İSTANBUL 2. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/179 Esas
KARAR NO : 2024/700

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/03/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... tarih ve ... Poliçe Numarası ile davalı nezdinde İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi yaptırıldığını, müvekkili firma çalışanlarından ...'ın 08.02.2014 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından müvekkili aleyhine alacak talepli olarak ... 20. İş Mahkemesinin ... Esas -... Karar sayılı dosyası ile dava açtığını, işbu davanın müvekkili aleyhine neticelenmesi ve bunun sonucunda müvekkili firma tarafından ödeme yapılması halinde ödenecek bedelin sigorta şirketinden rücuen talep edileceği hususu yargılama aşamasında davalıya ihbar edildiğini, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 28.09.2017 tarihli karar ile müvekkili firma aleyhine "... İlk Peşin Sermaye Değeri yönünden 50.385,07 TL' ye, Geçici İş Göremezlik Ödeneği yönünden 5.568,91 TL'ye ve Tedavi Masrafları yönünden 28.328,52 TL'ye ..." hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, davanın müvekkili firma aleyhine neticelenmesi ile dava dışı ... tarafından ... 22.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası icra takibine girişildiğini, müvekkilince icra dosyasına 170.600,79.TL ödenmek zorunda kalındığını, işbu bedelin rücuen davalı firma tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ancak davalı aleyhine tarafımızca başlatılan icra takibine müvekkilin ödemek zorunda kaldığını 170.600.79.TL ödenmemiş olup ayrıca davaya konu icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini belirterek, davacının davalı aleyhine başlattığı ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyasında 170.600,79 TL asıl alacak için yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından yasal süre içinde herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
... 8.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası, ... Arabuluculuk Bürosunun ... Esas sayılı arabuluculuk evrakları, ... tarih ve ... numaralı poliçe, ... İş Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası,... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş incelenmiştir.
Dosya, İş Hukuku Nitelikli Hesaplamar Uzmanı bilirkişi ... ve sigortacı bilirkişi ...'tan oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 22/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "...  Kazazedenin davalının “...” adresinde bulunan işyerinde özürlü kadrosundan Lojistik elemanı olarak çalıştığı,  Dava konusu kazanın davalının sigorta teminatı verdiği riziko adresinde çalışmadığı,  Bir başka değişle sigorta şirketi tarafından teminat verilen işyeri ve işyerinde çalışan işçilerden olmadığı,  Bu bağlamda davalı sigorta şirketinin talep edilen Kurum zararı ödemesinden sorumlu olmayacağı ...'' şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, yapılan itirazlar sonucunda ek rapor alınmak üzere İş Hukuku Nitelikli Hesaplamar Uzmanı bilirkişi ... ve sigortacı bilirkişi ...'tan oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 24/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; "... - Riziko adresi ile kazanın meydan geldiği adresin uyuşmadığını ve bu bağlamda sorumluluklarının bulunmadığını; poliçede yukarıda da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere riziko adresi; ...’ dur. Ancak ... 20. İş Mahkemesi için alınan Bilirkişi raporunda da olay kısmında belirtildiği üzere; kazanın 08.02.2014 günü, saat 08:30 sularında, ... adresinde faaliyet gösteren ... Ltd. Şti. Unvanlı işyerine hizmet akdiyle bağlı çalışan ...’ ın sabit matkapla delme işinde çalıştığı bir sırada meydana geldiği, - Poliçede belirtilen adres ile kazanın meydana geldiği adres aynı değildir. Ancak poliçe özel şartlarında; “İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 2. Madde A-2. Fıkrası; “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. - Davacı vekili tarafından, dosyaya sunulan ... Ticaret Odası “Firma Detayı” belgesinde; ... AŞ. – ...Şubesi – ... adresinin Oda Kayıt Tarihinin 16/12/2014 olduğu, (08/09/2020 tarihinde şube kapanışı yapıldığı) - Olay tarihi 08/02/2014 tarihinde – olayın meydana geldiği Şubenin / ... Şubesi – ... adresindeki şubenin Ticaret Sicilinde henüz kaydının bulunmadığı,
