İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/385 Esas
KARAR NO: 2024/8
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 11/11/2020
KARAR TARİHİ: 23/01/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Mali hakları müvekkiline ait olan eserlerin davalıya ait web sitesinde izinsiz ve yasal telif bedeller ödenmeksizin hukuka aykırı olarak yayınlardığını, müvekkili firmanın ülkemizin tanınan ve sevilen çizerlerinden -----tarafından kurulduğunu,------ en çok satış yapan ve geniş kitlelere ulaşan haftalık -------------yayımcısı ve mali hak sahibi olduğunu, söz konusu eserlerin davalıya ------- yılından mali hakların devrine ilişkin bir sözleşme yapılmaksızın izinsiz şekilde yayınlandığını, davalının ------- uyarınca içerik sağlayıcısı olduğunu ve içerik sağlayıcı olarak yayınlandığı içerikten sorumlu olduğunu, müvekkilinin FSEK kapsamında korunan malihaklarının ihlal edildiğini, bu hususla ilgili olarak delil tespiti talebinde bulunulduğunu ve alınan bilirkişi raporu ile umuma iletim hakkının ihlal edildiğinin sabit hale geldiğini, ayrıca söz konusu ihlallerle ilgili şikayet hakkının da kullanıldığını, müvekkiline ait mali hakların davalı tarafça ihlali nedeniyle tazminat talebinde bulunduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, belirsiz alacak davası açarak hukuki yararlarının bulunduğunu belirterek; Davalıya ait ---------- -------- müvekkiline ait eserlerin yayınlanması nedeniyle FSEK m.68 uyarınca üç katı tazminat talebine karşılık 15.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,Sadece ----- gelir elde eden müvekkili şirketin, ziyaretçi hastaları---------- oluşturduklarını, bu -------doğal olarakkısıtlı bir kullanıcı kitlesi ziyaret ettiğini, dava dilekçesinde iddia edildiği üzere müvekkili şirketin mizah dergisi gibi paylaşımda bulunulmasının ihtimali bulunmadığını, müvekkili şirketin ------- anlaştıklarını, bilişim hizmeti veren bu şirketin,--------- yapmakla birlikte ----------sitesini yönettiğini, müvekkili şirketin sağlık sektöründe hizmet verdiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı tarafa ait ------ paylaşarak bir maddi menfaat elde etme ihtimali bulunmadığı açıkça anlaşıldığını, davacı tarafından davaya konu edilen ---------- kullanımdan kaldırılması için Müvekkili şirkete hiçbir ihtar gönderilmediğini, uyarıda bulunulmadığını ya da müvekkili şirketin haberdar edilmediğini, ------- neticesinde de müvekkilinin tazminat sorumluluğubulunmadığını, paylaşılan ---------- eser ----- çizerleritarafından da ----- hesaplarında paylaşılmakta olduğunu, davaya konu -------- başkası tarafından paylaşılamayacağı hususunun tamamen belirsiz. olduğunu, bu konuda eserlerde bir uyarı bulunmadığını, çizerlerin ---------- açıklamalarında maddi çıkar elde etmeyen ve yalnızca --------- paylaşan kişilere karşı dava yöneltildiği iddialarının gerçek dışı olduğunu, yalnızca maddi çıkar elde etme amacı ile hareket edenlere karşı dava yöneltildiğini belirttiklerini, fakat bu durumun gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin paylaşımlar ile maddi çıkar elde etme imkânının bulunmadığı açıkça ortada olduğunu, fakat hem müvekkili şirketin hem de benzer davaların davalısı konumunda diğer şahıs ve şirketlerin, hem hukuk hem de ceza davaları ile adeta ablukaya alındığını ve tehdit altında olduğunu belirterek açıklanan ve re'sen gözetileceknedenlerle huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, Tüm yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Mali hakları davacıda olan mizah dergisi ----- davalı şirket tarafından ------- yayınlanması nedeniyle, davacının FSEK den kaynaklanan mali haklarının ihlal edilip edilmediği, tazminat taleplidir. Mahkememizden aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davaya konu ----------açısından FSEK mad.4/7 bağlamında estetik değere sahip güzel sanat eserleri arasından karikatürlerden olduğu ve eser sahibi olan ----- kişiliğin izini taşıyacak boyutta hususiyetini taşıyan eserler olduğu, iktibas serbestisi içinde tanınan kullanımlardan olmadığı ve kaldı ki sayın Mahkemenin ----- raporunda yapılan tespitlerde görüldüğü üzere çok sayıda eserin web sitesi içeriğinde çok sayıda sayfada kullanıldığı, bu kullanımların yoğunluğunun iktibas serbestisi ile tanınan sınırların çok üstünde olduğu davalının bu kullanımları nedeniyle davacının davaya konu eserlere ilişkin mali haklardan FSEK Mad.22 çoğaltma ve mad.25 umuma iletim haklarının ihlali edildiği Rayiç bedel belirlenmesi üzerine davacı tarafça sunulan örnek sözleşmeler incelendiğinde sözleşmelerin kapsamı ve sözleşmeye taraf olanların ------- önde gelen şirketlerinden olması gibi özellikleri nedeniyle FSEK mad. 68 bakımından hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedel noktasında hesaplamaya baz alınmaya uygun olmadıkları anlaşılmakta olduğunu, Tazminat hesabı yapabilmek için ulusal düzeyde yayınlanan mizah dergilerinde yer alan bir tek kare ------ yaklaşık olarak ne kadar ücrete çizilebileceğinin çizdirilebileceğinin tespiti gerektiği, Bu davaya ilişkin olarak tek kare ---------- fiyatının 250 TL olabileceği, bu bedelin de sadece tek kullanıma ait lisans bedeli olarak düşünülebileceği, -------- bedelinin daha yüksek olabileceği Toplamda ------------tazminat talep edilebileceğine dair raporunu sunmuşlardır Mahkememiz dosyasından aldırılan 02/12/2021 tarihli ek raporda : Kök Raporumuzda 250 TL değer tespiti hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizden aldırılan 22/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak: Davacının, Kullanılan ------------ rayiç değerleri için yeni bir araştırma yapılmadığı, farklı kaynakların araştırılmadığı itirazının değerlendirilmesi; Kök Raporda “Bu davaya ilişkin olarak tek kare ------------ fiyatının 250 TL olabileceği, bu bedelin de sadece tek kullanıma ait lisans bedeli olarak düşünülebileceği, ----------- bedelinin daha yüksek olabileceği" ve FSEK m. 68 uyarınca 3 katı 57.750 TL tazminat talep edilebileceği sonuç ve kanaatini belirtmiş, Davacı itirazı değerlendirilmiş, ancak heyette ------------ konusunda uzman kişi yer almadığından yeni bir sonuca ulaşılamadığını, Toplamda Davacıya ait 786 ---------Davalı tarafından kullanıldığı, ------konusunda uzman kişi yer almadığından tazminat hesaplaması için rayiç değer tespit edilemediğine dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizden aldırılan 26/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davalının eyleminin, davacının FSEK nun 22. Maddesinde belirtilen ÇOĞALTMA HAKKI, ve 25. Maddesinde belirtilen-------- ihlali olarak tanımlanabileceği, somut olay için, tek kare --------- fiyatının 2.000-TL olabileceği, bu bedelin de sadece tek kullanıma ait lisans bedeli olarak düşünülebileceği, ----------- bedelinin daha yüksek olabileceği --------- olacağı, Sayın Mahkemece FSEK 68/1 uyarınca bu tutarın 3 katı kadarına hükmedilebileceği, bu durumda da davacının 154.000-TLX 3 = 462.000,00-TL olabileceği Tespit ve görüşlerini içerir raporlarını sunmuşlardır. Mahkememiz dosyasından aldırılan 19/06/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak: Davacının -------- karikatürünün, davacının eser sahipliğinden doğan hakları ihlal edilerek davalı tarafından kullanıldığı, Takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmakla birlikte, ihlallerin gerçekleştiği zaman diliminde bir eser rayiç bedelin 2.000 TL olarak tespit edilebileceği, tüm eserler için toplam rayiç bedelin 968.000 olacağı, bu bedelin üç katına hükmediliphükmedilmeyeceği Sayın Mahkeme'nin takdirinde olup, bu bedelin üç katına hükmedilmesi durumunda, 2.904.000 TL olarak maddi tazminatın belirlenebileceğine dair ek raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirketin mizah dergisi olan-------- derginin yayıncısı ve mali hak sahibi olduğu, bu dergide yayınlanan ---------- davalıya ait --------- --------- yayınlandığını bu durumun FSEK den kaynaklanan mali hakların ihlali niteliğinde olduğu iddia edilerek FSEK 68. Maddesi uyarınca 3 kat tazminat talep edildiği davalı tarafından davalı şirketin Diş hekimliği hizmeti verdiğini, --- dava dışı ------- Ştinin kurduğunu, ----- karikatürlerden haberlerinin olmadığını belirterek davanın reddinin talep edildiği, dava açılmadan önce Mahkememizin ------ sayılı dosyası ile davalıya ait -------- üzerinde tespit yaptırıldığı, mahkememizce esas yönünden tüm deliller toplandıktan sonra aldırılan ------- uyap tarihli bilirkişi raporunda, kullanılan --------- eser niteliğinde olduğu toplam 77 adet ------------ kullanıldığı ve her bir ---------- için 250 TL emsal bedel belirlendiği, davacının hem bedeli hem de ---------- sayısına itiraz etmesi üzerine aynı heyetten ek rapor alındığı, 02/12/2021 tarihli ek raporda da kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği, mahkememizce --------sayılı tespit dosyası incelendiğinde, kullanılan ------------ sayısının daha fazla olduğu anlaşıldığından, aynı heyetten yeniden ek rapor alındığı bu defa kullanılan ----------- sayısının -------tespit edildiği, karikatürist olmadığından emsal bedelin tespit edilemediği yönünde görüş bildirildiği daha sonra tarafların itirazı üzerine içerisinde karikatürist de olan yeni bir heyetten 26/01/2023 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi tarafından --------kullanıldığı ve her bir ---------- için 2.000 TL bedel üzerinden hesaplama yapıldığı, ---------- sayısının mahkememizce değişik iş dosyasına göre ----- adet olarak tespit edildiği anlaşıldığından özellikle ---------- sayısının tespiti açısından aynı heyetten bu defa 19/06/2023 tarihli ek rapor alındığı iş bu rapora göre de --------- tazminatın 3 katına kadar talep edilebileceğinin belirtildiği, mahkememizce ----------- sayısı ve emsal bedel bakımından iş bu 19/06/2023 tarihli bilirkişi raporunun dosyada mevcut benzer dosyalarla ilgili verilmiş kararlar ve o dosyadaki bilirkişi raporları ile uyumlu olduğu bu nedenle hükme esas alındığı, buna göre davalının --------- kullanılan --------------- edebiyat eseri niteliğinde olduğu, ---------- davacının yayıncısı ve mali hak sahibi olduğu, ---- ---- yayınlandığı, davalının bu şekilde davacının mali hak sahibi olduğu ------, kendi ---------- davacıdan izin almaksızın yayınlamasının mali haklardan çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, bu nedenle davacının maddi tazminat talebinde bulunabileceği, hesap edilen tazminat miktarının 968.000 TL olduğu, bu bedelin 3 katı kadarının FSEK 68. Madde uyarınca talep edilebileceği fakat davacının 3 kat tazminat talep hakkını kullanmadığı, bu şekilde 968.000 TL Maddi tazminatın da kullanılan 484 adet ----------- kullanımların uzun yıllardır devam ediyor olması gibi hususlar da dikkate alındığında, dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerektiği, her ne kadar davalı tarafından davaya konu ----------- dava dışı şirket tarafından hazırlandığı ve karikatürlerden haberleri olmadığı şeklinde savunmada bulunulmuş ise de ----------- davalıya ait ---------- kullanılıp davalı iş yerine gelen kişiler tarafından da --------- izlendiğinin de tespit edildiği, bu sebeple bu yöndeki savunmalara itibar edilmeyerek davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile, 968.000.00 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
1-Alınması gereken 66.124,08 TL harçtan alınan 256,17 Peşin harç ve 16.274,85 Tamamlama harcının toplamı olan 16.531,02 TL' Nin mahsubu ile eksik 49.593,06 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 7.503,00 TL yargılama gideri, Mahkememiz ------ sayılı dosya giderleri 2.014,50 TL ve 16.531,02 TL harç toplamı olan 26.048,52 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 136.480,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Kalan gider avanslarının talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/01/2024