İSTANBUL 3.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/193 Esas
KARAR NO : 2024/114

DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 02/09/2010
KARAR TARİHİ : 28/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında işletme lisans anlaşmazı imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen, karşı tarafın edimlerini ifa etmediğini, borçların edimi konusunda aynı seviyede dikkat ve özeni göstermediğini, ve bu nedenle müvekkilinin zarara uğramasına sebep olduğunu, davalı tarafından müvekkili aleyhinde ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile, 17.295,00 TL alacağın tahsili için icra takibi başlattığını, bu takibin dayanağı olarak sunulmuş olan hesap ekstresinden hangi alacağın tahsil edildiğinin anlaşılamadığını, davalı tarafından daha önce de yine cari hesap alacağına dayanılmak suretiyle ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra takibine konu borcunun bulunmadığını, alacaklı tarafından müvekkili aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından müvekkiline gönderilen ödeme emrinin tebliğinin, usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin kesinleştiğini ve haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kesinleştirilmiş icra takibi nedeniyle müvekkilinin borçsuz olduğunun tespit edilmesi için işbu davanın açıldığını iddia ederek, müvekkilinin davalıya ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen 17.925,80 TL miktarda borcu olmadığının tespitini icra takibinin iptalini, kötü niyetli ve haksız icra takibi yapan davalının, ihtilaf konusu icra takip alacağının en az %40'ı oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin sözleşmedeki sorumluluğunun ancak kefalet sorumluluğu sorumluluğu kapsamında değerlendirilebileceğini, sözleşmedeki 2.4.4 maddesinin garanti sözleşmesinin geçerlilik şartını da taşımadığını, davacının mevcut bir zararı oluşması ve bu zararı da ispat etmesi gerektiğini ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen mahkememizin 2011/212 E. sayılı davasında;
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı tarafından müvekilleri aleyhine .. 13. icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkillerinden ... ve ... adına gönderilen ödeme emirlerinin tebliğinin müvekillerinin tevziat saatlerinde adreste bulunmamalarından bahisle, tebligat kanunu'nun 21. maddesi gereğince muhtara bırakıldığını, takibin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kesinleştiğini ve müvekkillerinin borcunun bulunmadığını iddia ederek, müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitini, icra takibinin iptalini ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu icra takibinin usulüne uygun bir şekilde kesinleştiğini, borçluların temeli olan lisans sözleşmesinde, davacı şahısların imzalarının bulunduğunu ve davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen mahkememizin 2011/218 E. sayılı davasında;
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; merkezi ...'nde bulunan...'ın, bir restoran sistemi geliştirdiğini ve işletmekte olduğunu, müvekkilinin ülkemizde little caesars sisteminin benimsenmesi, yaygınlaştırılması ve kullanılması için lisans verme hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin bu hakkına dayanarak davalı ile bahçelievler lokasyonunda hisans sözleşmesi imzaladığını, ancak davalının ... 31. noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, işletme lisans anlaşmasını feshettiğini bildirdiğini, bunun üzerine davalıya gönderilen ... 