İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/144 Esas
KARAR NO: 2024/33

DAVA: Endüstriyel Tasarım (Tasarımın Gaspı İddiasına Dayalı)
DAVA TARİHİ: 20/08/2021
KARAR TARİHİ: 17/01/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı-Karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle,
--------, -------- Organize Sanayi Bölgesinde --------- yılında kurulmuş olup, --------, ----------, -------- dağıtım sistemleri ve -------- üretimi yaparak faaliyetlerini günümüze kadar sürdürmektedir.
2019 yılında faaliyete geçen yeni üretim alanı ve son teknoloji üretim sahası ile --------- üretimine başlamış olup, her geçen gün kaliteyi ön planda tutarak müşterilerine hizmet vermeye devam etmekte olduğunu, Ticari faaliyeti kapsamında ihracat ayağı oldukça güçlü olan vekil eden, davalı ... ortağı ve müdürü olduğu diğer davalı ... ise çalışanı olduğu --------- Şti. ile 2018 yılından beri işbirliği içerisinde olduğunu, Bu ticari ilişki kapsamında dava dışı şirket, vekil edene ait ağırlıkla ------- ürünlerini vekil edenden satın almaktadır. Vekil edenin dava dışı şirkete gönderdiği faturalar bu hususu ortaya koyduğunu, Davalı ... ve davalı çalışanı ..., -------- vekil edenin ürettiği 4 adet ocak tasarımının kendi adlarına tescili için başvurmuş, bu başvuru 22.10.2020 tarihinde tescillenerek ---------- tescil numarasını aldığını, Ancak yukarıda bahsedilen ticari ilişkiden de anlaşılacağı üzere--------- tescil numaralı ocak tasarımlarının ve davalılar ile dava dışı şirketin tescil için yaptığı başvurulara konu diğer ocakların tasarımının gerçek hak sahibi vekil eden olduğunu, Dava konusu tescil edilen --------- kodlu 4 adet ocak vekil eden şirket çalışanları tarafından, vekil eden şirket bünyesinde yürütülen -------- projeleri kapsamında tasarlandığını, vekil eden bu zamana kadar dava dışı şirket ile olan ticari ilişkisine güvendiğini, bu nedenle dava dışı şirketin sahibi ve çalışanı davalılar adına tasarımı kendilerine ait olmayan dava konusu ocakların tasarımı için tescil başvurusunda bulunabileceklerini aklına getirmediğini, Vekil edenin ticari ilişki içerisinde olduğu ---------ŞTİ. yetkilisinin 10.08.2021 tarihinde , vekil eden firmanın yetkilisi -------- ilettiği --------- mesajında yer alan belgenin davalı ... tarafından-------- adlı yurt dışı firmasına iletildiği bilgisi paylaşıldığını,--------- ocakların üretiminin öncesinde, tasarımı yapılan ocakların üretiminde kullanılacak olan kalıpların da hazırlanması gerekmektedir. Bu kalıplar ayrıca sipariş edilerek temin edilmekte olduğunu, tasarımı tescil edilen dava konusu ocakların üretim kalıplarının vekil edence sipariş ve satın alma tarihi de tescil tarihinden öncesine ait olup kalıplara ilişkin ödeme tutarları ve kalıp üretim yönlendirmelerine ilişkin maillerin sunulduğunu, açıklamaları ve dayanak olarak dosyaya sundukları belgeler açık bir biçimde tescilden önce dava konusu tescil edilen ocak tasarımlarının vekil eden tarafından tasarlandığını, ocakların vekil eden tarafından üretildiğini, davalıların ocak üretim faaliyetinde bulunmadıkları halde kötü niyetle tasarımları vekil edenden temin ederek kendi adlarına tescil ettiklerini ortaya koyduğunu, davalıların vekil eden şirkete şimdiden yaklaşık 2.000.000,00 TL sipariş iptali ile verdikleri zarar dikkate alındığında mahkeme "davalıların vekil eden şirkete zarar veren davranışlarını yasaklayıcı mahiyette" bir tedbir kararı vermemesi durumunda -------- yılında kurulan ve-------Organize Sanayi bölgesinde bulunan, 82 ülkeye doğrudan ya da dolaylı olarak --------- ocak ihracatı gerçekleştiren vekil eden şirketin muhtemelen işbu davanın bitiminden evvel ticaret hayatı sona ereceğini, sundukları somut deliller vekil edenin tescil edilen ocak tasarımlarının gerçek sahibi olduğunun, yenilik şartının ürünlerin tescilden önce satışı suretiyle kamuya sunulmuş olmasından kaynaklı sağlanamadığının ve davalıları kötüniyetli olduklarının açıkça anlaşıldığı kabul edilerek diğer yasal yollara başvurma hakkımız saklı kalmak kaydı ile dava konusu tasarımların tescilinin gerçek hak sahipliği ilkesi doğrultusunda ve Sınai Mülkiyet Kanunu 77'nci maddesinin 1-a ve 1-b maddelerine istinaden hükümsüzlüğünü ve Sınai Mülkiyet Kanunu 71'nci maddesine istinaden tasarım gasbı dolayısı ile vekil eden adına dava konusu tasarımların tescilini, mahkeme aksi kanaatte ise vekil edenin de tasarım hakkı sahibi olarak tanınarak kararın sicile bildirilmesini talep etme mecburiyeti hasıl olduğunu belirtmiş ve Davalıların vekil eden şirkete ticari anlamda zarar veren davranışların yasaklanarak, dava konusu tasarımların dava sonuçlanıncaya kadar vekil edence kullanımına izin verilmesi hususunda tedbir kararı verilmesine ve bu kararın --------- tutulan sicile kaydı ile ilgili Bültende yayınlamasına, diğer dava hakları saklı kalmak kaydı ile --------- nezdinde --------- tescil numarası ile davalılar adına olan tescilli ocak tasarımlarının Sınai Mülkiyet Kanunu madde 77/f.1-a ve b hükümleri uyarınca hükümsüzlüğü ile tasarım gasbı nedeni ile tescile konu tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu madde 71/f.1 uyarınca gerçek hak sahibi olan vekil eden adına devri ve tesciline (asli talep); mahkeme aksi kanaatte ise vekil edenin de Sınai Mülkiyet Kanunu madde 71/f.1 uyarınca vekil edenin tasarım sahibi olarak tanınmasına ve vekil edenin sicile hak sahibi olarak eklenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı-karşı davacılar vekili cevap dilekçesinde özetle,
Davacı yanca tüm yönleri ile açıklanmamış ve dava dilekçesine yine kasıtlı olarak eklenmemiş olmakla birlikte, davacı şirket ile müvekkili / davalı ...'ın ortağı ve yetkilisi, müvekkilleri / davalı ...'nin de çalışanı olduğu dava dışı --------- Şti. arasında 24.05.2019 tarihinde akdedilmiş “SATIŞ VE TEDARİK" sözleşmesi ile 17.02.2020 tarihinde akdedilmiş "---------" sözleşmesi mevcut olduğunu, taraflar arasındaki 24.05.2019 tarihli sözleşmenin "Bütçe ve Ürün Gamı” başlıklı maddesinde de açıklandığı üzere davacı şirket, --------- verdiği bilgiler ve ilettiği talepler doğrultusunda gerçekleştireceği üretim için gerekli yatırımları yapmayı kabul ve taahhüt etmiştir. Dolayısıyla davacı şirketin, adeta kendi teknik / ticari gelişim ve yeterliliğinin göstergesi olarak sunmaya yöneldiği yatırım ve sertifikasyon çalışmaları da esasen -------- karşı 24.05.2019 tarihli sözleşmenin "Kalite Şartlan" maddesi ile yükümlendiği edimlerin ifasından ibaret olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerin devamı müddetince --------- elemanları davacı şirkete gerek üretim, gerek kalite, gerek tasarım ve gerekse --------- konularında destek olarak üretimin yapılmasında çalıştığı gibi davacı şirket ekibine teknik destek vermek üzere tasarımcı transfer etmiş ve ayrıca maddi destekte bulunduğunu, davacı şirket ile --------- arasında mün'akit 17.02.2020 tarihli sözleşme de, davacı şirket tarafından --------- talep ve siparişleri üzerine üretilecek ürünlerin kalite kontrolünde kullanılacak ekipmanların da --------- tarafından tedarik edilerek, iş bitiminde yahut talep üzerine iade edilmek kavdı ile davacı şirkete tevdi edilmiş olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, Müvekkili / davalı ...'ın ortağı ve yetkilisi, müvekkilesi / davalı ...'nin de çalışanı olduğu dava dışı ---------, davacı şirket ile arasındaki 24.05.2019 tarihli sözleşme ile yükümlendiği edimleri yerine getirmiş olmasına karşın davacı şirketin, --------- talep ve siparişleri çerçevesinde üretmekte olduğu ürünlerin sözleşme koşullarına ve ticari ahlak ilkelerine aykırı biçimde -------- müşterilerine doğrudan satışı konusunda görüşmeler yapmaya yönelmesi, bu suretle --------- devre dışı bırakmaya yönelik eylemlerde bulunması üzerine ve tamamen bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme ve dahası güven ilişkisi zedelendiğini, Bunun üzerine ---------- tarafından davacı şirket aleyhine -------- Noterliği'nin 18.08.2021 tarih, --------- yevmiye no.lu ihtarnamesi keşide olunarak akde aykırı eylem ve işlemlere, bu kapsamda --------- nezdinde müvekkilimiz / davalılar adına tescilli --------- ve -------- no ile tescilli tasarımlara yönelik tecavüz ve bu suretle yaratılan haksız rekabete son verilmesi İHTAR ve nihayet --------- sözleşmeden kaynaklanan 255.993,76.- USD ve 39.569,90,-Euro alacağının ödenmesi talep edildiğini, davacı yanın iş bu davayı açmaktaki asil, temel ve yegâne neden ve amacı, kendisine müvekkili/ davalı ...'m ortağı ve yetkilisi, müvekkilesi / davalı ...'nin de çalışanı olduğu dava dışı --------- tarafından, 24.05.2019 tarihli sözleşme çerçevesinde --------- adına üretilmek üzere iletilen bilgi, belge ve müvekkilleri adına tescilli tasarımlar çerçevesinde ürettiği ve fakat 24.05.2019 tarihli sözleşmeye aykırı olarak ---------devre dışı bırakarak --------- müşteri ve bağlantılarına doğrudan salmak suretiyle oluşturduğu akde, kanuna ve ticari ahlaka aykırı ticaretini sorunsuzca devam ettirebilmek olduğunu, Davacı şirketin gerek dava konusu ve gerekse müvekkili davalılar ve ilgilisi oldukları -------- şirketine ait marka ve tasarımları ile ilgilisinin temel ve kaynağında --------- ile arasındaki 24.05.2019 tarihli "Tedarik ve Tek Satıcılık Sözleşmesi" yer aldığını, Dava konusu tasarımlar da aynı sözleşme ilişkisinin kurulması sürecinde ve bu sözleşmenin konusunu oluşturmak üzerinde tamamen müvekkili / davacılar tarafından özgün olarak yaratılan ve verileri 24.05.2019 tarihli sözleşme sürecinde davacı şirket ile paylaşılan tasarımlardır. Belirtmek isteriz ki bu sözleşme sürecinde ---------- tarafından, sözleşmede ------- ve -------- olarak sözü edilen 20 (yirmi) adetten fazla tasarım geliştirilerek davacıya teslim edildiğini, Dava konusu tasarımların tamamen müvekkili / davalılar tarafından özgün olarak geliştirilen, belirli bir düzeye getirilmesinin ardından davacı şirkete, yine müvekkili davalı ... tarafından, tasarımların --------- kontrolünde üretilmesini sağlamak üzere istihdam ettirilen -------- iletilen, nihayet teknik çizimleri müvekkili / davalı ... ile -------- arasındaki yazışmalarla gerçekleştirilen tasarımlar olduğunu, davalılar tarafından özgün olarak yaratılan ve kendisine 24.05.2019 tarihli sözleşme hükümleri doğrultusunda, bu sözleşmedeki "üretim / montaj" vaat ve taahhütleri çerçevesinde iletilen tasarımlar üzerinde davacı şirketin hukukça korunmaya müstahak hiçbir hakkı bulunmadığını, davacı yanın Tasarımın gaspı iddiasına davalı "Hükümsüzlük" iddiaları, dava konusu ettiği tasarımların, gerek aldıkları eğitim ve gerekse mesleki geçmişleri itibariyle icra ettikleri temel iş ve faaliyetleri -------- ürün tasarımı olan davalılar tarafından özgün olarak üstelik "sıfırdan" yaratılarak, yetkilisi / çalışanı oldukları-------- şirketi tarafından bir sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı şirkete, sözleşme çerçevesinde üretilmek üzere gönderilen tasarımlar olması, keza sicile müvekkilleri tescil hakkı sahipleri yanında eklenmeleri yönündeki (ikincil) talebi de, dava konusu tasarımların gerçek sahiplerinin davalılar olması karşısında tümüyle haksız ve dayanaksız olup redde mahkûm olduğunu, Karşı davalarında ise öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile davalı şirket tarafından müvekkili/ davacılara ait --------, --------- no.lu tesciller başta olmak üzere / davalılar adına (birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere) tescilli tasarımlar kullanılmak suretiyle üretilen ürünlerin satışının durdurulması, bu ürünlere gümrüklerde, ---------- sınırları içerisinde ve bulundukları yerde el konulması, asıl ve karşı dava konusu ürünlerin internet üzerinden reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin yürütüldüğü, keza satışının yapıldığı--------- alan adlı internet sitesi ile --------- adlı --------- hesaplarına erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı tesis edilmesine, Davalının, davacılar aleyhine tasarım hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, men'ine ve kaldırılmasına, Müvekkilleri adına tescilli tasarımlara tecavüz teşkil eden ihlal ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına, el konulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde davalıların / davacılar lehine mülkiyet hakkı tanınmasına, İhlal ürünlerin, masraflar mütecaviz / davalılara ait olmak üzere imhasına, fazlaya ilişkin hakları ile 6769 sayılı smk md. 150/2 hükmü dairesinde ve ayrıca "itibar tazminatı" talep etme hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 125.000,00-TL maddi tazminat ile 50.000.00.-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 175.000.00.-TL Tazminatın tahsiline, yargılama neticesinde tesis olunacak hükmün, masrafları mütecaviz davacı şirkete ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 gazeteden birinin --------- ve yurt dışı baskılarında ilanına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı vana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmişlerdir

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl davada; davalılar adına tescilli --------- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın gerçek hak sahibinin davacı şirket olup olmadığı, tasarımın davacı şirket tarafından tasarlanıp tasarlanmadığı, davacı şirket ile ticari ilişkisi bulunan ve davalı ...'ın ortağı diğer davalının çalışanı olduğu -------- şirketine bu tasarımın üretim ve satış için gönderilip gönderilmediği, davalı-karşı davacılar tarafından kötü niyetli olarak kendi adlarına tescil ettirilip ettirilmediği, bu nedenlerle tasarımın davacı şirket adına tescil edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı, Karşı davada ise; davacı-karşı davalı şirketin davalı-karşı davacılar adına tescilli -------- ve -------- tescil numaralı tasarımların koruma kapsamında kalan ürünlerin üretimini ve satışını yapıp yapmadığı, internet ortamında tanıtımlarını yapıp yapmadığı, bu şekilde davalı-karşı davacıların tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabette bulunup bulunmadığı, davalı-karşı davacıların maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyeceği, tazminatların ne kadar olacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ...'nin ---------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde -------- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, 13/08/2004 tarihinde tescil edildiği, son tescil tarihinin 26/12/2014 olduğu anlaşılmıştır. --------- ŞİRKETİ 'nin --------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde -------- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, 26/01/2007 tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır. Dosyaya --------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --------- tescil numaralı tasarımın ... adına tescili olduğu, 23/08/2019 tarihinde sicile tescil edildiği,--------- tescil numaralı tasarımın ... ve ... adına tescili olduğu, 23/08/2019 tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.Talimat mahkemesince alınan davalı tanığı ---------- beyanlarında; 10 şubat 2020 tarihinden itibaren davacı --------- şirketinde çalıştığını, daha sonra ---------- ve kalıphane yöneticisi olarak çalışmaya devam ettiğini, davalılardan --------- tanıdığını, diğer davalıyı tanımadığını, ---------- işe girdiği tarihte davacı ---------- şirketinin ürünlerini dışarıya pazarlayan bir kişi olduğunu, herhangi bir şirkete bağlı olarak çalışmadığını, kendisinin şirket ile müşteri arasında bağlantı kurduğunu, kendisinin geldikten 1 yıl sonra davalı ...'ın bu aracılık işini bıraktığını, daha doğrusu şirketin onunla çalışmaya devam etmediğini, şirketin kendi satış ekibini kurmaya yöneldiğini, bunun sebebinin de -------- --------- üretmiş olduğu ürün tasarımlarını kopyalayıp, üretilecek halde geldikten sonra pazara sunduğunu öğrendikten sonra şirketin kendisi ile çalışmayı bıraktığını, ---------- bu ürün tasarımlarını kopyaladıktan sonra başka bir firmaya ürettirerek kendisinin pazarladığını, -------- davacı ---------- ürünlerini sosyal medyada pazarlarken tespit ettiklerini, sonra yaptıkları araştırmada --------- ürünlerinin kalıplarını dışardan başka bir firmaya yaptırdıktan sonra kendi kurmuş olduğu iş yerinde montajını yaptığını tespit ettiklerini, --------- pazarladığı ürünlerin firmaları tarafından üretilen ürünlerin birebir aynısı olup, sadece ismini değiştirip satışını yaptıklarını, ---------- işe girdiği zaman ---------- çalışanı olan ---------- isimli kişinin davaya konu ürün tasarımlarını yaptığını, kendisinin bölümüne aktarılırdığını, kendisinin saç imalat kısımına yönelik kalıplarını yapıp üretime sunduğunu, daha sonra da diğer imalat aşamalarından geçtiğini, davaya konu tüm ürün tasarımlarının şirketin --------- departmanında çalışan --------- tarafından yapıldığını, --------- bu tasarımları şirket adına ve şirketin bilgisayarları ve imkanlarını kullanarak tasarladığını, -------- hanımı tanımadığını ancak kendisinin ---------- çalışanı olduğunu bildiğini, gerek ---------- gerekse ---------- şirket adına tasarım yapmamasının mümkün olmadığını, ----------- ---------- ayrıldıktan sonra bildiği kadarıyla davalı ...'ın bir basında çalışmaya başladığını, Dava konusu tasarımların --------- ve ---------- tarafından tescil edilmeden önce ---------- firması tarafından kamuya sunulduğunu, süreçte --------- ----------- bir monitör hediye ettiğini duyduğunu, hatta işten ayrıldığından bu monitörü yanında götürdüğünü bildiğini, Davalı ... ile --------- arasında bildiği kadarı ile ürünlerin pazarlanmasına ilişkin satış sözleşmesi olduğunu bildiğini, sözleşmenin içeriğini bilmediğini, ------- ----------- çalışmadan önce --------- firmasında çalıştığını, -------hangi üniversiteden mezun olduğunu bilmediğini,---------sadece müşterinin istediği şekilde üretim yapılmasını istediğini, bunun dışında ürün tasarımı konusunda herhangi bir yetkisi olmadığını bildirmiştir. Davalı tanığı -------- beyanında; 2017 yılında --------- çalışmaya başladığını, 2022 aralık ayında işten ayrıldığını, --------- firmasının davalı ... --------- sahibi olduğu ------- firması ile iş yapmadan önceleri -------- ve --------- faaliyet gösteren --------- firması ile iş yaptıklarını, daha sonra -------- firması ile iş yapmaya başladığını, --------- ile yapılan sözleşmede üretilen ürünlerin tasarımları ile ilgili hiç bir şekilde tescil yapılmayacağının sözleşmede yazıldığını, bu ürünleri --------- çalışanı ---------- tasarladığını, --------- başka bir firmadan geldiğini, --------- gelmediğini, bu tasarımların daha önce firma çalışanı olan ---------- tarafından ----------- iletildiğini, tasarımlarla ilgili hiç bir hak iddia edemeyecek olan ...'nin bu tasarımları kendisi yapmış gibi ------- adına tescil yaptığını, ...'nin grafik tasarımcı olduğunu, davaya konu ürünlerin ise -------- programında çizilen tasarımlar olduğunu, ...'nin bu tasarımları düzeneleyecek yetkisi olmadığını, tasarımlarla ilgili bilirkişi incelemesi yapıldığını, bu inceleme sonucunda tasarımların -------- bilgisayarlarında tasarlandığını, bilgisayar serverleri ile ortaya çıktığını, bu ürünlerin tasarlanıp üretildikten sonra bir ürün gamı oluşturulduğunu, daha sonra bu ürünlerin davalı ... firması aracığıyla satışa sunulduğunu, zaten sözleşmede de bu ürünlerin sadece bu firma tarafından satılacağını( sözleşme süresince) düzenlendiğini, bu nedenle de bu ürünlerin sadece --------- aracılığıyla piyasaya sunulduğunu, sözleşme tamamlandıktan sonra firmayı kendi adına tescil ettirdiğini, ancak bu tasarımların --------- ait tasarımlar olduğunu, bildirmiştir. Davacı tanığı ... mahkemede alınan beyanında; 2019 yılından bu yana davalı ...'ın ortağı ve yetkilisi olduğu --------- firmasının mali işler müdürü olduğunu, davacı şirket ile --------- arasında 2019 yılında bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre ürünlerin üretimini davacı şirketin satışını ise --------- yapacağını, -------- -------- satış ekibi avrupadaki piyasada araştırma yaparak ihtiyaç duyulan ve beğenilen ürünlerle ilgili ...'a sunum yaptığını ve onun da ürünlerin tasarımlarını hazırladığını, bunları mail yoluyla ve --------- yoluyla davacı şirkete gönderdiğini, onların da buna uygun üretim yaptıklarını, bu nedenle tasarımların ... tarafından hazırlandığını bildiğini, sözleşmede de tasarımlarla ilgili hak sahibinin fikir sahibi olacağına dair bir madde olduğunu,, diğer davalı ...'nin de -------- firmasının tasarım ve grafik bölümünde çalışan bir eleman olduğunu, Davacı tanığı -------- daha önce -------- isimli şirkette tasarımcı olarak çalıştığını, -------- şirketin de satış kısmı ile -------- ilgilendiğini, daha sonra bu şirketten ayrılıp-------- firmasına geçtiğini, hatırladığı kadarıyla, 2020 yılında ...'ın isteği üzerine davacı--------- firmasında çalışmaya başladığını, burada da üretimin -------tarafından satışların ise -------- tarafından yapıldığını ancak ürün tasarımlarının ... tarafından çizilerek kendsinine gönderildiğini, kendisinin de bunlara son şeklini vererek üretime soktuğunu, davalı ...'nin de -------- çalıştığını ancak tasarımla ilgili rolünü bilmediğini, kendisinin maaşını ve sigortasını-------- firmasının ödediğini, onlar adına ve orada çalıştığı için onların bilgisayarlarıyla çalıştığını, ancak kendisini bu firmaya ...'ın çalışmak için gönderdiğini, tasarımların çizimlerin de ondan geldiğini, ürünler için piyasa araştırması yapma imkanı olmadığını, piyasada tutulan rağbet gören ürünlerle ilgili tüm bilgi ve tasarım çizimlerinin ---------- geldiğini, bildirmiştir. Davacı tanığı ... yargılama sırasında alınan beyanında davalı ...'n arkadaşı olduğunu, -------- satışıylı ilgilendiğini, ...'ın endüstri mühendisi olup sürekli kağıt kalemle gezen ve tasarımlar yapan bunları hayata geçiren bir kişi olduğunu, taraflar arasındaki ilişki ve tasarımlar hakkında bilgi sahibi olmadığını, ancak davalı ...'nın sürekli olarak ürün tasarımları yaptığını beyan etmiştir. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;10/01/2022 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre;Davalı/Karşı Davacı tarafa ait --------- numaralı tasarım tescili ile ---------hesabında tespit edilen 2 Mart 2021 tarihli -------- kodlu ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,Davalı / Karşı Davacı tarafa ait ---------- numaralı tasarım tescili ile Davacı / Karşı Davalı tarafa ait ---------- sosyal medya hesabında tespit edilen 19 Nisan 2021 tarihli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,Davacı tarafa ait ---------- numaralı tasarım tescili ile Davacı/Karşı Davalı tarafa ait ----------- sosyal medya hesabında tespit edilen 26 Mayıs 2021 tarihli --------- kodlu ürün ve 28 Mayıs 2021 tarihli -------- ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,Davalı / Karşı Davacı tarafa ait --------- numaralı tasarım tescili ile Davacı / Karşı Davalı tarafa ait --------- sosyal medya hesabında tespit edilen 23 Nisan 2021 tarihli ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ve bütüncül algısında belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" yönünde görüş bildirilmiştir.22/02/2022 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre;Tescilli olan --------- ve ---------- numaralı tasarımlarının --------- hezdinde tescilli ve koruma süresinin devam ettiği, takdir sayın mahkemeniniz olmakla birlikte yukarıda görselterde görüldüğü üzere bire bir aynı olmamakla beraber kısmi benzerliklerin mevcut olduğu " yönünde görüş bildirilmiştir. 29/11/2023 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre;Mahkeme tarafından talep edilmiş olan inceleme konusu dâhilinde 01.01.2018 ile 20.08.2021 tarihleri arasında -------- kapsamındaki elektronik ileti adresleri ile ---------kapsamındaki elektronik ileti adresleri arasında gerçekleşmiş olanı itetişime ait 30 farklı elektronik ileti tespit edilmiştir.Bu elektronik iletilerin içeriklerindeki tasarımlar davalı-karşı davacı adıma tescilli olan --------- ve --------- tasarınılar ile karşılaştırılmış ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici nitelik unsurlarına sahip olup olmadıkları üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır. Elektronik iletilerde paylaşılan ve tescildeki tasarımlar açısından ayırt edicilik unsuruna sahip olmayan ve birbirinin aynısı olan tasarımlar listelenmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
6769 Sayılı SMK'nın 56, 59,73,77, 78, 81, 149,150,151. maddeler
ASIL DAVADA:
Davalılar-karşı davacılar adına tescilli--------- tescil numaralı tasarım tescilinin gerçek hak sahipliği dolayısıyla tasarımın hükümsüzlüğü ile tasarım hakkının tarafına devri davası, karşı dava ise davalılar- karşı davacılar adına tescilli tasarım hakkına tecavüzden ve haksız rekabet hükümlerine aykırılıktan kaynaklı tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulması, sona erdirilmesi, tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Asıl davada davacı-karşı davalı taraf dava konusu --------- tescil numaralı tasarımın kendi çalışanı tarafından meydana getirildiğini, davalı-karşı davacının gerçek hak sahibi olan davacı-karşı davalı tarafa ait olan tasarımı kendi adına tescil ettirmek suretiyle tasarımı gasp ettiğini, bu sebeple tasarımın hükümsüzlüğü ile tarafına devrine karar verilmesini talep ve dava etmiş, karşı dava ise davalı-karşı davacı taraf dava konusu -------- tescil numaralı tasarımın hak sahibinin kendilerinin olduğunu, kendi adlarına tescilli tasarıma konu ürünleri davacı-karşı davalı tarafın kendi nam ve hesabına üreterek piyasaya sunması dolayısıyla tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunu, yine bu eylemlerin haksız rekabet oluşturduğunu iddia ederek tasarım hakkına tecavüzün önlenmesi, meni ve kaldırılması ile tasarıma tecavüz oluşturan ürünlerin imhası ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, yine verilen kararın yayınlanması talep ve dava etmiştir. Tasarımın gasbı SMK'nın 71. Maddesinde düzenlenmiş, bu düzenlemeye göre "Tasarım başvurusu gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından yapılmış veya tasarım bu kişi adına tescil edilmişse veya tescilsiz tasarım gerçek hak sahibi olmayan bir kişi tarafından kamuya sunulmuşsa, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişi, tasarım hakkından doğan diğer hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla, tasarım sahipliğinin kendisine devredilmesini veya tasarım sahibi olarak tanınmayı mahkemeden talep edebilir.(2) Tasarım üzerinde kısmi bir hakkın iddia edilmesi hâlinde, birinci fıkra uyarınca ve paylı mülkiyet esaslarına göre hak sahipliği tanınması talep edilebilir." hükmü ile tasarım hakkı gasp edilen tarafın tasarımın kendi adına devrini talep edebileceği açıklanmıştır. Çalışanlar tarafından geliştirilen tasarımların hak sahipliği SMK'nın 73. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre "Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça çalışanların bir işletmede yükümlü olduğu faaliyeti gereği gerçekleştirdiği ya da büyük ölçüde işletmenin deneyim ve çalışmalarına dayanarak iş ilişkisi sırasında yaptığı tasarımların hak sahibi, işverenleridir." düzenlemesi ile çalışanların geliştirdiği tasarımların iş sahibine ait olduğu düzenlenmiştir. SMK'nın 77. Maddesinde tasarım tescilinin hükümsüzlük halleri düzenlenmiş, bu maddeye göre "Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse." tasarımın hükümsüz kılınacağı, yine bu maddede belirtilen 56. Maddede tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuruna sahip olmaması ve önceden kamuya sunulmuş olması halinde halinde tasarımın hükümsüzlüğüne karar verileceği belirtilmiştir. Yine SMK'nın 81. Maddesinde tasarım hakkına tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, "Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak....", bu fillerin tasarım hakkına tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151. Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir. Bu hükümler çerçevesinde tasarım hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir. Tarafların talepleri dikkate alındığında karşı davada davacı-karşı davalı tarafın davalılar-karşı davacıların tasarım hakkını ihlal ettiğinden bahsetmek için asıl dava davalılarının korunabilir bir geçerli tasarım olması gerektiği, tasarımın hükümsüzlüğünün ve tasarımın gasbı sebebiyle devrinin talep ve dava edildiği, her ne kadar davacı tarafça hükümsüzlüğü ile tasarımın gasbı sebebiyle devri talep edilmiş ise de talebinin gerçekte tasarım gasbından kaynaklı tasarımın devri talebinden ibaret olduğu kabul edilerek tasarımın hak sahipliği yönünden yapılacak değerlendirmede tasarım üzerinde davacının hak sahipliğinin tespiti halinde tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetten söz etmek mümkün olmayacağından öncelikle tasarım hakkının devri talebi yönünden değerlendirme yapılmış ve asıl davadaki talepler değerlendirilmiştir. Bu açıklamalardan sonra davacı tarafın gerçek hak sahipliği talepleri değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere SMK'nın 71. Maddesi gereği tasarımın gasbı halinde gerçek hak sahibinin tasarımın devrini talep etmesinin kanunen mümkün olduğu, yine 73. Maddeye göre çalışanların geliştirdiği tasarımların çalışanın iş yeri sahibine ait olduğu düzenlemeleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede, davacı -karşı davalı şirket ile davalılar-karşı davacıların çalışan ve ortağı oldukları --------- firması arasında dava konusu tasarımlara konu ürünler ile başkaca ürünlerin satış ve pazarlanması konusunda iş ilişkisinin bulunduğu, davacı-karşı davalı şirketin tasarıma konu ürünler ile başkaca ürünlerin imalatını yaptığı, ---------- şirketinin de bu ürünlerin pazarlama ve satışlarını yaptığı hususunda tarafların örtüşen beyanları dikkate alındığında bir ihtilafın bulunmadığı, davacı tarafın gerçek has sahipliği ve tasarım gasbı iddiaları karşısında ispat yükünün davacı-karşı davalı tarafta olduğu, alınan davacı tanık beyanlarında dava konusu tasarımların davacı-karşı davalı şirket çalışanı olan --------- tarafından yapıldığı, davalı ...'nın davacı şirketin ürünlerini pazarlayan kişi olduğu, diğer davalı ...'nin de davalı ...'nın çalışanı olduğu ve tasarımların oluşturulmasında herhangi bir dahlinin olmadığına dair beyanları, yine dinlenen tanık --------- tasarımların taslaklarını davalı ... --------- yaptığı ancak bu tasarımlara son halini kendisinin verdiği ve tasarımları oluşturduğuna dair beyanları, -------- kayıtlarına göre --------- tasarımların oluşturulduğu tarihte davacı-karşı davalı şirketin bağlı çalışanı olduğu, 29.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği şekliyle davacı ve davalılar arasında 30 adet mail yazışması olduğu, bu yazışmalarda dava konusu tasarımın konusu olan ürünlerin oluşturulması işlemlerine ilişkin yazışmaların bulunduğu, bu yazışmaların davalı ... ve -------- mail adresi ile davacı şirketin kurumsal mail adresi arasında gerçekleştiği, bu yazışmalarda davacı şirket tarafından bir kısım çizim ve tasarımların davalılara iletildiği, davalıların bu modeller üzerinde değişiklik ve ayrıntılı çizimler talep ettiği, çizimlerin ve tasarımların davacı-karşı davalı şirket tarafından yapıldığı, istenilen değişikliklerin ve tasarımların son haline getirilmesi işlemlerinin de davacı-karşı davalı şirket tarafından yapıldığı ve kurumsal mail adresi üzerinden davalılara iletildiği dikkate alındığında tasarımların her ne kadar davalıların telkin ve yönlendirmesi ile yapılsa da davacı şirket tarafından ürüne dönüşen tasarım haline getirildiği, her ne kadar tanık olarak dinlenen --------- tarafından bu tasarımların yapıldığı ve bu çalışanın davalı ... tarafından davacı şirkete çalışması için gönderilmediği hem tanık hem de davalılar tarafından ifade edilmiş ise de davalıların sahip oldukları bir pazarlama şirketi olduğu, iş anlaşmasına konu ürünleri kendilerinin tasarlayıp ürettirmelerinin bir iş modeli olarak belirlenmesinin mümkün olduğu ve bu sebeple tasarımcıyı kendi iş yerleri bünyesinde çalıştırmaları mümkün olduğu dikkate alındığında davacı şirkette çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu sebeple tanık tarafından tasarımlar oluşturulsa dahi bu tasarımlardaki hak sahipliğinin SMK'nın 73. Maddesine göre çalışanın bağlı olduğu iş verene ait olduğu dikkate alındığında dava konusu tasarımın gerçek hak sahibinin davacı-karşı davalı şirket olduğu kabul edilmiş ve davacı tarafın tasarımın devrine ilişkin talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafın terditli talebi yönünden yapılan değerlendirmede, davacının tasarım hakkının devrinin kabul edilmemesi halinde müşterek hak sahipliğine ilişkin olduğu, gerçek hak sahipliği yönünden verilen karar gereği HMK'nın 111/2 maddesi gereği öncelikli terditli talebi kabul edildiğinden sonraki talebinin değerlendirilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu değerlendirme ve asıl davadaki tasarımın gasbı sebebiyle devir talebi kabul edildiğinden ve tasarım üzerinde gerçek hak sahipliğinin davacı tarafa ait olduğu kabul edildiği dikkate alındığında davacı-karşı davalı tarafın tasarıma konu ürünleri üretmesinin davalı-karşı davacıların korunması gereken bir tasarımları da bulunmayacağı gözetilerek ve bu haliyle tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşması mümkün olmadığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
A-Asıl davanın KABULÜ ile;
1-Dava konusu --------tescil numaralı tasarımın gerçek hak sahibi olmayan davalılar adına tescil edildiğinin kabulü ile---------- tescil numaralı tasarımın SMK'nın 71/1. Maddesi gereği davacı TARAFA DEVRİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı-karşı davalı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacılardan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 67,80 TL ilk dava masrafı, bilirkişi, tebligat ve müzekkere gideri olan 8.455,00 TL olmak üzere toplam 8.522,80 TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
6-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
B- Karşı davanın REDDİNE,
7-Karşı davada alınması gereken 427,60 TL harcın, karşı dava harcı olarak 2.989,00 TL'den mahsubu ile 2.561,40 TL fazla harcın isteği halinde ve karar kesinleştiğinde davalı-karşı davacıya iadesine,
8-Alınması gereken 427,60 TL başvuru harcının davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen marka hakkına tecavüzün önlenmesi davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacılardan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
10-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen erişimin engellenmesi davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacılardan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
11-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen haksız rekabet davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacılardan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
12-Davacı-karşı davalı vekiline reddedilen maddi tazminat davası üzerinden davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
13-Davacı-karşı davalı vekiline reddedilen manevi tazminat davası üzerinden davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan tahsili ile davacı-karşı davalıya ödenmesine,
14-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
15-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024