İSTANBUL ANADOLU 1. FIKRI VE SINAI HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2012/284 Esas
KARAR NO: 2024/130
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat istemli)
DAVA TARİHİ: 07/12/2012
KARAR TARİHİ: 09/05/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı taraf 06.12.2012 tarihli dilekçesiyle: ----- tespit dosyası,------- imalathanesinde çekilen fotoğraflar, keşif, bilirkişi, tanık ve her türlü yasal delil. Karşı delil ve ek delil sunmak hakkı saklı kalmak üzere; duruşma yapılmaksızın, teminatsız olarak; Davalı tarafından------ teslim edilmek üzere üretilen konteynırlara tedbiren el konulmasına, ---- teslimin tedbiren önlenmesine ve mevcut konteynerlerin ------ adresinde şirket çalışanına ve/veya ortağına yediemin olarak teslimine,-------- üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara tedbiren el konulmasına, Davalı şirketin ------halelere ve sergilere katılmasının tedbiren engellenmesine, Davalı şirketin tecavüze ilişkin mahkeme kararının hüküm ve gerekçe özetinin masrafı davalıya ait olmak üzere ülkemizde yayınlanan tirajı en yüksek 5 gazetede birer kez yayınlanmasına, Davalının tescilli tasarımlara vaki tecavüzünün durdurulmasına, davalı tecavüzünün men'ine ve ref'ine, uğramış olduğu zararlar için, şimdilik 10,000.-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline; Yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini, talep arttırım dilekçesi ile 10.117,18-TL maddi tazminatı alacağının, dava tarihi olan 07.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkili Şirket v-------ticari defter ve kayıtları. Dava konusu ürünün standart bir ürün olduğuna ilişkin; ----- ihale alım ilanları, teknik şartname ve resimlerinden örnekler----- aracının ve kaldırma tertibatının fotoğrafları-------- Ve sair ikamesi mümkün her türlü kanuni delili sunarak; Haksız ve mesnetsiz DAVANIN REDDİNE, muhakeme masrafları ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:
Davacı adına ------- çöp konteynerlarına davalı şirket tarafından yapılan tecavüz nedeniyle tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesi, üretilen konteynerlara el konulmasına, ihalalere katılmasının tedbiren engellenmesi davacı adına ----- çöp konteynerlarına davalı şirket tarafından yapılan tecavüz nedeniyle tecavüz fiillerinin durdurulmasına ve önlenmesi ve maddi tazminat istemli davadır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
20/14/2014 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre;
1- Davalı tasarımlarının davacı adına tescilli tasarıma genel izlenim itibariyle belirgin derecede benzerlik gösterdiği ve 554 S. KHK uyannta davacı tasarım haklarına tecavüz eylediği,
2-Davalı tarafın defterlerini ibrazdan imtina etmesinden dolayı maddi tazminat hesaplanmasının mümkün olmadığı, Mahkemenin VI başlığı altındaki veriler ışığında TBK m, 50/11 uyarınca maddi tazminat miktarını belirleyebileceği,
3-Davacı tarafın diğer taleplerinin takdirinin mahkemeye ait olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;
Davacı Vekili 24.04.2023 tarihli İnceleme tutanağında da belirtildiği gibi vermiş olduğu cevapta; Şirketimiz İtalya’da olduğu için ticari defterler sunulamamıştır .Sunulmuş olsa dahi hukuki açıdan geçerli olup olmayacağı konusuda tartışmalıdır. Aynı zamanda oldukça maliyetli olacaktır. Bu sebeple sunulamamıştır. Mevcut dosyaya göre dosya bilirkişiye verilsin diye beyanda bulunduğu, Davalı taraf ------ tarihinde Mahkeme Duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış, defter ve belgelerini de incelemeye ibraz etmediği, Davacı Vekili -----3 tarihli İnceleme tutanağında da belirtildiği gibi vermiş olduğu cevapta; Şirketimiz İtalya’da olduğu için ticari defterler sunulamamıştır .Sunulmuş olsa dahi hukuki açıdan geçerli olup olmayacağı konusuda tartışmalıdır. Aynı zamanda oldukça maliyetli olacaktır. Bu sebeple sunulamamıştır. Mevcut dosyaya göre dosya bilirkişiye verilsin diye beyanda bulunduğu, Davalı taraf 24.04.2023 tarihinde Mahkeme Duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmamış, defter ve belgelerini de incelemeye ibraz etmediği, Davalının, ilgili dönem içerisinde dava konusu çöp konteynerinde kaç adet sattığı bilgisi dosya kapsamındaki belgeler içerisinde yer almadığı, Davalı Vekili, Dava dilekçesine vermiş olduğu cevap dilekçesinin ekinde Davalı firmanın ------ tarafından yapılmış olan ----------kararını delil olarak sunduğu görülmüştür.---- tarihinde onaylandığı ve ihale bedelinin 419.800,00 TL. olduğu belirtilmiş ancak kaç adet konteyner teslim edileceğine dair bir bilgiye rastlanmamıştır. Ayrıca Konteynerlerin teslim edildiğine dair bir belgeye rastlanmadığı gibi,------- davalı tarafından düzenlenen her hangi bir faturaya da rastlanmamıştır. Kaç adet Konteyner satışının yapıldığı ve her bir konteynerin maliyetinin tespit edilememesi nedeni ile bu satışta ne kadar kar elde ettiği tespit edilemediği, Davalı firma---- vermiş olduğu ---- ekinde yer alan ------ tablolarında da anlaşıldığı gibi 2011 yılında : 12.012,74 TL. Kar, 2012 yılında :19.620,49 TL.Kar elde etmiştir.Bu kar tutarları yıllık olarak elde edilen karlar olup, ayrıca 07.03.2011-31.12.2011 ile 01.01.2012-06.12.2012 dönemleri için dosyada yeterli bilgi ve belge olmadığında ilgili dönemler için elde edilen kar hesaplanamadığı, Davalının ilgili dönemde kaç adet konteyner sattığı ve kaç liradan sattığı bilgileri dosya içerisinde mevcut değildir.Bundan dolayı aynı adet konteyneri davacı satmış olsaydı elde edebileceği gelir tutarı hesaplanamadığı,"yönünde görüş bildirilmiştir. 16/01/2024 tarihli ek raporda;"Kök raporumuzda da belirtmiş olduğumuz gibi Davalı taraf 24.04.2023 tarihinde Mahkeme Duruşma
salonunda yapılan incelemeye katılmamış ve defter ve belgelerini de incelemek için ibraz etmemiştir. Davalı taraf süresi içerisinde Defter ve belgelerinin incelemeye ibraz etmediği gibi defter ve belgeler için yerinde inceleme talebi de bulunmamaktadır. Bilirkişinin incelemeye ibraz edilmemiş defter ve belgelerin incelenmesi gibi bir görevi bulunmadığı, incelemeye ibraz edilmemiş belgeleri taraflardan talep etme yetkisi de bulunmadığı kanaatindeyiz. Davalı firmanın 2011 ve 2012 karlarının dosya içerisinde yer alan -----beyan etmiş olduğu --- ekinde yer alan Gelir tablolarında beyan edilen karlar olduğu,Davalı firmanın ---- kayıtlarında; Faaliyet kodunun 29.20.03-Konteyner imalatı (bir veya daha fazla taşıma şekline göre özel olarak tasarlanmış olanlar) olduğu, İş konusunun ise” Çöp transfer araçlarının katı atıkları daha iyi bir şekilde toplayabilmeleri için
6000 litreye kadar kapasiteli yer altı ve yer üstü katı atık biriktirme konteynerlerini imal ederek yurt içi ve yurt dışında pazarlamak ve ana sözleşmesinde yazılı olan diğer işler”olduğu görülmektedir.Davalı firmanın dosya içerisinde yer alan 2011 ve 2012 yılı mizanlarının incelenmesinde satışların tek bir hesapta gösterildiği ,farklı alanlarda ticari faaliyet te bulunuyor ise bunlarla ilgili bilgi ve belgeler dosya kapsamında yer almadığı,---- tarafından gönderilen---- sayı ile gönderilen cevabi yazıda; bahse konu firmadan 13 adet 5 m3 lük Yer altı çöp konteyneri
( montaj dahil ), 2 adet 5 m3 lük Yer altı çöp konteyneri, 55 adet 3000 Lt lik yer üstü çöp konteyneri ve 15 adet 3750 Lt lik yer üstü çöp konteyneri olmak üzere toplamda 85 adet konteyner alımı yapılmıştır.Yazı ekinde davalı firmanın dava dışı ------ düzenlemiş olduğu satış faturasının yer aldığı, Davalı firmanın dava dışı ------ düzenlemiş olduğu ------ Seri numaralı satış faturasında da görüleceği gibi toplam 85 adet konteyner teslimi yapmış fatura tutarının KDV hariç 419.800,00 TL.olduğu,
Kök raporumuzda belirtildiği gibi Gelir tablolarında Davalı firma; 2011 yılında : 12.012,74 TL. Kar, 2012 yılında 19.620,49 TL.Kar elde etmiştir. Davalının itirazlarında birçok ürün çeşidinin üretimini ve satışını yaptığını belirtmiştir. Ancak bunlarla ilgili herhangi bir belge ibraz etmediği görülmüştür. Davalının 2011-2012 yılı kar rakamları ile ilgili Kök raporumuzda yapmış olduğumuztespitlerdeherhangi bir değişiklik olmadığını, Dava dışı ---- yapılan satışlarda elde edilen net kar tutarı gelir tablosunda görünen satış rakamları esas alınarak aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Davalının 2012 yılı net karının brüt satışlara oran ( 19.620,49 TL./813.594,00 TL.) = % 2,41 olduğu görülmektedir. Yıllık net kar oranı üzerinde Dava dışı ---- yapılan satışlarda elde edebileceği net kar;------yapılan satış tutarı : 419.800,00 TL. Net kar oranı : % 2,41
Elde edilebilecek net kar : 10.117,18 TL. olarak hesaplandığı,
(419.800,00 TL.X %2,41) Yönünde görüş bildirilmiştir

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
554 Sayılı KHK'nın 3,5 ve 48. Maddeleri,

GEREKÇE:Dava, davacı adına tescilli -----numaralı tasarım hakklarına tecavüzden kaynaklı tecavüzün tespiti, durdurulması, me'i ve ref'i ile tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi tazminat davasıdır.Davacı taraf davalı tarafın kendisi adına tescilli ----numaralı endüstriyel tescil tasarımına konu tasarıma konu çöp konteyneri ürününü üretip dava dışı kuruma satması eyleminin tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu, bu sebeple tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'i ile maddi tazminat talebinde bulunmuştur.
Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK'nin 3. maddesinde tasarım "ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyguları ile algılanan çeşitli unsur ve özelliklerinin oluşturduğu bütünü" olarak tanımlanmış, bu kanun uyarınca tescil edilmiş olması halinde tasarımın tescilli tasarım olarak korunacağı düzenlenmiştir. Yine 554 sayılı KHK'nin 5. maddesinde, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla korunacağı, 48. maddesinde de tasarım sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynını veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icapta bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçla depolamak ve elde bulundurmak tasarım hakkına tecavüz olarak tanımlanmıştır.Davalı tarafça dava konusu tasarımın adına tescilli olduğu dava dışı ----- aleyhine tasarımın hükümsüzlüğüne dair dav Mahkememizin -------Sayılı dosyası ile ikame edilmiş, bu davada hükümsüzlük talebi yönünden davanın reddine karar verilmiş, bu karar 29.11.2022 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkememizdeki yargılamanın uzamasının sebebi de bu davanın Mahkememiz dosyası bakımından bekletici mesele yapılmasının zorunluluğundan kaynaklanmıştır. Hükümsüzlük talebinin reddi gereği dava konusu tasarım tescili geçerliliğini koruduğundan tecavüzün tespiti yönünden talebin değerlendirilmesine geçilmiştir. Bu açıklamalardan ---- tescil numaralı endüstriyel tasarımın dava dışı ----adına tescilli olduğu, dosya içinde mevcut------- davacı tarafa devredildiği, 554 sayılı KHK'nın 41. Maddesine göre Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari lisansa sahip olan kişi, üçüncü bir kişi tarafından tasarım sahibinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz edilmesi durumunda tasarım sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabileceği düzenlemesi karşısında taraflar arasında düzenlenen sözleşmede dava açma konusunda --- hakkın aksi yönde bir sözleşme maddesinin bulunmadığı, bu haliyle davacı tarafın anılan hüküm gereği dava açma hakkı bulunduğu, Mahkememizce tespit aşamasında alınan bilirkişi raporunda tespit edilen ve davalı tarafça satışa için hazırlanan çöp konteyneri ürününün her yönü ile benzer olduğu, tasarım tescil belgesindeki açıklamalar dikkate alınarak ve davacı tarafa ait ürün katalogları ile --------- şartnameleri ve davalı ürünleri üzerinde yapılan inceleme sonrası alınan 20.10.2014 tarihli raporda davacı tarafın tescilli tasarımı ile dava konusu davalıya ait satışı yapılan ürünlerin genel izlenim olarak benzer mahiyette oldukları bilgilenmiş kullanıcı üzerinde benzer bir etki yarattıkları, ürünlerin çöp konteyneri ürünü olduğu ve bu sebeple tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça fazla olduğu, buna rağmen davalının ürünlerinin davacının tasarımına benzer olarak üretildiğinin tespit edildiği ve her iki raporun da birbirini teyit eder mahiyette olduğu nazara alındığında davalı tarafça davacı tarafın tasarım hakkına tecavüzde bulunulduğunun sabit olduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafın maddi tazminat talepleri de değerlendirilmiş, davalının tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunun kısmen az yukarıda ifade edildiği üzere sabit olduğu, davacının bu sebeple maddi tazminat talep hakkının bulunduğu, davacının 554 sayılı KHK'nın 52/2-a maddesi muhtemel gelir talebinde bulunduğu dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda dava konusu talep edilen döneme ilişkin davalı tarafın dava konusu tasarım hakkına tecavüz oluşturan ---- tasarım tesciline konu ürünlerinin davalı tarafça satışı dolayısıyla elde edemediği kazancın 10.117,18 TL olduğu ve davacının bu miktar yönünden talep hakkının bulunduğu kabul edilerek maddi tazminat talebinin de kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davacı taraf dava konusu kararın yayınlanması talebinde bulunmuş, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafça davacının tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunun sabit oldyuğu, bu haliyle davacı tarafın kararın yayınlanması yönünden menfaatinin bulunduğu kabul edilerek davacının kararın gazetede yayınlanması talebinin de kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Davanın KABULÜ ile,
1- Davalının, davacı adına tescilli ------ numaralı tasarım tesciline konu ürünler ile iltibas oluşturacak benzerlikte ürünleri satışa sunması dolaysıyla davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz ettiğinin TESPİTİ İLE, TECAVÜZÜN DURUDURULMASINA, TECAVÜZÜN MEN'İ VE REF'İNE,
2-Davacı tarafın maddi tazminat talebinin kabulü ile 10.117,18-TL maddi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3- Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalılardan alınmak suretiyle ulusal yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez ilanına,
3- 691,10 TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 321,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 369,82TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince "tecavüzün men'i davası yönünden" 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5- Davacı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince "maddi tazminat davası yönünden " 10.117,18 TL vekalet ücreti takdiri ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 24,45 TL ilk dava masrafı, 321,28 TL peşin harç, 322,75 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.900,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 4.568,48 yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/05/2024