İSTANBUL 2.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/67 Esas
KARAR NO : 2024/135

DAVA : Marka (Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 27/02/2023
KARAR TARİHİ : 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, müvekkili şirketin ...'in önde gelen ve ürettiği teknolojik ürünler ile dünya çapında milyonlarca kullanıcı tarafından ürünleri kullanılan “...” markasının sahibi olduğunu, dünyanın en büyük teknoloji firmaları arasında yer aldığını, müvekkili şirketin "..." markası dışında Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde korunan 200'den fazla tescilli markasının da bulunduğunu, tescilli oldukları sınıflarda kullanıldığını, müvekkilinin marka hakkına tecavüz içeren eylemlerinin tespiti için yapılan başvurunun ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş -... Karar sayılı kararıyla kabul edildiğini, ilgili kararın ifası için ... 33. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının açıldığını, davalı şirkete ait ... adresinde faaliyet gösteren... isimli işyeri adresinde 21.02.2023 tarihinde, bilirkişi eşliğinde tespit işlemi gerçekleştirildiğini, yapılan tespit işleminde ... ibareli toplamda 411 adet ürün tespit edildiğini, mahkemenin verdiği tedbir kararı uyarınca bu ürünlere el konularak yeddiemin deposuna teslim edildiğini, işyeri yetkilisi ... tarafından ilgili ürünlere dair tespit talep eden ile akdedilmiş herhangi bir lisans sözleşmesinin sunulmadığını, söz konusu ürünlerin tespit talep edenden alındığına dair fatura vb. nitelikte belgenin ibraz edilmediğini, bu doğrultuda söz konusu ürünlerin marka hakkına tecavüz oluşturabileceğinin tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatlerine varıldığını belirttiklerini de beyan ederek davalı tarafından yapılan müvekkilinin marka hakkına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, ref'i ve devam edenler yönünden men'ine, tecavüz sebebiyle oluşan maddi zararlara ilişkin 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı aleyhine verilen kararın masrafının davalıdan karşılanarak bir tirajı yüksek gazetede ilanına, işbu dosyanın eki niteliğindeki ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş ve .... 33. İcra Müdürlüğü'nün...aları kapsamında yapılan yediemin masrafları da dahil olmak üzere tüm giderler ve işbu davada oluşacak yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizin 13/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının ... 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası üzerinden tespit edilen kullanımlarının, davacı adına ... Mal Emtia sınıfı kapsamındaki, “cep telefonları için koruyucu kaplar” bakımından tescilli ... ve ... numaralı markalarından doğan haklarına 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 29. Maddesi uyarınca tecavüz teşkil ettiği, davalı kullanımlarının davacı iş ürünleri ile iltibasa sebebiyet verilerek haksız rekabete sebebiyet verdiği, davacı markalarının izinsiz kullanılmak sureti ile, iş ürünleri ile iltibasa sebebiyet verildiği, davacının iktisadi menfaati yönünden tehlikenin varlığı bulunduğu gerekçesi ile manevi tazminatın şartlarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.
Dava; 6769 sayılı SMK ve 6102 TTK hükümlerine göre açılan marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, kaldırılması, önlenmesi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davacı, kendisine ait "..." ibareli markasının, davalı tarafından "..." adresinde taklit ürünlerin satışını gerçekleştirildiğini, böylelikle davalının haksız kazanç elde ettiğini ve marka hakkına tecavüzün şartlarının oluştuğunu belirterek tespitle birlikte manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller SMK Madde 29’da sayılmıştır. Marka hakkına tecavüz sayılan haller Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. Maddesine atıf yapılmak suretiyle 29. Maddesinde düzenlenmiştir.
6769 sayılı SMK madde 29’a göre, Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanılması ve yine madde 29/b’ye göre Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edilmesi marka hakkına tecavüz sayılmaktadır.
Marka hakkı sahibinin markasına zarar vermeye yönelik tüm fiilleri engelleme hakkı vardır. Marka hakkına tecavüz de bunların başında gelir. Marka hakkına tecavüzün varlığı için Sınai Mülkiyet Kanun’ da belirtilen eylemlerden birinin gerçekleşmiş olması ve somut olayda bu eylemin hukuka uygunluk sebeplerinden birinin bulunmaması gerekir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. Maddesinde ise;
Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır.
a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b)Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c)Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmıştık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
6769 sayılı SMK’nın yukarıdaki ilgili maddeleri genel olarak, marka sahibinin tescilli markası ile iltibasa neden olacak işaretlerin kullanılmasını yasaklamaktadır. Madde metninde de belirtildiği üzere; tescilli marka ile aynı veya benzer olan bir işaretin tescilli markanın kapsadığı mal ve hizmetlerde kullanılarak halk tarafından karıştırılma ihtimaline yol açılması marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir. Aynca işaret ile tescilli marka arasında halk nazarında “ilişkilendirme” olduğu ihtimali de “karıştırılma ihtimali” kavramına dahil sayılmıştır. Marka sahibi tescilli markası ile bağlantı kurulması ve veya karıştırılma olasılığı taşıyan markaların aynı veya benzer mal ve hizmetlerde kullanılmasını önleme yetki ve hakkına sahiptir.
6102 sayılı TTK'nın 54 vd maddeleri ise Haksız Rekabete ilişkindir. Madde 54- "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. " hükümlerine amridir. Yine TTK Madde 55- (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle;....4. Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,... dürüstlüğe aykırı davranmış olur. Şeklinde düzenlenmiş Madde 56 da "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men'ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği düzenlenmiş kararların ilanının talep edebileceği öngörülmüştür.
Başkasına ait marka hakkının doğrudan ya da dolaylı ve iltibaslı kullanımı marka hakkına tecavüz oluşturmaktadır. Somut olayda, tüm dosya kapsamı ve ... 1. FSHHM'nin ...Değişik Sayılı dosya içeriği gözetilmekle, davacı ait markanın sahte ürünlerinin davalı tarafından satışının yapıldığı, ticari amaçla elde bulundurulduğu, davacı nezdinde tescilli "..." markasının ve şeklinin taklitlerinin davalı ürünlerinde kullanıldığı, markanın kullanış şekillerinin aynı olduğu, davalıya ait ürünlerde hem marka kullanımı hem de tasarım açısından herhangi bir ayırt edici yeniliğin bulunmadığı, böylelikle davalının -SMK m. 29 b-c hükümleri kapsamında- davacının ürünlerini taklit ettiği ve davacının marka hakkına tecavüz ettiği sonucuna varılmıştır.
Davacı taraf marka hakkına ilişkin hükümlerin yanı sıra ayrıca TTK'nın haksız rekabet hükümleri gereğince de istemde bulunmuştur. Bu noktada emsal alınan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/5189 esas, 2022/1852 karar sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2021/439 esas, 2023/201 karar sayılı kararında vurgulandığı üzere; 6762 sayılı mülga TTK’nın 57/5.maddesinde yazılı “Başkasının emtiası, iş mahsulleri, faaliyeti veya ticaret işletmesiyle iltibaslar meydana getirmeye çalışmak veya buna müsait bulunan tedbirlere başvurmak, hususiyle başkasının haklı olarak kullandığı ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtalariyle iltibasa meydan verebilecek surette, ad, unvan, marka, işaret gibi tanıtma vasıtaları kullanmak veyahut iltibasa meydan veren malları, durumu bilerek veya bilmiyerek, satışa arz etmek veya şahsi ihtiyaçtan başka her ne sebeple olursa olsun elinde bulundurmak” şeklindeki düzenlemeden yola çıkılarak, marka hakkına tecavüz eylemleri, hem özel yasa niteliğindeki 556 sayılı Marka KHK’nın 61 ve 9.maddeleri uyarınca, hem de anılı hüküm nedeniyle mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesi hükümleri doğrultusunda kümülatif olarak korunmakta iken mülga 6762 sayılı TTK’nın 57/5.maddesindeki hüküm, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren mer’i 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde yer alan “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,” şeklinde düzenlenmiş olup, Kanunun gerekçesinde de ifade olunduğu üzere, Kanun Koyucu bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer vermemiş ve buna gerekçe olarak da bu kavramların kendi özel yasası niteliğindeki 556 sayılı Marka KHK, 554 sayılı End. Tasarım KHK ve 555 sayılı Coğrafi İş. KHK ve TTK’nın unvan ile ilgili düzenlemeleriyle korunması gösterilmiş ve bunların bir kez de TTK’nın haksız rekabet hükümleriyle korunmasının gereksiz olduğu ve yorum güçlüklerine yol açacağına vurgu yapılmıştır. Bu hâli ile markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, dairenin eski içtihatlarını sürdürme imkanının kalmadığı belirtilmiştir. Bu yüzden haksız rekabet davasının reddine karar verilmiştir.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede ise, yukarıda da açıklandığı üzere davalının davacı markasını hukuka aykırı ve izinsiz olarak kullandığı, kullanımında kusurlu olan davalının iyi niyetli olarak kabul edilemeyeceği, marka hakkına tecavüzden dolayı davacının şeref ve saygınlığı ile ticari itibarının ihlal edildiği anlaşılmakla, manevi tazminat miktarı, tecavüz eyleminin işleniş şekli, kusurun ağırlığı, tarafların birbirlerine göre konumları ve hakkaniyet gereğince takdiren belirlenmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Marka hakkına tecavüz davasının kabulüne, davalının taklit ürünler nedeni ile davacıların marka hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, marka tecavüzü fillerinin önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,
2-Manevi tazminat davasının kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Haksız rekabet davasının reddine,
4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 341,55 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 179,90 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 161,65‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90 TL Başvuru Harcı, 179,90 TL Peşin/Nisbi Harc toplamından oluşan 359.80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 5.431,00 TL (Bilirkişi, Tebligat, Posta ve Diğer Masraflar olmak üzere) yargılama giderinin kabul red oranına göre 3.620,66 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Marka hakkına tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 25.500,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan 4.084‬,00 TL (Bilirkişi Reddiyatı + Posta-Tebligat Gideri) yargılama gideri ile 476,30 TL harç giderinden oluşan toplam 4.560,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,(değişik iş dosyası yalnızca markaya tecavüz iddiası yönünden değerlendirilmiş olmakla bu yönden masrafların tamamı davalıya yükletilmiştir.)
10-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde ve taraflar hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara İADESİNE,
11-... 1.FSHHM'nin ... Değişik iş sayılı dosyasının dosyanın eki sayılmasına,
12-Mahkeme karar özetinin tüm Türkiye'de yayınlanan ve en yüksek tiraja sahip ilk 3 gazeteden birinde bir kez ilanına, ilan ücretinin peşin olarak davalıdan alınmasına,
Dair tarafların yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/05/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır