İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/88 Esas
KARAR NO: 2024/44
DAVA: Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/02/2017
KARAR TARİHİ: 07/02/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davalılara ait -------- numaralı "--------- " markasının sirke ve boza emtiaları için 5 yıldan bu yana ciddi şekilde kullanılmadığını belirterek, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 9.maddesi uyarınca iptaline karar verilebileceği, bu nedenlerle davalılara ait ------- numaralı "--------- + Şekil " markanın tüm sınıflar yönünden iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP: DAVAYA CEVAP / Davalılar -------, --------, -------- ve -------- vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; tarafların akrabalık ilişkileri bulunduğunu, davacı şirketin marka konusu piyasanın küçük olması sebebiyle iptalini istediği markanın kullanıldığını bile bile marka sahibi müvekkillerini bezdirmek, yıldırmak ve sonunda iptalini istediği markayı almak amaçlı olarak kötü niyetle bu davayı açtığını, daha önce de --------- sayılı marka iptali davasını açtığını ve kaybettiğini, müvekkillerinin dava konusu markayı -------Noterliğinin 21.10.2014 tarih ve --------- yevmiye numaralı -------- Sözleşmesi ile -------- Şti.'ne lisansladıklarını, lisans sözleşmesi ile markanın kullanım hakkını devir alan dava dışı şirketin dava konusu marka ile boza üretip satışını gerçekleştirdiğini, bu satışlara ilişkin dosyaya 17.03.2015, 23.12.2014 ve 09.01.2015 tarihli fatura örneklerini sunduklarını, dava konusu markanın davalılar tarafından 19.11.2016 tarihinde 10 yıl süre ile yenilendiğini, markanın kanunda öngörüldüğü şekilde ciddi olarak kullanıldığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen, davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Dava, davalılara ait --------- numaralı markanın 5 yıldan bu yana ciddi şekilde kullanılmadığı iddiası ile açılan iptal ve sicilden terkin davasıdır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dosya içerisinde bulunan -------- kayıtlarından; -------- numaralı "-------- " markanın 30 ve 32.sınıflarda 31.12.1996 tarihinde ------- varisleri olarak davalılar adına tescil edildiği, markanın son olarak 19.11.2016 tarihinde yenilendiği anlaşılmıştır. Bir kısım davalılar vekilinin cevap dilekçesi ekinde -------Noterliği'nin 21/10/2014 tarihli --------- yevmiye numaralı --------- Sözleşmesini ibraz ettiği, sözleşme ile davalılar --------, -------, --------, --------, --------, --------, -------- tarafından, -------- Şti.'ne 1 yıl süreyle Y.Z.V harflerinin yer aldığı ---------- sicil numaralı markanın --------- emtiasında kullanılması için Lisans verildiği anlaşılmıştır.Kaldırma kararı öncesi yapılan yargılamada; alınan bilirkişi raporunda inceleme günü davalıların ticari defter ve kayıtlarının ibraz edilmediği, Lisans alan şirket defter ve kayıtlarının marka vekili bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi tarafından incelendiği, ibraz edilen 23/07/2008 tarihli raporda; sonuç olarak davalıların sunduğu deliller ve ticari belgeler üzerinde yapılan incelemede üzerinde "--------" ibaresinin, faturalar ve evraklar üzerinde kullanımını ispatlayan yeterli delile rastlanmadığı, 1986 yılından beri başvuru ve yenileme sürecinin --------- sitesinde incelendiği, süreçte sorun olmadığı, markanın koruma altında olduğu, ancak markanın kullanımını yeterli olarak ispatlayan evraklara rastlanmadığının beyan edildiği, rapor ekinde bir kısım fatura örneklerinin sunulduğu görülmüştür.Bilirkişi raporuna bir kısım davalılar vekili tarafından itiraz edildiği, bilirkişinin markanın kullanımına ilişkin 2013 yılı ve öncesine ait kayıt aramasına lüzum olmadığı, markanın kullanımına ilişkin en önemli tarihin 21/10/2014-21/10/2015 tarih aralığı olduğu, müvekkilinin bu tarihler arasında lisans sözleşmesi imzaladığı, --------- sözleşmesi, sözleşmede yazılı bedelin ödendiğine dair dekont, dava dışı şirketin hükümsüzlüğü istenen marka ile boza sattığına ilişkin faturalar, etiketler ve faturaların dava dışı şirketin ticari defterlerine işlendiğine dair kayıtların mevcut olduğunu, bunun haricinde bir yıla ilişkin kayıtların incelenmesinde hukuki yararının bulunmadığını, 6769 Sayılı Yasa'nın 9. Maddesinde; markanın marka sahibinin izni ile kullanımının da marka sahibi tarafından kullanım kabul edileceğine dair düzenleme bulunduğunu beyanla bilirkişilerden ek rapor alınmasını talep ettiği anlaşılmıştır.Kaldırma kararı sonrasında mahkememizce alınan 24.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ve lisans sözleşmesi yaptıklarını bildirdikleri dava dışı şirkete ait kayıt ve belgeler, taraf vekillerinin önceki rapora yaptıkları itirazlar da incelenerek --------Hukuk Dairesinin kararı doğrultusunda marka uzmanı ve muhasip bilirkişiden rapor aldırılmış 24/12/2022 tarihli heyet raporunda ------- no 31.12.1996 tarihinde “---------” emtiaları için tescil edilmiş markanın -------- nezdinde Davalılar ---------- VARİSLERİ, --------- adına tescil edilmiş olduğu, ---------markasının 31.12.1996 tarihinde tescil edilmiş olup, dava tarihi itibariyle tescil tarihinden itibaren 5 yıl süre geçmiş olup, davalının markasını kullanma bunu ispat mükellefiyeti olduğu, Davalılar -------- ve -------- tarafından “-------- VARİSLERİ” olarak ---------Noterliği 08.04.2003 tarih ve --------- yevmiye numarası ile,Davalılar ----------- tarafından “--------- VARİSLERİ” olarak --------Noterliği 10.04.2003 tarih ve ------- yevmiye numarası ile dava dışı --------- ŞTİ.arasında --------- Enstitüsüne -------- sicil no ile ---------- varisleri adına kayıtlı boza küpü üzerine “---------” ibarelerinin bulunduğu tescilli markayı ------- sözleşmesi düzenlenmiştir. Yine ---------Noterliğinin 21.10.2014 tarih ve ---------- yevmiye numarası ile --------- Sözleşmesinin yenilendiği, davalıların ---------- no ile tescil edilmiş olan -------- markasını tescil kapsamındaki BOZA ve SİRKE emtilarında yukarıda ayrıntılı olarak ifade edildiği üzere ciddi şekilde kullanmadığı ve iptali koşullarının mevcut olduğuna dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME: 6769 sayılı kanunun 6, 9, 25,148/1 192 ve Geçici 4. maddeleri,

GEREKÇE: Dava; davalı adına tescilli ---------- tescil nolu --------- markasının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet kanunun 26, 9, 192 ve Geçici 4. Maddesi gereği kullanılmama sebebiyle iptal davasıdır.Davacı taraf davalılar adına tescilli bulunan --------- tescil nolu ----------- markasının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet kanunun 26, 9, 192 ve Geçici 4. Maddesi gereği kullanılmama sebebiyle iptalini dava ve talep etmiştir. Dosyaya ---------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --------- numaralı "---------" markanın 30 ve 32.sınıflarda 31.12.1996 tarihinde ------- varisleri olarak davalılar adına tescil edildiği, markanın son olarak 19.11.2016 tarihinde yenilendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce ---------- Hukuk Dairesi'nin 31.03.2022 tarihli kaldırma kararı öncesi yapılan yargılamada, "Sınai Mülkiyet Kanunu ile getirilen kullanmama nedeniyle marka iptali, Kanun yürürlüğe girdiği tarihte iç hukuk sistemimizde yer almadığından ve Anayasa Mahkemesi kararı ile tüm sonuçları ile daha önce ortadan kalkmış olduğundan, 5 yıllık kullanmama süresi de Sınai Mülkiyet Kanununda yeni getirilen düzenleme ile yeniden başlayacağı, bu Kanunla ilk defa getirilen kullanma zorunluluğuna bağlanan sonucun ancak Kanunun yürürlüğe girmesinden 5 yıl sonra ortaya çıkabileceği, dolayısıyla 10.01.2022 tarihinden önce açılacak bu tür davaların mevsimsiz dava olmaları nedeniyle reddi gerekeceği anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, verilen bu kararın istinaf yoluna başvuru sonrası --------- Sayılı ilamı ile "İptali talep edilen davalı markasının, 30 ve 32.sınıflarda "Boza ve Sirke" emtiaları için tescilli olduğu anlaşılmaktadır. 556 Sayılı KHK 42. Madde de, tescilden itibaren beş yıl süre ile kullanılmayan markaların hükümsüzlük davalarının düzenlendiği, 42. Madde hükmü Anayasa Mahkemesi kararlarıyla iptal edilmiş ve kullanmamanın yaptırımı yönünden yasal boşluk doğmuşsa da, 556 Sayılı KHK 14. Madde de markanın kullanılma zorunluluğu düzenlenmiş ve 5 yıl süreyle ciddi şekilde kullanılmaması halinde iptal sonucu bağlanmıştır. ---------- sayılı kararında, 14. Maddenin iptal gerekçesinde, mülkiyet hakkının sınırlandırılması yahut sonlandırılması sonucunu doğuracak yasal düzenlemelerin Kanun ile yapılabileceği, KHK ile bu yönde düzenleme getirilemeyeceği açıklanmıştır. Bu durumda maddelerin iptal gerekçesi de göz önüne alındığında, markanın kullanılma zorunluluğunun bulunmadığı ileri sürülemeyecektir. Davalı tarafça yasal mevzuattan kaynaklanan kullanma zorunluluğunun bulunduğunun bilinmesi gerekmektedir. Bu durumda mahkemece 5 yıllık sürenin başlangıç tarihi olarak 10/01/2017 tarihinin esas alınması yerinde olmamıştır. Markanın kullanıldığını ispat yükü davalıda olup, davalı tarafça markanın tescil edildiği sınıf/alt sınıflar için, pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla, temel işlevine uygun olarak, anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde ve ciddi biçimde kullanıldığının ispatlanması gerekmektedir. 6769 Sayılı SMK'nın 9/3 maddesi gereğince, markanın sahibinin izni ile kullanılması da, markanın kullanılması kapsamında değerlendirilecektir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile markanın kullanılmadığının tespit edildiğini ileri sürmüştür. Mahkemece yargılama sırasında alınan 23/07/2018 tarihli raporda, lisans alan şirket defter ve kayıtlarının marka vekili bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi tarafından incelendiği ve markanın kullanımını yeterli olarak ispatlayan evraklara rastlanmadığının beyan edildiği anlaşılıyorsa da, bir kısım davalılar vekilinin rapora itiraz ettiği ve ek rapor alınmasını talep ettiği anlaşılmakla, davalı itirazları değerlendirilmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamaya kaldığı yerden devam edilerek, rapora itirazların değerlendirilerek, ek rapor yada yeni bir heyetten rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesi ile kaldırılması sonrası dava Mahkememizin yeni esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Davacı tarafın talebinin dava konusu markanın 5 yıl süre ile kullanılmama sebebiyle iptale ilişkin olduğu, talep dikkate alındığında Marka hakkının iptali 556 sayılı KHK'nın 14. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptali sonrasında 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı kanunun geçici 4. Maddesinde 26 ncı madde hükmü yürürlüğe girene kadar, iptal yetkisi, anılan maddedeki usul ve esaslara göre mahkemeler tarafından kullanılır, hükmü gereği davaların SMK'nın 26/1-a ve 9/1 maddeleri gereği sonuçlandırılacağı ve bu hüküm gereği 5 yıl süre ile tescilli bulunduğu emtialar yönünden 5 yıl süre ile ciddi biçimde kullanılmaması halinde markanın iptaline karar verileceği hükme bağlanmıştır. Bu durum --------- sayılı kararında " ilk derece mahkemesince de, 10.07.2017 tarihinde açılan davada, 6769 sayılı SMK’nın yürürlük tarihinden önceki dönemi de kapsayacak şekilde kullanmama değerlendirmesi yapılarak, markanın tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süre içerisinde --------- ciddi biçimde kullanılmadığının tespitine ve markanın kullanılmama nedeniyle iptaline dair kararda ... uygulanması gereken hukuk kuralları ve yapılan yargılama gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, " emsal karar da da açıklanmıştır. Bu açıklamalardan sonra-------- numaralı "-------- " markanın 30 ve 32.sınıflarda 31.12.1996 tarihinde ---------varisleri olarak davalılar adına tescil edildiği, bozma kararı sonrası davalıların kimlik bilgileri güncellenmek suretiyle usulüne uygun doya mündericatına ilişkin tüm evrakların davalılara tebliğ edildiği, davacı tarafın ticaret sicil kayıtları incelendiğinde dava konusu markanın tescilli olduğu sınıflardaki sirke ve boza emtiası yönünden faaliyetinin bulunduğu yine 2002 yılında bu yönde marka tescil başvurusunun bulunduğu dikkate alındığında davacı tarafın dava açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.Bu tespitten sonra dava konusu uyuşmazlıkta dava konusu markanın tescilli olduğu 32 ve 35. Sınıflardaki emtialar yönünden etkin kullanımın varlığını ispat yükünün davalılarda olduğu, davalıların -------- Noterliği'nin 21/10/2014 tarihli -------- yevmiye numaralı -------- Sözleşmesini ibraz ettiği, sözleşme ile davalılar---------, ------------ Şti.'ne 1 yıl süreyle Y.Z.V harflerinin yer aldığı ---------- sicil numaralı markanın BOZA emtiasında kullanılması için Lisans verildiği ve bu lisans gereği dava dışı şirket tarafından etkin kullanımın gerçekleştiği iddia edilmiş ise de kaldırma kararı öncesi ve sonrasında alınan bilirkişi raporlarında 2013 yılı defterlerinin ibraz edilmemesi nedeniyle yasal defterlere kayıt yapılıp yapılmadığı tespit edilemediği, davalıların ve dava dışı şirketin 2012-2017 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının Mahkememizce tayin edilen 13.07.2018 tarihindeki inceleme gününde hazır edilmediği, kaldırma kararı sonrasında dava dışı lisans alan şirketin kayıtlarında yapılan incelemede 06.01.2014 ve 20.04.2015 tarihli bir kısım faturalarda vefa ibareli satış faturaları düzenlenmiş ise de bu faturalarda belirtilen -------- ibaresini,n dava dışı şirketin ticaret unvanının da aynı olması sebebiyle kullanılmış olduğu, markanın "---------- unsurunu içerdiği ve kullanımların markasal kullanım olarak değerlendirilebilmesi için tescil olduğu şekliyle kullanımın gerekeceği, yine davalı tarafça sunulan bir kısım görsellerdeki kullanımların da "------------ unsurunu içermediği dikkate alındığında ve bu kullanımların hangi tarihlere ait olduğunun belirli olmadığı dikkate alındığında davalıların etkin kullanım yönünden ispat şartını yerine getiremediği kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-DAVANIN KABULÜ İle -------- nezdinde--------- tescil nolu ---------- markasının kullanılmama dolayısı ile İPTALİNE, SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Alınmasına gerekin 427,60 TL karar ve ilam harcı tayini ile peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 396,2‬0 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3- Davacı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 31,40 TL başvurma harcı, 31,40 TL peşin harç ile 13.057,68 TL yargılama giderinin olmak üzere toplam 13.120,48‬ TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2024