İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 43. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/350 Esas
KARAR NO : 2024/584
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/06/2023
KARAR TARİHİ : 19/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan 23/06/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ... ...'in, 1.486.800,00TL bedelli çekten kaynaklanan alacağı bulunduğu iddiası ile müvekkili ve diğer borçlu görünenler aleyhine icra takibini başlattığını, müvekkili tarafından, aralarındaki ticari iş gereğince ... ... Anonim Şirketi lehine "...- ... ... Şubesi nezdinde, 10.03.2023 tarihli ... Seri Numaralı çekin keşide edildiğini, çek lehtarı ... ... Anonim Şirketi'nin, yine ticari iş gereği söz konusu çeki ...- ... İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti lehine ciro ettiğini ve kargoya vermiş ise de çekin kargoda kaybolduğunu, bunun üzerine ... Makinaları şirketi tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, bu sırada 13.03.2023 tarihinde "... ..." adlı şahıs tarafından çekin bankaya ibraz edildiğini, bankanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ödemeden men yasağı kapsamında ödeme yapılmadığının öğrenildiğini, devamında ise ... ... tarafından ödemeden men yasağı bulunan çekin tekrar cirolandığını ve davalı ... ... tarafından icra takibi başlatıldığını, ... İş Makinaları tarafından açılmış olan çek iptali davası ve ödemeden men yasağı devam ederken dava konusu çekin bankaya ibraz edilmesi üzerine ... İMakinaları tarafından menfi tespit ve çek istirdatı davası açıldığını, bu davada tedbir kararının kabulü ile İİK 72/3 gereği takip çıkış miktarı olan 1.641.254,08-TL'nin %15'i olan 246.188,11-TL teminat yatırılması halinde İİK 72/3 gereği icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir uygulanmasına, ilişkin tedbir kararı verildiğini, çek lehtarı tarafından ...- şirketi lehine cirolanan çekin, kargoda kaybolduğunu ve lehine cirolanan şirkete ulaşamadan kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçerek işlem gördüğünü, bu hususa ilişkin mahkemeye başvurulması neticesinde ödemeden men yasağı kararı verildiğini, davaya konu çekin yasa dışı yollarla ele geçirildiğini, bu hususların ilgili kurumlara bildirildiğini ve ilan edilerek duyurulduğunu, buna karşın önce ...- şirketinin kaşe ve imzası taklit edilerek, ardından aralarında çek ile ödemeyi gerektirecek hiçbir ticari ilişki bulunmamasına rağmen hiçbir faaliyeti olmayan sadece kağıt üzerinde bir şirket olan ... şirketine ciro edilmiş gibi gösterildiğini, lehtarın cirosunun çekin kaybolması ve zilyetliğinin muhatabına ulaşamaması sebebi ile hükümsüz olduğunu, çek bakımından ödemeden men kararı verildiğini, buna rağmen muhatabın eline geçmiş gibi sahte ciro yapılması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zincirinden söz edilmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple davalının yetkili hamil olmadığı yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçmediği ve keşideciye başvuru hakkı bulunmadığının kabulünün gerektiğini, çekin arkasındaki ciro zincirinde yer alan ... Cirosunun sahte imza ve kaşe kullanılarak yapılmasının yanında, çekin keşidecisinin müvekkilin ve lehtarının diğer cirantalarla hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin daha fazla zarar görmemesi için ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü talep ettiklerini beyan ederek öncelikle HMK 209 uyarınca teminatsız ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, bu mümkün olmadığı takdirde icra dosyasında bulunan teminat mektubunun ve yatan paranın alacaklı görünene ödenmemesi için iik 72/3 uyarınca ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine ve takibin durdurulmasına, davanın kabulüne, müvekkili şirket'n ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. sayılı dosyasında alacaklı olarak gözüken davalıya ve ciranta konumunda olan diğer davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, kötü niyetli ve haksız şekilde Müvekkil Şirket aleyhine icra takibi başlatan davalı hakkında dava konusunun %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... ... vekili tarafından sunulan 24/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın keşidecisi olduğu çeke ilişkin olarak dava ikame etmesinin ve çek bedelini ödemekten imtina etmesinin hukuki yolunun kapalı olduğu hususunun sabit olduğunu, çeke ilişkin olarak ödeme yasağı kararının ... ünvanlı şirket tarafından alınmış olduğu hususunun sabit olduğunu, çek keşidecisi olan davacı şirketin bu şekilde bir dava ikame etmesi ve keşide etmiş olduğu çeke ilişkin bedeli ödemekten imtina etmesinin asla kabul görmeyeceğini, davacı yanın çek keşidecisi olması itibari ile huzurdaki davaya ilişkin olarak aktif dava ehliyetinin bulunmadığı hususunun da sabit olduğunu, davacı yanın çek keşidecisi olması itibari ile huzurdaki davaya ilişkin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı hususunun dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, çek ve bono gibi kıymetli evrakların kargoya tesliminin yasak olup, bu beyan asılsız olduğunu, kargo şirketlerinin çek ve bono teslim almadığı hususunun kesin olan bir durum olup bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, kargo şirketi aleyhine hiçbir dava ikame edilmemiş olması itibari ile iş bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, Türk Ticaret Kanunu 792. madde ve Yargıtay içtihatları itibari ile çeki iyiniyetle iktisap eden müvekkilinin kazanımının korunmasının gerektiğini, dava dilekçesinde ki beyanlar ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasından zayi nedeni ile iptal ve ödeme yasağı davasını ikame eden şirketin ... Makineleri ünvanlı şirket olması itibari ile davacı şirketin aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, davacı yanın aktif dava ehliyetinin bulunmadığı hususu gözetilerek tamamı ile hatalı ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, davacı yanın keşide etmiş olduğu ve lehdara teslim etmiş olduğu çeke ilişkin olarak çek bedelini ödemekten imtina edemeyeceğini, çeki elinde bulunduran iyiniyetli yetkili hamilin müvekkiline karşı ancak ve ancak çeki zayi ettiğini iddia eden kişinin dava ikame edebileceğini, davacı yanın çek keşidecisi olduğunu, çek bedelini ödemekle mükellef olduğunu, çekin sebepten mücerret olduğunu, davacı yanın çeki ödemek için kişi seçme şeklinde bir yasal hakkının bulunmadığını, davacı yanın dava ehliyetinin bulunmadığını, kargo şirketlerine çek veya bono gibi kıymetli evrak tesliminin yasak olduğunu, buna ilişkin tek bir belge sunulmaksızın bu şekilde asılsız iddiada bulunulduğunu, Türk Ticaret Kanunu 792. Maddesi ve Konuya ilişkin Yargıtay içtihatları itibari ile müvekkilinin çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğunu ve iş bu kazanımının korunması gerektiğini, davanın reddi ile davacıların %20’den az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... ... ... ve ... ...'a usulüne uygun tebligat çıkartılmasına rağmen, taraflarca yasal süre içerisinde davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.
DELİLLER : .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası, çek sureti, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/... E. sayılı dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... ve 2023/... soruşturma sayılı dosyaları, Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyası, ... müzekkere cevabı, Uyap entegrasyon raporları, ...-... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. İmza sirküleri, davalı ... ...'ın savcılık ifadesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... ... tarafından borçlular ... Sanayi Tic. Ltd. Şti., ...-... Ltd. Şti., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti., ... A.Ş. aleyhine 10/03/2023 tarihli ... seri numaralı 1.486.800,00-TL bedelli çeke ilişkin toplam 1.641.254,08-TL alacağa ilişkin kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2023/... Esas 2024/... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Dava konusu çekin lehtarı Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan menfi tespit davası sonucunda; Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan davanın kabulü ile; Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ... ...'e borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin istirdatı ile davacı lehtara iadesine, asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verildiği ve kararın 17/07/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından ... seri numaralı, 1.486.800,00-TL bedelli ve 10.03.2023 keşide tarihli çek ile ... seri numaralı, 42.000,00-TL bedelli ve 30.06.2023 keşide tarihli çeklere ilişkin zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olduğu ve duruşmasının 21/06/2023 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.
...İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca itiraza yönelik davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ...-... Ticaret Ltd. Şti. tarafından şüpheliler ... ..., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... A.Ş. tarafından şüpheliler ... ..., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında alınan Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı şirketlerin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ...- şirketinin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi`nin ... Kayıtlarında şirket iletişim bilgilerinin olmaması nedeniyle iletişim kurulamadığını ve Dava Dışı ilgili şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, diğer cirantalar ve ilgili kişiler ... ... ..., ... ... ve ... ... şahıs olduğunu ve ticari defter tutmak zorunda olup olmadıklarının tespitinin dosya kapsamında yapılamadığı ve davaya konu çekin alındığı ticari ilişkiye dayanak evrak belge dosya kapsamına ibraz etmediklerini, bu cirantaların dosya kapsamına sunulu Uyap sisteminde kayıtlı dosya listelerinde Resmi belgede Sahtecilik, Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma dosyaları gibi birden çok dava dosyalarının olduğunu, davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin birleşen davacı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzu incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirketler ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava dışı ...- şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacı ... İş Makineleri şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğunu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı ... şirketinin davaya konu çeki Dava Dışı ...- cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediğini ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelememe ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, Asıl Davada Davacı ..., Birleşen Davada Davacı ... ve Dava Dışı ...- Makine şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ..., diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ... Ltd Şti.’nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ...ün cirosunun yer aldığını ancak Dava Dışı ...- şirketinin ticari defterlerinde ... ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığını, davacı şirketler ve Dava Dışı ...- şirketi ticari defterlerinde yapılan incelemelerde çek üzerinde yer alan Davalı cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacıların Davalı (... Ltd. Şti.- ... ... ...-... ...-... ...) cirantalara borçlu olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan dava konusu çeke dayalı başlatılan icra takibinden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Eldeki dava .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı dosyanın Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi üzerine Mahkememize gönderilmiş olup, dava konusu olan aynı çeke ilişkin çekin lehtarı ... tarafından açılan Mahkememizin 2023/... Esas sayılı menfi tespit istemine ilişkin davası sonucunda 13/06/2024 tarihinde verilen karar ile eldeki davanın tefriken yeni esasa kaydı üzerine yukarıda esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı taraf icra takibine konu çeklerin aralarında yapmış olduğu ticaret kapsamında dava dışı ... A.Ş. lehine keşide edildiğini, çeklerin keşide edildikten sonra lehtara kargo ile gönderilmesi sırasında çalındığını ve davalıların çekleri kötü niyetli iktisap ettiklerini, çekin lehtar tarafından ciro edildiği ciranta ...-iş'in imza ve kaşesinin taklit edildiğini, davalılarla ticari bir ilişkilerinin bulunmadığını bu nedenlerle dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra takibinden dolayı müvekkilin davalılara borcunun olmadığının tespitine icra takiplerine haksız ve kötü niyetle geçildiğinden % 20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... ... tarafından çeki elinde bulunduran iyiniyetli yetkili hamilin müvekkiline karşı ancak ve ancak çeki zayi ettiğini iddia eden kişinin dava ikame edebileceğini, davacı yanın çek keşidecisi olduğunu, çek bedelini ödemekle mükellef olduğunu, çekin sebepten mücerret olduğunu, davacı yanın çeki ödemek için kişi seçme şeklinde bir yasal hakkının bulunmadığını, davacı yanın dava ehliyetinin bulunmadığını, kargo şirketlerine çek veya bono gibi kıymetli evrak tesliminin yasak olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Diğer davalılara çıkarılan tebligatın davalı şirkete ve diğer davalılara usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraflar davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebi hakkında, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 tarihli ara kararı ile; Davacı vekilinin icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin reddine, İİK madde 72/3 uyarınca takip bedelinin (1.486.800,00.-TL*%15=223.020,00‬-.TL) %15'i oranında teminat karşılığında .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın yargılama sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyalarının davacısının farklı olması ve Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyasında çok fazla birleşen dosya bulunması nedeni ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyalarının tefriken ayrı esasa kaydına karar verilerek tefrik edilen bu dosyaların Mahkememizin 2022/... Esas sırasında kaydedildiği anlaşılmıştır.
Eldeki davanın tefrik edildiği Mahkememizin 2023/... Esas 2024/... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; Dava konusu çekin lehtarı Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan menfi tespit davası sonucunda; Davacı ... tarafından Davalı ... ... aleyhine açılan davanın kabulü ile; Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalı ... ...'e borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin istirdatı ile davacı lehtara iadesine, asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verildiği ve kararın 17/07/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf dava konusu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olup olmadığı ve dava konusu çekin davalılar tarafından haksız iktisap edilip edilmediği hususundan kaynaklıdır.
Dava konusu olan .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... ... tarafından borçlular ... Beton Sanayi Tic. Ltd. Şti., ...-... Ltd. Şti., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti., ... A.Ş. aleyhine 10/03/2023 tarihli ... seri numaralı 1.486.800,00-TL bedelli çeke ilişkin toplam 1.641.254,08-TL alacağa ilişkin kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından ... seri numaralı, 1.486.800,00- TL bedelli ve 10.03.2023 keşide tarihli çek ile ... seri numaralı, 42.000,00-TL bedelli ve 30.06.2023 keşide tarihli çeklere ilişkin zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. Sayılı takibine ilişkin borca itiraza yönelik davanın reddine karar verildiği ve kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ...-... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından şüpheliler ... ..., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... A.Ş. tarafından şüpheliler ... ..., ... ... ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında alınan Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı şirketlerin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ...- şirketinin 2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğunu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğunu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğunu, Dava Dışı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi`nin ... nda şirket iletişim bilgilerinin olmaması nedeniyle iletişim kurulamadığını ve Dava Dışı ilgili şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, diğer cirantalar ve ilgili kişiler ... ... ..., ... ... ve ... ... şahıs olduğunu ve ticari defter tutmak zorunda olup olmadıklarının tespitinin dosya kapsamında yapılamadığı ve davaya konu çekin alındığı ticari ilişkiye dayanak evrak belge dosya kapsamına ibraz etmediklerini, bu cirantaların dosya kapsamına sunulu Uyap sisteminde kayıtlı dosya listelerinde Resmi belgede Sahtecilik, Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma dosyaları gibi birden çok dava dosyalarının olduğunu, davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davaya konu çekin keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti. den alımına ilişkin kaydın mevcut olduğu ve davacının bu şirketle ticari ilişkisinin olduğu görüldüğünü, davaya konu çekin birleşen davacı keşidecisi ... şirketinden alımına ilişkin tahsilat makbuzu incelemeye ibraz edildiğini, davacı şirketler ticari defterlerinde çek üzerinde yer alan ... şirketi dışındaki Davalı ve diğer ilişkili kişi durumundaki cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığını, dava dışı ...- makineleri şirketi ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacı ... şirketi ile aktif ticari ilişkisinin mevcut olduğunu ve Davaya konu 1.486.800,00 TL tutarlı çeke ilişkin kaydın ticari defterlerde mevcut olmadığı görüldüğünü, diğer bir ifade ile Davacı ... şirketinin davaya konu çeki Dava Dışı ...- şirketine cirolamak suretiyle gönderdiği ancak Dava Dışı şirkete tesliminin gerçekleşmediğini ve Dava Dışı şirketinde ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığını, dava dışı şirketin incelememe ibraz ettiği kaşe/imzalı detay mizanda kendinden sonraki davalı ve ilişkili kişi olarak davada taraf olan cirantalarla ticari ilişkisinin mevcut olmadığı tespit edildiğini, Asıl Davada Davacı ..., Birleşen Davada Davacı ... ve Dava Dışı ...- Makine şirketlerinin ticari defterlerinde inceleme yapıldığını, cirantalardan ..., diğer ilgili kişilerin ticari defterlerinde inceleme yapılamamış olmakla birlikte ciranta silsilesinde yer alan sıralamada Dava Dışı ...- Ltd Şti.’nden sonra ilgili kişi olarak yer alan ...ün cirosunun yer aldığını ancak Dava Dışı ...- şirketinin ticari defterlerinde ... ile cari hesap ilişkisinin mevcut olmadığını, davacı şirketler ve Dava Dışı ...- şirketi ticari defterlerinde yapılan incelemelerde çek üzerinde yer alan Davalı cirantalarla ticari ilişkinin mevcut olmadığı tespit edildiğinden dava konusu çekten ve icra takibinden dolayı davacıların Davalı (... Ltd. Şti.- ... ... ...-... ...-... ...) cirantalara borçlu olmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller itibariyle dosyanın tekamül etmiş olması, ceza soruşturma dosyalarının beklenilmesinin yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceği ve hedef sürede bitirilmesine engel olacağı ayrıca soruşturma sonucunda verilecek kararların esasa bir etkisi olmayacağından soruşturma dosyalarının beklenilmesine yer olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce yargılama sırasında toplanan deliller kapsamında, davacı tarafça ticari ilişki kapsamında lehtar ... şirketine lehine keşide ettiği çekin kargo ile lehtara gönderilmesi sırasında çalındığı, çekin ciro edildiği ...-iş'in cirosundaki imzanın taklit edildiği ve çekin kötü niyetli davalıların eline geçtiği, davalılar ile aralarında ticari ilişki bulunmadığı bu nedenle dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açılmış olup, davalı ... ... çekleri ciro yoluyla iyi niyetli ele geçirdiklerini davacının dava hakkı olmadığın savunmuş diğer davalılar ise davaya cevap vermeyerek davayı reddetmişlerdir.
Dava konusu çekin davacı şirket tarafından keşide aralarındaki ticari ilişki kapsamında (Mahkememizin tefrik edilen 2023/... Esas sayılı dosyasında davacı olan) dava dışı ... ... A.Ş. lehine keşide edilen çekin kargo yoluyla gönderildiği sırada çalındığı hususunun ... kargo cevabi yazısı ve soruşturma dosyaları ile sabit olduğu, dava dışı lehtar şirket tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açıldığı, dava konusu çeke ilişkin davalı ... ... tarafından davamız konusu olan .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibinin başlatıldığı, davacı şirket tarafından çekteki ciranta ...-iş imzasının sahte olduğunun iddia edildiği, keşideci çekteki kendi imzasından sorumlu olup kendisinden sonraki imzaların geçersizliğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı bilinse de, davacı şirket ile davalı tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonrası düzenlenen Mali Müşavir bilirkişi raporu ile davacı şirket ile davalılar arasında dava konusu çeke dayalı mevcut bir ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği, davalılar tarafından çekleri ciro yoluyla iyi niyetli iktisap ettikleri savunulmuş ise de dava konusu çekin haklı olarak iktisap edildiğini ispata yarar belge ve ticari kayıtların sunulmadığı ayrıca davalı gerçek kişilerin uyapta kayıtlı dosyalar raporuna göre çok sayıda resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık vb suçlardan ceza soruşturma ve dava dosyalarının bulunduğu, düzenlenen dosya kapsamına ve denetime elverişli olan bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında davalının eline geçmediği, davalı ... ...'ın savcılık ifadesinde de dava konusu çekin ticari ilişki kapsamında ciro edilmediği, sahtecilik yapılmak suretiyle davalı tarafından ciro edildiği hususunun kabul edildiği, kargoda çalınmak suretiyle ele geçirilen çekin davalı tarafından haksız şekilde iktisap edildiği sabit olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/11/2021 tarih 2017/19- ... Esas, 2021/... Karar sayılı içtihadında da; lehtar cirosunun sahteliği ile ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğu kanıtlanamadığından ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkı bulunmadığı belirtilmekle bu haliyle davalıların dava konusu çekleri sahte ciro sonrası ele geçirmelerinden dolayı davacı keşideci şirkete başvurma hakkı olmadığı açık olduğundan tüm bu nedenlerle davacı şirketin dava konusu çeklerden ve çeklere dayalı icra takiplerinden dolayı davalılara borçlu olmadığı anlaşılmakla, Davacı ... Sanayi Tic. Ltd. Şti. tarafından Davalılar aleyhine açılan (.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E.-2023/... K. Sayılı Birleşen) davanın kabulü ile; Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan davacı ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davalıların dava konusu haksız şekilde elde ettiği çeki kötü niyetli olarak takibe koyduğu anlaşıldığından asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davacı ... Ltd. Şti. tarafından Davalılar aleyhine açılan (.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E.-2023/... K. Sayılı Birleşen) DAVANIN KABULÜ ile;
a) Dava konusu lehtarı ... ... A.Ş. olan davacı ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... ... E-5 Şubesine ait ... seri numaralı, 10.03.2023 keşide tarihli ve 1.486.800,00- TL bedelli çeke dayalı başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasından dolayı davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b) Asıl alacağın (1.486.800,00-TL'nin) %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Davacı tarafça yatırılan peşin harcın alınması gereken 101.563,30-TL karar harcından mahsubu ile bakiye 76.172,47-TL karar harcının davalılardan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
3- Davacı tarafça davanın yargılaması sırasında yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 25.390,83-TL peşin harç olmak üzere toplam 25.570,73-TL harç giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
4- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 34 adet tebligat/posta gideri 2.345,00-TL, bilirkişi ücreti 6.000,00-TL olmak üzere toplam 8.345,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak birleşen dosyada davacı tarafa verilmesine,
5- Davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 190.944,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak birleyen dosyada davacı tarafa verilmesine,
7- Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2024

Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*

*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.