İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/101
KARAR NO : 2024/95

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/04/2021
KARAR TARİHİ : 16/05/2024

---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- Esas ---- Karar sayılı 23/03/2022 tarihli görevsizlik kararına istinaden Mahkememize tevzi edilen ve mahkememizde ----- numara alan dava dosyasının Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davacı ... gıda sektöründe faaliyet göstermeye başlayarak ülkemize özgü geleneksel lezzetlerin günümüz dünyasına uyarlanması ve özellikle yurtdışında tanıtılması için çeşitli yatırımlar gerçekleştirdiğini, Müvekkili şirketin, sahibi olduğu " -----" markasının tanınırlığını arttırmak amacıyla sosyal medya başta olmak üzere birçok alanda reklam ve tanıtım faaliyeti yürütmüş, mağaza dizayn, sunum, servis gibi standartlarını belirlemiş ve söz konusu çabalar neticesinde markanın ününün ülkemiz sınırlarını dahi aştığını, yapmış olduğu yatırım faaliyetlerinin karşılığını alabilmek, ürün ve hizmet sürümünü arttırabilmek amacıyla "-----" markası ile ilgili Türkiye ve birçok yabancı ülkede Türk ve Yabancı gerçek ve tüzel kişilere franchise verdiğini ve vermekte olduğunu, Davalı ... ---- ilçesinde bir mağaza açmak istediğini belirterek müvekkili şirkete ortağı ----- ile birlikte 24.12.2018 tarihinde başvurarak öncelikle müvekkili şirketin markası, mağaza dizaynı ve know-how vb. ile ilgili olmak üzere birlikte görüşme talebini ilettiğini, müvekkili davacıya ait çeşitli mağazaları gezdiğini ve müvekkiline ait ürünleri denediğini ve mağaza açma taleplerini müvekkiline ilettiklerini, bunun üzerine taraflar arasında mutabakat sağlanarak 06.10.2019 tarihinde "-----" markasının ----- adresinde davalının tayin ettiği -----adresli mağazada davalı tarafından 3 yıl boyunca kullanılmasını ve benzeri hak ve yükümlülükleri içeren "Franchise Sözleşmesi" davalı ve davacı yan arasında akdedildiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği markasının, logosunun ve sloganlarının belirlenen adreste davalı tarafından kullanılmasına izin verdiğini ve tüm sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ilgili mağazanın 9 aydan kısa sürede yaklaşık olarak 1.000.000 Türk lirası ciro yaptığını ancak davalı tarafın sözleşmeyi hukuken kabul edilebilecek sözleşmesel yahut yasal olarak hiçbir dayanak öne sürmeden ihlale yöneldiğini, mağazasını açmamaya ve müşteri şikayetlerine neden olmaya başladığını, işin başında durmadığını ve ortaklar arası anlaşmazlıklar nedeniyle devam eden süreçte mağazasında sürdürme yükümlülüğü bulunan faaliyetlerini tek taraflı olarak sözleşmeye aykırı şekilde sonlandırdığını, davalının sözleşmeyi ihlale yönelen davranışlarının çekilmez hal alması nedeniyle müvekkili tarafından 04.08.2020 tarihinde ---- Noterliği'nin ---- Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile ilk olarak ihlal edilen sözleşmesel yükümlülüklerin davalının kendisine hatırlatıldığını ve işbu sözleşmeye aykırılıkların giderilmesi amacıyla 15 günlük süre tanındığını, Tüm bu tanınan süre içerisinde ahde vefa ilkesine aykırı olarak ihlalini sürdüren ve sözleşmeye aykırılıkları sonlandırmayan davalıya durumun hal ve koşulları gereği yeterli süre tanınarak beklenilmiş ancak kötüniyetli tutumun sürmesi nedeniyle 06.11.2020 tarihinde ise ----. Noterliği'nin-----Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşme haklı nedenle fesih edildiğini, taraflar arasında bulunan Franchise Sözleşmesinin Davacı Tarafından Haklı Olarak Feshi Sebebiyle Fazlaya İlişkin Hakları ve Arttırma Hakkı Saklı Kalmak Kaydıyla Şimdilik; 5.000TL(Kısmi) Cezai Şart ile 3.000TL(Kısmi) Mahrum Kalınan Kar(Olumlu Zarar) Ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkilinin davacıya ödenmesi ile davanın kabulüne, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline, karar verilmesini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından keşide edilen ilk ihtarnamenin müvekkiline 12/10/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup akabinde 20/10/2020 tarihinde----.Noterliği ----- yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verildiğini, müvekkilinin ortağı ile birlikte 06/10/2019 tarihli Franchise Sözleşmesi imzaladıklarını, Sözleşme süresi 3 yıl olarak belirlendiğini, müvekkilinin ve ortağının genç yaşta hiçbir tecrübeleri olmaksızın iyiniyetli olarak işe başladıklarını ve çalıştıkları döneme ait sözleşme kapsamında tüm edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiklerini, Müvekkili ve ortağının işin beklendiği gibi gitmemesi, kazandıkları tüm paranın da davacıya gittiğini görmeleri üzerine işyerini kapatacaklarını sözlü olarak beyan ettiklerini, bu süreçte müvekkillerinin kullandıkları makinaların sürekli arıza yaptığını ancak davacı bu arızalar ile ilgilenmeyerek müvekkillerinin mağduriyetine sebep olduğunu, Ayrıca lokma tarifleri başkaları tarafından da öğrenildiği için ----- 20’nin üzerinde lokmacı dükkanı açılması nedeni ile müvekkili ve ortağının iş yapamaz hale geldiğini, Malzeme ve elaman parasını ödeyemez duruma gelindiğinde (yaklaşık 200.000,00 TL borç ile ) işyerini kapattıklarını, İşyerinin kapanması sürecinde davacının çalışanlarının/yetkilerinin bilgisi dahilinde olduğunu, İşyerinin kapatılacağına dair tanıklar önünde görüşmeler yapıldığını, davacının taleplerinin haksız ve kötü niyetini gösterdiğini, zarar eden bir işletmeyi 3 yıl çalışmaya davet etmek, iş yerinin kapanışından 10 ay sonra ihtarname ve akabinde iş bu davayı açmak, olumlu zarar ve cezai şartın talep edilmesinin haksız ve kötüniyetli olduğu kadar sebepsiz zenginleşme amacı taşıdığı görüldüğünü, davacı tarafın, müvekkili ve ortağına sözleşme öncesi ve sözleşme sırasında yanıltıcı bilgiler vermesi nedeni ile müvekkili ve ortağının bu sözleşmeyi imzaladıklarını, yani davacı tarafın müvekkili ve ortağını yanılttığını, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, franchise sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı cezai şart tazminat alacağı ve mahrum kalınan kar talepli alacak davasıdır.Mahkememiz dosyasından aldırılan 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Taraflar arasında 06.10.2019 tarihinde ----- no ile tescilli -----markasının ----- adresinde davalının tayin ettiği -----adresli mağazada davalı tarafından 3 yıl boyunca kullanılmasına ilişkin "Franchise Sözleşmesi" nin imzalandığı, Davacı tarafından ---- sayılı fatura ile Franchisse sözleşme bedeli olarak 12.500,00 TL.+ KDV olmak üzere toplam: 14.750,00 TL.tutarlı fatura düzenlendiği ve davalı tarafından bu fatura bedelinin ödendiği , bu şekilde sözleşmenin kurulduğu, Davacı tarafın davalı tarafa 31.01.2019-10.01.2020 tarihleri arasında düzenlenen satış cirosu primine ilişkin faturaların kayıtlarda yer aldığı, fatura karşılıklarının ödendiği,31.01.2020 tarihi itibarı ile hesabın bakiye vermediği, Davalının 2019 yılında toplam 337.260,24 TL.KOV hariç satış cirosu elde ettiği ancak 2020 yılında ise hiç satış yapmadığının tespit edildiği, Davalı tarafından pandemi nedeniyle ve başka nedenlere dayalı olarak taraflar arasındaki sözleşmeye uyulamadığı vb nedenler ileri sürülmediği ve/veya akdin feshinin talep edilmediği, Davalının davacının gönderdiği ihtarnameye cevap vermediği gibi, sözleşmeye aykırılıkların da ihtarnameye rağmen giderilmediği,Davalı tarafa ait işyerinin 2020 yılında kapalı kaldığı, bu suretle davalının bu eyleminin sözleşmeye ve davacıya akdi tek taraflı fesih hakkını vermiş olduğu, Sözleşmenin 9.1 Maddesinde;Franchise sözleşmenin imzalanmasından itibaren kendi mağazası dahilinde faturası altında yaptığı nakit kredi kartı ve benzeri tüm brüt satışları üzerinden 965 artı KDV oranında davacıya ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı,Davalının 2019 yılında yasal kayıtlarında görünen satış cirosu primi 337.260,24 TL.Davalı tarafa düzenlenen faturalarda görünen satış cirosu primi : 32.635,83 TL. Olduğu, Talep edilen cezai şart ve faiz tutarının; (85.000,00 TL. + 6.886,16 TL.) =91.886,16 TL. Olarak hesaplandığına dair raporunu sunmuşlardır.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ----+ şekil ibareli markanın 43. Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davalı ile aralarında 06/10/2019 tarihli franchise sözleşmesi düzenlendiği, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunduğu iddiasıyla sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeple feshedildiğinin sözleşmenin feshi sebebiyle sözleşmeden kaynaklı mahrum kalınan kar ve cezai şart bedelinin davalıdan alınmasının talep edildiği, davalı vekilince cevap dilekçesinde davalının sözleşme edimlerini yerine getirdiği, davacının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle davalının zarar ettiğini, bu nedenle işyerinin kapanma zorunda kaldığını belirterek davanın reddini talep ettiği, dinlenen davalı tanığı ... alınan beyanında işyerinin yaklaşık bir yıl açık kaldığını, kendisinin orada çalıştığını, davacının ürünleri vermemesi üzerine başka yerden temin edip satmaya başladıklarını, işyerinin kar edemediğini bu nedenle bir yıl sonunda kapanmak zorunda kaldığını beyan ettiği, diğer davalı tanığı ... alınan beyanında işyerinin yeğeni olan davalıya ait olduğunu, sadece davacının ürünlerini sattıklarını, davacının ----- davalı firma ile aynı iş yapan 22 şube daha açıldığını, bu nedenle işlerinin bozulduğunu, davacıya yapılan ödemelerin tamamının yapıldığını beyan ettiği, dosya kapsamında aldırılan 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak davacının sözleşme feshinin haklı olduğu, mahrum kalınan kar itibariyle davalının ödemesi gerekirken satış cirosu priminin 32.635,83 TL olarak hesaplandığı, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde taraflar arasında 06/10/2019 tarihli franchise sözleşmesin imzalandığı bu sözleşmeye göre davalının davacıya ait ------şekil ibareli markasının davalıya ait işyerinde lokma ürünleri üzerine ticari faaliyette kullanılması konusunda anlaşmaya varıldığı, sözleşme süresinin üç yıl olduğu, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği yönünde yapılan değerlendirmede ise davacı tarafından davalıya gönderilen ---- Noterliğinin ---- yevmiye no 04/08/2020 tarihli ihtarname ile 2020 ocak ayından beri ödeme yapılmadığı, mağazadaki marka ve logoların söküldüğü, mağazanın terkedilmiş olduğunun tespiti ve bu durumun düzeltilmesi için 15 günlük mehil verildiği, davalı tarafından ihtarnameye cevap verilmemesi üzerine -----. Noterliğinin 06/11/2020 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, buna göre de davalı tarafından işyerinin davacı şirkete haber vermeksizin kapatıldığı davacıya ait marka ve logoların söküldüğü, her ne kadar davalı cevap dilekçesi ve davalı tanıklarının alınan beyanlarında davacının aynı semtte başka işyerlerine de franchise verdiği iddiası ile zarar ettiği savunmasında bulunmuş bu nedenle işyerinin kapanmak zorunda kaldığı iddia edilmiş ise de buna ilişkin davacıya gönderilmiş olan herhangi bir ihtarname veya yazılı veya sözlü herhangi bir bilgi belgenin sunulmadığı, bu nedenle davalının bu yöndeki savunmalarının soyut ifadelerden ibaret olup haklı gerekçe olarak değerlendirilemeyeceği yine davacı tarafından gönderilen ihtarnamelere cevap vermediği ve sözleşmenin yasal süresi olan 3 yıllık süre içerisinde işyerinin işletileceği hükmü ihlal edilerek işyerinin bir yıl sonra kapatıldığı, bu nedenle tüm dosya kapsamında davacının sözleşme feshinin haklı olduğu kanaatine ulaşıldığı sözleşmenin 12.6. Maddesine göre franchise alan kendi kusuruna dayanan nedenlerle sözleşmenin feshedilmesi halinde 85.000,00 TL cezai şartı ödemeyi kayıtsız şartsız kabul edeceğini belirtmiş sözleşme feshi davalının kusurundan kaynaklandığından ve haklı olarak feshedildiğinden bu madde gereğince davalının cezai şartı ödemesi gerektiği, yine mahrum kalınan kar bakımından da işyerinin kapatılması sebebiyle davacının sözleşmede yer alan elde edilecek ciro üzerinden yapılacak ödemelerden mahrum kaldığı, bu nedenle talep edilen 3.000,00 TL kar bedelinin de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile,
1-85.000,00 TL cezai şart, 3.000,00 TL mahrum kalınan kar olmak üzere toplam 88.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 6.011,28 TL harçtan alınan 136,62 TL ile 1.366,20 TL ıslah harcın mahsubu ile kalan 4.508,46 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 4.770,60 TL yargılama gideri ve 1.502,82 TL harç toplamı olan 6.273,42 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.