11 noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, sözleşmenin feshedildiği ve tebliğden itibaren 3 gün içerisinde restoranı tahliye etmesi hususunun ihtar edildiğini, ancak bu bildirime rağmen davalı tarafça işletmelerin hala tahliye ve teslim edilmediğini, müvekkili ile dava dışı 3. şahıslara aylık kiraların müvekkili tarafından ödendiğini, 13/03/2009 tarihinden bu yana, tüm sözlü ve yazılı uyarılara ve ihtarlara rağmen, işletmeleri tahliye ve teslim etmeyen davalının iletme lisans sözleşmesi uyarınca günlük 1.000 euro'dan hesaplanmak suretiyle cezai şartı ödemekle yükümlü olduğunun sabit olduğunu iddia ederek, sözleşmenin 24/1 maddesi uyarınca, 01/06/2009 tarihinden başlayarak muaccel hale gelen yaklaşık 500.000 euro alacağın, her türlü haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 euro tutarındaki kısmının, bir yıllık vadeli döviz tevdiat hesaplarına uygulanan en yüksek reeskont faizi oranında faizi ile birlikte, fiili ödeme günündeki karşılığı olan türk lirası üzerinden davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... ve ...'ün, taraf sıfatları olmadığından, bu müvekkilleri yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkillerinin sözleşmedeki sorumluluğunun ancak kefalet sorumluluğu kapsamında değerlendirilebileceğini, sözleşmenin 2.4.4 maddesinin, garanti sözleşmesinin geçerlilik şartlarını da taşımadığını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan her türlü yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacının mevcut bir zararının oluşması ve bu zararı da ispat etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen ... 2.FSHHM'nin ... E. sayılı davasında;
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; merkezi ...'de bulunan ... tarafından geliştirilen sistemin, ticaret unvanı, hizmet markalan, restaurant binaları, tasarımı, renk bileşimleri, işaretler, teçhizat yerleşimi, bazı gıda maddeleri için formüller ve şartnameler, stok ve laaliyet kontrolleri, yöntemler, defter tutma, muhasebe ve iş uygulamaları ve politikaları üzerinde mülkiyet haklarını ihtiva ettiğini, davacının ...'de ...sisteminin benimsenmesi yaygınlaştırılması ve kullanılması için lisans verme hakkına sahip bulunduğunu ve bu hakkına dayanarak davalı ile işletme lisans sözleşmesi İmzalandığını, davalının söyleşme gereği ödemesi gereken 2009 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylanna ilişkin kira bedellerinden kaynaklanan 05,06.2009 tarih, 17.700,00-TL bedelli borcunu yapılan tüm uyarılara rağmen ödemediğini, davacı ile dava dışı ... arasında düzenlenen 01.052008 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davalının kullanmakta olduğu taşınman kiraladığını, ödenen kiraların davalıya işletme Lisans Anlaşmasının 12. maddesi uyarınca fatura edildiğini, fatura ile sabit olan alacaklarının tahsili için ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası Üzerinden girişilen icra takibinin davalının tahsilatı geciktirmek amacı ile, kötü niyetli İtirazda bulunduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına borçlu aleyhine % 40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen 22.04.2008 tarihli İşletme Lisansı uyarınca restoranı işleten davalının, sözleşmeyi haklı nedenle feshederek, faaliyetine son verdiğini, taşınmazın tasarrufunu davacıya bıraktığım, kira borcunun bulunmadığını, lıaklı nedenle fesihten kaynaklanan alacak talepleri konusunda açtıkları ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi nin ...E.s. davanın derdest olduğunu, davacının davalı aleyhine restorana el atmanın önlenmesi talebi ile ... 4. Aslîye Hukuk Mahkemesine ...E.s davayı açtığını, davaya bakmakla görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu savunarak davanın reddine, davacı aleyhine %40'tan aşağı olamamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Birleşen ... 1 FSHHM'nin ... E. sayılı davasında;
