İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 43. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/203 Esas
KARAR NO : 2024/540
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın, ticari ilişkilerinden kaynaklanan alım satım işleri neticesinde keşidecisi ...Ticret Anonim Şirketi olan ... ... seri numaralı, 130.000 (yüzotuzbin) TL bedelli çeki ve keşidecisi ... Limited Şirketi olan Türkiye... Bankası ... seri numaralı, 60.000 (altmışbin) TL bedelli çeki teslim aldığını, dava konusu çekleri müvekkili firmanın ticari ilişkileri kapsamında ... İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Firmasına kargo yoluyla gönderdiğini, çeklerin kargolanmak üzere kolilere yerleştirdiğine dair müvekkil firma kamera görüntülerinin mevcut olduğunu, çekler kolilere güvenli bir şekilde yerleştirildikten sonra 20.02.2024 tarihinde ... firmasına ... teslim numarası ile teslim edildiğini, bahsi geçen kargonun 21.02.2024 tarihinde ... İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Firması çalışanı... tarafından teslim alındığını, yaşanan karışıklık sonucu çeklerin içinde bulunduğu paketin sehven çöpe atıldığının müvekkiline bildirildiğini, Kaybolan çeklerin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimalinin bulunduğunu, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesinin müvekkilin mağduriyetine neden olacağını beyanla talebe konu olan çekler hakkında ilgili bankalara müzekkere yazılarak ödeme yasağı konulmasına ve dava sonucunda çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Müdahale talep eden... San. Tic. A.Ş. vekili 15/04/2024 havale tarihli dilekçesi ile; davaya konu olan ve keşidecesinin müvekkil şirket olduğu çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulduğunun haricen öğrenildiğini, bu sebeple dosyaya müdahiliyet talep etme zorunluluğu doğduğunu beyanla vekil kaydının yapılarak, müdahale taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Çekler konusunda ilgili banka şubelerine ayrı ayrı müzekkere yazılmış ve çeklerin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çekler Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacının çek bilgilerini ve çek suretlerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankalardan gelen cevabi yazılardan da çeklerin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çeklerin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin Kabulüne;
-Keşidecisi ...Ticaret AŞ, muhatap bankası ... Oto Tamirciler ... Sanayi Sitesi/ İzmir Şubesi olan 15/04/2024 keşide tarihli ... seri numaralı 130.000,00-TL bedelli çek ile,
-Keşidecisi ... Ltd. Şti., muhatap bankası Türkiye ... Bankası Karasu/Sakarya Şubesi olan 18/05/2024 keşide tarihli ... seri numaralı 60.000,00-TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline;
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı