İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 43. HUKUK DAİRESİ

T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/709
KARAR NO : 2024/581

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/10/2022
KARAR TARİHİ : 19/09/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılardan ...'ün eşi ... ... ve ...'ün babası olan ...'ün ... tarihli trafik kazasında vefat ettiğini, ... Asliye Ceza mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını ve istinaf incelemesinde olduğunu, davalı ...'nın haksız fiile neden olan sürücü olarak sorumlu olduğunu, otobüsün sahibi ve işletenin ... olduğunu, davacının ve kız çocuklarının murisin ölümüyle iyice zor durumda olduğunu, bakacak kimseleri olmadığını, devlet yardımı olmadan geçinemeyecek durumda ve çok fakir halde olduklarını, davacı ..., ... ... ve ... için ayrı ayrı için ... TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yine ..., ... ... ve ... için ayrı ayrı ... TL manevi tazminatın sigorta harici davalılardan müştereken tahsili ile taraflarına ödenmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin ... TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kusuru bulunmasa dahi kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müteveffanın anne ve babasının yapmış olduğu başvuru üzerine sigorta şirketi tarafından başvurucular vekili hesabına ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, bakiye tazminat tutarı için ...na başvurulduğunu, yargılama sırasında ... tarihide ... bakiye tazminatın İstanbul ... İcra Müdürlüğüne ödendiğini ve sigorta şirketinin bir sorumluluğu kalmadığını, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilmesi için müteveffanın davacının desteği olduğunun ispatlanması gerektiğini, davacıların SGK'dan herhangi bir ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, ödeme alıyorlar ise bunun hükmedilecek tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkilinin temerrüte düşmemesi nedeniyle kaza tarihinden itibaren faizden sorumlu olmadığını, hüküm kurulması halinde müvekkili sigorta şirketinin yasal faizden sorumlu olduğunu belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'ne çıkartılan tebligatların usulüne uygun tebliğ edildiği, davalıların herhangi bir cevapta bulunmadığı anlaşılmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesi'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı ile ... Esas sayılı dosyaları uyap sistem üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
... ve ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Antalya Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılan müzekkeremize gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı ... şirketine müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ile hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin tutanaklar dosyamız arasına alınmıştır.
Davacıların, dava ikame edilmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirdiği görülmüştür.
... tarihli Ankara Adli Tıp Trafik ihtisas dairesi raporda özetle; "- Davalı sürücü ...'nın %15 (yüzde onbeş) oranında kusurlu, --- Müteveffa Yaya ...'ün %85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatini bildirmiştir.
... tarihli aktüerya bilirkişisinin sunduğu raporda özetle; Hukuki takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Yargıtay 17. ve 4. Hukuk Dairesi'nin yeni tarihli içtihatları çerçevesinde hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu, Progresif Rant Metodu, %10 artırma ve iskonto hesabı kullanıldığı; detaylı hesaplama tablolarının işbu rapora eklendiği;
İşbu rapor tarihi itibarıyla, davacı eş yönünden yeniden evlenme ihtimali (...) indirimi ve %85kusur indirimi sonrası davacıların destekten yoksun kalma zararlarının;
Davacı ... için ... TL
Davacı ... için ... TL
Davacı ... ... için ... TL olduğunun hesaplandığı;
Davacılar için hesaplanan toplam ... TL tutarındaki zararın ZMSS bakiye ölüm teminatı limiti olan ... TL'yi aşmadığı ..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması istenilmiş ve ... tarihli aktüerya bilirkişinin sunduğu ek raporda özetle; "rapor tarihi itibariyle davacı eş yönünden yeniden evlenme ihtimali(%7) indirimi ve tüm davacılar yönünden %85 kusur indirimi sonrası davacıların destekten yoksun kalma zararlarının;
Davacı ... için ... TL,
Davacı ... için ... TL,
Davacı ... ... için ... TL olduğu,
KTK m. 96 uyarınca davacıların ZMSS poliçesi ölüm teminatı limiti içerisinden talep edebileceği destekten yoksun kalma zararlarının ise;
Davacı ... için ... TL,
Davacı ... için ... TL,
Davacı ... ... için ... TL ile sınırlı olduğu..." sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Davacılar vekilinin ... tarihli dava değer artırım dilekçesinde özetle : dava dilekçesinde ... için ... TL talep edilmiş olan bedelinin ...- TL arttırılması ve (toplam ...-TL'ye çıkarılmasını), ... için ...-TL talep edilmiş olan bedelinin ...- TL arttırılması ve (toplam ...TL'ye çıkarılmasını), ... ... için ... TL talep edilmiş olan bedelin ... TL arttırılması ve (toplam ... TL'ye çıkarılmasını) dava dilekçesinde açıklanan nedenler ve bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerini artırım dilekçelerinin kabulü ile yukarıda artırımı yapılan tazminat alacaklarının davalı şirkete başvuru tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte, ayrıca vekalet ücreti ve yargılama gideri ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; haksız fiil iddiasına dayalı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dava Konusu Kazada Kusur Yönünden Yapılan Değerlendirme:
Mahkememizce kusur oranlarının belirlemesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ... tarihli ATK raporu ile; “davalı sürücü ...’nın %15 oranında kusurlu olduğu, davacıların desteği müteveffanın ise %85 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu” bildirilmiştir.
TBK 74. maddesinde “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz." hükmüne yer verilmiştir. "TBK.74 maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hâkimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hâkimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır.(Aynı yönde bkz. Yargıtay 17. H.D. 2019/2909 E. 2020/7805 K.)
Buna göre yukarıda anılan TBK 74 maddesi ile HMK 266. maddeleri ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin anılan kararları bir arada değerlendirildiğinde kusur oranlarının belirlenmesi konusunda mutlak rapor alınması zorunlu olmadığı gibi bu alınan raporların da herhangi bir şekilde bağlayıcılığı bulunmamaktadır, dosya arasındaki bilgilerden kazanın ne şekilde gerçekleştiği belirlenebiliyor ise kusur oranın hâkim tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu kazada, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüs ile gece vakti seyirle yerleşim yeri olay mahalli kavşağa geldiğinde hızını, mahal ve kavşak hız şartlarına göre ayarlamamış olup kavşak içinde yakın mesafeden, sağ şerit üzerinde seyir halindeki aracın önünden yola giren yayaya çarptığı, müteveffa yaya ...’ün ise gece vakti kavşak mahalli içerisinde kurallara aykırı biçimde yolun karşısına geçmek istediğinde yola gereken dikkatini vermediği, yakın mesafeden yolun her iki şeridinde seyir halinde olan araçlara rağmen can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde dikkatsiz ve kontrolsüz biçimde kaplamaya girerek kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılarak kazanın meydana gelmesinde müteveffanın %85 oranında, davalı sürücünün ise %15 oranında kusurlu olduğu takdiren kabul edilmiştir.
Mahkememizce talep edilebilecek maddi tazminatın hesaplanması için dosyamız aktüerya bilirkişine tevdi edilmiş;
bilirkişi ... tarihli ek raporunda sonuç olarak;" meydana gelen kaza sebebi ile ... tarihinde hayatını kaybeden müteveffanın ölümü nedeni ile talep edebilecek maddi tazminatların;
-Eş ...’ün destekten yoksun kalma tazminatının ... TL olduğunu,
-Çocuk ... ...’ün destekten yoksun kalma tazminatının ... TL olduğunu,
- Çocuk ...’ün destekten yoksun kalma tazminatının ... TL olduğunu,
Ancak KTK 96. Maddesine göre davalı ... şirketinin bu bedellerin;
-Eş ... yönünden ... TL’sinden sorumlu tutulabileceğini,
-Çocuk ... ... yönünden ... TL’sinden sorumlu tutulabileceğini,
- Çocuk ... yönünden ... TL’sinden sorumlu tutulabileceğini, mütalaa etmiştir.
Davacı vekili harçlandırdığı ... tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat yönünden dava değerini arttırmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi ile; destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden yapılan yargılama neticesinde;
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir. Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. Ancak, ölenin sadece mali olarak değil bakım ve hizmet etmek suretiyle anne babasına destek olabilmesi için de, her şeyden önce kendi sağlık durumunun bu bakım ve hizmeti sağlamaya elverişli olması gerekir.
Davacılar murisinin ... tarihinde meydana gelen kaza neticesinde vefat ettiği, mahkememizce de esas alınan ATK'nun ... tarihli raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...’nın %15 oranında kusurlu olduğu, davacılar murisin eşi ve kızları olmakla davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin yerinde olduğu, denetime elverişli ... tarihli aktüer kök raporu ve ... aktüer ek raporlarının hükme esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davalı ... şirketine davadan önce davacılar tarafından gönderilen ihtarname ... tarihinde tebliğ olmakla sigortata şirketi yönünden temerrüdün ... tarihinde oluştuğunun kabulü gerekmiştir.
Manevi tazminat talepleri yönünden yapılan yargılama neticesinde;
6098 sayılı TBK m. 56. Maddesine göre; hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek nitelikte olmalı, bir ceza olarak değerlendirilmemelidir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
O halde, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eş ve babası olan müteveffanın ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, davalıların sorumluluğunun niteliği, kusur oranları da göz önünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile ... tarihli trafik kazasında ...’ün vefatı nedeniyle;
a-Davacı ... yönünden; davalı sigorta şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ... TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa davalı ... şirketi yönünden ... tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
b-Davacı ... yönünden; davalı ... şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ... TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa davalı ... şirketi yönünden ... tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
c-Davacı ... ... yönünden; davalı ... şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ... TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa davalı ... şirketi yönünden ... tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
2-Manevi tazminat talepleri yönünden her bir davacı için ayrı ayrı ...’er TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...’den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine, alacağa ... tarihinden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken(kabul miktarı ... TL) ... TL nisbi harcın davalı ... şirketi( kabul ...) ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; arabuluculuk gideri olan ... TL’nin davalı ... şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Dosya adli yardımlı olmakla tüm yargılama boyunca yapılan ve UYAP sisteminde dökümü bulunan toplam ... TL masrafın davalı sigorta şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Maddi tazminat talebi yönünden davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalı ... şirketi ... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
7-Manevi tazminat talebi yönünden davacı kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...’den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine,
8-Manevi tazminat talebi yönünden davalı ... kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre hesaplanıp takdir olunan ... TL nisbi vekâlet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya ödenmesine,
Dair, Davacı vekili ...'nın yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1 maddesi gereğince iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı kabil kalmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/09/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza