İSTANBUL 3.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/551 Esas
KARAR NO : 2024/94

DAVA : FAYDALI MODELİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
DAVA TARİHİ : 06/12/2021
KARAR TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunanFaydalı Modelin Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, davacı şirket aleyhine ... Değişik İş numarası ile 15/11/2021 tarihinde " ..." başlıklı faydalı modele konu ürünlerin aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin bulunup bulunmadığının tespiti için delil tespiti talep ettiğini, 01.12.2021 tarihinde müvekkili şirket merkezine davalı vekili ile bir bilirkişi tarafından incelemeler yapıldığını, davalı tarafın araştırma raporu almaksızın tescil ettirmiş olduğu ... faydalı modelin birebir benzeri olan buluş 20/02/2004 tarihinde... başvuru numarasıyla dava dışı ... Şirketi tarafından tescil edilmiş olduğunu, 2004 yılından itibaren 10 yıl koruma süresi dolan faydalı model 2014 yılından itibaren kanunen izinsiz kullanıma tabi tutulduğunu, her iki faydalı modelin tescil edildiği ... sınıfında olduğunu, faydalı model olarak koruma altına alınabilecek buluşlarda dünyada yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriteri arandığını, davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği ürün aslında faydalı model olmayıp tekniği başvuru tarihinden 14 yıl önce bilinen ve kullanılan bir yapıya sahip olduğunu, yenilik unsuru taşımayan ... numaralı faydalı modelin hükümsüz kılınmasının gerektiğini, davalı adına tescilli ... numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesinin sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davalı adına tescilli ... numaralı “...” isimli faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığı iddiasına dayalı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
Tensip ara kararı gereğince davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin tescil dosyası TPMK'dan celp ve tetkik edilmiştir. Davacının yenilik itirazına konu olarak gösterilen ... başvuru numaralı faydalı modelin tescil dosyası TPMK'dan celp ve tetkik edilmiştir.
Mahkememizin... D.İş esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan Patent vekili ...ve tasarım uzmanı ...tarafından hazırlanan 05/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...Davalı adına TPMK nezdinde ... kod no ile yapılan FM belgesi başvurusunun 07/11/2018 tarihinde yapıldığı, 21/05/2021 tarihinde tescil edildiği,
Buluş Başlığı Değişik Kalınlıklara Sahip Perdelerde Kullanılma Özelliği İçeren ...: Buluş Özeti Buluş, özellikle iç mekanlarda kullanılan perdenin/lerin, pencere üst kısmına konumlandırılan askı ve kızak vazifesi gören taşıyıcı boruya/lara asılması, boru üzerinde ileri geri sürgülenmesi işlemini yerine getiren ... ile ilgilidir. ... (10) ... (20) ile...30) meydana gelmekte olup yataklama unsuru (20) genel hatları ile; ... (21), ... (22), ... (23), ... (24), ... (25), ...26), ... (30) ise genel hatları ile, ... (31), ... ( 32), ...(33), ... (34) meydana gelmekte olduğu, FM belgesinin tek isteme sahip olduğu, 1 nolu istem; Değişik Kalınlıklara Sahip Perdelerde Kullanılma Özelliği İçeren ...olup, özelliği; ...(10) yataklama unsuru (20) ile sıkıştırma unsurundan(30) meydana gelmesi, yataklama unsurunun (20) genel hatları ile sınırlama seti (23) iç çap sınırından başlayarak kendi dış çap sınırına kadar devam eden, dış yüzeyi tercihen radüslü yapılandırılmış dairesel biçimli bir dış bilezik (24), çap sınırı, sınırlama seti (23) iç çap ihen boru çapından büyük çapta bir göbek boşluğu(22), dairesel dış bileziğin (21) iç bölgesinden perde kapsama alanına doğru uzayan, iç bölgesi ardışık dairesel çemberler biçiminde yapılandırılmış birbirini sınırlama seti(23) sonuna kadar izleyen dişleri(25) içeren silindirik diş yatağı(24), sıkıştırma unsuru diş yatağının (33) çap cidarı oranında alan içeren göbek boşluğu(22) ile diş yatağı(24) bitimi arasında diş yatağının(24) iç alt bölgesinde konumlu sınırlama seti (23) ve diş yatağı (24) içerisinde yer alan dişlerden (25) ve diş in(21) sırt bölgesinde yapılandırılmış dikdörtgen yapılı bir ayırma kanalından(26) meydana gelmesi, diş yatağının(24) ilk çap ölçüsünün diş(25) üst ölçüsü belirlemekte olup bahis konusu ölçünün sıkıştırma unsurunun diş(34) üstü ölçüsünden büyük olması, bahis konusu bu büyüklüğün, yataklama unsuru dişleri (25) ile sıkıştırma unsuru dişlerinin (34) birbirlerine sıkıca geçmelerini ve kolayca ayrılmamalarını sağlayacak oranı içermesi, sıkıştırma unsurunun(30) genel hatları ile sıkıştırma unsuru göbek boşluğu(32) iç çap sınırından başlayarak kendi dış çap sınırına kadar devam eden, dış yüzeyi tercihen radüslü yapılandırılmış dairesel biçimli sıkıştırma unsuru dış 31), çap sınırı sınırlama seti(23) dış çap sınırları ile belirlenmiş tercihen boru çapından büyük çapta bir sıkıştırma unsuru göbek boşluğu(32), dairesel biçimde sıkıştırma unsuru dış bileziğinin(31) iç bölgesinden perde kapsama alanına doğru uzayan, dış hölgesinde yapıladırılmış aralıklı biçimde dizilime sahip sıkıştırma unsuru dişlerini (34) içeren silindirik biçimli sıkıştırma unsuru diş yatağından(33) meydana gelmesi, sıkıştırma unsuru dış yatağının(33) dış çap ölçüsünü sıkıştırma unsurunun dIş (34) üstü ölçüsü belirlemesi, bahis konusu ölçünün yasaklama unsurunun diş(25) üstü ölçüsünden küçük olması, sıkıştırma unsuru dişlerinin(34), sıkıştırma unsuru diş yatağı(33) uzun ekseni doğrultusunda birbirine ardışık olarak takip eden daire parçalarının meydana getirdiği gruplanmalardan oluşması, bu bahislerde diş(34) gruplarının arasında diş (34) grupları genişliğinde boşluklar yer alıyor olması ile karakterize edildiği,
2-Yenilik kırıcı doküman olarak ... FM belgesinin dayanak gösterildiği, dava dışı...ŞİRKE adına TPMK nezdinde ... kod no ile yapılan FM belgesi başvurusunun 20.02.2004 tarihinde yapıldığı, 21/02/2005 tarihinde tescil edildiği, yıllık ücretleri yatırılmadığından 02/11/2007 tarihinde geçersiz kılındığı,
Sözkonusu FM belgesi başvurusunun 20.02.2004 tarihinde yapıldığı ve yenilik kırıcı doküman olarak incelenebileceği tespit edildiği,
Buluş Başlığı Her türlü kalınlıktaki perde kumaşına sabitlenen bir perde kapsülü.
Buluş Özeti :Buluş, bir sıkıcı kapak (2), bahsedilen kapak (2) üzerinde oluşturulmuş bir iç halka (2.1), bahsedilen sıkıcı kapak (2) ile birleştirilen bir alt kapak (3), dış halka (3.1), boru boşluğu (4), perde boşluğu (5) içeren, perdelerin, pencere üst kısmında konumlandırılan borulara asılmasını ve/veya takılmasını sağlayan, perde kapsülleri (1) ile ilgili olup özelliği; her türlü kalınlıktaki perde kumaşına takılan ve perde kalınlığına göre istenilen ayarın yapıldığı, iç halka (2.1) ile dış halka (3.1) üzerinde oluşturulmuş radyüslü yüzeylere sahip en az bir girinti (2.2) ve en az bir çıkıntı (2.3) içerdiği,
İstem 1;
Buluş, bir sıkıcı kapak (2), bahsedilen kapak (2) üzerinde oluşturulmuş bir iç halka (2.1), bahsedilen sıkıcı kapak (2) ile birleştirilen bir alt kapak (3), dış halka (3.1), boru boşluğu (4), perde boşluğu (5) içeren, perdelerin, pencere üst kısmında konumlandırılan borulara asılmasını ve/veya takılmasını sağlayan, perde kapsülleri (1 olup özelliği; her türlü kalınlıktaki perde kumaşına takılan ve perde kalınlığına göre istenilen ayarın yapıldığı iç halka (2.1) ile dış halka (3.1) üzerinde oluşturulmuş radyüslü yüzeylere sahip en az bir girinti (2.2) ve en az bir çıkıntı (2.3) içermesidiği,
İstem 2;
İstem l'e uygun o bir perde kapsülü olup, bahsedilen alt kapak (3) dış halka (3.1) üzerinde konumlandırılmış, girinti(2.2) ve çıkmtılar(2.3) arasında oluşturulmuş en az bir boşluk (3.2) içermesidir.
DEĞERLENDİRME:
Dosya kapsamındaki mevcut belge ve bilgiler ışığında Mahkemece verilen görevlendirme kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; ... nolu Faydalı Model belgesinin başvuru tarihi olan 07/11/2018 tarihi itibariyle yenilik özelliklerine sahip olmadığı...'' yönünde görüş sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan Patent vekili ... ve tasarım uzmanı ... tarafından hazırlanan 18/04/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; ''... nolu Faydalı Model belgesinin başvuru tarihi olan 07/11/2018 tarihi itibariyle yenilik özelliklerine sahip olmadığı...'' yönünde görüş sunulduğu görülmüştür.
Davalı vekilinin beyan dilekçesi ekinde ibraz ettiği Patent vekili ... tarafından hazırlanmış olan 05/08/2022 tarihli uzman görüşünde özetle; ''...Patent vekili tarafından ... nolu Faydalı Model belgesi ile ... nolu Faydalı Model belgesi dökümanları karşılaştırmalı olarak incelendiğini, sonuç olarak ... nolu FM belgesinde; dış yüzeyi tercihen radüslü yapılandırılmış dairesel biçimde bir dış bilezik(24), dış bileziğin(21) sırt bölgesinde yapılandırılmış dikdörtgen yapılı bir ayırma kanalından(26), iç çap ölçüsünün diş (25) üstü ölçüsü belirlemekte olup bahis konusu ölçünün sıkıştırma unsurunun diş(34) üstü ölçüsünden büyük olması, yataklama unsuru dişleri (25) ile sıkıştırma unsuru dişlerinin(34) birbirlerine sıkıca geçmelerini ve kolayca ayrılmamalarını sağlayacak oranı içermesi, dış yüzeyi tercihen radüsüyle yapılandırılmış dairesel biçimde sıkıştırma unsuru dış bileziği(31) unsurları ile bu unsurların temel fonksiyonları ... nolu FM dökümanından aşikar bir şekilde ayrışmakta olup, ... nolu dökümanda bu unsurların yer almadığı, dolayısıyla ... nolu faydalı model belgesinin yenilik özelliğine sahip olduğu tespitinin yapıldığı, ... 3. Fikri ile Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasından hazırlanmış olan 08/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; ... tarafından, ...A.Ş aleyhine tespit talebinde bulunulduğu, karşı yana ait “...” adresinde tespit ve inceleme yapıldığı, söz konusu adreste bulunan perde halkaları ve askı aparatı incelendiğinde perde askı aparatı üstünde ...nolu “...” buluş başlıklı faydalı modelin (1) nolu bağımsız işleminde tanımlanmış olan unsurların tamamının bulunmuş olması nedeniyle tespit mahallinde görülen ürünün söz konusu FM belgesi kapsamında olduğu tespit edildiği...'' hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Huzurdaki dava kapsamında; davalı adına tescilli ... numaralı “...” isimli faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığı iddiasına dayalı olarak faydalı modelin hükümsüzlüğü istemi ileri sürülmüş ve ... faydalı modelin birebir benzeri olan buluş olarak ... tarihinde ...başvuru numarasıyla dava dışı ... Şirketi tarafından tescil edilen faydalı model emsal gösterilmiştir. 2004 yılından itibaren 10 yıl koruma süresi dolan faydalı modelin 2014 yılından itibaren kanunen izinsiz kullanıma tabi tutulduğu, her iki faydalı modelin tescil edildiği ... sınıfının bile aynı olduğu iddia edilmiştir. Davalı taraf ise faydalı modelin yeni ve ayırt edici nitelikte olduğunu savunmuştur. Bu kapsamda somut olaydaki uyuşmazlığın ... numaralı “...” isimli faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olup olmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında davalı tarafın sunduğu uzman görüşünde faydalı modelin yenilik özelliğini haiz olduğu belirtilmiş ise de mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan kök ve ek raporlar kapsamında başvuru tarihi olan 07/11/2018 tarihi itibariyle yenilik özelliklerine sahip olmadığı saptanmıştır. Davalı tarafça yeni bir bilirkişi heyetinin görevlendirilmesi talep edilmiş ve kök ile ek bilirkişi raporları ile uzman görüşü arasındaki farklılıkların bulunduğu görülmüş olup bu nedenle resen seçilecek 2 kişilik yeni bir bilirkişi heyetine dosyanın tevdine, davalı adına tescilli ''...'' faydalı model yönünden yenilik kriteri kapsamında hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığının denetlenmesi sureti ile dosyada mevcut kök ve ek bilirkişi raporları ile davalı yanın ibraz ettiği uzman görüşünde varılan kanaatler arasındaki çelişkinin giderilmesi, hangi kanaatlere hangi sebeplerle üstünlük tanındığının somut ve gerekçeli olarak belirtilmesi sureti ile İstinaf ve Yargıtay uygulaması da dikkate alınarak denetime açık ve karar vermeye elverişli rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş ve gerekli delil avansı belirlenerek davalı vekiline kesin süre ve sonuçları ihtar edilerek kesin süre içerisinde iki celse ara karar kurulmuş ise de inceleme için gerekli delil avansı davalı vekili tarafından kesin süreler içerisinde ikmal edilmediği için HMK'nın 324. maddesine göre, davalının bu delilden vazgeçmiş sayılması, dosyada mevcut delillere göre karar verilmesi gerekmiştir.
SMK'nın 551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması başlıklı geçici madde 1 ; '' (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olan ulusal ve uluslararası marka ve tasarım başvuruları ile coğrafi işaret başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak bu Kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olup yayımlanmamış coğrafi işaret başvuruları, itiraz süresi bakımından mülga 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklı kalmak şartıyla Bültende yayımlanır.
(2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan ek patent başvurularının sonuçlandırılmasında, ek patent başvurusu veya ek patentin bağımsız patent başvurusu ya da patente dönüştürülmesinde, asıl patent başvurusunun başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır. İncelemesiz verilen patentin incelemeli patent başvurusuna dönüştürülmesinde, patent başvurusunun faydalı model başvurusuna ya da faydalı model başvurusunun patent başvurusuna değiştirilmesinde, patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır.'' şeklinde düzenlenmiş olup somut olayda hükümsüzlük istemine konu davalı adına tescilli ... sayılı faydalı model başvurusunun 07/11/2018 tarihinde yapıldığı, 21/05/2021 tarihinde tescil edildiği, böylece başvuru tarihi itibari ile SMK'nın yürürlükte olması nedeni ile uyuşmazlık kapsamında SMK'nın 144. maddesinin uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır.
Faydalı modelin hükümsüzlüğü başlıklı SMK'nın 144. maddesi; '' (1) Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa.
b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa.
c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa.
ç) Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa.'' şeklinde düzenlenmiş olup Kanunun 142. maddesinde; 83. maddenin birinci fıkrası ((1)Tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir. (2) Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar. (3) Başvuru tarihinde veya bu tarihten sonra yayımlanmış olan ve başvuru tarihinden önceki tarihli ulusal patent ve faydalı model başvurularının ilk içerikleri tekniğin bilinen durumu olarak dikkate alınır.) hükmüne göre yeni olan ve 83. maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşların, faydalı model verilerek korunacağı belirtilmiştir. Faydalı model başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel yahut ülke çapında kullanılmış ise yeni sayılamayacaktır.
Faydalı model belgesi başvuru tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dâhi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaktadır.
Bağımsız – bağımlı istem ayrımı ise temel ve basit bir şekilde tespit edilebilecek bir durum olup değerlendirmede istemler bakımından şayet bağımsız istemin yeni olması durumunda bu isteme bağlı yazılmış istemler yeni olacaktır ancak bağımsız istem yenilik özelliğini yitirse bile bu isteme bağlı yazılmış istemlerin yeni olma ihtimali mevcuttur. Bu nedenle bağımsız istem yeni değilse, bu isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerin yeniliği ayrı ayrı değerlendirilmelidir. En geniş korumayı ise bağımsız istem olan istem 1 sağlamakta olup HMK'nın 324. maddesi gereğince mevcut deliller kapsamında ayrıntılı mukayeseyi içerir kök ve ek bilirkişi raporları kapsamındaki teknik incelemenin hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaatine varılmış ve bu kapsamda yapılan değerlendirmede; 2018/16738 sayılı (Faydalı Model) FM belgesinde bulunan unsurların ... sayılı FM belgesinde yer aldığı, (26) olarak tanımlanan dikdörtgen yapılı bir ayırma kanalının ... FM belgesinde bulunmadığı ve ancak bu kanalın FM konusu ürüne fonksiyonel yeni bir fayda ve avantaj sağlamadığı, her ne kadar davalı tarafça “Davaya konu FM 'de diş tam tur boşluksuz olup daha iyi sabitleme sağlandığını, ayrıca yataklama unsuru dış bileziği belirli bir radyüse sahip olup perdenin daha sıkı tutunmasını sağladığını” savunmuş ise de davaya konu FM belgesi için yenilik kırıcı doküman olarak ele alınan ... FM belgesi incelendiğinde; her ne kadar istemlerde açıkça belirtilmemiş ise de yataklama unsurunun radyuslu yapıda olduğu ve dişli yapılarının benzer olduğu, bunun da teknik bir zorunluluk olduğu, bu hâli ile SMK'nın 144, 142 ve 83. maddeleri gereğince faydalı model başvurusuna konu olan buluşun başvuru tarihinden önce, Türkiye'de kullanılması nedeni ile yeni sayılamayacağı anlaşılmakla; davanın kabulü ile davalı adına tescilli 2018/16738 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, hüküm kesinleştiğinde terkini için TPMK'ya yazı yazılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile,
Davalı adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne, hüküm kesinleştiğinde terkini için TPMK'ya yazı yazılmasına,
2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile eksik 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yaptığı 59,30 TL başvuru harcı, 59,30 TL peşin harç, 209 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 3.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.327,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/06/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır