İSTANBUL 3.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/145 Esas
KARAR NO : 2024/79

DAVA : CAYMAYA İTİRAZ
DAVA TARİHİ : 02/08/2023
KARAR TARİHİ : 15/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Caymaya İtiraz davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; araştırmacısının ... olduğu, "..." isimli eser ile ilgili araştırma yapılarak ve güncel fotografların eklenerek yeni bir eser oluşturulması yönünde eserin telif haklarının devredilmesi akabinde ...'a olmak üzere tarafından 35.000.-TL (net) ayrıca fotograflar için ise 11.000 TL + KDV ...'e olmak üzere ilgili bedeller üzerinden 23.09.2021 tarihli sözleşme imza olunduğunu, tamamen eser sahibinin edimlerini yerine getirmemesi ve sözleşmede herhangi bir ek ücret veyahut bedel artışı talep edemeyeceğine dair "işbu sözleşme gereği edimlerin ifası karşılığında İTO'dan her nam altında olursa olsun herhangi bir talepte bulunmayacağına" şeklinde düzenlenen açık hüküm bulunmasına rağmen ... tarafından doğrudan veyahut dolaylı yollarla birçok kere ücret artışı talebinde bulunulduğunu, nihai olarak odanın ücret artışı yapılması noktasında herhangi bir yükümlülüğü bulunmamasına rağmen ..., ücret artışı talebindeki sözleşmeye aykırı yoğun ısrarlarına, süreci sürekli ücret konusunu gözeterek ertelemeye, eserin telif hakkı devir sözleşmesini imzalamamaya ve diğer eylemlerine devam ederek sözleşmedeki edimleri yerine getirmediğini, üstelik müvekkili Oda'nın tamamen iyi niyet göstererek bir defaya mahsus olmak üzere ücreti güncellemiş ve güncel bedel üzerinden hazırlanan telif hakkı devir sözleşmesini ...'a iletmişse de (söz konusu araştırmayı ... Ticaret Odası adına 45.500 TL (net), fotoğrafçı, fotoğraf çekim işini 14.300 TL + KDV bedel karşılığında yapacağını, iş bu sözleşme gereği edimlerinin ifası karşılığında ... Ticaret Odası’ndan her ne nam altında olursa olsun herhangi bir talepte bulunmayacaklardır.) ... tarafından aynı tarihli cevabî e-posta ile ücret istemediğini ifade ederek güncellenen Telif Hakkı Devir Sözleşmesini tekrar imzalamadığını, müvekkili odanın iyi niyetine istinaden revize edilen fakat bir türlü ... tarafından imza altına alınmayan, imzadan imtina edilen Telif Hakkı Devir Sözleşmesi ekte yer almakta olduğunu, müvekkili Odanın yetkilileri tarafından iletilen e-postalarda sözleşme imzalanmadığı için ödeme yapılamadığının açıkça belirtildiğini, daha evvel ... tarafından teslim edildiği beyan edilen eserin üzerindeki son çalışmaların yapıldığı da iletilmiş olup son teslim gerçekleşmediğini, bahsi geçen e-postalar haricinde yazar ile birçok kez e-posta ile iletişim kurulduğunu, ayrıca telefon görüşmeleri de yapılmış olduğunu, söz konusu Telif Hakkı Devir Sözleşmesinin imzalanmasının açıkça hüküm altına altınmasına rağmen ... tarafından sözleşmede kararlaştırdığı edimleri yerine getirmediğini, sözleşmeye aykırı olarak taahhüt ettiği Telif Hakkı Devir Sözleşmesinin imzalanmaması sebebiyle ödeme yapılamadığını, telif hakkı alınamadığı için kitabın basım da yapılamadığını, en nihayetinde, Müvekkili Oda'ya iletilen ... 13. Noterliği aracılığı ile gönderilen ...keşide tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile bu defa da kendisi için 62.885 TL (net) fotoğrafçı için 19.760 TL + KDV telif bedeli talebinde bulunduğu belirtildiğini, ayrıca 1 ay içinde kitabın basılması hususu belirtilmiş olup aksi halde maddi ve manevi tazminat talebinde bulunacağını ve cayma hakkını kullanacağının bildirildiğini, müvekkili oda tarafından,... 3. Noterliği aracılığı ile ...tarih ... yevmiye numarası ile gönderilen cevabi ihtarname ile, odaya iletilen ihtarnamede yer alan taleplerin başta hukuka aykırı olması sebebiyle, gerek taraflar arasında imza altına alınan ... Konulu Yayının Araştırmacı Sözleşmesi hükümleri gerekse de süregelen ilgili yasal mevzuat gereği kabul edilemeyeceğini, ... Ticaret Odası’nın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği ve kusurlu davranışlarının bulunduğu sabit olduğundan taraflarınca sözleşmeden ve mevzuattan kaynaklı talep ve yasal yollara başvuru hakkımızın açık olduğunu, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tarafına yükletilebileceği bildirildiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber her türlü dava, talep ve başvuru hakkımız saklı kalmak kaydı ile müvekkili Oda'ya iletilen ihtarname ile bildirilen cayma hakkına karşı kanundan doğan başvuru ve itiraz hakkı kullanmak ve mesnetsiz iddialara karşı beyanlarının sunulduğunu, taraflar arasında bir telif hakkı devir sözleşmesinin varlığından bahsedilemeyeceği gibi herhangi bir hakkın devrolunduğuna ilişkin iddiaları ve hak taleplerinin kabul edilemeyeceğini, bu nedenle arz ve izah edilen nedenlerle her türlü hukuki mesnetten yoksun yapılan cayma bildirimine itirazlarının kabulü ve itiraza haiz ikame edilen davanın ve taleplerinin kabulü ile fazlaya dair talep ve başvuru hakları saklı kalmak kaydı ile davanın ikame edildiği tarih itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 1.000,00.-TL tazminata hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; henüz cayma hakkı kullanılmadan açılan davanın süresinde olmadığını, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığını, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, davacının talebinin caymaya itirazın yanı sıra tazminat talebini de içerdiğinden zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğunu, arabuluculuğa başvurulmadığından açılan davanın bu sebeple de dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının iddiasının aksine müvekkilinin tüm akdi edimlerini belirlenen sürede yerine getirdiğini bu nedenle haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesinde cayma hakkının kullanıldığının açıkça beyan edildiğini, taraflarınca ihtarname ile cayma hakkının kullanılacağının açıkça beyan edilerek mühlet verildiğini, dolasıyla ikame edilen dava süresinde olup hukuki yararının mevcut olduğunu bu nedenle davalının cevap dilekçesindeki taleplerinin yerinde olmadığını beyan etmiştir.
İKİNCİ CEVAP: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının aksine taraflarınca cayma hakkının kullanılmadığını, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı iddiasının da yersiz olduğunu, telif hakkının devrinin yapılmadığı iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin akdi edimlerini eksiz ifa ettiğini ancak davacı tarafın akdi ifadan sürekli kaçtığını bu nedenle haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; FSEK 58. maddesi kapsamında caymaya itiraz ve maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak 22/03/2012 tarihli Telif Hakkı Devir Sözleşmesi, 23/09/2021 tarihli Araştırmacı Sözleşmesi, taraflar arasındaki e-posta yazışmaları, ... 13. Noterliği aracılığı ile gönderilen ... keşide tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameye dayanıldığı görülmüştür.
Davalı tarafın dilekçelerin teatisi aşamasındaki beyanlarının tetkikinde; davanın açıldığı tarihte henüz cayma hakkının kullanılmadığını ve davacı tarafa cayma bildiriminin yapılmadığını, ... 13. Noterliğinin ... tarih ve ... yev. No.lu ihtarnamesinin cayma bildirimi olmayıp; FSEK 58/2. maddesi kapsamında davacı iş sahibine gönderilen ve akdi edimlerini ifa etmesi için 1 aylık süre tanındığını, bu sebeple henüz verilen 1 aylık süre dahi dolmadan ve cayma hakkı kullanılmadan, hakkın kullanılıp kullanılmayacağı dâhi belli olmadan açılan eldeki davanın süresinde olmadığını ve davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı, davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tâbi olduğunu savunduğu görülmüştür.
Davalı vekilinin arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği yönündeki usuli itirazının tetkikinde; somut olayda, 6100 sayılı HMK’nın 110. maddesi ile düzenleme altına alınan “Davaların yığılması” durumu söz konusu olup davanın; caymaya itiraz istemleri ile maddi tazminat olmak üzere birden fazla asli talebi içerdiği, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan tahsil davası arabuluculuğa tâbi ise de caymaya itiraz istemine ilişkin dava, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan bir alacak ya da tazminat davası olmadığından arabuluculuğa tâbi olmadığı, bu hâli ile arabuluculuğa tâbi olmayan bir talep ile birlikteki tahsil istemi yönünden de davanın arabuluculuk zorunlu dava şartına tâbi tutulamayacağı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda somut olaydaki uyuşmazlığın; davalı tarafından FSEK 58. maddesi yasal koşulları kapsamında cayma hakkının kullanılıp kullanılmadığı, cayma hakkı dava tarihi itibari ile kullanılmamış ise davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki menfaatinin olup olmadığı, caymaya itiraz ve davacı yanın tazminat istemi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Cayma hakkının düzenlendiği FSEK 58. maddesi; '' Mali bir hak veya ruhsat iktisap eden kimse, kararlaştırılan süre içinde ve eğer bir süre tayin edilmemişse icabı hale göre münasip bir zaman içinde hak ve salahiyetlerden gereği gibi faydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esaslı surette ihlal edilirse eser sahibi sözleşmeden cayabilir.
Cayma hakkını kullanmak istiyen eser sahibi sözleşmedeki hakların kullanılması için noter vasıtasiyle diğer tarafa münasip bir mehil vermeye mecburdur. Hakkın kullanılması, iktisap eden kimse için imkansız olur veya tarafından reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibinin menfaatleri esaslı surette tehlikeye düşmekte ise mehil tayinine lüzum yoktur.
Verilen mehil neticesiz geçerse veya mehil tayinine lüzum yoksa noter vasıtasiyle yapılacak ihbar ile cayma tamam olur. Cayma ihbarının tebliğinden itibaren 4 hafta geçtikten sonra caymaya karşı itiraz davası açılamaz.
İktisap edenin mali hakkı kullanmamakta kusuru yoksa veya eser sahibinin kusuru daha ağır ise hakkaniyet gerektiği hallerde iktisap eden, münasip bir tazminat isteyebilir.
Cayma hakkından önceden vazgeçme caiz olmadığı gibi bu hakkın dermeyanını iki yıldan fazla bir süre için meneden takyitler de hükümsüzdür.'' şeklinde ifade edilmiş olup anılı yasal düzenleme ışığında somut olaya bakıldığında; davalı tarafın davacıya keşide ettiği ... 13. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin içeriğinde davacı iş sahibine akdi edimlerini ifa etmesi için 1 aylık süre tanındığı, işbu 1 aylık süre tamamlanmadan ve davalı tarafından FSEK 58/3 maddesi gereğince ayrıca yapılmış bir cayma bildirimini içerir noter ihtarı bulunmadan huzurdaki davanın ikame edildiği tespit edilmiştir. Nitekim hukuki yarar , HMK'nın 114/1-h bendi gereğince dava şartı olup yargılamanın başından sonuna kadar varlığını koruması gerektiği gibi yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gereken bir dava şartı niteliğinde olduğundan ve her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğinden dava açılış tarihi itibari ile mehil süresinin dolmadığı ve henüz cayma hakkının kullanılmadığı tespit edilmekle davacının huzurdaki caymaya itiraz ve cayma hakkının kullanılmasından kaynaklı tazminat istemli davada hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmış olup dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava tarihi itibariyle davacının caymaya itiraz davasını ikame etmekte hukuki menfaati bulunmadığından HMK'nın 114/1-h ve 115/2. maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 614,79 TL harcın mahsubu ile artan 187,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Hukuk Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır