İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 9. HUKUK DAİRESİ

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ***
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI : ***
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 38 ... plakalı araca 24/03/2021 tarihinde , 38 ... ...'in kullanmış olduğu aracın çarpışması sonucu trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazada müvekkiline ait aracın orijinalliğinin bozulduğunu, değer kaybına uğradığını, meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı ...'in tam kusurlu olduğu, müvekkiline ait aracın 2018 model Toyota Corolla 1.6 Life tipi hususi bir araç olduğunu, kaza öncesi her hangi bir kusurunun olmadığını, ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10,00 TL değer kaybı bedelinin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı taraf yasal süre içerisinde davaya herhangi bir cevap vermemiş bu nedenle davalı tarafın dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayıldığı görülmüştür.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 31/01/2023 tarih ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen dava dosyasının Mahkememizin 2023/334 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine ve Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.
Bilirkişi Abdulvahap Duran'dan alınan bilirkişi raporunda özetle; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'in K.T.K. nın 56. maddesinde belirtilen “Sürücüler önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek zorundadırlar,” Kuralını; K.T.K. 52, maddesinde "hız kurallarını” ve K.T.K. nın 84/A-4 nolu “arkadan çarpma” kuralını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği, 38 ... plakalı araç sürücüsü Fatih NACAR'ın kazaya etken herhangi bir kural ihlali olmadığı, 38 ... plakalı aracın 24.03.2021 tarihli kaza nedeniyle uğradığı değer kaybının 12.500,00 TL olduğu yönündeki tespit ve kanaatte olduğunu bildirmiştir.
Bilirkişi raporunun 27/02/2024 tarihinde mahkememize sunulduğu, duruşma gününün yakın olması nedeniyle tebliğe çıkarılamadığı, bilirkişi raporundan bir suret elden tebliğ hükmünde olmak üzere davacı vekiline verildiği, davalı vekiline ihtaratlı olarak tebliğe çıkarıldığı görülmüştür.
Davacı vekilinin 13/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, bir suretinin davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür. Davalı vekilinin ıslah talebine ve davanın geneline itirazlarını sunduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/03/2021 günü davacıya ait 38 ... plakalı araçla davalı sigorta şirketinde ZMSS'si bulunan 38 ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, araçlarında değer kaybı oluştuğunu belirterek değer kaybının faizi ile birlikte tahsilini diledikleri görülmüştür.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, kaza tespit tutanağı uyarınca kazanın 24/03/2021 tarihinde gerçekleştiği, ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
-KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep Ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir."
Dosya kapsamındaki delillere göre, davacıların davalıya başvurusu dosyada bulunmadığından kesin süre verilmiş ve başvuru evrakları dosyamız arasına alınmıştır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti ve değer kaybı konusunda rapor almıştır. Alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davaya dayanak olan kaza, 24/03/2021 günü gerçekleşmiş olup sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç Melikgazi İlçesi, Sakarya Mahallesi, Doğanyurt caddesini takiben seyrederken, ışıklı kavşakta yeşil ışıkta kalkış yapan sürücü Fatih Nacar sevk ve idaresindeki 38 ... Plaka sayılı araca arkadan çarptığı KTK'nun 56. md. ve 84/a-4 md. uyarınca arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğinden tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 12.500,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve *** Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
-Davanın niteliğine dair değerlendirmede;
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan HMK’nın 109. maddesi “Kısmî dava” başlığı ile;
“1- Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4 md.)
3-Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hali dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez” şeklindeki hüküm ile düzenlenmiştir.
Kısmî dava açılabilmesi için talep konusunun bölünebilir olması gerekli olup, açılan davanın kısmî dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmez. Dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğu anlaşılıyor ve istem bölümünde "fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması” ya da “alacağın şimdilik şu kadarını dava ediyorum” şeklinde bir ifadeye yer verilmiş ise bu husus, davanın kısmî dava olarak kabulü için yeterli sayılmaktadır (Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2003 tarihli ve***Karar sayılı kararı; Pekcanıtez, Hakan: Medeni Usul Hukuku, C. II, 15. Baskı, İstanbul 2017, s. 1000).35. Aynı hususlar Hukuk Genel Kurulunun 22.11.2022 tarihli ve 2021/9-660 Esas, 2022/1574 Karar; 07.07.2021 tarihli ve 2021/(22)9-485 Esas, 2021/971 Karar; 02.03.2016 tarihli ve 2014/15-439 Esas, 2016/207 Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.
Tüm bu açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava dilekçesinin sonuç bölümünde fazlaya ait istemi saklı tuttuğunu beyan ettiğinden dava kısmi davadır.
-Islah sonrası zamanaşımı itirazına ilişkin değerlendirmede;
2918 sayılı KTK'nın 109/1-4. maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
TBK'nun 154/2. maddesi hükmüne göre "alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."
Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.
Somut olayda, davaya dayanak olan kaza 24/03/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası olmuş ve davacı davasını 13/03/2024 tarihinde ıslah etmiş ve davalı tarafça zamanaşımı itirazı bulunduğundan ıslah ile talep edilen kısım 24/03/2023 tarihi itibariyle zamanaşına uğradığından bakiye kısım reddedilmiştir. Dava değeri olan 10,00 TL ise kabul edilmiştir.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Somut olayda davacı faiz başlangıcı açıkça belirtmediğinden dava tarihinden itibaren faiz talep ettiği kabul edilerek dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; 10,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,
3-Alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-Fazlaya ilişkin istemin zamanaşımı nedeniyle reddine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 80,70TL peşin harç ve 213,30 TL harcın mahsubu ile eksik 133,60 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranının %0,08 olması sebebi ile davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
7-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 80,70TL, peşin harç 80,70TL, ıslah harcı olan 213,30TL olmak üzere 374,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8- Posta gideri 121,00TL ve bilirkişi ücreti 2.200,00TL olmak üzere toplam 2.321,00 yargılama giderinin kabul ve red oranının %0,08 olması karşısında davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan ve yatırılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 10,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
11-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 10,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
12-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
14-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2024

Katip ***
e-imzalıdır

Hakim ***
e-imzalıdır