İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/56 Esas
KARAR NO:2024/167
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 05/10/2017
KARŞI DAVA TARİHİ: 09/11/2017
KARAR TARİHİ: 30/05/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacılar vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin, kuruluşuna kaynak teşkil eden 35 yıllık mimari ve estetik tecrübe ile, yurtiçi ve yurtdışında büyük inşaat projelerinin çözüm ortağı olarak çalıştığını, yurtiçi ve yurt dışı projelerde suya yön veren süzgeç ve drenaj sistemlerinin geliştirilmesi, üretimi ve satışı ile iştigal ettiğini, davaya dayanak ---- tarihinden itibaren müvekkili ----- nezdinde tescilli olduğunu, ------ müvekkilinin ortağı olması gözetilerek bu ----- üzerinde diğer müvekkiline ---- tarihinden itibaren inhisari lisans hakkının tesis edildiğini, davacı ---- tescilli, diğer davacı tarafından ---- tarihinden bu yana lisans sözleşmesi ile kullanıla------- Modelin davalı tarafça -----altında benzerinin üretilip piyasaya sürülmek suretiyle faydalı model haklarına tecavüz ettiğini ve haksız rekabette bulunduğunu belirterek, davalının davacıya ait Faydalı Modelden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, bu faaliyetin önlenmesine ve durdurulmasına, masrafı davalıdan alınmak suretiyle taklit ürünlere ve bu ürünlerin üretimlerinde münhasıran kullanılan kalıplara el konulmasına ve imhasına, 5.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla SMK'nun 151/2-a maddesi uyarınca 1.000,00 TL maddi tazminatın ihlal tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ---- ödenmesine, kararın masrafı davalıdan alınmak suretiyle ------çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ----- tarihli dilekçesi ile------ İhlali ve haksız rekabet nedeni ile 5.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsil edilerek müvekkillerine ödenmesine; ----- İhlali ve haksız rekabet nedeni ile 121.832,71 TL maddi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsil edilerek müvekkilimiz ------ ödenmesine;

DAVAYA CEVAP-KARŞI DAVA / Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili şirketin uzun yıllardır yalıtım sektöründe faaliyet gösteren, 1000'e yakın ürünüyle dünyanın 40 ülkesinde faaliyet göstererek bayileri bulunan bir şirket olduğunu, sektörün dünyadaki en büyük şirketlerden birisi olduğunu, davacı-karşı davalı tarafın; müvekkilinin kendisine ait olan faydalı model tescilli ürününü taklit ederek fikri mülkiyet haklarının zedelendiği iddiasında bulunduğunu, ancak müvekkilinin; sektörün öncü firması olması nedeniyle hiçbir zaman taklit eden konumunda olmadığını, her zaman ürünleri taklit edilen bir firma olduğunu, müvekkiline ait ürünün davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin koruma kapsamında olmadığını belirterek, asıl davanın reddine, karşı dava açısından; davacılar-karşı davalıların ------- tescili yaptırdığını, bu tarihten itibaren ürünün ticarileştirilerek piyasaya sürüldüğünün iddia edildiğini, karşı davalının ---- isimli ürününün--------- tescil başvurusu yapılmadan önce de yıllardır piyasada bulunan ve hemen tüm firmalarca kullanılan bir ürün olduğunu, bu yönüyle karşı davalının buluş iddiasının isabetsiz olduğunu, yenilik vasfı taşımayan bir ürün hakkında başvuruda bulunduğunu, ------------ tarihinde dava dışı üçüncü kişi tarafından paylaşılmış bir video olduğunu, davacının faydalı model belgesi yenilik vasfı taşımayan buluşu nedeniyle 551 Sayılı KHK'nın 165.maddesi uyarınca hükümsüz kılınması gerektiğini velirterek, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü hukuki ve cezai talep ve hakları saklı kalmak üzere; karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalının ----- yenilik vasfını haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP:Davacı-karşı davalı taraf karşı davaya cevap dilekçesinde özetle, Hükümsüzlük davasının incelenmesi için müvekkilnin ---------- yer alan iki bağımsız istemde korunan unsurların hükümsüzlük davasına dayanak gösterilen her bir referansta müstakil olarak açıklanması gerektiğini, aksi halde hükümsüzlük koşullarının oluşmayacağını, Davaya dayanak gösterilen videoda açıklanan ürünün ıslak zemin süzgecinin ise de, müvekkilinin tescilinde bağımsız istemde yer alan unsurları da bağımlı istemdeki unsurları da tam olarak içermediğini, bu çerçevede karşı davaya dayanak ürünün müvekkilinin ----- tescilinin yenilik vasfını ortadan kaldırmadığı görülmekte, karşı davanın reddine ve asıl davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, a) Asıl davada, davalı ürününün davacı ------ tescilli diğer davacı adına inhisari lisans sözleşmesi bulunduğu beyan edilen -----numaralı faydalı model belgesinin koruma kapsamında kalıp kalmadığı, haksız rekabet teşkil edip etmediği, tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması, sonuçlarının ortadan kaldırılmasının istenip istenemeyeceği, SMK 151/2-a maddesi gereğince belirsiz alacak olarak 1.000,00 TL maddi tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminat istenip istenemeyeceği,
b) Karşı davada, davacının ------ model belgesine konu "gömme duvar ıslak hacim süzgeci" ürününün yenilik vasfı taşımadığından hükümsüzlüğünün istenip istenemeyeceği konulaarında anlaşamadıkları tespit edildi.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Mahkememizin ---------- sayılı kararıyla; -----------davalıya ait faydalı modelin biri bağımsız üç istemden oluştuğu, ana istemde --------------unsurlarına yer verildiği, davalı-karşı davacı tarafça yenilik kırıcı olarak bildirilen internet sitesind eyer alan ürünün davacı-karşı davalı-------- ait faydalı modelde yer alan unsurlardan------------ unsurunu içermediği, bu nedenle yenilik özelliğini ortadan kaldırmadığı, bilirkişilerin resen yaptıkları araştırmalarda da yeniliği ortadan kaldıran bir bilgiye ulaşılamadığı anlaşılmakla, karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Faydalı modele tecavüz, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 141. maddesinde düzenlenmiştir. SMK'nun 141. Maddesine göre, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek tecavüz olarak tanımlanmıştır. Yine SMK'nun 149. maddesinde, sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayanların, tecavüzün tespitini, önlenmesini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüz konu ürünlerin toplatılmasını, maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilan yoluyla kamuya duyurulmasını talep edebilecekleri belirtilmiştir.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; alınan bilirkişi raporları, ------kayıtları, taraflara ait ticari kayıtlar ve tüm dosya kapsamı ile davalı-karşı davacının satışını yaptığı ------- isimli üründe, davacı-karşı davalı ----- adına tescilli, davacı-karşı davalı -----şirketinin lisans sahibi olduğu--------- modelde yer alan tüm unsurların mevcut olduğu, bu nedenle faydalı modelin koruma kapsamında kaldığı, davalı-karşı davacı şirketin bu şekilde davacı-karşı davalıların sınai mülkiyet haklarına tecavüz ettikleri ve haksız rekabette bulundukları, davalı-karşı davacının dava dışı ------ satışı yaptığı, buna göre davacı-karşı davalının bu ürünleri satmış olması halinde elde edebileceği 121.832,71 TL gelirden mahrum kaldığı, davalı-karşı davacının bu tutarı lisans sahibi davacı-karşı davalı ----- ödemesi gerektiği, satılan ürün sayısı, davalı-karşı davacının kusurunun derecesi, tarafların ticari hacimleri dikkate alındığında talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmakla, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine" karar verilmiştir. Mahkememiz hükmü Davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dava, asıl davada faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, men'i, ref'i ve maddi manevi tazminat; karşı davada ise faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir---------İlk derece mahkemesi tarafından,

" ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Asıl davanın KABULÜNE, Davacı --- tescilli, davacı ----- lisans sözleşmesi ile kullanılan --------- faydalı modelin davalı tarafça -----------------adı altında benzerinin üretilip piyasaya sürülmek suretiyle davacıların faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiklerinin ve haksız rekabette bulunduklarının tespitine, -Tecavüzün ve haksız rekabetin ÖNLENMESİNE VE DURDURULMASINA, -Masrafı davalıdan alınmak suretiyle davalıya ait tecavüze konu ürünlere ve ürünlerin üretimlerinde münhasıran kullanılan kalıplara EL KONULMASINA ve İMHASINA, -5.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, -121.832,71 TL maddi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ----- ödenmesine, -Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin---- çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına;

KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı davanın REDDİNE" karar verilmiştir.
Hüküm davalı - karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı-karşı davalının dava dilekçesinde SMK. 151/2-a maddesine dayalı olarak tazminat isteminde bulunduğu, maddedeki "Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanır" düzenlemesi gereğince mahkemece tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibi davacının elde edebileceği muhtemel gelirin dikkate alınması gerektiği halde, SMK 151/2-b hükmü uyarınca davalı şirketin satış bedelleri üzerinden hareket ederek net kazanç hesaplaması yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır. Karşı davada ise; buluşun yenilik incelemesi yapılırken, belirtilen ----------- marka ürün hakkında yeterince inceleme ve araştırma yapılmadığının iddia edilmesi karşısında, mümkün olduğu takdirde belirtilen ürün üzerinde fiziken de inceleme yapılarak oluşacak sonuca göre değerlendirme yapılması gerektiğinden; davalı-karşı davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" dair karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve ---- esasını almıştır. Mahkememizce -----ürünü incelenerek davacı-karşı davalıya ait -------------yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, davacı-karşı davalının daha önce incelenen ticari kayıtlarına göre davacı-karşı davalı şirketin orijinal ürünleri toptan olarak başka mağazalara satması halinde ne miktarda kar elde edebileceğinin tespiti ile elde edilebilecek kardan işletme giderleri, davalı-karşı davacının markasının ürünlere kattığı değer düşülerek davacı-karşı davalı şirketin faydalı modeli sebebiyle ürün başına elde edebileceği net kar miktarının belirlenmesi ve bu şekilde davaya konu ürünlerin davacı-karşı davalı şirket tarafından üretilip satılmış olsa idi elde edilebilecek karın tespiti hususunda rapor alınmasına dair karar verilmiş ve bu hususta bilirkişi heyet raporu alınmıştır. Rapor içeriğine göre;Teknik incelemesi yapılmış olan ------ ibareli ---------- buluş başlıklı faydalı model belgesinin yenilik vasfını ortadan kaldıracak nitelikte bir delil olmadığı,Dosyaya sunulu 2014 yılı kurumlar vergisi beyannamesi ekindeki gelir tablosundaki kar oranları dikkate alındığında kar mahrumiyetinin : 2.921,60 TL olacağı,
Dosyaya sunulu ürün maliyeti hesabından hesaplama yapıldığında kar mahrumiyetinin 121.243,10 TL olacağı," yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
551 sayılı KHK'nın 9,47,83,154,156,166. Maddeleri,

GEREKÇE:Asıl dava , davacı-karşı davalıların hak sahibi olduğu ------- tescilinden kaynaklanan haklarına tecavüz edildiğinin ve haksız rekabette bulunulduğunun tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası, karşı dava ise Faydalı Modelin yenilik özleliği bulunmadığı iddiasıyla açılan, hükümsüzlük davasıdır.Mahkememizce ----------- kararı öncesinde yapılan yargılamada; "Alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile davalıya ait faydalı modelin biri bağımsız üç istemden oluştuğu, ana istemde---------- unsurlarına yer verildiği, davalı-karşı davacı tarafça yenilik kırıcı olarak bildirilen internet sitesind eyer alan ürünün davacı-karşı davalı ---- ait faydalı modelde yer alan unsurlardan -------- unsurunu içermediği, bu nedenle yenilik özelliğini ortadan kaldırmadığı, bilirkişilerin resen yaptıkları araştırmalarda da yeniliği ortadan kaldıran bir bilgiye ulaşılamadığı anlaşılmakla, karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir." Gerekçesi ile karşı davanın reddine, yine "alınan bilirkişi raporları, ----- kaıtları, taraflara ait ticari kayıtlar ve tüm dosya kapsamı ile davalı-karşı davacının satışını yaptığı ----------isimli üründe, davacı-karşı davalı---- tescilli, davacı-karşı davalı ---- lisans sahibi olduğu ------- modelde yer alan tüm unsurların mevcut olduğu, bu nedenle faydalı modelin koruma kapsamında kaldığı, davalı-karşı davacı şirketin bu şekilde davacı-karşı davalıların sınai mülkiyet haklarına tecavüz ettikleri ve haksız rekabette bulundukları, davalı-karşı davacının dava dışı---- satışı yaptığı, buna göre davacı-karşı davalının bu ürünleri satmış olması halinde elde edebileceği 121.832,71 TL gelirden mahrum kaldığı, davalı-karşı davacının bu tutarı lisans sahibi davacı-karşı davalı ------ ödemesi gerektiği, satılan ürün sayısı, davalı-karşı davacının kusurunun derecesi, tarafların ticari hacimleri dikkate alındığında talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmakla, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine" gerekçesi ile asıl davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar-----------------Davacı-karşı davalının dava dilekçesinde SMK. 151/2-a maddesine dayalı olarak tazminat isteminde bulunduğu, maddedeki "Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelire göre hesaplanır" düzenlemesi gereğince mahkemece tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibi davacının elde edebileceği muhtemel gelirin dikkate alınması gerektiği halde, SMK 151/2-b hükmü uyarınca davalı şirketin satış bedelleri üzerinden hareket ederek net kazanç hesaplaması yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır. Karşı davada ise; buluşun yenilik incelemesi yapılırken, belirtilen------ marka ürün hakkında yeterince inceleme ve araştırma yapılmadığının iddia edilmesi karşısında, mümkün olduğu takdirde belirtilen ürün üzerinde fiziken de inceleme yapılarak oluşacak sonuca göre değerlendirme yapılması gerektiği" gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya Mahkememizin yeni esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Hükümsüzlük hâlleri 551 sayılı KHK'nın 165. Maddesinde düzenlenmiş, Aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir: a – Faydalı model belgesi konusunun, buKanun Hükmünde Kararnamenin 154 üncü, 155 inci ve 156 ncı maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse, b - Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse,c - Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45 inci maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 nci maddeye göre yapılan başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse, d - Faydalı model belgesi sahibinin, 157 nci maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse. Faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, zarar gören üçüncü kişiler veya ------- vasıtasıyla ilgili resmi makamlar veya bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendine göre, faydalı model belgesi isteme hakkına sahip kişiler tarafından talep edilebilir. Yenilik 551 SAYILI KHK'nın 156. Maddesinde düzenlenmiş, "Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, ---------- veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir. Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, oniki ay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz. Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, ----------yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırır. " hükmü düzenlenmiştir. Yine 551 sayılı KHK'nın 154. maddesinde faydalı modelin tanımı yapılmış ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 156. Maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10. Madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşların faydalı model belgesi verilerek korunacağı belirtilmiştir.Aynı KHK'nin 166. maddesinde ise faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümlerin faydalı modeller için de uygulanacağı belirtilmiştir. Bu madde doğrultusunda 551 sayılı KHK'nin 136/1-a maddesi uyarınca faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etme eylemi faydalı model hakkına tecavüz hallerinden birisidir.Davacıya ait faydalı model belgesinde belirtilen istemlerin yorumlanmasında; 551 Sayılı KHK'nin 47. maddesi ve Patent KHK'nin Uygulanma Şeklini Gösterir Yönetmelik hükümleri ile birlikte aynı KHK'nin 83. maddesine göre değerlendirme yapılarak buluşun koruma kapsamının belirlenmesi gerekmektedir. Bu değerlendirme yapılırken, istem ya da istemlerin açık ve öz olarak yazılması (KHK md.47, Yönetmelik md.9) zorunluluğu ve yine istemlerin asıl ve/veya bağımlı istemler niteliklerinin belirlenmesi gereklidir. Öte yandan, istemlerde buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bilirkişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde (KHK md.83/3 vd. hükümler) geniş olarak yorumlanamaz.Ancak, söz konusu buluşun 551 Sayılı KHK'nin 9. maddesinde düzenlenen tekniğin bilinen durumunu aşması, bir başka deyişle “buluş basamağı” vasfına sahip olması koşulu faydalı modeller bakımından tescil şartı olarak kabul edilmemiştir. Bu bakımdan, tescilli bir faydalı model belgesinin koruma sınırlarına dair istemlerin kapsamı tayin edilirken, esasen faydalı model belgesinin küçük/faydalı buluş niteliğinin de dikkate alınması ve faydalı model belgesindeki korumaya esas alınacak istemlerin açık bir şekilde belirlendikten sonra, tecavüz oluşturduğu ileri sürülen ürün ile karşılaştırılmak suretiyle faydalı modeldeki istem ya da istemlere tecavüzün mevcut olup olmadığı belirlenmelidir.Asıl davanın çözümlenmesi için öncelikle, davacı-karşı davalı ---------- adına tescilli faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığına dair açılan karşı davanın sonuca bağlanması gereklidir. Zira faydalı modelin yenilik özelliğinin mevcut olmadığı tespit edilerek, hükümsüzlük kararı verildiği takdirde, karar ilk tescil tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğinden, davalı-karşı davacının yenilik özelliği bulunmayan faydalı modelin koruma kapsamında kalan ürünlerin satışını yapması faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz teşkil etmeyecektir. Davaya konu olan faydalı modelin başvuru tarihi 09/05/2013 olmakla, dava tarihinde yürürlükte olan SMK'nun Geçici 1/2. maddesi ve Geçici 1/4. maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığının başvuru tarihinde yürürlükte olan 551 sayılı KHK uyarınca incelenmesi gerekir. 551 sayılı KHK'nin 154. maddesinde, aynı KHK'nun 156. maddesi uyarınca yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların, faydalı model verilerek korunacakları düzenlenmiştir. 551 sayılı KHK'nin 156. maddesinde ise, faydalı model başvurusuna konu olan buluşun, başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde vaya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış olması halinde yeni olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.
--------- Sayılı kararı öncesinde yapılan yargılama sırasında belirlendiği üzere öncelikle hükümsüzlük talebi içerdiği için karşı davadaki hükümsüzlük talebi yönünden dava değerlendirilmiş, davaya konu olan faydalı modelin başvuru tarihi 09/05/2013 olmakla, dava tarihinde yürürlükte olan SMK'nun Geçici 1/2. maddesi ve Geçici 1/4. maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığının başvuru tarihinde yürürlükte olan 551 sayılı KHK uyarınca incelenmesi gerekir. 551 sayılı KHK'nin 154. maddesinde, aynı KHK'nun 156. maddesi uyarınca yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların, faydalı model verilerek korunacakları düzenlenmiştir. 551 sayılı KHK'nin 156. maddesinde ise, faydalı model başvurusuna konu olan buluşun, başvuru tarihinden önce, --------- içinde vaya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış olması halinde yeni olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Bu açıklama dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, davalıya ait faydalı modelin biri bağımsız üç istemden oluştuğu, ana istemde -------- unsurlarına yer verildiği, davalı-karşı davacı tarafça yenilik kırıcı olarak bildirilen internet sitesind eyer alan ürünün davacı-karşı davalı ------------ ait faydalı modelde yer alan unsurlardan ---------unsurunu içermediği, bu nedenle yenilik özelliğini ortadan kaldırmadığı, bilirkişilerin resen yaptıkları araştırmalarda da yeniliği ortadan kaldıran bir bilgiye ulaşılamadığı anlaşılmakla, karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Bu tespit sonrası ------- kayıtları, taraflara ait ticari kayıtlar ve tüm dosya kapsamı ile davalı-karşı davalının satışını yaptığı -------isimli üründe, davacı-karşı davalı ----adına tescilli, davacı-karşı davalı ----lisans sahibi olduğu ---------yer alan tüm unsurların mevcut olduğu, bu nedenle faydalı modelin koruma kapsamında kaldığı, davalı-karşı davacı şirketin bu şekilde davacı-karşı davalıların sınai mülkiyet haklarına tecavüz ettiği, Bu tecavüz dolayısıyla davacı-karşı davalı tarafın 551 sayılı KHK'nın----------kaldırma kararında da belirtildiği üzere 551 sayılı KHK'nın 140. Maddesine göre faydalı modelden kaynaklı hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüz edenin haksız rekabeti olmasaydı hak sahibinin elde edeceği kazancın gerçek zararı olacağı düzenlemesi ve davacı tarafın bu yöndeki talebi dikkate alınarak davacı kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi raporuna göre davacı tarafın gerçek zararının 121.243,10 TL olduğu, bu zarar yönünden davacının talep hakkının bulunduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, 551 sayılı KHK'nın 137. Maddesine göre hakkı tecavüze uğrayan tarafın manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, dava konusu somut olayda az yukarıda ifade edildiği üzere davalı-karşı davacı tarafın davacı-karşı davalı tarafa ait faydalı model koruması altında bulunan hakkı ihlal eder ürün satışının sabit olduğu, yine davalı-karşı davacının kusurunun derecesi, tarafların ticari hacimleri dikkate alındığında talep edilen 5.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmış ve manevi tazminat talebinin de bu miktar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın haksız rekabet yönündeki talepleri de değerlendirilmiş, davacı-karşı davalı tarafın faydalı modelden kaynaklı haklarının 551 sayılı KHK kapsamında korunduğu, 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin talebin özel kanunla korunması sebebiyle ayrıca genel hüküm niteliğindeki TTK hükümleri çerçevesinde korumadan birlikte yararlanmasının özel kanun olan 551 sayılı KHK'nın amacına aykırı olacağı, yorum güçlüklerine yol açacağıve özel koruma karşısında genel korumanın gereksiz olacağı kanaati ile haksız rekabet yönündeki taleplerin reddine karar vermek gerekmiş, tüm bu gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
A-Asıl davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davacı ---- adına tescilli, davacı ---- tarafından lisans sözleşmesi ile kullanılan ---- numaralı faydalı modelin davalı tarafça---------altında benzerinin üretilip piyasaya sürülmek suretiyle DAVACILARIN FAYDALI MODELDEN KAYNAKLANAN HAKLARINA TECAVÜZ ETTİKLERİNİN TESPİTİNE,
Tecavüzün ve haksız rekabetin ÖNLENMESİNE VE DURDURULMASINA,
Masrafı davalıdan alınmak suretiyle davalıya ait tecavüze konu ürünlere ve ürünlerin üretimlerinde münhasıran kullanılan kalıplara EL KONULMASINA ve İMHASINA,
2-5.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
3-121.243,10 TL maddi tazminatın ihlal tarihi olan 05.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ------- ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-Davacı tarafın haksız rekabet yönündeki taleplerinin REDDİNE,
5-Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin ------ çapında yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına,
6-Alınması gereken 8.663,94 TL karar harçtan başlangıçta yatırılan 31,40 TL peşin harç ve 2.063,53 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.094,93 TL harcın mahsubu ile 6.569,01 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Davacı tarafça yatırılan toplam 2.094,93 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden faydalı model hakkına tecavüz davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen haksız rekabet davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
12-Davacı tarafça sarfedilen 36,00 TL ilk dava masrafı, 8.522,50 TL tebligat ve müzekkere ve bilirkişi gideri olan yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%67 kabul) 5.705,78 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
13-Davalı tarafça sarfedilen 3.058,70 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre1.019,53 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,
B-Karşı davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL karar harcından, başlangıçta yatırılan 65,40 TL peşin harcın mahsubu ile 362,20 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı- karşı davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen hükümsüzlük davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafça sarfedilen 3.058,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair; davacı-karşı davalı ile davalı-karşı davacı vekillerinin yüzüne karşı, yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2024