İSTANBUL 4.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/76 Esas
KARAR NO : 2024/114

DAVA : Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 05/05/2022
KARAR TARİHİ : 30/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü talepli asıl ve Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti, Men'i, Ref'i, Maddi Tazminat talepli birleşen davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından ... 2.FSHHM dosyası ile tasarıma tecavüz ve maddi tazminat talepli dava açıldığını, taraflarınca dava dosyasında hükümsüzlüğe yönelik cevap dilekçesi sunulduğunu, dava konusu tasarımın, gerek taban, gerekse de üst yüzeyindeki tasarım ögeleri itibarıyla özgün olmadığını, tasarımın tescil tarihinden önce birçok uluslararası marka tarafından kamuya mâl edilerek tescil edilmiş ayakkabı modellerinden kopyalandığını, dava konusu tasarımın ...'a ait taban tasarımı, ... modelerinde kullanılan ... ve ... model numaralı üst kısım tasarımı, ... kodlu salvation modeli, ..., ...ve ... modelleri, ... tasarımının kopyası olduğunu, davalıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıfları taşımadığını, üst ve alt kısımları itibarıyla tek bir tasarım temasını içermeyen ve farklı fikri altyapısı olan iki ayrı kısımdan oluşan tasarım, tek bir tescil belgesine konu edildiğinden dolayı da hükümsüz olduğunu, bilgilenmiş tüketiciye tabanıyla hitap etmesi hedeflenen bu ayakkabının, birbirinin (yani tek bir tasarım fikrinin) devamı niteliğinde olmayan unsurlarının bir arada tek bir ayakkabı olarak tescil edilmiş olmasının ayrı bir hükümsüzlük sebebi olduğunu belirterek, davalıya ait 16.02.2020 tarih ve... tescil nolu ayakkabı tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; spor ayakkabıların taban ve saya olmak üzere iki ana unsurdan oluştuğunu, spor ayakkabıların tabanlı ve sayalı olduğu gerekçe gösterilerek hükümsüz kılınamayacağını, spor ayakkabılarının diğerinden farklı kılan unsurların sayadaki renk kombinizasyonu, figürler, desenler, malzemenin nitelik ve niceliği, bağcığın rengi, örgüsü, bağlanma şekli, sayanın unsularından ayna, gamga, dil, fileto, fort, bağ, kapsülün renkleri, uyumları, şekilleri gibi ayrıntılar olduğunu, davacının "Üreticiler, tasarım departmanlarında belirledikleri ana tema üzerinden hareket ederek, ayakkabının her bir bileşenini ayrı birer tasarım olarak görmekte ve ayrı tasarım tescillerine konu etmektedir" İkrarı ile tasarımlarının örnek olarak sunduğu tasarımlardan farklı olduğunu kabul ettiğini, davacının sunduğu örnek tasarımlar ile dava konusu tasarım arasında burun, ayna, yan yüzeyler, dil, fortluk ve gamga ve arka kısım ile tabanlar arasında en ufak bir benzerlik olmadığının çıplak gözle dahi görüldüğünü, nihai tüketici spor ayakkabı alırken karşı taraf vekilinin sunduğu modellerle tarafımızca ... Marka modellerini iltibas ve karıştırma ihtimalinin hem model hem fiyat olarak bulunmadığını, karşı tarafın ... Markalı ürünü tıpa tıp taklit edip ... fiyat aralığında satışa sunmasında nihai tüketicinin yanılma olasılığının yüzde yüz olduğunu, daha önce de benzer şekilde bir başka modelini taklit edip satışa sunduğunu, ... 2.FSHHM... Esasında açılan dava ile bilirkişi raporuyla cürümleri sabit olduğundan tedbir kararı verildiğini, karşı taraf vekili ...'in ricası üzerine taahhütnameye güvenerek davadan vazgeçtiğini, davacının kötü niyetli olduğunu belirterek, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Birleşen dava dosyasında davacı dava dilekçesinde özetle; ... firmasının ortağı ve müdürü olduğunu, kendi özel çabalarıyla tasarladığı ayak giysilerini üretip çeşitli mecralarda satışa sunduğunu, bu mecralardan biri de ... Şirketi ile bu şirketin işlettiği ...adlı internet sitesi olduğunu, delil listesinde 8 noda bulunan ... TESCİL NOLU ürünleri kendi özel gayretleriyle tasarlayıp 19.02.2020 tarihinde ... nin ... sitesinde satışa sunulduğunu, bundan evvelde 01.08.2019 - 03.09.2020 - 10.09.2020 tarihlerinde yine KAMUYA SUNMA faaliyeti olarak ... Şirketinde üretime sevk edildiğini, keza ... tarafından 28.02.2020 tarihlerinde ... Ltd Şirketine faturaları kesildiği gibi 17.02.2020 tarihinde ...hesabında kamuya sunulduğunu, tamamen el emeği, göz nuru, dededen toruna üç nesildir ayakkabı sektöründeki aile birikimi olarak özgün bir tasarım vücuda getirilerek tam semeresini almak üzere iken davalı firmanın aynı tasarımları haksız bir şekilde taklitlerini ... sitesi ile ... sitelerinde ...ve ... adresindeki mağazasında satışa sunduğunu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 149 maddesinde hükümlere amir olduğunu, sebep ve gerekçelerle bir seneden fazladır kamuya sunulmuş, tasarım tesciline müracaatı yapılmış özgün ürünleri taklitle web sitesi ve mağazasında satışa sunarak zararına sebep olan davalıdan fazlaya dair haklarının mahfuziyeti ile; öncelikle ... sitesi ile ...siteleri ile ... ve ...adreslerinde tespit yapılmasını, 40.000,00 TL dan aşağı olmamak üzere maddi tazminatın dava 31.12.2020 tarihinden başlamak üzere işlemiş ve işleyecek faizleriyle beraber tahsilini, tecavüzün durdurulması ve kaldırılmasını, bu maksatla web sitesine tedbir konulmasını, mağaza ve deposundaki taklit ürünlere el konulmasına ve imhasına karar verilmesini, bilcümle mahkeme masraflarının davalıya tahmiline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 13/08/2021 tarihli beyan dilekçesinde özetle ; tasarımın özgün olmadığını, davacının tescil ettirdiği tasarımının, EUIPO (Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi) sicilinin ...numarasında 14/06/2018 tescil edilerek tamamen yayınlanmış ve 2023 yılına kadar koruma altında olan bir ayakkabı taban tasarımının birebir taklidi olduğunu, davacının tasarım tescil belgesine konu ürününün 2018 yılından beri, ... unvanlı yukarıda belirtilen şirketin;... internet adresinde satıldığını, müvekkili şirketin davaya konu ürünü web sitesinden ve instagram sayfasından derhal kaldırarak ürünün satışını durdurduğunu, İhtiyati tedbire matuf savunmalarının ve eklerinin bilirkişiye tevdii ile hazırlanacak rapor bakımından göz önüne alınmasını, dava konusu ürüne ilişkin üçüncü kişiye ait eski tarihli ... tasarım tescil belgesi ve davalının ürünün satışa arzını durdurmasının göz önüne alınarak davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.
Birleşen ... 2.FSHHM ... Esas sayılı dosyasına sunulan 09/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davacı tarafından dosyaya sunulan ve bahsi geçen “...” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, İlgili internet sitesi içerik saylayıcısı tespiti için detaylıca incelendiğinde şirket ünvanının “..." olarak, adres olarak “..." olarak, iletişim olarak “...” şeklinde sitenin İletişim sayfasında belirtildiği, davacı tarafından tespiti için bahsi geçen ilgili “..." Instagram sosyal medya hesapların profil sayfası incelendiğinde güncel olarak yayında olduğu ve tespite konu ürünün ilgili instagram hesabında paylaşılmış olunduğu tespit edildiği, tespite konu Instagram sosyal medya hesaplarına ait genel profil sayfası ve paylaşımlar kontrol edildiğinde "...” sayfasıyla ilişkili olduğu, bu sebeple İlgili sosyal medya sayfasının sahibi ile internet sitesinin sahibinin aynı kişi/kişiler olduğunun anlaşıldığı, senzerlik iddiaları Yönünden Yapılan İncelemede; karşı Taraf “..." ünvanlı firma işyeri adresinde ve sosyal medya görsellerinde tespit edilen ürünler üzerinde yapılan incelemede, ... tescilli nolu “..." tasarımı ile küçük farklar dışında benzer olduğu, tespit edilmiş olup, benzerliğin bilinçli tüketici nezdinde tescilli tasarımla karıştırılmaya sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Birleşen ... 2.FSHHM ... Esas sayılı dosyasına sunulan 29/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı tarafından tespiti için sunulan ilgili “..." internet web sitesinde kök raporda da davacı tarafça tespite konu ürün hakkında herhangi bir linkinin sunulmadığı, kök raporda dosyaya davacı tarafça sunulmuş olan ve kök raporda bahsi geçen “...” internet sitesi ile ilişkili olduğu anlaşılan “nisantasi shoes” isimli İnstagram sayfasındaki bahsi geçen ürün için “29 Eylül 2021" tarihinde “...” sayfa linkinde yapılan incelemesinde güncel olarak yayında olmadığı/kaldırıldığı tespitleri bildirilmiştir.
Mahkememiz asıl dosyasına sunulan 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davacıya ait olduğu belirtilen ... url adresinde yapılan incelemede: Firma adının “...” olduğu, sitede firmanın, 2006 Mart ayında faaliyete başladığı, 2006 yılında internet mağazaları olan ... alan adlı internet sitesini açtıklarının belirtildiği, sitede davaya konu tasarıma sahip ürünlerin yer almadığı, site tescil bilgilerinde alan adının ...A.Ş. firması tarafından kayıt edildiği, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı, alan adının 23/09/2013 tarihinde kayıt ettirildiği ve 23/09/2024 tarihine kadar kayıtlı olduğu, davacıya ait olduğu belirtilen ... adresinde yer alan instagram hesabında yapılan incelemede; Hesap adının “...”, Firma adının ..., firma web sitesi bilgisinin ... olduğu, ilgili hesapta dava konusu tasarıma sahip ürünlerin yer almadığı, tarafların dilekçesinde belirtilen ...adresine ulaşılamadığı, davalıya ait olduğu belirtilen ... adresinde yer alan instagram hesabında yapılan incelemede; hesap adının “...” olduğu, firma adının “...olduğu, firma web sitesinin ... olduğu, hesapta davaya konu tasarım ürünlerinin 27/09/2019 tarihi itibariyle yer aldığı, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği URL adreslerinde yapılan inceleme sonucunda, ... adresinde yer alan 12/11/2019 tarihli,... adresinde yer alan 03/01/2020 tarihli, ... adresinde yer alan 28/02/2020 tarihli,... adresinde yer alan 28/02/2020 tarihli ve... yer alan 09/11/2018 tarihli paylaşımlarda dava konusu tasarıma ilişkin ürünlerin yer aldığının görüldüğü, Davalı Birleşen Davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli ... nolu tasarım ayakkabı görseli ile davacı —Birleşen davalıya ait olduğu belirtilen ve ... 2. FSHHM ...d.iş dosyasında yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, bu sebeple tasarım hakkına tecavüz olduğu, davalı birleşen davacıya ait Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli 2...nolu tasarım ayakkabı görseli ile, davacı tarafından dosyaya sunulan ..., ...ve ... nolu EUIPO ayakkabı görsellerinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırılması yapılmış olup; ayakkabıların genel görünümleri, kalıp özellikleri, topuk kısımları, tabandaki zikzak şekilleri, bağcıkların konumlandırılması özelliklerinin benzer olmadığı, ayakkabıyı taban ve saya tasarımlarını bütüncül algı içerisinde değerlendirildiğinde ayırt edici nitelik yarattığı, tasarımlar arasında farklılık yaratan unsurlar bulunduğu, genel itibarı ile her iki tarafa ait tasarımlarda bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, tabanı ayakkabının geri kalan kısmından bağımsız değerlendirilemeyeceği tasarım bütünlüğü açından benzerlik bulunmadığı ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanmadıkları bu sebeple davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilli ...nolu tasarım tescilli ayakkabıya yönelik hükümsüzlük talebinin yerinde olmadığı, tespit, görüş ve kanaatlerine varılmıştır.
Mahkememiz asıl dosyasına sunulan 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... adresi üzerinde yapılan incelemede, sayfaya ulaşılamadığı, ... url adresi üzerinde yapılan incelemede, söz konusu linke giriş yapıldığında ... adresine yönlendirme yapıldığı, yönlendirilen sayfada dava konusu tasarıma ilişkin ürün/ürünlerin olmadığı tespit edildiği, arşiv kaydı incelendiğinde Aralık 2021-Aralık 2022 tarihleri aralığına ait 2 adet arşiv kaydının olduğu tespit edildiği, ... adresi üzerinde yapılan incelemede, söz konusu linke giriş yapıldığında ... adresine yönlendirme yapıldığı, yönlendirilen sayfada dava konusu tasarıma ilişkin ürün/ürünlerin olmadığının tespit edildiği, arşiv kaydı incelendiğinde Temmuz 2022 tarihine ait 1 adet arşiv kaydının olduğunun tespit edildiği, ... adresine ait sayfanın hâlihazırda yayında olmadığı/bulunamadığı tespit edildiği, web archive kaydı incelendiğinde, söz konusu URL ye ait web archive kaydının tutulmadığı tespit edildiği, ... adresinde yapılan incelemede dava konusu tasarıma ait ürünlerin olmadığı, « ... adresine ait sayfanın hâlihazırda yayında olmadığı/bulunamadığı Web archive kaydı incelendiğinde, söz konusu URL ye ait web archive kaydının tutulmadığı, davacı vekilinin kök raporda karşılaştırmada dikkate alınmadığını belirttiği linklerde yer alan görsellerin dava konusu 2020 01268 nolu tasarım ile karşılaştırılmasında; ... adresindeki görsel ile davalı ... nolu tasarım ile benzerlik açısından karşılaştırılması yapıldığında farklılıklar içerdiği, bütünsel algıda benzer olmadıkları, ... adresindeki görsel ile davalı ...nolu tasarım ile benzerlik açısından karşılaştırılması yapıldığında farklılıklar içerdiği, bütünsel algıda benzer olmadıkları, ... adresindeki görsel ile davalı... nolu tasarım ile benzerlik açısından karşılaştırılması yapıldığında farklılıklar içerdiği, bütünsel algıda benzer olmadıkları, mali yönden yapılan inceleme neticesinde birleşen dava yönünden davacının SMK 151/2-c uyarınca, talep edebileceği maddi tazminat miktarının 5.460,00 TL olarak hesap edildiği, lisans oranının varsayıma dayalı olarak belirlenmiş olması nedeniyle nihai değerlendirme ve takdirin Mahkememize ait olduğu, olduğu tespit, görüş ve kanaatleri bildirilmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
6769 Sayılı SMK 55. Maddesi “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalarda: oluşan üründür. Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye 'de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur.” demektedir.
SMK 56. Maddesi “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgi derecesi dikkate alınır.”
SMK 57. maddesi “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.”
SMK 77/. Maddesi, “Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fikralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fikrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
B) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse." hükümlerini içermektedir.
6769 sayılı SMK'nun 81.maddesinde "Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.c) Tasarım hakkını gasp etmek.(2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.(3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz.(4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57 nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir." belirtilmiştir.
6769 sayılı SMK'nun 149.maddesinde "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.
6769 sayılı SMK'nun 150.maddesinde "(1) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür.(2) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir.(3) Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir." belirtilmiştir.
