ISTANBUL 3. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/565 Esas
KARAR NO : 2025/646

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 22/07/2025
KARAR TARİHİ : 23/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç için, ... no.lu Kaskom.net Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi tanzim edilmiştir. ... İli, ... İlçesinde 06.02.2023 günü saat 18.17'de; Davalı/borçlu ... firmasının maliki/işleteni olduğu ve kaza anında diğer dava dışı borçlu .. sevk ve idaresi altında bulunan ... plakalı aracın TEM Otoyolu üzerinde seyir halinde iken müvekkil şirket nezdinde kasko sigortalı bulunan ... plaka sayılı vasıtaya arkadan çarpması ve işbu çarpmanın etkisi ile sigortalı aracın da önünde seyir halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde çok taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. İşbu kaza sonrasında dava dışı sürücü...'ün tutanak tutma konusunda sigortalı ile bir araya gelmeyi reddetmesi üzerine dava dışı kaskolu araç sürücüsü ...tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına ...ihbar nolu müracaatta bulunulmuştur.
Davalı ... firmasına ait ... plakalı aracın müvekkil firma nezdinde kaskolu bulunan ... plaka sayılı araca arkadan çarpmış olduğu dilekçemiz ekinde yer alan kaza yeri fotoğrafları ile de sabit olup dava dışı sürücü ...'ün kazanın meydana gelmesinde 2918 sayılı KTK'da düzenlenen asli kusurlardan m.84/d hükmünde yer alan "Araç sürücüleri trafik kazalarında; ... d) Arkadan çarpma, ... Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.
" arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurludur.
Yukarıda izah edilen kazaya, ... plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı borçlu ... asli ve tam kusuruyla sebebiyet vermiştir. 6098 sayılı TBK md 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmü uyarınca anılan borçlunun kaskolu araçta meydana gelen zararları tazmin mükellefiyeti mevcut olup huzurdaki dava konusu takibe itiraz etmediğinden davaya taraf olarak eklenmemiştir.
Yine dava dışı muteriz borçlu ...'e karşı tatbik edilen banka hacizlerinden 9.367,31 TL tahsilat sağlanmıştır. Ancak işbu ödeme Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. ..., K. ..., T. 28.11.2018 ilamında açıkça ifade edildiği üzere TBK m.100 hükmü uyarınca ferilerden mahsup edilmiştir:
‘Bu durumda, borçlunun ödemesi takipten sonraki ödeme olup, kısmi ödeme olduğundan, TBK'nun 100. maddesi gereğince, öncelikle işlemiş faiz, icra vekalet ücreti ve takip masraflarından düşülerek icra müdürlüğünce bakiye borç hesabında dikkate alınacaktır.’ İşbu sebeple müvekkil sigortacı şirketin dava tarihi itibariyle halen tazmin edilmemiş takip çıkışı tutarında (harca esas değer) bakiye alacağı mevcuttur.
Davalı/borçlu ... firması ise ... plaka nolu aracın maliki ve işleteni konumunda bulunduğundan 2918 sayılı KTK md 85;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
" uyarınca hasarı tazminle yükümlüdür. Maddi hasarlı trafik kazası sonucunda bağımsız ve uzman eksper tarafından, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapılmıştır. Söz konusu ekspertiz raporunda; ... plakalı kasko sigortalı araçta KVD dahil olmak üzere 117.153,63 TL hasar meydana geldiği tespit edilmiştir. Hasar bedeli, müvekkil firma tarafından sigortalıya 19.02.2024 tarihinde aracın onarımını gerçekleştiren ... Tic. A.Ş. Firmasına fatura karşılığı 117.153,63 TL olarak ödenmiştir.
Somut olayda, usule uygun şekilde icra takibi yapılmış olup davalı haksız olarak icra takibine itiraz etmiştir. Yukarıda değinilen ekspertiz raporu, fatura, savcılık evrakı, fotoğraflar vs. diğer evraklar birlikte değerlendirildiğinde davalının haksız olduğu sabittir. Aynı zamanda takip konusu alacak likittir. İİK madde 67. hükmü gereğince, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmekteyiz.
... 33. Müdürlüğü nezdindeki ...E. sayılı dosyadan başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak davalı muteriz borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine (İcra dosyasına yapılan ödemenin hükmün infazında nazara alınması talep edilmektedir.) ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, haksız eylemden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. Maddesinde; "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle; "Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
TTK'nın 1472’de düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir.
Somut olayda; davacı kasko sigortacısı tarafından dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin sigortalının haklarına halef olarak davalı araç sürücüsü ile işleteninden rücuan tazminat talebiyle başlatılan takibe itirazın iptali talebinde bulunmuş olup, dava dışı sigortalının gerçek kişi olduğu, sigortalı aracın hususi araç olduğu, sigortalının tacir olduğuna dair dosyaya yansıyan herhangi bir belgenin bulunmadığı, davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesine dayalı olarak haksız fiil hükümleri uyarınca davalılara dava açtığı, uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmadığı ve zmm sigortasına karşı yöneltilen bir dava bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca ... 9.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacının dava dışı ...'in kasko sigortacısı olduğu, davalıya ait araç ile dava dışı sigortalısı arasında gerçekleşen kaza nedeniyle sigortalısında yapmış olduğu ödemelerin rücuen tahsili amacıyla davalıya takip başlattığı ancak davalının itirazı ile takibin durduğu ve huzurdaki itirazın iptali davasının ikame edildiği, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan evraklarda kasko poliçesi ile sigortalanan aracın hususi olduğu ve dava dışı sigortalısının tacir olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı dikkate alındığında davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesine dayalı olarak haksız fiil hükümleri uyarınca davalıya dava açtığı, uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunmadığı ve ZMM sigortasına karşı yöneltilen bir dava da bulunmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'nce değerlendirilmesi gerektiği kanaati mahkememizde hâsıl olduğundan mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın HMK 114/1-c ve 115/2 uyarınca USULDEN REDDİNE,
*Görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun TESPİTİNE,
2-HMK 20. Madde uyarınca Mahkemece verilen kararın kesinleşmesi ve kararın kesinleşmesini müteakip 2 haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
*Süresi içerisinde talep edilmemesi hâlinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına(ihtaratın tensip zaptı ve gerekçeli kararın davacıya tebliği suretiyle yapılmasına)
3-HMK 331/2 uyarınca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, süresinde başvurusu yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında mahkememizce karar oluşturulmasına,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/07/2025

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır