İSTANBUL ANADOLU 2. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/228 Esas
KARAR NO:2024/135
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tasarımın Gaspı İddiasına Dayalı), Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2019
KARAR TARİHİ: 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tasarımın Gaspı İddiasına Dayalı), Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı--------- ticari işletmenin sahibi olup, kendi tasarımı olan epilasyon ve lazer cihazları ile çeşitli güzellik bakım cihazlarının üretimini ve satışını kendi adına tescil ettirdiği ------------- gerçekleştirdiği, ----- tarihinden itibaren, devlet teşviki ve desteği olmadan yurt içi ve dışına dijital epilasyon cihazları ve kozmetik ürünleri üretmetiği. davalı tarafından SMK. M. 71 uyarınca müvekkilinin tasarım hakkı gasp ettiği, davalı -----tarihleri arasında işçi olarak çalışmış olup taraflar arasındaki iş ilişkisi ------ istifasını sunması ile sonlandırıldığı,davalı taraf kötü niyetli olarak ve işverenin bilgisi dahilinde olmadan davacı yana ait iş yerinden istifa etmeden önce, Tasarımı davacı --------- ait bulunan epilasyon cihazının iç tasarımını müvekkilimin yanında çalıştığı sırada müvekkilinin bilgisi dahili olmadan ve rızası dışında ------- tescil numarası ile kötü niyetli olarak tescil ettirdiği, davalı tarafça müvekkiline ait tasarıma yönelik tecavüzün gerçekleştiği,davalı tarafınkötü niyetli olduğu, Davalı tarafça 01.02.2019 tarihinde ----------- Mahkemesi'nde müvekkilinin kendi markalarına tecavüz ettiği gerekçesi ile tecavüzün tespiti, maddi manevi zararın tazmini ve ihtiyati tedbir talebi ile dava açıldığı, ----- dosyasında bilirkişilerce yapılan incelemede; "tespit adresinde yapılan incelemede, ürünlerin kasa etiketinde bulunan ------ tespit edenden daha önce, aleyhine tespit istenen adına tescilli olduğuna, tespit talep eden adına tescilli diğer markaların aleyhine tespit istenen firma adresinde bulunmadığı" tespit edildiği, müvekkilinin haklılığı bilirkişi raporu ile de ispatlandığından bahisle -------- başvuru numaralı endüstriyel tasarımların, tasarım hakkı gasp edilen müvekkilinin adına tescil edilmesine, bu değişikliğin sicile kaydedilmesine ve ilanına, davalı tarafından davacının tasarım hakkına gerçekleştirilen haksız rekabetin ve tecavüzün tespiti, önlenmesi ve ortadan kaldırılmasına karar verilmesini, davalı adına tescil edilen ----- tasarımın davacı adına tesciline ve müvekkilimin hak sahibi olarak tanınmasına masrafı davalıdan alınarak hükmün tirajı en yüksek ------ fiillerin önlenmesi ve durdurulması için, tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara elkonulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacıya ait tasarım hakkına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüzün tespitine, önlenmesine ve sonuçlarının giderilmesine yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalılardan ----- yargılamaya konu olay ile herhangi bir ilişkisi olmadığını, diğer davalı --- davacı ile birlikte lazer epilasyon aleti sektöründe çalışmak üzere bir adi ortaklık kurduklarını, bu süreçte sigortası olmaması sebebiyle ------ azından sigorta primlerinin yatabilmesi için davacının firmasında asgari ücretle sigorta girişi yapılarak sigortalı göründüğünü, iki taraf arasındaki adi ortaklığın ---- devam ettiğini,----- başvurusunun gerek davacının gerek dava dışı ------ adlı şahsın itirazı üzerinde iptal edildiğini, davalının ortaklık süresince davacı ile yaptıkları işlerde kullandıkları ve tasarımı kendisine ait olan epilasyon cihazı iç dizaynlarını tescil ettirmek için ------ başvuruda bulunduğunu, kendisine ait olan tasarımı tescil ettirerek hak kaybına uğramamayı hedeflediğini, davacının adi ortaklık faaliyetlerinin kendi adına kayıtlı şahıs firması üzerinden yürütülmesinden ve “evalife” markasının kendi adına tescil olmasından dolayı kötü niyetle davalının kendi çalışanı olduğunu ve davalının kendi tasarımında tecavüz ettiği iddiasında bulunduğu savunularak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, dava konusu davalı adına başvurusu yapılan ----- davacı adına Tescili ve davacının hak sahibi olarak tanınması, davacının tescilsiz tasarım hakkına yönelik davalının--------- Tescil Başvurusu kapsamında kullandığı ürünlerin davacının tescilsiz tasarımdan kaynaklanan haklarına Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi, Ref'i, Hükmün ilanı olup, taraflar davalının tasarım başvurusunun tasarımın gaspı mahiyetine olup olmadığı, davacı ve davalı şahıs arasında Adi ortaklık ilişkisinin olup olmadığı, davalının davacının olduğu belirtilen tescilsiz tasarımın davalı tarafından kullanımının Tecavüz olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği davacı şirketin pasif husumet olup olmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda; Davacının -------- tarihli dava dilekçesinde kendi adına tescilini ve hak sahibi olarak tanınmasını talep ettiği ---- sayılı başvuruda normal kullanımda epilasyon cihazının dış gövdesinin içinde kalan ve bu sebeple son kullanıcı tarafından görülemeyen iç yapının, cihazın dış gövdesi çıkarılmak suretiyle, tescil ettirilmek istenildiği; SMK md.55/3 ve 56/2-3 düzenlemeleri karşısında bunun mümkün olmadığı internet üstünden yapılan incelemede, davacı ürününün dış gövdesi takılı vaziyette yani iç yapısı görülmeksizin, davacının internet sitesinde ----- tarihinde yayınlandığının tespit edildiği davacının ---------- cihazının görseli karşılaştırıldığında, görsellerde bu ürünler farklı yönlerden fotoğraflanmış olduğu için, sadece gövdenin üst kısmından bir kavisle yukarı doğru çıkıntı yapan dikdörtgen ekran ve gövdenin yanına takılı uygulama başlığı itibariyle kısmen benzerlik saptanabildiği ancak, dava dilekçesinde davacı adına tescili talep edilen ve dava açıldıktan sonra tescili iptal edilen -----başvuru konusunun epilasyon cihazının dış gövde tasarımı değil fakat iç yapısı olduğu dava dilekçesinin içeriğinde bahsi geçmekle birlikte -----kısmında anılmayan, bununla birlikte Mahkemenizce heyetimize verilen görev kapsamında zikredildiği için incelenen ----tasarımlarının, davacının----- sattığı ve davacının beyanına göre adı geçen firma tarafından ----- markası eklenmiş tarihsiz ekran ara yüzlerine tasarım yönünden ayırt edilemeyecek kadar benzediği şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizde aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda; Davacının ----- tarihli dava dilekçesinde kendi adına tescilini ve hak sahibi olarak tanınmasını talep ettiği ---------- başvuruda normal kullanımda epilasyon cihazının dış gövdesinin içinde kalan ve bu sebeple son kullanıcı tarafından görülemeyen iç yapının, cihazın dış gövdesi çıkarılmak suretiyle, tescil ettirilmek istenildiği; SMK md.55/3 ve 56/2-3 düzenlemeleri karşısında bunun mümkün olmadığı; İnternet üstünden yapılan incelemede, davacı ürününün dış gövdesi takılı vaziyette yani iç yapısı görülmeksizin, davacının internet sitesinde 11.06.2016 tarihinde yayınlandığının tespit edildiği; davacının ------- -------- ürünü görseli ile davalının ------- görseli karşılaştırıldığında, görsellerde bu ürünler farklı yönlerden fotoğraflanmış olduğu için, sadece gövdenin üst kısmından bir kavisle yukarı doğru çıkıntı yapan dikdörtgen ekran ve gövdenin yanına takılı uygulama başlığı itibariyle kısmen benzerlik saptanabildiği; ancak, dava dilekçesinde davacı adına tescili talep edilen ve dava açıldıktan sonra tescili iptal edilen ------sayılı başvuru konusunun epilasyon cihazının dış gövde tasarımı değil fakat iç yapısı olduğu; dava dilekçesinin içeriğinde bahsi geçmekle birlikte -----kısmında anılmayan, bununla birlikte Mahkemenizce heyetimize verilen görev kapsamında zikredildiği için incelenen ------sattığı ve davacının beyanına göre adı geçen firma tarafından -----eklenmiş tarihsiz ekran ara yüzlerine tasarım yönünden ayırt edilemeyecek kadar benzediği şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda; enlerkulub alan adlı ------- dilekçesinde yer alan -----incelemede; sitenin halihazırda yayında olmadığı, siteye ait arşiv kaydının olmadığı, site tescil bilgilerinde; alan adının ------ bilgilerinin yer almadığı, alan adının kaydının ----- yapıldığı ve kayıt süresinin---- bulacağının yer aldığı tespit edildiğini, Davacıya ait -------- sitede yapılan incelemede; halihazırda yayında olan alan adının herhangi bir siteye yönlendirilmediği, ------ olduğu tespit edildiği, davalının beyan dilekçesinde yer alan ------ incelemede; sitenin halihazırda yayında olmadığı siteye ait ----- altındaki kısımda------ hesap incelendiğinde; hesabın kaldırılmış/silinmiş veya isminin değiştirilmiş olduğu tespit edildiği, ------ numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ------ görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlüğü istenen ---- tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ------- görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlüğü istenen ---- numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ---- tarihli ekran görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ---- numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ---- ekran görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hükümsüzlüğü istenen ----- tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ----- ekran görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ------ numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ----- tarihli ekran görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen -----numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen----- görüntüsü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ----- numaralı tasarımlar içinde dosya içerisinde hükümsüzlüğe dayanak görsel olmadığından incelenmediği şeklinde rapor sunulduğu görüldü. Mahkememizde aldırılan----- tarihli ek bilirkişi raporunda; ihtilaf konusu lazer epilasyon cihazının kasa ------ tescilli tasarım ----- olarak kabul edilse dahi, ----- tasarımın davacı tarafından geliştirildiğine dair delil bulunmadığı; ihtilaf konusu lazer epilasyon cihazının ekran arayüzleri bakımından; davacının --------- markası eklenmiş ekran ara yüzlerine tasarım yönünden ayırt edilemeyecek kadar benzediği; TTK md.55/1-a-2 uyarınca --------- cihazının üreticisi olarak tanıtmak suretiyle potansiyel müşteri kitlesinde yanılgı ve karıştırma ihtimali yaratmalarının haksız rekabet oluşturduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü. Mahkememizde aldırılan ----- bilirkişi raporunda; Hükümsüzlüğü istenen ---- tarihli ----- izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ------- numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ---- arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen --------kesilen fatura ekinde bulunan ------- arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ---- numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ----- kesilen fatura ekinde bulunan ------- arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Hükümsüzlüğü istenen ------ firmasına kesilen fatura ekinde bulunan ----- arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava davalılar adına tescilli------- iddiası ile davacı adına tescilli tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve meni birleşen mahkememizin -------tasarımın kötüniyetli yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasına dayalı hükümsüzlük ve tasarım hakkına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve menine ilişkin olduğu, tarafların güzellik bakım cihazları sektöründe faaliyet gösterdiği, davacı ile davalı ------ yılları arasında iş ilişkisi olduğu, davacının iddiasına göre ------- işçi olarak çalıştığı, davalının iddiasına göre taraflar arasında adi ortaklık mevcut olduğu, asıl dava bakımından davaya konu edilen ---- tasarımın tescil başvurusunun ------tarafından yapıldığı, davacının iddiasına göre davaya konu tasarımın davacı tarafından tasarlandığı, gerçek sahibinin davacı olduğu, buna benzer daha önce davacı tarafından satılan cihaz ise sadece farklı bir ibare eklendiğini belirterek tasarımın gaspı ayrıca tasarımın gaspı nedeniyle de tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve meni talep edildiği, davaya konu edilen -------- numaralı tasarımın SMK 56/3. Maddesinde tanımlanan normal kullanımda görünür olma şartını karşılamadığı için tescil edilmediğinin anlaşıldığı, tescilin iptaline dair kurul kararının -------- tasarımlar bülteninde yayınlandığı bu şekilde davaya konu edilen tasarımın tescil edilmemesi sebebiyle davanın konusuz kaldığı ve tasarımın gaspı davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerektiği, tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi bakımından ise tasarım hakkına tecavüz SMK 81. Maddesinde düzenlenmiş olup davacı 81/c kapsamında tasarım hakkını gasp etmek fiili yönünden tecavüz iddiasında bulunduğu fakat aldırılan mahkememizce alınan ----tarihli raporda davacının gasp iddiasına yönelik olarak davacının dava dışı----- satmış olduğu ürün ile davaya konu -------karşılaştırıldığında sadece dikdörtgen ekran ile gövde yanına takılı uygulama başlığı itibariyle kısmen benzerlik saptandığı, bu yönüyle tam bir benzerlik saptanamadığı kaldı ki bir an için tam bir benzerlik olsa dahi dava konusu tasarımın SMK 56/3. Maddesi kapsamında tescil edilemeyecek tasarımlardan olması sebebiyle resen iptal edildiği, tasarım olarak tescil edilemeyecek olması sebebiyle de davacının da tasarımdan kaynaklı hak talebinde bulunamayacağı zira davacı tarafından da tescil için başvurulsaydı yine aynı gerekçe ile tescil başvurusu geçersiz sayılacaktı. Tasarım olarak tescil sağlanamayacak ürün görselleri üzerinde tasarım hakkına dayalı tecavüz ve haksız rekabet iddiasında bulunamayacağından davacının bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş neticeten asıl dava yönünden tasarım hakkının gaspı iddiası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş, tasarım gaspı iddiası ispatlanamayıp geçerli bir tasarım da olmadığından asıl dava bakımından tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş mahkememizin birleşen -------- kötüniyetli tescil yeni ve ayırt edici olmaması sebebiyle hükümsüzlüğü ile tasarım hakkına yönelik tecavüzün tespiti ve önlenmesine ilişkin olup mahkememizce davaya konu tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığı hususunun mahkememiz uzmanlık alanını aşan hususlardan olması sebebiyle dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine verildiği, alınan ----tarihinde ----- satılan ürünle karşılaştırıldığında benzer olarak algılandıkları, bu nedenle de yeni ve ayırt edici olmadığı yönünde görüş bildirildiği, buna göre de tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde, davaya konu ------ numaralı tasarımın lazer epilasyon cihazı ekran arayüzüne ilişkin olduğu ve tasarımın ---- parçadan oluştuğu, davacı tarafından dava konusu tasarımın --------- satılan ürün üzerindeki arayüz tasarımlarının aynen kullanıldığı iddiasına dayandığı, davacı tarafından sunulan ürün görselleri ile davaya konu tasarım bilirkişi heyetince karşılaştırıldığında birçok yönden benzer olduğu, bu nedenle de yeni ve ayırt edici olmadığı, bilirkişi heyetince tespit edilmiş olduğundan bilirkişi raporuna göre ----- numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığının anlaşıldığı kötüniyet iddiaları yönünden yapılan değerlendirmede ise davacı ile davalı şirket yetkilisinin ----- çalıştıkları, birlikte çalıştıkları dönem içerisinde ---------- firmasına satılan cihaz üzerindeki ara yüzlerin yaklaşık 3 yıl sonra davalı tarafından taraflar arasındaki iş ilişkisi sona erdikten sonra yetkilisi olduğu şirket adına tescil edildiği, sunulan ürün görselleri ile tasarımlar karşılaştırıldığında ayniyet derecesinde benzerlik olduğu, davacı tarafından sunulan faturaya göre de ---------- satılan ürünün davacı tarafından satıldığı, buna göre de davalının davacı tarafından kullanılan arayüz tasarımlarını neredeyse ayniyet derecesinde benzer şekilde tescil ettirmesinin kötüniyetli bir tescil olduğu kanaatine ulaşıldığından tasarımın tümden hükümsüzlüğüne karar vermek gerektiği, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet yönünden ise davacının tasarım sahibi olmaması, SMK 81. Maddesi kapsamında tecavüzün ancak tasarım sahipleri tarafından istenebileceği, bu nedenle geçerli bir tescil hakkı sahibi olmayan davacının buna dayalı olarak tasarım hakkına tecavüz ve bununla bağlantılı haksız rekabet iddiasında da bulunamayacağı anlaşıldığından bu talepler yönünden davanın reddine karar verilerek neticeten birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Asıl dava yönünden tasarım gaspı iddiası bakımından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, tecavüzün tespiti ve önlenmesi bakımından davanın reddine,
Birleşen Mahkememizin -----esas sayılı dosyası bakımından davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, -------numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi bakımından davanın REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile kalan 383,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile kalan 368,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Hükümsüzlük davası bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Ret edilen dava yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ BAKIMINDAN;
1-Yargılama giderleri asıl dava üzerinden yapıldığından davacı tarafından yapılan toplam 6.312,40 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 1.578,00 TL sinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
2-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024