İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/287 Esas
KARAR NO:2024/32
DAVA:Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil Şirketin, -------üreticisi olduğunu, ve Müvekkili tarafından üretilen bilgisayar programlarının dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de çok sayıda kullanıcı tarafından tercih edildiğini, bu üretilen bilgisayar programlarından doğan telif haklarının, ---- yanısıra, FSEK hükümlerince korunmakta olduğunu, FSEK’in -------- başlıklı m.2'de aynen: “Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları” dendiğini, buna göre bilgisayar programlan koruma kapsamında bulunan fikir sanat eseri kategorilerinden biri olan ilim ve edebiyat eserleri arasında yer aldığını, dolayısıyla bunlann kullanımı/çoğaltılması gibi eylemler için hak sahibinin rızası gerektiğini, rıza alınmadan gerçekleştirilen kullanımların ise telif hakkı tecavüzü teşkil ettiğini, müvekkili şirketin, bahsedilen bilgisayar programları üzerinde telif hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin eser sahibi olduğu bilgisayar programlarının 5846 sayılı FSEK‘e aykırı olarak davalı tarafından izinsiz çoğaltıldığını, bulundurulduğunu ve kullanılması yoluyla telif hakkını ihlal etmesi neticesinde, eser sahibine yönelik tecavüzün kaldırılması, zarar ve ziyanın tespiti ve tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.999Avro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığını talep etmiştir.

ISLAH:Davacı vekili ıslah dilekçesinde Dava dilekçesinde talebe konu 1 adet ------- yazılımı haricinde hakları saklı tuttuğu, Bilirkişi Raporunda ayrıca işbu davaya konu edilmesi gerektiği tanzim olunan, 1 adet-------- yazılımlarının da işbu davaya dahil edilmesi yönündeki ıslahın kabulüne karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, 13.500-Avro olarak belirli hale getirme taleplerinin kabulüne karar verilerek, bu tutarın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan müşterek müteselsilen tahsilinin kabulüne karar verilmesini, tespit tarihi olan 24.06.2022'den itibaren işleyecek ----için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile davalılardan müşterek müteselsilen tahsilinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, Davaya dayanak olarak gösterilen------değişik iş nolu dosyasında hazırlanan bilirkişi raporuna taraflarınca itiraz edildiğini, dayanak tespit raporunda ---- programının yüklü olduğu belirtilen ---------- adresli bilgisayar, müvekkil şirkete ait değil, gönüllü stajyer ---- aittir. ------- müvekkili şirket işçisi olmadığını, delil listesinde yer alan faturada açıkça görüldüğü üzere tespite konu masa üstü bilgisayarın, ---- tarafından satın alındığını, müvekkili, -------- bilgisayarındaki veri ve uygulamaları denetleme hakkı ve yetkisi bulunmadığını, ----- programının şirket faaliyetleri için kullanıldığına dair hiçbir delil bulunmadığını, dayanak bilirkişi raporuna göre ilgili program, --------- bilgisayarına, tespit tarihinden 10 gün önce, ------ tarihinde yüklendiğini, müvekkili şirketin, 2013 yılından beri başarıyla mimarlık faaliyetlerini sürdürmekte olup 10 gün önce yüklenmiş korsan bir programa da ihtiyacı bulunmadığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin iş yerinde incelenen bir bilgisayarda hakları davacıya ait olan 1 adet ---------yazılımlarının lisansız olarak kullanılıp kullanılmadığı, bu bilgisayarın davalı şirkete ait olup olmadığı, içerisinde davalı şirkete ait çalışma dosyalarının bulunup bulunmadığı, davalı şirkette staj yapan --------- ait olup olmadığı, davalıların olayda sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, davacının FSEK 68.mad uyarınca rayiç bedelin 3 katı kadar tazminat talep edip edemeyeceği, tazminat tutarının ne kadar olacağı, bu konuda belirsiz alacak davası açılıp açılamayacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davacının------ sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, ---- tarihinde tescil edildiği, son tescil tarihinin --- tarihi olduğu anlaşılmıştır.------------ sayılı dosyası incelendiğinde, dosyanın davacının programının kullanıldığına dair talebi gereği tespit talebinden ibaret olduğu, yapılan bilirkişi incelemesinde; -----isimli --- tespite konu olan ------ tarihinde, ---- yazılım programının ----- tarihinde kurulduğu, programların çalışır durumda olduğu, bu yazılım programların formatında yapılmış olduğu tespit ve rapor edilmiştir. ----- sayılı ilamında; "Sanık --- üzerine atılı "Manevi ve Mali Haklara Tecavüz" suçundan eylemine uyan 5846 Sayılı Yasanın 71/1 maddesi gereğince; suç konusunun önem ve değeri ve meydana gelen zarar ve suçun işleniş biçimi göz önüne alınarak cezanın alt sınırdan tayini ile takdiren 365 Gün ADdli Para Cezası ile Cezalandırılmasına, , Sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları lehine takdiri indirim nedeni kabul olunarak TCK. 62/1. maddesi gereğince, sanığa verilen cezada takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın 304 Gün dli Para Cezası ile Cezalandırılmasına, , Sanığın cezasından başkaca artırım ve indirim yapılmasına takdiren ve kanunen yer olmadığına, Sanık hakında hükmolunan gün adli para cezasının paranın satın alma gücü dikkate alınarak TCK nun 52/2 maddesi uyarınca takdiren behergünü 50 TL den para cezasına çevrilerek sanığın 15.200 TL Adli Para Cezası ile Cezalandırılmasına,Sanığa hüküm olunan adli para cezasının sanığın ekonomik durumu nazara alınarak TCK. 52/4 maddesi uyarınca birbirini takip eden birer aylık dönemler halinde 6 eşit taksit halinde ödenmesine, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceğinin ihtarına, Sanığın daha önceden kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunmaması, suçun işlenmesiyle dava konusunu gerektirmeyecek şekilde basit bir araştırma ile belirlenecek ve giderilecek somut maddi zararın bulunmaması, sanığın duruşma aşamasında olumsuz tutum ve davranışının bulunmamasından dolayı yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması nedeniyle CMK 231/6. maddesinde belirtilen şartlar oluştuğundan, sanık hakkında yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA, Sanığın CMK 231/8 maddesi gereğince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına, bu denetim süresi içerisinde hakkında denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına yer olmadığına," dair karar verilmiştir. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;
1-Dosya kapsamında yer alan --------kapsamında düzenlenen 26.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda;Yazılımın tespit edildiği bilgisayar adının ------ olduğu, ------- kurulu ve çalışır durumda olduğu bilgisayarın, masaüstü bilgisayar olduğu, Söz konusu bilgisayarda ------- tarihinde kurulmuş olduğu,Söz konusu bilgisayarda ------- yazılımıyla oluşturulmuş, masaüstünde ------ çeşitli projelere ait 61 adet çizim dosyası olduğu,Söz konusu bilgisayarda ---- 12.0 yazılımıyla oluşturulmuş, masaüstünde yer alan ---- olduğu,Yazılımın tespit edildiği bilgisayarın ------ olduğu,Tespit edilen ---------yazılımları için dosyaya herhangi bir lisans belgesi/faturası sunulmadığı tespit edilmiştir.
2- Dosya kapsamında davacının ------ maddesi uyarınca ilim ve edebiyat eserlerinden olduğu, davacının sözkonusu yazılımlara ilişkin mali hakların sahibi olduğunu, Davacı tarafından sözkonusu yazılımın ------- olarak atandığı,Sözkonusu yazılımların ----- satma, çoğaltma, yayma haklarının --------- verilmiş olduğu,
3- Davalı şirketin sözkonusu yazılımları kendi ticari faaliyetleri için kullanmış olduğu tespit edilmiş olmakla; davalı tarafından davacının FSEK 22. Maddesinde ÇOĞALTMA HAKKInın ihlal edilmiş olduğu,
4-Mali yönden: Davacı Vekili dava dilekçesi ekinde emsal rayiç bedel ile ilgili 3 adet fatura örneği ibraz ettiği, rayiç bedel için sunulan faturalarda Programların isimleri ve tutarlarının faturalar üzerinde tespit edildiğini, ---- programının tespit tarihine en yakın satış değerinin 30.09.2021 tarihli satış faturasında KDV hariç 2.999,00 Euro olduğu,--------- programının yine kulum tarihine en yakın 30.11.2022 tarihli satış faturasında KDV hariç 3.012,15 Euro olduğu, Davalı işyerinde yapılan tespitlerde belirtilen------ tarihindeki rayiç bedel Euro tutarları ve TL. tutarları KDV dahil 7.093,16 Eu. ve TL. karşılığının 129.418,25 TL. olarak hesaplandığı,FSEK “Mali haklara tecavüz halinde: Madde 68 – (Değişik: 23/1/2008-5728/137 md.) Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir” Kanun hükmüne göre rayiç bedelin 3 katı tazimat miktarının; 7.093,16 Euro x 3 kat = 21.279,48 Euro 129.418,25TL.x 3 kat = 388.254,75 TL. olabileceği sonucuna varıldığı," sonucuna varılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri

GEREKÇE:Dava, davacıya ait ------- davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince talep edilen tazminat davasıdır. Davacı taraf davalı tarafın lisans hakkı sahibi olduğu ------- yazılım programının davalılarca izinsiz olarak indirilmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur.Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ------ üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan------- bilgisayarda tespite konu olan ---- programının ----- tarihinde kurulduğunun tespit edildiği, yine incelenen ----- dosyası ile davalı şirket yetkilisi Sanık ------- cezalandırılmasına karar verildiği, böylece davalı şirketin, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması, bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun işle ilgisi bulunmayan herhangi bir personelin münferit eylemi yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalı şirketin doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, davacının, sorumluluğu bulunan davalı şirketten, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, ancak yine davalı -----talepte bulunulmuş ise de bu davalının şirketin temsil ve ilzama yetkili kişisi olması dolaysıyla ceza soruşturma ve kovuşturmasının muhatabı olduğu, tespit aşamasında belirlendiği üzere eserin çoğaltılıp kullanıldığı bilgisayarların şirkete ait olduğu, şirketin tüzel kişiliği bulunduğu gözetildiğinde sorumluluğun şirkete ait olacağı ve davalı ------ şirketin yöneticisi ya da ortağı olmasının tek başına sorumluluğunu gerektirmeyeceği kanaati ile bu davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiş, diğer davalı şirket yönünden az yukarıda açıklandığı üzere -------- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin dava tarihinde 2.999,00 EURO olduğu, yazılım bedelinin 3 katının ise 8.997,00 EURO olduğu, davacı tarafın dava dilekçesi ile sadece ------ için talepte bulunduğu, daha sonra ıslah ile ----- içinde talepte bulunmuş ise de Islah ile dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün olmadığı gözetilerek yalnızca-------programı telif ücretinin FSEK'in 68.maddesi uyarınca üç katı kadar taleple bağlı kalınarak 8.997,00 EURO'nun dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar kısa kararda hükmedilen tazminatın USD üzerinden olduğu belirtilmiş ise de dava değerinin Euro üzerinden talep edildiği sehven USD olarak yazıldığı anlaşılmakla, bu hata düzeltilmiş ve tashih edilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-2.999,00 Euro telif tazminatının FSEK 68.maddde uyarınca 3 katı kadar olan 8.997,00 Euro tazminatın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde ------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı ŞİRKETTEN alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davalı ------- aleyhine ikame edilen davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
3-Alınması gereken 20.195,27 TL harçtan peşin alınan 1.017,04 TL ve ıslah harcı olarak alınan 5.669,73 TL olmak üzere toplam 6.686,77 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.508,50 TL harcın davalı şirketten---------- tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan toplam, 6.686,77 TL peşin harcın davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 46.346,21 TL vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı şirket kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı şirkete ödenmesine,
7-Davalı ---------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 92,20 TL ilk dava masrafı, 182,00TL tebligat ve müzekkere masrafları ile 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.348,20 TL tespit dosyası gideri olmak üzere toplam 10.622,40 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre(%67) 7.079,24 TL'sinin davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/01/2024