İSTANBUL ANADOLU 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/21 Esas
KARAR NO: 2024/829
DAVA: Alacak (Yedieminlik Ücreti)
DAVA TARİHİ: 03/03/2015
KARAR TARİHİ: 23/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Yedieminlik Ücreti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle ; avacı ile davalının mermer alış verişi yapma konusunda anlaştığını, satım konusu mermerlerin bedeli olan 700.000 USD nin, davalının ---------- Bankası hesabına davacı tarafından yollandığını, bu ödeme karşılığında davalı şirketin sadece_ 234.213 USD tutarındaki mermeri davacıya teslim ettiğini, bakiye ödemenin karşılığı olan mermerin ise teslim edilmediğini, bu nedenle, bakiye ödemenin iadesi talebiyle, ---------icra müdürlüğünün ---------- E sayılı dosyası üzerinden takibe geçilmiş ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu, öne sürerek, itirazın iptaline ve % 20 inkar tazminatına mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Davalının bir borcunun bulunmadığını, zira davacı ile yapılan anlaşma çerçevesinde 700.000 USD bedelli mermerlerin zaman içerisinde ve parça parça teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, işin doğası gereği davacıya satışı gerçekleşecek malların maden ocağından çıkartılacak olması nedeniyle malların parça parça teslim edilmek zorunda bulunduğunu, davacının malların bir kısmını teslim aldıktan sonra, yaptığı peşin ödemeyi ileri sürerek davalıdan şirketten teminat istediğini; davalının teslim etmediği mermer kısmını teslim etme borcu 2-3 yıl içinde muaccel olacağından, bu isteğin davalı tarafından kabul edilerek her biri 150.000 USD olmak üzere (toplam 600.000 USD bedelli) 4 adet teminat senedinin (bononun ) davacıya verildiğini,Davacının teminat senetlerini aldıktan sonra uzlaşmaz bir tavır içerisine girdiğini ve peyder pey teslim edilmek istenen mermerleri teslim almaktan kaçındığını,Davalının teslim etmediği mermerleri teslim etme borcu^muaccel olmadığı için davalı tarafından teslim edilmediğini; bu nedenle da^cınTn, teslim edilmeyen mermerlerin karşılığı olan bedel tutarının iadesini talep etme hakkının bulunmadığını, iddia etmekte ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK KARAR:Mahkememizden verilen 19/12/2018 tarih ve --------- Esas ---------- sayılı kararı ile ; " Davanın KISMEN KABULÜ ile, --------- İcra Müdürlüğünün --------- esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin tahsilde tekerrür olmamak üzere 1.039.075,63 TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına, Davacının alacağı likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine, Davalının koşuları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine, " karar verilmiştir.

İSTİNAF KARARI:Mahkememizden verilen 19/12/2018 tarih ve ---------- Esas ---------- sayılı kararı taraf vekillerince istinaf edilmiş, ---------- sayılı 24/12/2020 tarihli kararı ile davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

YARGITAY BOZMA İLAMI:---------- sayılı 24/12/2020 tarihli kararı taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine ----------- sayılı ilamıyla ; "Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalının temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Mahkemece, davacının alacağı likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebi, bölge adliye mahkemesince alacağın muaccel olup olmadığı ve miktarınn tespiti yargılamayı gerektirdiğinden reddedilmiştir. Taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu 700.000.-USD bedelli mermerlerin davalı satıcı tarafından teslim edilmeyen kısmına yönelik alacak talebi, likit (belli ve belirlenebilir) bir alacak olup İİK'nın 67/2. maddesinde öngörülen icra inkar tazminatı koşulları oluştuğu için mahkemece davacı yararına Türk Lirası üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, takibe konu alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir. Yargılama aşamasında tasfiye kararı alarak sicilden terkin edilen davalının ihyası için davacıya süre verilmiştir.---------- kararı ile davalının ihyasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiş olmakla taraf teşkili sağlanmış ve usulüne uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :Dava, Taraflar arasındaki Ticari ilişkiden kaynaklandığı bildirilen alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yönelik davalı itirazının İİK.nun 67-1-2 maddesi uyarınca iptaline ilişkindir.Davacının ;-------- İcra Müdürlüğünün ----------- Esas sayılı dosyasında : 1.064.463,03 TL TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememiz dosyasıyla birleştirilen ---------- Esas sayılı dosyası tefrik edilerek Mahkememizin -------- Esasına kaydedildiği, görevsizlik kararı verildiği ve görevsizlik kararının 08/03/2018 tarihinde kesinleşmiştir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;Davacıya ait incelenen ticari defter kayıtlarına göre davacının davalı şirkete 700.000 USD karşılığı 1.426.044 TL ödeme yaptığı, buna karşılık davalıdan 345.322,00 USD tutarında 8 adet fatura aldığı, davacının bakiye 454.678 USD alacağının kaldığı, Davacının bedeli ödenen ancak kendisine teslim edilmeyen mermerler nedeniyle bakiye kalan alacağının tahsilini talep etmiş, davalının ise savunmasında işin doğası gereği davacıya satılmış olan mermerlerin maden ocağından çıkartılacak olması nedeniyle parça parça teslim edilmesinin zorunlu bulunduğunu, davacının mermerlerin bir kısmını teslim aldıktan sonra yaptığı peşin ödemeyi ileri sürerek davalı şirketten teminat istediğini, bu istek üzerine davalı davacı şirkete her biri 150.000 USD olmak üzere 4 adet teminat senedi verildiğini, borcun teminat altına alındığını, teslim edilmeyen mermerlerin teslim edilmesine ilişkin olan davalı borcunu henüz muaccel olmadığını, mermer ocağının kapasitesi nedeniyle bu borcu 2-3 yıl içerisinde muaccel olacağını savunmuştur.Taraflar arasında davacı tarafından davalıya 700.000 USD ödendiği ve bunun karşılığında teslim edilmesi gereken mermerlerin tamamının teslim edilmediği husususunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalının teslim borcunu muaccel olup olmadığı hususundan kaynaklandığı,
Düzenlene bilirkişi raporlarına ve ----------- 25/06/2016 tarihli kapasite raporuna göre işletmenin günde 8 saat ve yılda 300 gün çalışarak günde 15 m3 ve yılda 4500 m3 mermer çıkardığı ve bu miktarın yılda 12150 Ton olduğu, işletme ve çalışma şartlarının uygun hale getirilmesi durumunda günde üç vardiye çalışarak kapasitenin üç katına çıkartılmasının mümkün olduğu, bu durumda yaklaşık iki aylık bir süre de istenen üretimin gerçekleşebileceği, mermerlerin atmosferik olaylardan zaman zaman etkilenebileceği, ancak bu etkilenmenin mermer bloğunun dış kabuğunu etkilebeyebileceği, iç kesimde herhangi bir değişime sebep olmadığı, mermer bloğundan alınan ilk tabakanın kusurlu olabileceği, diğer alınan tabakalarda herhangi bir değişiklik olmayacağı, mermer bloklarının dış yüzeylerinden 1 cm yada 2 cm kesilmesi durumunda atmosferik olaylardan etkilenen yüzeyin temizlenmiş olacağı, bu kesim miktarının blok mermerin % 20'lik kısmından daha az olduğu belirlenmekle davalının iddialarının yerinde olmadığı, kaldıki davalının bakiye mermer tesliminin 2-3 yıl içerisinde yapılacağı hususunda taraflar arasında bir anlaşma bulunduğunu ispatlayamadığı, bu durumunda hayatın olağan akışına uygun olmadığı, mermer tesliminin muaccel hale geldiği, ancak davalının mermerleri teslim etmediği belirlenmiştir. Davacının dava konusu edilen mermerlerin 2-3 yıl sonra tesliminin yapılacağı hususunda yazılı bir anlaşma olduğunu ispatlayamadığı, davacının satın aldığı mermerlerin dava dışı şirketlere gönderilmesi yönünde yazılı bir talimatı olduğunu da kanıtlayamadığı, delilleri arasında yemin deliline de dayanmadığı görülmüştür.
Davacının "teslim edilmemiş olan mermer kısmının karşılığı olan bedel tutarının iadesine yönelik talebi" davalının borcunu ifada temerrüdü nedeniyle satım sözleşmesinden kısmen dönme talebi niteliğindedir. Davalının bu borcunun ifada temerrüdü nedeniyle davacının sözleşmede kısmen dönebilmesi için kural olarak TTK'nun 117/fıkra.1 maddesi uyarınca önce davalıyı bir temerrüt ihtarnamesi ile temerrüde düşürmesi ve sonrada TTK'nun 123. Maddesi uyarınca davalıya teslim için uygun bir süre vermesi gerekmektedir. Davacının teslim edilmemiş mermer kısmının bedelinin tahsili için başlatmış olduğu ilamsız ödeme emri ile davalıyı temerrüde düşürdüğü, davalının da 2-3 yıl içerisinde mermerlerin teslim edilemeyeceğini, zira borcunun 2-3 yıldan önce muaccel olmayacağını beyan etmiş olması nedeniyle davacının davalıya mehil vermesine gerek olmadığı, bu nedenle davacının teslim edilmemiş olan mermerlere tekabül eden satım sözleşmesi kısmından dönmeyen ve bu kısma tekabül eden satım tutarı bedeli olan 454.678 USD = 1.039.075,63 TL alacağı talep edebileceği, davacının alacağının likit olduğu belirlenmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
--------- İcra Müdürlüğünün---------- Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin tahsilde tekerrür olmamak üzere 1.039.075,63 TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının alacağı likit olduğundan belirlenen alacağın % 20'si inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
Davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine,
2-HARÇLAR
Alınması gerekli 70.979,25 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 18.178,50 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 52.800,75 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 157.470,59 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 25.387,4‬ TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 18.210,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarf edilen 3.000 TL Bilirkişi ücreti ve 909,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 3.909,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 3.815,77 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 93,23 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı tarafından sarf edilen 3.500 TL bilirkişi ücreti ve 61,13 TL posta ücreti olmak üzere toplam 3.561,13 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 84,93 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 3.476,20 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve temyiz harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2024