6769 sayılı SMK'nun 151.maddesinde "(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar.(2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır:a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir.b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.(3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur.(4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir.(5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır.(6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz" belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkememiz dosyası ile birleşen ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında asıl dava davalısı birleşen dava davacısı tarafından sunulan dava dilekçesinde, davacının ... numaralı tasarımın sahibi olduğunun, davalı tarafça bu tescilli tasarıma tecavüz oluşturan taklit ürün satışı yapıldığının beyan edilerek birleşen davanın açıldığı, asıl dava yönünden asıl dava davacısı birleşen dava davalısı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde asıl dava davalısı birleşen dava davacısı adına tescilli ... numaralı tasarımın yeni ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığının, bu tasarımın başvuru ve tescil tarihinden önce kamuya sunulduğunun beyan edilerek tasarımın hükümsüzlüğü talepli davanın açıldığı, TPMK'dan gelen kayıtlar incelendiğinde... numaralı tasarımın asıl dava davalısı birleşen dava davacısı adına tescilli ve ayakkabı tasarımı olduğu, asıl davadaki hükümsüzlük talebi yönünden bir tasarımın SMK kapsamında korumadan yararlanabilmesi için yeni ve ayırt edici vasfının bulunması gerektiği, bu vasıfların bulunmadığı tespit edilen tescilli tasarımlar yönünden SMK madde 77 kapsamında hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiği, yenilik ve ayırt edici nitelik hususunun 6769 sayılı SMK'nun 56.maddesinde " Bir tasarımın aynısı;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlük derecesi dikkate alınır." şeklinde düzenlendiği, hükümsüzlüğü talep edilen davalı birleşen dava davacısı tasarımı yönünden yenilik ve ayırt edici niteliğinin bulunup bulunmadığının teknik yönden tespiti yönünden bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı, raporlarda davaya konu tasarımın başvuru ve tescil tarihinden önceki davacı birleşen dava davalısı tarafınca yeni ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığı iddiasına ilişkin delil olarak sunulan ürün görselleri ile davalı birleşen davacı adına tescilli tasarımın teknik olarak kapsamlı bir şekilde karşılaştırıldığı, raporlarda yapılan karşılaştırmalar neticesinde niteliği itibariyle tabanının ayakkabının geri kalan kısmından bağımsız değerlendirilemeyeceğinin, tasarımın bütünü yönünden değerlendirme yapıldığında karşılaştırma yapılan ürünlerle hükümsüzlüğü talep edilen tasarımlar arasında kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğunun, tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunmadığının, kullanıcı nezdinde benzer olarak algılanmadıklarının, hükümsüzlük koşullarının bulunmadığının belirtildiği, bu yönden alınan raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, hükme esas alındığı, davalı birleşen dava davacısının tasarımının yeni ve ayırt edici vasfının bulunmadığının davacı birleşen dava davalısı tarafça somut ve yeterli delillerle ispat edilemediği, davalı birleşen dava davacısı tasarımının yeni ve ayırt edici vasfının bulunduğu anlaşıldığından asıl davanın reddine, birleşen dava yönünden birleşen dava davacısı tarafından tecavüz iddiasına dayalı olarak dilekçeler aşamasında delil tespiti talebinde bulunulduğu, birleşme kararından önce delil tespiti talebinin kabul edilerek bilirkişi raporu alındığı, bilirkişilerce birleşen dava davalısına ait olduğu anlaşılan internet sitesi, sosyal medya hesabı ve birleşen dava davalısının iş yerinde incelemeler ve tespitler yapıldığı, raporda tespit edilen ürünler ile tescilli tasarımın karşılaştırıldığı, birleşen dava davalısının sosyal medya hesabında ve iş yerinde tespit edilen ürünlerin birleşen dava davacısının tasarımı yönünden küçük farklar dışında benzer olduğunun, bu benzerliğin tüketici nezdinde tescilli tasarımla karıştırılmaya sebebiyet verebilecek nitelikte olduğunun belirtildiği, birleşen dava davalısının sosyal medya hesabındaki kullanımının birleşen dava davacı tasarımının başvuru ve tescil tarihinden sonra 29/04/2021 tarihi olduğu, birleşme kararından sonra asıl dava dosyasında farklı bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı, bu raporlarda da tespit edilen davalı kullanımlarının tüketici nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek derecede benzer olduğunun, tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunun belirtildiği, raporlar arasında çelişki bulunmadığı, bu yönden alınan raporların mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, hükme esas alındığı, birleşen dava davalısı kullanımlarının birleşen dava davacısının davaya konu tescilli tasarımına tecavüz oluşturduğu, birleşen dava davacısı tarafça 6769 sayılı SMK'nun yukarıda belirtilen yasal düzenlemeleri kapsamında tazminat talebinde bulunabilineceği, tazminat hesabının yapılması için bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği bu hususta bilirkişi ücretinin yatırılması için 21/09/2023 tarihli duruşmada birleşen dava davacısına iki haftalık kesin süre verildiği, bu süre bitiminin 05/10/2023 tarihi olduğu, birleşen davacı tarafça bilirkişi ücretinin 11/10/2023 tarihinde yatırıldığı, birleşen davalı vekilince bilirkişi ücretinin kesin süre içerisinde yatırılmadığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de birleşen davacı tarafından celse talikine neden olmadan bilirkişi ücreti yatırıldığından bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği, birleşen dava davacısı tarafça 6769 sayılı SMK'nun 151/2-c maddesi "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli." kapsamında maddi tazminat talebinde bulunulduğu, bilirkişilerce raporlarında bu madde kapsamında yapılan hesaplama neticesinde davacının davalıdan 5.460,00 TL talep edebileceğinin belirtildiği, alınan bu raporun denetime elverişli ve uygun olduğu mahkememizce hükme esas alındığı anlaşılmakla birleşen dava yönünden davacı birleşen dava davalısı tarafın kullanımlarının davalı birleşen dava davacısına ait... numaralı tescilli tasarım haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, kaldırılmasına ve tecavüze konu ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, davacı birleşen dava davalısına ait olduğu tespit edilen ... internet sitesi ile ... medya hesabındaki site içeriklerinde bulunan tecavüze konu ürün görsellerinin kaldırılmasına, kaldırılmadığı takdirde sitelere erişimin engellenmesine 5.460,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı birleşen dava davalısından alınarak davalı birleşen dava davacısına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-) Asıl dava yönünden davanın REDDİNE,
2-) Birleşen dava yönünden Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
a-) Davacı birleşen dava davalısı tarafın kullanımlarının davalı birleşen dava davacısına ait ... numaralı tescilli tasarım haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, kaldırılmasına ve tecavüze konu ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, davacı birleşen dava davalısına ait olduğu tespit edilen ... internet sitesi ile... medya hesabındaki site içeriklerinde bulunan tecavüze konu ürün görsellerinin kaldırılmasına, kaldırılmadığı takdirde sitelere erişimin engellenmesine
b-) 5.460,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı birleşen dava davalısından alınarak davalı birleşen dava davacısına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine
3-a)Asıl dava yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 427,60 TL karar harcından peşin yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile kalan 346,90 TL bakiye karar harcının davacı birleşen davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-b)Birleşen dava yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 427,60 TL karar harcının peşin yatırılan ve tamamlatılan toplam 683,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 255,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı birleşen davacıya iadesine
4-Birleşen dava yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden davacı birleşen davalı yararına hesap olunan 5.460,00 TL vekalet ücretinin davalı birleşen davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı birleşen davalıya verilmesine,
5-a) Davalı birleşen davacı tarafından yapılan: 10.000,00 TL bilirkişi ücreti, 822,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 10.822,75 TL yargılama giderinden kabul-red oranı üzerinden hesaplanan toplam 6.150,03 TL ve 486,90 TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 6.636,93 TL yargılama giderinin davacı birleşen davalıdan alınarak davalı birleşen davacıya verilmesine, kalan kısmının davalı birleşen davacı üzerinde bırakılmasına,
5-b)Davacı birleşen davalı tarafından asıl dosyada yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2024

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza