İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/7 Esas
KARAR NO:2024/47
DAVA: Marka (Manevi Tazminat İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 14/01/2021
KARAR TARİHİ: 14/03/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı, eğitim danışmanlığı ve rehberliği üzerine hizmet veren bir firma olup, iştigal konusu kapsamında sınav adaylarına, tercihlerinde yardımcı olmak üzere bir yazılım geliştirdiğini, anılan yazılıma------ adım vermiş ve markalaştırdığını, nitekim ----- sınıflarda davacı şirket adına marka olarak tescil edildiğini, ----ismini veren ve söz konusu ibarenin marka tescil belgesini alan davacı firma, faaliyet alanı itibari ile -------------yaptığı sınavlarda, sınav adaylarına ve öğrencilere yönelik olarak hizmet sunmakta ve sınav tercihlerinde yardımcı olmak üzere sınav adaylarına ve eğitim kumlularına ----------hizmeti verdiğini, bu kapsamda söz konusu hizmetlerin davacı adına tescilli ----- ibaresi adı altında tüketiciye sunulmakta ve bu ibare ile özellikle internet ortamında -----adresi üzerinden -------- adaylarına tercihleri konusunda rehberlik hizmeti verdiğini, Davacı adına tescilli söz konusu markanın, izinsiz kullanımlarının önüne geçmek ve markayı korumak adına karşı davalar açılmış ve halen dahi açılmakta olduğunu, söz konusu davaların davacı lehine sonuçlandığını, bu davalarla------ markasının izinsiz kullanımları azalmış ise de halen dahi izinsiz kullanımların tespit edildiğini, Davacının, ------- ibaresinin aynı ve/veya ayırt edilemeyecek derecede birebir benzerinin, aynı hedef kitle olan öğrencilerin ve eğitim kurumlarının sınav tercihlerinde yardımcı olmak için yapılmış bir yazılım olarak ----- satılmakla olduğunu davalıya ait -------- öğrendiğini, bahsi geçen internet sitelerinde davacıya ait markanın izinsiz kullanıldığını ve ----- isminin kullanılarak yazılımında satıldığını, bu hususlara ilişkin kayıtların dava dilekçesi ekinde sunulduğu, Davalının söz konusu haksız kullanımlarını tespit etmek amacıyla -------dosyasından inceleme yaptırıldığını, bu inceleme sonucunda hazırlanan raporda; davalı şirkete ait------------ibaresinin birebir markasal olarak kullanıldığı ve uygulamanın/yazılımın reklamının yapıldığının tespit edildiğini, Davalı tarafın söz konusu kullanımının izinsiz. olup, davacının marka haklarına tecavüz/müdahale ve TTK hükümleri gereğince haksız rekabet teşkil ettiğini, Davalının kendisine ----------- davacının markasını izinsiz olarak kullandığını ve tüketici nezdinde karışıklığa neden olduğunu, davacının marka hakkına tecavüzde bulunduğu ve haksız rekabette bulunduğunu, İki tarafında tanıtım ve reklamını internet üzerinden yapmasının iltibasa yol açtığını belirtmiş, Öncelikle tedbir taleplerinin kabulü ile davalı taralın ----- kullandığı --------- kullanımının durdurulması ve yine bu ibare ile yazılım/uygulamanın hizmetin satılmasının durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, Yapılacak yargılama neticesinde davalının markaya tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti ile markaya tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesini, Dazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak ve uzman bilirkişi tarafından net bir miktar belirlendiğinde harcı tamamlanmak kaydı ile şimdilik 1.000TL maddi tazminat ile 9.000TL manevi tazminat olmak üzere toplam 10.000TL tazminat tutarının dava tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikle davalıdan tahsilini, Yargılama giderleri ------------ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline hüküm olunmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Davanın arabuluculuğa başvurulması gerektiğini, huzurdaki davanın öncelikli olarak dava şartı yerine getirilmeden ikame edilmiş olması nedeniyle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A, HMK 115/2 uyarınca usulden reddinin gerektiğini, Bahsi geçen hizmetin veya yazılımın bu ibare ile satışının durdurulmasının kabul edilemeyeceğini, Dilekçelerinin devamında detaylı bir şekilde açıklanacağı üzere davaya konu ibarenin verilen hizmetin tanımlayıcı unsuru olduğunu, bu nedenle de verilen tedbirin kaldırılması gerektiğini, Sayın Mahkemeden öncelikli olarak, karşı dava olarak “markanın hükümsüzlüğü” iddiaları doğrultusunda, davaya konu ibarenin marka olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğinin incelenmesini talep ettiklerini, ------ hakkında hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiğini, Huzurdaki dava ve karşı davaya konu ----------- ---------- sınav sonrası tercihlerini belirlemede pratik bir kolaylık sağlayan bir -----------yazılımı olup her yıl---------- sonrasında öğrencilerin yoğun bir şekilde başvuru kaynağı olarak kullandığı bir uygulama olduğunu, Davacı-karşı davalının, -----------kelimesine ---- kelimesini eklediğini, ----kelimesinin de yapılmak istenen işi sizin için yapan bir araç anlamında olduğunu, halk tarafından bilinen, kullanılan bir kelime olduğunu, ----- bunun en yaygın örneği olduğunu, ------ sizin için yapılmasını istediğiniz şeyi yapan elektrikli araç olduğunu,-----marka olarak tescil edilemezse tercih ----tescilinin mümkün olmadığını, zira ---- tercihinizi, girdiğiniz bilgiler doğrultusunda sizin adınıza yapan bilgisayar yazılımı olduğunu, Marka tescilinde ---- düzenleyen Fikri Mülkiyet Kanunu m. 5/1-b'de: ------------ üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” tescil edilemez denildiğini, Nitekim, -------- ibaresinin yüzlerce kullanım alanı bulurken sadece ------- değil, tüm dünyada da yabancı dillerde tanımlayıcı özelliği ile uygulama alanı bulunduğunu, Sonuç olarak ------ ibaresiyle tüketiciye verilen hizmet davacının tekeline bırakılamayacağı gibi bu kelimeleri kullanma hakkı da davacının tekeline bırakılamayacağını, Davacı- karşı davalının -----nezdinde sicile kaydettirdiği ------- ibaresi kanımızca marka olarak tescili mümkün olmayan tanımlayıcı cins isim tertibi olduğunu, bu ibarenin bir an için marka hakkını haiz olduğu düşünülecek olsa dahi adı geçen ibarenin kullanımı ile marka hakkına tecavüz edilmediğini, Davalı-karşı davacı ------ yılında kurulmuş, yazılım ve bilgisayar programlama ile ilgili alanlarda hizmet veren bir yazılım şirketi olduğunu, ------yılında ilk kez -------programını uygulamış, söz konusu program dahilinde ------------bilgilendirmelerini cep telefonlarına sms olarak da ulaştıran ilk yazılımı gerçekleştirmiş bir kurum olduğunu, Davalı-karşı davacı -------- yıllardan beri geliştirmeye ve hizmet vermeye devam ettiği bu yazılım, sadece sınav dönemlerinde düzenli takip edilen kurum öğrencilerinin kaç puan aldıkları bilgisinden ----------girildiğinde, hangi okulları ----------edebileceğini gösteren basit bir programlama uygulaması olduğunu, ----- resmi internet sitelerinde olmak üzere çeşitli mecralarda kullanılan ---- ifadesiyle kullanımı bulunan bu yazılımın tahminen ------- uygulama sitesinde kullanıldığı bilinmekle en çok uygulanan örnekleri liste halinde dilekçe ekinde ibraz edildiğini, Davalı-karşı davacının ağırlıklı olarak online sınav ve sınav değerlendirme hizmeti verdiği eğitim sektöründe, ana --------- bu yana aktif olarak kullanmakta, ----------yazılımlarının kullanımına gelen yoğun talepler doğrultusunda -------- ayrıca kullanıma açtığı alanda,------------ ibaresiyle kullanmaya devam ettiğini Davalı-karşı davacının ----------robotu ibaresini şirketine ait alan adında kullanmadığı, ---------- ibaresinin tanımlayıcı özelliği ile site içerisinde verdiği yazılım hizmetinin adı olarak kullandığını, Davalı-karşı davacının markaya bir tecavüz bulunmamakta zira ortada kanaatlerince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gereken bir marka bulunduğunu belirtmiş, Huzurda açılan asıl davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddini, Haksız verilen ihtiyari tedbir talebinin kaldırılmasını, Öncelikle karşı davamızın inceleme konusu yapılarak, markanın hükümsüzlüğüne ilişkin talebimiz doğrultusunda karşı davamızın kabulünü, Hükümsüzlük iddiamızın kabulü halinde konusuz kalacak asıl davanın reddini, Her halükârda, hukuki şartları oluşmayan tazminat taleplerinin reddiyle asıl davanın reddini, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin her iki davada da karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep edilmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E:Dava, asıl davada davacı adına tescilli --------- markasına davalı tarafından marka hakkınatecavüz ve haksız rekabette bulunup bulunmadığı bulunması halinde tespiti ve önlenmesi ile şimdilik 1.000 TL maddi 9.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınması, karşı davada ise davalı ------ isimli markanın ----------------------- olduğu tanımlayıcı olduğu bu nedenle marka olarak tescil edilemeyeceği iddiası ile hükümsüzlük davadır. Mahkememizde aldırılan ------tarihli bilirkişi raporunda; Asıl davada, Davacı/karşı davalının ----------- tarihinden beri koruma altında olduğu; Davacı/karşı davalı tarafın söz konusu ---- ibaresine yönelik marka başvurusu ve tescili tarihleri açısından davalı/karşı davacı yana kıyasen ----------sınıflarında önceliğe sahip olduğu; Ayrıca davacı/karşı davalının ------ibaresini kullanmakta olduğu; Davacı/karşı davalının -------- ibaresi üzerinde fiili markasal kullanım yönünden de önceliğe sahip olduğu; Buna karşılık davalı/karşı davacının --- ibaresini kendisine ait olan: ----- ilk defa ----- arasında kullandığı; ------yılından itibaren kullandığı; ----------- itibaren kullandığı; Davalı karşı davacının bu kullanımlarının SMK m.7/2 anlamında marka hakkı ihlali ve TTK m.54 uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğinin düşünülebileceği sonucuna varıldığını, Dosyaya sunulu belge ve Yargıtay kararlarından davalı/karşı davacının --------- sınıfları açısından tanımlayıcı ve ayırt edicilik yoksunu bulunmadığı; Davacı/karşı davalıya ait ------------- markasının ürüne yönelik üstü kapalı bir ima mahiyeti taşıdığından tescil engeli oluşturacak ölçüde tanımlayıcılığa yol açmayacağı Yukarıda açıklanan gerekçelerle SMk m.5/1/(b) ve (c) hükümleri uyarınca hükümsüz kılınamayacağı düşünülmektedir. 6-3) Davalı ------ Sürdürmektedir. -----mükellefiyetliği bulunmaktadır. Davalının dava konusu markayı ------ sonra kullandığına dair herhangi bir tespit edilmemiştir. Davalının Dava konusu ------ yılından sonra dava konusu markayı kullandığına dair herhangi bir tespit yapılmadığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda; Davalı----- Sürdürmektedir.. -------mükellefiyetliği bulunmaktadır. Davalının dava konusu markayı ----sonra kullandığına dair herhangi bir tespit edilmemiştir. Davalının Dava konusu----------yılından sonra dava konusu markayı kullandığına dair herhangi bir tespit yapılmamıştır. Meslek kuruluşları vermiş oldukları görüşlerde Lisans bedelinin lisansı kullanan yönünden “tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun ------- bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur. Takdir yüce mahkemenin olmak üzere ---- üzerinden hesaplanan lisans bedellerinin aşağıdaki şekil de olması gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır; ------ içerisinde davalının sadece ---------- dava konusu markayı kullanılarak gelir elde ettiği bu çerçevede yukarıdaki tabloda da belirtildiği üzere toplam lisans bedelinin 15.441,74 TL olarak hesaplandığı davalının davacıya ödemesi gereken lisans bedelinin 15.441,74 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda; Davalı-------- Sürdürmektedir. Şirke vergisel yönden ----- mükellefiyetliği bulunmaktadır. Davalının dava konus markayı ------kullandığı bunu dışında diğer yıllarda kullandığına dair mali evrakları ürerinde herhangi bir tespit edilmemiştir. Davalının Dava konusu ------- elde ettiği tespit edilmiştir. Meslek kuruluşları vermiş oldukları görüşlerde Lisans bedelinin lisansı kullanan yönünden “tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun -------- lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur. Takdir yüce mahkemenin olmak üzere %15 oran üzerinden hesaplanan lisans bedellerinin aşağıdaki şekil de olması gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı, --------yılında dava konusu markayı kullanılarak gelir elde ettiği bu çerçevede yukarıdaki tabloda da belirtildiği üzere toplam lisans bedelinin 15.441,74 TL olarak hesaplandığı davalının davacıya ödemesi gereken lisans bedelinin 15.441,74 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuştur. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Dava, asıl davada davacı adına tescilli ---------- markasına davalı tarafından marka hakkınatecavüz ve haksız rekabette bulunup bulunmadığı bulunması halinde tespiti ve önlenmesi ile şimdilik 1.000 TL maddi 9.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınması, karşı davada ise davalı -------- isimli markanın cins isim olduğu tanımlayıcı olduğu bu nedenle marka olarak tescil edilemeyeceği iddiası ile hükümsüzlük davasıdır. Asıl davacı karşı davalının ------- Sınıflarda tescili sahibi olduğu, davalı tarafından kullanıldığı iddia edilen --------- isimli internet itesinde, ---------------- ibarelerinin markasal olarak kullanıldığı iddia edilerek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve men'i ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, karşı davada ise ----- ibaresinin herkes tarafından kullanılan tanımlayıcı bir ibare olduğu belirtilerek hükümsüzlük talebinde bulunulduğu,------- dosyası ile asıl davalının internet sitelerinde yaptırılan incelemede ----- markasal olarak kullanıldığı yönünde bilirkişi raporu alındığı, mahkememizce esasa yönelik olarak aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda ise ---- markasının tescilli olduğu ----- bakımından tanımlayıcı mahiyette olmadığı bu nedenle hükümsüz kılınamayacağı, asıl dava yönünden ise davalı tarafından kullanılan -------- ibaresinin markasal kullanım şeklinde olduğu, marka hakkına tecavüz teşkil ettiği yönünde görüş bildirildiği, aldırılan ek raporlarda da kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği, lisans bedeli üzerinden hesaplanan tazminat bedelinin 15.441,74 TL olarak hesaplandığı, buna göre de öncelikle hükümsüzlük davası bakımından, asıl davacı - karşı davalının ----numaralı markasının ---- tescilli olduğu, dava tarihi itibariyle yaklaşık 21 yıldır tescilli olduğu, ------ ibaresinin ayırt ediciliğinin bulunduğunun belirtildiği, alınan bilirkişi raporuna göre de --------ibaresinin özellikle tescili olduğu sınıflarda yer alan emtia ve hizmetler bakımından tescil tarihi itibariyle tanımlayıcı mahiyette olduğundan bahsedilemeyeceği biran için zayıf marka olduğu düşünülse dahi bu haliyle bile marka korumasından faydalanılabileceği, bu nedenle hem emsal ------ kararı hem de sektör bilirkişisinin değerlendirmeleri de dikkate alınarak ayırt edicilik vasfını taşımayan asıl davacı markasının hükümsüzlük talebinin reddinin gerektiği, asıl davaya ilişkin tecavüz ve haksız rekabet iddiası yönünden ise davalı kullanımlarının davacı markası ile neredeyse birebir aynı olacak şekilde ------ ibaresi aynen kullanılmak suretiyle asıl davalı kullanımlarının davacının markasının tescilli olduğu bilgisayarlar, bilgisayar yazılım ve donanımları, bilgisayar programları ve yazılımları, özellikle eğitim ve öğretim sektörüne dayalı alış veriş merkezleri, bilgisayar danışmanlık hizmetleri v.s. Hizmetleri kapsadığından davacının markasının da bu emtia ve hizmetlerde tescilli olduğu anlaşıldığından asıl davalının kullanımlarının ortalama tüketici nezdinde davacı markasıymış gibi algılanıp karışıklığa sebebiyet verebileceği, bu nedenle bu durumun SMK' nın 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz TTK' nın 55/1-a)4 Maddesi uyarınca da haksız rekabet teşkil ettiği, bu nedenle davacının SMK 149. Maddesi kapsamında maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, asıl davacı tarafından lisans bedeli üzerinden talepte bulunulduğu, emsal lisans bedeli sunulmadığından,------- gelen yazı cevabına göre davalının elde ettiği gelirin %15' inin emsal lisans bedeli olarak hesaplanması gerektiği bildirilmiş bunun üzerinden davalının ihlal tarihleri olan ------ dava tarihi arasında ticari defterler incelendiğinde, davaya konu markayı sadece ---- yılında kullandığı ve gelir elde ettiği tespit edilmiş, bu gelir üzerinden hesaplanan 15.441,74 TL tazminat talebinin dosya kapsamına uyun olduğu, her ne kadar asıl davacı tarafından maddi tazminat olarak 50.000 TL talep edilmiş ise de tazminata ilişkin ispat yükünün asıl davacıda olduğu, davacı tarafından emsal lisans bedeli sunulmadığı, davalının ticari defterleri incelendiğinde, sadece -----içerisinde bu marka ile gelir elde ettiği anlaşıldığından maddi zararın ispat yükü asıl davacıda olduğundan fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar vermek gerekmiş, manevi tazminat talebi yönünden ise asıl davalının ticari defter incelemeleri, markanın kullanımı, tescil tarihi ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak talep edilen 10.000 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu bu nedenle bu bedel üzerinden manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalı tarafından davacının marka hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitine ve önlenmesine,
2-15.441,74 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karşı davanın reddine,
5-Sair hususların gerekçeli kararda yazılmasına,
Asıl Dava Yönünden;
1-Alınması gereken 1.737,92 TL harçtan alınan 170,78 TL peşin harç, 836,80 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik alınan 730,34 TL harcın asıl davalı------ tahsiline, hazineye gelir kaydına, yatırılan 1.007,58 TL Harcın --------alınarak davacı ---- ödenmesine,
2-Davacı tarafından yatırılan 3.500,00 TL yargılama gideri --------- dosyada yapılan 2.436,00 TL yargılama gideri olma üzere toplam 5.936,00 TL yargılama giderinden davanın red ve kabul oranına göre 4.616,00 TL' sinin ---- alınarak davacı ----- ödenmesine, bakiye kısmın asıl davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet talebi bakımından: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin ---- alınarak davacı ----- ödenmesine,
4-Maddi tazminat talebi bakımından: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 15.441,74 TL ücreti vekaletin ...' den alınarak davacı------ödenmesine,
5-Maddi tazminat talebi bakımından: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 15.441,74 TL ücreti vekaletin ----- ödenmesine,
6-Manevi tazminat davası yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin ----- ödenmesine,
7-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Karşı dava yönünden:
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 100,00 TL nin mahsubu ile eksik alınan 327,60 TL Harcın davalı - karşı davacı ----- tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davalı - Karşı Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalı ------ ödenmesine,
4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı karşı davalı vekili ile davalı karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2024