K A R Ş I İ D D İ A / Davacının bu anlamdaki tüm taleplerinin dayanaktan yoksun olduğunu, davalıların uzun yıllardır eğitim alanında faaliyet göstermekte olup tanınmakta ve bilinmekte olan itibarlı kuruluş ve yöneticileri olduğunu, davacının iddia ettiği gibi itibarını zedelemeye yönelik herhangi bir faaliyet söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçtiği şekilde Kurumdan faydalanmakta olan hiçbir kimse mağduriyet yaşamamış olup davacının bu iddiaları soyut beyanlardan ibaret olduğunu, davacının üçüncü kişilere yönelik iddiaları yersiz olup bahsi geçen şahıslar işbu davanın tarafı konumunda olmadıklarını, Davacı tarafından lisans sözleşmesine aykırı marka kullanımı söz konusu olduğundan bahisle markalarına yönelik marka ihlali ve haksız rekabetlerin tespiti ve önlenerek durdurulması talep edildiğini, ancak belirtmek gerekir ki müvekkili şirketin, yapılan sözleşme ile davacı şirketin bayiliğini almış olup bu koşullar altında herhangi bir marka ihlali veyahut haksız rekabet oluşması mümkün olmadığını, sözleşme kapsamında davacı ile iş birliği yapmış olup bu yönde kurumlarında markaya yönelik isim ve ibarelere yer verdiklerini, faaliyetlerinin marka ihlali veyahut haksız rekabet olarak değerlendirilmesi ve bu sebeple herhangi bir maddi- manevi tazminat talebinin mümkün olmadığını, Davacının davaya dayanak markalarını tescil kapsamları uyarınca kullanmama def'inin ileri sürüldüğü, müvekkili şirketin sözleşme çerçevesinde ciddi biçimde kullanmadığını, SMK'nın 29/2 Müvekkil şirketin, sözleşme çerçevesinde tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğundan aleyhine lisans bedeli veyahut cezai şarta hükmedilemeyeceğini, bu taleplerin sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verecek olup hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağını, haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, Davacı şirket adına tescilli --------esas unsurlu markaların davalılarca lisans sözleşmesi kapsamında kullanması ve lisans sözleşmesinin davacı tarafından feshedilmesi sebebiyle davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı davacının sözleşmeden kaynaklı alacak ve cezai şart ile marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet neticesi maddi ve manevi tazminat taleplidir. Mahkememiz dosyasından aldırılan 06/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davacının -----nezdinde; -----tescil nolu markaların hak sahibi olduğu, Davalının eylemlerinin --------- isminin itibarının zedelenmesine neden olduğu, davacı ve markasına duyulan saygınlık ve güven duygusunun yitirilmesine, marka sahibinin, marka hakkında uzun yıllar içinde büyük çabalarla tüketiciler nezdinde inşa ettiği -------- anda kaybolması ya da zedelenmesine neden olduğu , Bu şekilde davalının eylemlerinin davacının tescilli markasından doğan haklarına tecavüz teşkil ettiği, Davacı Vekili dava dilekçesinde; haksız marka kullanımı için maddi tazminatın, SMK'nın 151/2 maddesi (c) bendine göre emsal lisans bedeli üzerinden hesaplanmasını talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan SÖZLEŞME'nin 30. maddesine göre; “ilk sayfada belirtilen lisans ücreti davalı şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde 9650 indirimli olarak tahsil edilecektir”. Buna göre SÖZLEŞME ile belirlenen lisans ücreti 76.000 TL olduğu belirtilmiştir. Davacının Davalı yan ile yapmış olduğu Lisans Sözleşmesine istinaden davacıya ödemesi gereken Lisans Bedelinin 76.000,00 TL. olabileceği , Manevi Tazminatın Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Davacının -------esas unsurlu çok sayıda markanın ------ Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davalı taraf ile aralarında 15/06/2021 tarihli lisans sözleşmesi imzalandığı, davalı şahsın da bu sözleşmeye müşterek müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı, davacının iddiasına göre lisans sözleşmesi devam ederken davalı şirketin öğretim yılı içerisinde okulu kapatıp hem öğrencileri hem de davacı markasını zarara uğrattığını bu nedenle hem sözleşmeden kaynaklı lisans bedeli ve cezai şart ayrıca fesihten sonra da ihlal devam ettiğinden buna ilişkin de maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalılar vekilince sunulan cevap dilekçesi ile davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce aldırılan 06/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı şirket kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, mali yönden ise toplam lisans bedelinin 49.299,70 TL ayrıca cezai şart ve lisans ücretinin de 76.000,00 TL olarak hesaplandığı, bilirkişi raporunun davalılar vekiline tebliğ edildiği, her ne kadar rapora itiraz edilmiş ise de itirazların soyut mahiyette olması sebebiyle yeniden rapor aldırılmasına gerek kalmadığı, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı şirketin ------ esas unsurlu markaların ------tescilli sahibi olduğu, davalı şirket ile aralarında düzenlenen 15/06/2021 tarihli kişisel gelişim kursları için başlıklı lisans sözleşmesi ile davacıya ait ----------markasının davalı tarafından kullanımı hususunda anlaşmaya varıldığı, davalı şirketin açılış ve kapanış tarihlerine ilişkin----- cevabı yazısına göre davalı tarafından -------tarihinde açıldığı, 08/09/2022 tarihinde kapatıldığı, aldırılan bilirkişi raporuna göre davalı şirketin ticari faaliyetlerinin------- kadar devam ettiği bu tarihten sonra herhangi bir faaliyetin tespit edilemediği buna göre eğitim - öğretim döneminin bitme tarihi olan Haziran ayından önce davalı tarafından eğitim - öğretim faaliyetine son verildiği, bu durumda davacı şirketin haberdar edilmediği, davacı şirketin durumu öğrenmesi üzerine ------ ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin 38. Maddesinde lisans alanın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini süresi içinde veya tam olarak yerine getirmemesi halinde sözleşmenin haklı sebeple feshedileceği, davalı şirketin eğitim öğretim döneminin ortasında davacıya haber vermeksizin faaliyetlerine son vermesinin hem sözleşmeden doğan yükümlülüklerin ihlali niteliğinde hem de davacı markasına zarar verdiğinden, davacının fesih ihtarnamesinin haklı olduğu buna göre de sözleşmeden kaynaklı olarak sözleşme lisans bedeli olan 76.000,00 TL' nin ve sözleşmenin 40. Maddesinde yer alan cezai şart bedeli olan lisans bedeli miktarı 76.000,00 TL' nin de sözleşmenin davalı tarafından ihlali ve haklı fesih nedeniyle davacıya ödenmesi gerektiği yine davalı şirket tarafından eğitim öğretim faaliyetine ara verilmesine rağmen davacıya ait ----- markanın yer aldığı eğitim öğretim faaliyetinde kullanılan malzemeleri teslim etmediği, fesih ihtarnamesinden sonra da teslim olmaması sebebiyle davacıya ait -------- markalı ürünlerin ve okul malzemelerinin davalı uhdesinde kalması sebebiyle kullanımına devam edildiği bu durumun da ayrıca fesihten sonra olması sebebiyle kullanımın hukuki dayanağının kalmadığı ve SMK' nın 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz TTK' nın 55/1-a)4 . Maddesi ile haksız rekabet teşkil ettiği buna göre de davacının maddi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafından SMK' nın 151/2-c) maddesi uyarınca lisans bedeli üzerinden maddi tazminat talep edildiğinden her ne kadar bilirkişi raporu ile 49.299,70 TL hesaplama yapılmış ise de taraflar arasında mevcut lisans sözleşmesi olduğu ve buradaki bedelin 76.000,00 TL olarak imza altına alındığı anlaşıldığından bu bedel üzerinden maddi tazminatın kabulü ile manevi tazminat yönünden de davacı markasının uzun yıllardır eğitim ve öğretim sektöründe ve basılı yayında sektöründe belli bir bilinirliğe sahip olması, davalı şirketin eğitim ve öğretim yılı ortasında faaliyetlerine son vermek suretiyle davacı markasının itibarına zarar verdiği kanaatine ulaşıldığından talep edilen 20.000,00 TL Manevi tazminatın dosyada incelenen mali belgeler, tarafların sosyal ekonomik durum tespit tutanağı ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından bu bedel üzerinden manevi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, kabul edilen bu bedellere ihtarname tarihi olan 26/05/2022 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş, dosyada davalı görünen----------- de davalı şirket yetkilisi olması aynı zamanda davacı şirket ile davalı şirket arasındaki 15/06/2021 tarihli lisans sözleşmesine 10 yıl süre ile hem lisans sözleşmesi hem de lisans sözleşmesinden kaynaklı borçlara müteselsil kefil olması sebebiyle ayrıca marka hakkına tecavüz ve manevi tazminat yönünden de şirket yetkilisi olması sebebiyle kabul edilen tüm tazminat taleplerinden davalı şahsın da sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiş, vekalet ücreti yönünden ise maddi tazminat talepleri yönünden sözleşmeden kaynaklı bedeller için ayrı vekalet ücreti marka hakkına tecavüz sebebiyle ise ayrı vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle neticeten davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜ K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ ile, davalılar tarafından davacının markasına yönelik ihlal ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, davalı tarafından kullanılan ----------- ibareli her türlü tanıtım vasıtası, tabela, basılı evrak v.s. Materyale el konulmasına, hüküm kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınmak kaydıyla imha edilmesine,
Bu kapsamda lisans sözleşmesine aykırılık sebebiyle 76.000,00 TL lisans bedeli ve 76.000,00 TL cezai şartın 26/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
Marka hakkına tecavüz sebebiyle 76.000,00 TL Maddi tazminat ve 20.000,00 TL Manevi tazminatın 26/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,
1-Alınması gereken 16.940,88 TL harçtan peşin alınan, 853,88 TL peşin harç + 3.381,35 TL tamamlamama harcın mahsubu ile bakiye 12.705,65 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Tecavüz ve haksız rekabet yönünden: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsiline davacıya ödenmesine,
3-Sözleşmeden kaynaklı tazminat talebi yönünden: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsiline davacıya ödenmesine,
4-Manevi tazminat talebi yönünden: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsiline davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve 4.235,23 TL harç, 4.757,75 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 8.992,98 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024