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin merkezi ... bulunan ...'nin geliştirdiği restoran sisteminin lisans hakkına sahip olduğunu, müvekkili ile davalılar arasında işletme lisansı anlaşması imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirmesine rağmen, davalıların edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını, müvekkilinin zararının giderilmesi için icra takibinde bulunulduğunu, ancak icra takibindeki tutarın müvekkilinin zararını karşılamaması nedeniyle eldeki davayı açtıklarını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 10.000 TL maddi tazminatın en yüksek reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada müvekkillerinin taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkillerinin sözleşmedi edimlerini yerine getirdiğini, davacının iddialarının yersiz olduğunu davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen 2011/212 esas sayılı davalar, taraflar arasında imzalanan işletme lisansı anlaşmasının feshi nedeniyle menfi tespit, birleşen 2011/218 esas sayılı dava, aynı sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağı, birleşen 2011/195 esas sayılı davada aynı sözleşmeye dayalı kira bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali, birleşen 2011/222 esas sayılı dava taraflar arasındaki sözleşmenin ihlali nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin 19/12/2014 tarihli, 2011/108 esas, 2014/287 karar sayılı kararı kapsamında; ''... sayılı asıl davanın kabulü ile, davacının ... 11 İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyada takibe konu olan 17.295,00 TL borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Birleştirilen 2011/212 esas sayılı davanın kabulü ile, ... 13 İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında takibe konu davacının davalıya 23.600,00 TL borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Birleştirilen 2011/218 esas sayılı davanın reddine,
4-Birleşen 2011/195 esas sayılı davanın reddine...'' ilişkin karar verildiği, işbu karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/6959 esas, 2016/3368 karar sayılı ilamı ile; ''...1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre birleşen 2011/212 esas sayılı davaya konu 2009 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ait toptan satış faturalarından kaynaklanan alacağın kanıtlanamamış olmasına göre davalı-birleşen davacı ... A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Asıl ve birleşen 2011/212 esas sayılı davalar taraflar arasında imzalanan işletme lisansı anlaşmasının feshi nedeniyle menfi tespit, birleşen 2011/218 esas sayılı dava, aynı sözleşmeden kaynaklanan cezai şart alacağı, birleşen 2011/195 esas sayılı dava, yine aynı sözleşmeye dayalı kira bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali, birleşen 2011/222 esas sayılı dava taraflar arasındaki sözleşmenin ihlali nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 22.04.2008 tarihli işletme lisansı anlaşması düzenlenmiştir. Asıl davada davacı ... Ltd. Şti. söz konusu anlaşma çerçevesinde "..." adı altında ...'de bir restoran işletme lisansı elde etmiştir.
... A.Ş, franchise alan ... Ltd. Şti'ye gönderdiği 13/03/2009 tarihli ihtarla 22.04.2008 tarihli İşletme Lisansı Anlaşması'nın 16.03.2009 tarihi itibariyle feshedildiğini, fesih tarihi itibariyle işyerinde satış yapılmamasını, hammadde temini yapılmayacağını, fesih tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde işletmenin boş olarak ve anlaşmada fesih ve tahliyeye ilişkin tüm hükümlere uygun olarak tahliye edilmesini aksi halde yasal yollara müracat edileceğini bildirmiştir.
... Şti. ise 20.03.2009 tarihli cevabi ihtarında ...A.Ş'nin sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmediğinden sözleşmeyi kendisinin haklı nedenle feshettiğini bildirmiş ve işyerinde bulunan eşyalara müdahale edilmemesini aksi halde suç duyurusunda bulunulacağını bildirmiştir.
Karşılıklı ihtarlardan sonra ...A.Ş, 15.05.2009 tarihinde ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ... esas sayılı dosya ile .... Ltd'ye karşı müdahalenin önlenmesi davası açmış, dava 08.04.2011 tarihli karar ile kabul edilmiş, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2011/9830 esas 2011/12148 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.
Asıl davada davacı... Ltd. Şti. vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra işyerinin müvekkilince sözleşmeye uygun olarak terk ve tahliye edildiğini Kasım, Aralık 2009 ve Ocak 2010 kira bedeli ile birleşen 2011/212 esas sayılı davada, 2009 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ayları kira borcu ve 2009 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ait toptan satış faturalarından sorumlu olmadığını bildirmiştir. Mahkemece yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere “asıl dava ve birleşen 2011/212 esas sayılı dava yönünden 16/03/2009 tarihinde sözleşme sonlandırıldığından ve zilyetlik devredildiğinden dava konusu borçlardan davacı ...Ltd. Şti'nin sorumlu olmadığı, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı dosyası incelendiğinde de sözleşmenin 16/03/2009 tarihinde sonlandırıldığı ve dosya içerisinde ... Ltd. Şti'nin zilyetliği devretmediğine dair somut hiçbir delil bulunmadığı anlaşıldığından anılan dosyada verilen el atmanın önlenmesine dair kararın işbu dosyadaki uyuşmazlığa doğrudan etkisinin olmadığı” gerekçesiyle asıl ve birleşen 2012/212 esas sayılı davaların kabulüne karar verilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin 12.1.1. maddesinde restaurant alanının kullanımının sadece sözleşme süresince işletmeciye bırakıldığı, 24.2. maddesinde ise lisansın sona erdirilmesi üzerine işletmecinin sona erdirmeyi takip eden 30 gün içinde restaurant alanından herhangi bir mefruşat, reklam tabelaları çıkartmayacağının ve mefruşatı ve reklam tabelalarını yapılan yenilemeyle satın alma opsiyonuna sahip olduğunun öngörüldüğü, franchise veren davalı ... A.Ş'nin de 12.03.2009 tarihli ihtarname ile fesih tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde işletmenin boş olarak ve anlaşmada fesih ve tahliyeye ilişkin hükümlere uygun olarak tahliye edilmesini istemesi nedeniyle sözleşmenin 24.2. maddesi ile öngörülen satın alma opsiyonunu kullanmadığı, bu durumda opsiyon süresinin bitiminde restaurantın tahliyesinin gerektiği, davacı ... Ltd. Şti'nin ise binayı ... A.Ş'ye teslim ettiğini kanıtlayamadığı, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ve ... karar sayılı kesinleşen kararı ile franchise alan ... Şti'nin sözleşmeye konu ... restaurantı feshe rağmen tahliye etmediği kabul edilerek müdahalenin menine karar verildiği, söz konusu tespitin bu dava yönünden de bağlayıcı olduğu gözetilmeksizin yanılgılı gerekçe ile asıl ve birleşen 2011/218 esas sayılı davaların kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın franchise veren davalı ... A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3- Birleşen 2011/218 esas sayılı dosyada franchise veren davacı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili, franchise alan davalı ... Ltd. Şti'ye gönderilen 13/03/2009 tarihli ihtarla 7 gün içinde işletmenin boş olarak teslimi istenmesine rağmen işletmenin tahliye ve teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmenin 24/1 maddesi uyarınca cezai şart talep etmiştir. Mahkemece, işletmenin zilyetliğinin usulünce devredildiği gerekçesiyle birleşen 2011/218 esas sayılı davanın reddine karar verilmiş ise de yukarıda 2 nolu bentte yapılan açıklamalarda kabul edildiği üzere davalı şirket ve ortaklarının söz konusu işletmeyi sözleşme hükümlerine uygun şekilde teslim etmediği, bu durumunun kesinleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ve ... karar sayılı ilamı ile sabit olduğu, franchise veren .... A.Ş'nin de sözleşmenin 24.2. maddesi uyarınca satın alma opsiyonunu kullanmadığı anlaşıldığından mahkemece, anılan hususlar nazara alınmadan yanılgılı değerlendirme ile birleşen 2011/218 esas sayılı davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.
4- Birleşen 2011/195 esas sayılı dosyada davacı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili, sözleşmenin feshine rağmen davalı ...Ltd. Şti'nin işyerini sözleşme hükümlerine uygun şekilde teslim ve tahliye etmemesi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan 2009 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin kira bedellerinin tahsili için başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz etttiğini ileri sürmüştür. Mahkemece, yine bu dava ile ilgili olarak işletmenin zilyetliğinin usulün uygun devredildiği gerekçesiyle birleşen 2011/195 esas sayılı davanın da reddine karar verilmiş ise de yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde franchise alan davalı ...Ltd. Şti'nin söz konusu işletmeyi sözleşme hükümlerine uygun şekilde teslim etmediği, bu durumunun kesinleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ve ... karar sayılı ilamı ile anlaşılması karşısında işbu davanın reddine dair kararın da yerinde olmadığı görülmekle kararın davacı ... A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.
5-Mahkemece, asıl dava ile birleşen 2011/222 esas sayılı davaya karar başlığında yer verilmeyip, gerekçe kısmında hiçbir açıklama yapılmayarak hüküm kısmında da söz konusu dava ile ilgili olarak olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamış olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.'' gerekçeleri kapsamında kararın bozulmasına karar verilmiştir. İşbu bozma kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurulmuş olup Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/10729 esas, 2018/8142 karar sayılı ilamı ile; ''... 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı ilamı ile davanın reddine dair verilen karar, Dairemizin 2014/10756 Esas 2015/7196 Karar sayılı ilamı ile ''...Bu durum karşısında mahkemece, davacının feshinin haklı, davalının feshinin ise haksız olduğunun ve hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağının kabul edilmesi ve sonucuna göre, davacının işbu davadaki her bir talebinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ...'' denilmek suretiyle davacı yararına bozulmuş olduğuna göre, ... 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı davanın sonucunun beklenmesi gerektiğinden davacı-birleşen davalarda davalı şirket vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2015/6959 Esas 2016/3368 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bu bentte açıklanan değişik gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
(2) Bozma neden ve şekline göre davacı-birleşen davalarda davalı şirket vekilinin sair karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı-birleşen davalarda davalı şirket vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2015/6959 Esas 2016/3368 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün bu değişik gerekçe ile bozulmasına, bu bentte açıklanan değişik gerekçe ile bozulmasına...'' karar verildiği görülmüş, karar düzeltme isteminin kabulü neticesindeki bozma ilamına uyularak ... 2. FSHHM'nin eski esas numarası 2013/69 olup temyiz kanun yolu kapsamındaki bozma kararı ve mahkemeler arasındaki devir neticesinde ... 1. FSHMM'nin ... esas sayılı dosyasında derdest olduğu tespit edilmekle, anılı dava dosyasının kesinleşmesi bekletici mesele yapılmıştır. Anılı mahkemenin 25/03/2021 tarihinde karar verdiği, taraf vekillerince kararın temyiz edildiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09/02/2023 tarih, 2021/5065 esas ve 2023/728 karar sayılı ilamı ile, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verildiği, işbu onama kararının 12/07/2023 tarihinde taraf vekillerine tebliğ edildiği ve taraf vekillerinin karar düzeltme talebinde bulunmamaları üzerine hükmün, adli tatil süresi de gözetilerek, 08/09/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Asıl davada davacı ...Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin taraflar arasındaki 22/04/2008 tarihli "İşletme Lisansı Anlaşması" çerçevesinde "..." adı altında ...'de bir restoran işletme lisansı elde ettiğini, bu sözleşme uyarınca davalının kiralamış olduğu bir dükkanı, tesisatı kurulmuş, faaliyete hazır ve ruhsatları alınmış bir vaziyette teslim etmeyi üstlendiği halde davalının edimlerini yerine getirmediğini, müvekkilini ruhsat alınması hukuken mümkün olmayan bir alanda faaliyet göstermeye zorlaması nedeniyle sözleşmenin müvekkilince 20/03/2009 tarihli ihtarname ile haklı nedenle feshedildiğini, müvekkilinin fesihle birlikte restoran alanını davalı kiracının hüküm ve tasarrufuna bırakarak terk ettiğini ve bu durumu davalıya bildirdiğini, restoran davalının hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ve serbestçe girip çıkabildiği halde kötüniyetle restoranın tahliyesi için ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile dava açtığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 20.03.2009 tarihli ihtarname ile son bulduğunu, müvekkilinin davalı ile olan ticari ilişkisini sonlandırdığını, bu tarihten sonra müvekkilinin davalıya borçlanmasının söz konusu olmadığını, davalı müvekkili aleyhine icra takibi yaparak 17.295,00 TL'nin tahsilini talep etmiş ise de müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, müvekkilinin davalıya ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen 17.295,80 TL miktarda borcu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini, %40 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiş, müvekkiline karşı açılan birleşen davaların reddini istemiştir.
Davacı ...Ltd. Şti. vekili, birleşen 2011/212 esas sayılı dosyada, asıl dava ile benzer iddialar ileri sürerek davalının müvekkili aleyhine ...13. İcra Müdürlüğü'nün ... esas nolu dosyası ile başlattığı takibe konu 2009 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ayları kira borcu ve 2009 yılı Nisan, Mayıs, Haziran aylarına ait toptan satış faturalarından dolayı borcu bulunmadığını belirterek takip konusu 23.600,00 TL borcu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini, %40 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2011/218 esas sayılı dosyada davacı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili, davalıya gönderilen 13/03/2009 tarihli ihtarla 7 gün içinde işletmenin boş olarak teslimi istenmesine rağmen tahliye ve teslim etmeyen davalının işletme lisans sözleşmesi uyarınca günlük 1.000 EURO'dan hesaplanmak suretiyle cezai şartı ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek, sözleşmenin 24/1 maddesi uyarınca 01/06/2009 tarihinden başlayarak muaccel hale gelen yaklaşık 500.000 EURO alacağın şimdilik 10.000 EURO'luk kısmının faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Birleşen 2011/195 esas sayılı dosyada davacı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili, davalının sözleşmenin feshinden sonra ödemesi gereken 2009 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ilişkin kira bedellerini ödememesi üzerine başlatılan 17.700,00 TL bedelli takibe haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına borçlu aleyhine % 40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Birleşen 2011/222 esas sayılı dosyada davacı ... Tur. Tic. A.Ş. vekili, müvekkilinin taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği halde davalı ... ve ...'ın edimlerini gereği gibi yerine getirmeyerek müvekkilinin zarara uğramasına neden olduklarını, sözleşmenin 2.4.4. maddesi ve BK'nın 110. maddesi gereği davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik 10.000 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Anılı karar düzeltme talebinin kabulü kapsamındaki Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin bozma kararı gereğince dosya tetkik edilmiş olup taraflar arasında imzalanan lisans sözleşmesinin "sona erme" başlıklı 24.1. maddesi uyarınca cezai şart talep edilebilmesinin ancak lisans sözleşmesinin haksız sebeple sona erdirilmesi haline münhasır olması nedeni ile lisans sözleşmesinin lisans alan ... şirketi tarafından, lisans veren ... A.Ş'nin işletme ruhsatını almamış olması sebebiyle haklı sebeple sona erdirilip erdirilmediği meselesinin aydınlatılması gerekmiştir. Bu kapsamda bozma ilamı gereğince kesinleşmesi mahkememizce bekletici mesele yapılan ... 1. FSHHM'nin ...esas, ... karar sayılı kararı kapsamında; taraflar arasındaki sözleşmenin 22/04/2008 tarihinde kurulup davacı tarafça sözleşme kapsamında birtakım masraflar yapılıp faaliyete başlandığı, iskan ruhsatının alınamaması ve buna bağlı olarak işletme ruhsatının alınamaması üzerine ...çektiği ihtarname ile lisans alan ...'nın haklı nedenle sözleşmeyi feshettiğinin kesinleşen mahkeme kararı ile hüküm altına alındığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla lisans alan...şirketi tarafından yapılan feshin haklı olması nedeni ile lisans veren ... şirketinin cezai şart talebine cevaz verilemeyeceği anlaşılmakla birleşen mahkememizin 2011/218 esas sayılı davasının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Bozma ilamı öncesinde beş kişilik uzman bilirkişi heyetinin rapor düzenlediği, raporun karara dayanak teşkil edecek nitelikte ve denetime müsait olduğu anlaşıldığından, işbu raporun hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu içeriği ve tüm dosyalar kapsamı değerlendirildiğinde, asıl davada ... 11. İcra Müdürlüğündeki takip dosyasında ilamsız takibe konu edilen miktarda yapılan inceleme sonucu davacının davalı yana borcunun bulunmadığı, 16/03/2009 tarihinde sözleşme sonlandırıldığından ve zilyetlik devredildiğinden, 2009 yılı Kasım ve Aralık ayları ile 2010 yılı Ocak ayına ait kira bedellerinden davacının sorumlu bulunmadığı, dolayısıyla takibin dayanaksız olduğu anlaşıldığından, dosya davacısının davalıya takip dosyasında talep edilen miktarda borcunun bulunmadığının tespitine, ancak taraflar arasındaki işletme lisansı sözleşmesine dayalı olarak uyuşmazlık değerlendirildiğinden ve takip başlatmada davalı yanın kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, birleşen mahkememizin 2011/212 esas sayılı dosyada da, yine taraflar arasındaki işletme lisansı (Franchise) sözleşmesinin 16/03/2009 tarihinde sona erdiği ve bu tarih itibariyle sözleşmeye konu kiralanan zilyetliğinin de davalı tarafça alındığı anlaşıldığından, takipte istenilen Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait kira bedelinden davacının sorumlu olmaması sebebiyle yapılan takibin yersiz olduğu, dolayısıyla davacının takibe konu miktar kadar davalıya borcunun bulunmadığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, takipte kötü niyet olduğu yolunda delil bulunmadığından, icra inkar tazminatı talebinin reddine, birleşen ... 2. FSHHM'nin ... esas sayılı dosyasında ise, yine taraflar arasındaki 22/04/2008 tarihli işletme lisansı anlaşması dosyamız davalısı tarafından ... 11. Noterliğinden gönderilen ihtarname ile, ... tarihinden itibaren geçerli olmak üzere feshedildiği halde, 2009 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarına ait kira bedellerine yönelik düzenlenen faturalarla ilamsız alacak tahsili talebinde bulunduğu ve takibin dayanağı belgelere konu davacı yan alacağının bulunmadığı anlaşıldığından, birleşen ... 2. FSHHM'nin ... esas sayılı davasının reddine, bozma öncesi mahkeme kararında olumlu / olumsuz hüküm kurulmadığı tespit edilen birleşen ... 1. FSHHM'nin...esas sayılı davasının ise lisans alan Ercan Gıda şirketinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesinin kesinleşen mahkeme kararı ile tespit edilmesi, davalıların sözleşmeye aykırı eylemlerinin davacı/ lisans veren Çelebi şirketi tarafından ispatlanamaması nedenleri ile davacı ... şirketinin tazminat istemine cevaz verilemeyeceği anlaşılmakla; birleşen ... 1. FSHHM'nin ... esas sayılı davasının reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın KABULÜ ile;
Davacının ... 11.İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyasına konu olan 17.295-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
a)-Alınması gereken 1.181,42 TL ilam harcından peşin alınan 256,90TL harcın mahsubu ile eksik 924,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.295 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)-Davacı tarafça bozma ilamı sonrası yapılan 176 TL yargılama gideri ile bozma öncesi yapılan 5.149,80 TL yargılama oluşan toplam 5.325,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
2-Birleşen mahkememizin 2011/212 E. sayılı davasının KABULÜ ile;
Davacının ... 13.İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına konu olan 23.600-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
a)-Alınması gereken 1.612,11 TL ilam harcından peşin alınan 350,50 TL harcın mahsubu ile eksik 1.261,61 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 23.600- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)-Davacı tarafça bozma ilamı öncesi yapılan 385,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Birleşen mahkememizin 2011/218 E. sayılı davanın REDDİNE,
a)-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile eksik 402,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
c)-Davalılar tarafından yapılan 27 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
d) -Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
e)-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
4-Birleşen ... 2.FSHHM' nin ...E. sayılı davanın REDDİNE,
a)-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 239,00 TL harcın mahsubu ile eksik 188,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
c)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
d)-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
5-Birleşen ... 1.FSHHM' nin... E. sayılı davanın REDDİNE,
a)-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 148,50 TL harcın mahsubu ile eksik 279,10 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
b)-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
c)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
d)-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde HMK'nın geçici 3.maddesi gereğince Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/06/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır