İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/337
KARAR NO : 2024/90

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/10/2020
KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile ..., davalı ----- İle 15/09/2018 tarihinde ---- Franchise isimli FRANCHİSE SÖZLEŞMESİ imzalamış oldukları, İş bu sözleşme 5 yıllık süreliğine imzalanmış olup, sözleşmenin taraflarından franchise veren olan davalı taraf , franchise alan müvekkillere karşı sözleşme şartlarını hiç bir şekilde yerine getirmemiş olduğu, öncelikle Franchise sözleşmesi, bir ürün veya hizmetin imtiyaz hakkına sahip tarafın belirli bir süre şart ve sınırlamalar dâhilinde işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi ve destek sağlamak suretiyle imtiyaz hakkına konu ticari işleri yürütmek üzere ikinci tarafa verdiği imtiyazdan doğan uzun dönemli ve sürekli bir iş ilişkileri bütününe dayanan, birbirinden bağımsız iki taraf arasında kurulan bir sözleşme olduğu, sui generis olan franchise sözleşmesi her iki tarafın da borç altına girdiği karşılıklı edimler içeren bir sözleşme olup, her bir tarafın borcu diğer tarafın borcunun karşılığını oluşturmakta ve edimler arasında değişim söz konusu olmakta olup, Franchise alanın franchise verenin mal veya hizmetlerin sürümünü kendi nam ve hesabına yürütme , franchise verene belli bir bedel ödeme, franchise verene karşı onun menfaatlerini koruma, sırlarını saklama, gerektiğinde hesap verme gibi güven ve sadakate dayanan yükümlülükleri varken Franchise verenin ise kendisine ait franchise sistemini franchise alana kullandırma ve onu ticari faaliyeti sırasında devamlı olarak aydınlatma , koruma ve destekleme , mal ve hizmetleri teslim gibi yükümlülüklerinin olduğu, dava konusu somut olaya bakıldığında, sözleşmenin en başından itibaren Franchise veren sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu, öncelikle müvekkiller franchise sözleşmesini, imzalar imzalamaz -----. İsminde bir şirket kurmuş olup franchise olarak aldıkları pilavcı işletmelerini bu şirket adı altında yürütmek istemiş oldukları, davalı tarafa yapmış oldukları bir takım ödemeleri de iş bu şirket adı altında göndermediklerini onca emek eden vergi ve şirket açılışı yapan müvekkillerim davalı tarafın sözleşmenin kendisine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle maddi ve manevi büyük zarara uğramış olduklarını, müvekkilleri ile davalının 15/09/2018 tarihli----- Franchise isimli sözleşme imzaladıkları, davalının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediği, müvekkillerinin bir sürü emek ve masraf harcadıklarını, davalıya ödeme yaptıklarını, buna rağmen davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılarak müvekkillerinin zarara uğratıldığını, bu nedenle şimdilik 500 TL maddi ve 5.000 TL Manevi zararın davalı tarafça karşılanmasını talep etmiştir.

KARŞI İDDİA Davalı tarafından cevap verilmemiştir.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Aralarında düzenlenen 15/09/2018 tarihli Franchise sözleşmesi kapsamında edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacıların zarara uğratılıp uğratılmadığı, tespiti ve maddi manevi tazminat talepledir.Mahkememizde aldırılan 10/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı adına tescilli bir marka bulunmadığı, ancak davalı şirket yetkilisi adına bir marka başvurusu olduğu, ancak bunun 15.09.2018 tarihli Franchise Sözleşmesine konu marka olmadığı, sözleşmeye konu “------” markasının tescilsiz kullanıma konu edildi; Tescilsiz. markalar için verilen lisans sözleşmelerine SMK hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının takdiri ve hukuki nitelemesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacıların kendilerine kullanım hakkı verilen “------” markasının kullanımı izinsiz genişlettikleri yahut bu kullanımı 3. Kişilere izinsiz devrettikleri şeklinde ve dolayısıyla markayı ihlal ettiklerine dair bir iddia, bilgi ya da belgeye dosyada rastlanamadığı, Sözleşmedeki 3.5. “Franchise Verenin Desteği” başlıklı madde gereği davalının, işin gerekleri konusunda destek verme zorunluluğunun düzenlenmiş olduğu, Sözleşmede geniş kapsamlı olarak tanımlanan Sistem'in, yine el kitabının, gerekli eğitimlerin, işyeri adresinin gösterilmesi, tam ve zamanında ekipman ve ürün temini vb. iddia edilen hususların Sözleşme bakımından işin gerekleri niteliği taşıyıp taşımadığı, söz konusu desteğin verilip verilmediğinin, verilmediği kanaatine varılması halinde desteğin verilmemesi halinin sözleşmeye aykırılık teşkil edip etmeyeceği hususlarının hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, Sözleşme maddelerine ve dosyadaki delillere göre TBK anlamında sözleşmeye aykırılıkların olup olmadığının ve bu aykırılıkların sözleşmenin ifasını mümkün kılıp kılmadığının, davacıları zarara uğratıp uğratmadığının ve zararın tayin ve takdiri, dava taraflarının kusuru gibi hususların hukuki niteleme ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirine ait olduğu, Davalı firma tarafından davacıların ortağı ve yöneticisi oldukları ve dava dışı ---. adına 07.01.2019 tarih ----- seri numaralı fatura düzenlenmiş olup düzenlenen fatura açıklamasında “----- kurulum ve bayilik bedeli” yazıldığı, fatura tutarının 45.000,00 TL. 8.100,00 TL.KDV olmak üzere toplam: 53.100,00 TL. Olduğu, Fatura tutarının dava dışı ------ tarafından Davalı firmaya ödenip ödenmediği konusunda bir tespit yapılamadığına dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava franchise sözleşmesinden kaynaklı maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup davacılar vekilince davacılar ile davalı arasında davalıya ait ------ numaralı------ ibareli 43. Sınıfta tescilli markanın kullanılmasına dair 15/09/2018 tarihli franchise sözleşmesi imzalandığı davacıların iddiasına göre davalı şirketin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediği bu nedenle davacıların işyerini kapatmak zorunda kaldığı ve zarar ettiği, buna ilişkin maddi manevi tazminat talebinde bulunulduğu davalı tarafından davaya cevap verilmediği, bütün deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği aldırılan 10/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda sözleşmenin ihlali konusunda takdirin mahkememize bırakıldığı, davacılar tarafından yapılan ödeme miktarının toplam 20.750,00 TL olarak hesaplandığı, buna göre de öncelikle davaya konu edilen ---- numaralı ----- ibareli markanın davalı şirket ait olmadığı, dava dışı -----ait olduğu, fakat işbu markanın kullandırılması yönünde davalı şirket ile davacı ... imzaladığı, diğer davacı ... kefil sıfatıyla yer aldığı fakat imzalamadığı, 15/09/2018 tarihli sözleşmenin düzenlendiği, davacıların iddiasına göre davalı şirketin sözleşmeden kaynaklı olarak kurulan işyerine ait mal ve hizmet teslimi ticari faaliyetin desteklenmesi ve aydınlatma yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasında bulunduğu, davalı tarafından davaya cevap verilmemesi sebebiyle bu iddiaların doğruluğu konusunda mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapmak gerektiği davacı asil ... alınan beyanında davalı şirketin yemekleri kuru olarak bazen küflü olarak getirdiğini, yazar kasa bilgisayar gibi ürünleri teslim etmediğini, bu nedenle işyerini 5-6 ay sonra zarar etmesi sebebiyle kapanmak zorunda kaldığını, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde sözleşmenin 2.1. Maddesine göre kurulacak işyerine ilişkin olarak mobilya ekipman hizmet anlayışı marka ve logolara ilişkin sembol tabela büfe karavan ve restoran işletmeciliğine dair sistemin davalı şirket tarafından davacı kullanımına sunulması gerektiği dosya içerisindeki belgelerden bu yöndeki ekipman ve materyallerin tam olarak sunulmadığının anlaşıldığı, ürünlerin bozuk ve bazen küflü olarak getirildiği gibi iddialar bütünüyle değerlendirildiğinde davacıların işyerini mevcut duruma göre sözleşmeyi devamının mümkün olmadığı bu nedenle işyerinin zarar ettiği ve kapanmak zorunda kaldığı davacıların sözleşmeyi fesih haklarının bulunduğu ve buna göre de kusurlu taraf davalı şirket olduğundan sözleşmenin feshi nedeniyle oluşan maddi zararların tazmininin gerektiği, yine sözleşmeye konu edilen markanın da davalı şirkete ait olmamasına rağmen markanın kullandırılmasına dair sözleşme imzalandığı ve buna ilişkin lisans veya benzeri muvafakatname şeklinde belgede mevcut olmadığından davalı şirketin hak sahibi olmadığı marka üzerinden franchise vermesinin de kötü niyetli olduğu düşünüldüğünde davacıların mevcut delil durumuna göre haklı olduğu, her ne kadar davacılar olarak ... ve ... olarak görünse de sözleşmenin davalı şirket ve davacı ... arasında imzalandığı, diğer davacu .. müteselsil kefil olarak sözleşmede ismi yer almış ise de sözleşmeyi imzalamaması nedeniyle sözleşmenin tarafı olmadığı bu nedenle iş bu dava bakımından davacı sıfatının olmaması nedeniyle davacı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermek gerektiği, davacı ... tarafından ise maddi zararlarına ilişkin olarak maddi zararın yazılı olarak ispatlanması gerektiği buna ilişkin ticari defterlerini ibraz etmedikleri sadece davalı şirkete ödemiş oldukları belge ile sabit olan toplam 20.750,00 TL alacağının olduğu fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin ispat edilemediğinin buna göre 20.750,00 TL üzerinden maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat yönünden ise işyerinin 5-6 ay gibi kısa bir süre açık kalması bu süre zarfında işyerinin zarar etmesi ve işyerinin işletilememesi sebebiyle davacının bu durum karşısında olumsuz olarak etkilenebileceği kişilik haklarının ihlal edildiği, manevi tazminat talebinin borçlar kanuna göre değerlendirildiği ve davacının bu yöndeki üzüntüsüne karşılık talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminat talebinin sosyal ekonomik durum tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamına göre uygun olduğu anlaşıldığından kabulü ile neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davacı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,
2-Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 20.750,00 TL nin ve manevi tazminat yönünden 5.000,00 TL nin 24/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Alınması gereken 1.758,98 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL peşin harç 93,92 TL peşin harcın mahsubu ile eksik 1.610,56. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 148,32 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 3.078,75 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre, 1.539,37 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
6-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 20.750,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Manevi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 5.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacılar vekili yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.