- SGK tarafından gönderilen müzekkere ekinde bulunan belgelerde; Kanun Kapsamından 03/06/2013 tarihinden itibaren Kanun Kapsamında olan ancak 30/11/2020 tarihinde Kanun Kapsamı dışına çıkan (iş bitimi) ...A.Ş. firmasının faaliyet adresinin; kazanın meydana geldiği adres ile aynı olduğu, “...”, bu firmanın İşkolu Kodu’ nun 521090 – Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (frigorifik depolar ile hububatlar, kimyasallar, dökme sıvı ve gaz depolama faaliyetleri hariç) – Tehlikeli sınıf da bulunduğu görülmektedir. - ... tarihinden itibaren ... Kodu ile Ticaret Sicilinde tescilinin yapıldığı görülmektedir. Bir başka değişle; Olay tarihinde İşkolu Kodu’ nun ... – Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri olan bir firma olduğu anlaşılmaktadır.  İşverenin sigortalı işçisini farklı bir yere görevlendirdiği ve asıl işini yapmaksızın burada “sabit matkapla delme işi” yaptığı sırada dava konusu iş kazası olduğu, kazazedenin ...adresinde çalışan bir lojistik elemanı olduğu, poliçede belirtilen riziko adresinde çalışan bir işçi olmadığı,  Kazazede işçinin; olay tarihinde depolama faaliyet alanı olan Şerifali Mahallesi Türker Caddesi No: 9/1 Ümraniye / İstanbul adresinde çalışan bir depo elemanı olduğu açıktır. İş Sözleşmesi ve iş tanımının da bu şekilde yapıldığı dosyada bulunan belgelerden anlaşıldığı,  Kazazede, olay günü bir başka şubeye – görev tanımının dışında görev ile gönderildiği iddiası kanıtlanmamıştır. Zaten işçi – Sigorta Poliçesinde belirtilen riziko adresinde çalışmadığı ve ...adresinde işe alınan ve bu adreste depo görevlisi olan bir işçi olduğu görülmektedir. Bu bağlamda; kazaede işçinin esasen poliçede belirtilen riziko adresinde çalışan bir işçi olduğu ve görevle şubeye gönderildiğini ispatlar herhangi bir belge dosyada mevcut değildir ve tekrar etmek gerekirse, olay tarihinde ““...” , bu firmanın İşkolu Kodu’ nun 521090 – Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri gösteren şubede depo personeli olarak işe alınmış ve burada çalıştığının açık olduğu,  16/12/2014 tarihinden itibaren kazanın yaşandığı şube Döküm ve Metal işleme (demir paslanmaz çelik, alüminyum, pik, sarı, kızıl, bronz, saç, sıcak ve soğuk hammadde mamulleri ile alaşım ve alaşımsız her türlü maden veya metalin her nevi ve evsafta profillerin olduğu gibi veya işlenerek eğritme, enjeksiyon, pres ve sair yöntemlerle dökümü, montajı, kalite kontrolü ve imalatı ile işlemesi ve bütün bunların tümünün her aşamada ki alım, satım, pazarlaması, komisyonculuğu, ithali ve ihracatı işi) yapılacağı ... Ticaret Odasında... Sicil Numarası ile kayda alındığı,
 Ayrıca; kazanın mesai saatleri içinde gerçekleştiğinin de ispatının gerektiği, kazanın 08:30 sularında meydana geldiğinin İş Mahkemesi için alınan Bilirkişi Raporunda belirtildiği, 08/02/2014 Cumartesi günü sabah saat 08:30 da işçinin ısınmak için kova içinde ateş yaktığı ve sabit matkapla delme işi yaptığı sırada (epilepsi nöbeti ile bayıldığı ve yanan kovaya düşerek yandığı) meydana geldiği göz önüne alındığında, Cumartesi günü sabah 08:30 ‘dan çok önce işyerinde olduğu ve çalıştığı anlaşılmaktadır. Mesai saatleri içinde bu kazanın oluştuğu hususunun yerleşik Yargı Karaları dahilinde ispata muhtaç olduğu değerlendirilmiş olup, takdir elbette Yüce Mahkemenindir. (Yargıtay 17 HD ...E. ...K. 30/01/2018 tarihli kararında “… neden olan olay riziko adresinde ve mesai saatleri içinde gerçekleşmediğinden, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu teminat kapsamına görmeyeceği…”nin belirtildiği)  Poliçe Özel Şartları gereği faaliyet alanı dahilinde işçinin çalışıyor olması gerektiği, poliçe özel şartlarında faaliyet kolu olarak Dökümhaneler için teminat verildiği, Montaj / Demontaj / bakım / onarım faaliyetlerinin teminat harici olduğunun belirtildiği, yukarıda Poliçe incelemesinde ayrıntılı olarak verildiği, yine tekrar etmek gerekirse, işçinin poliçede belirtilen ...adresinde çalışan bir işçi olmadığı, davacı sigortalı firma tarafından kaza geçirdiği... adresinde çalışan bir lojistik elemanı olduğu ve % 65 epilepsi sürekli maluliyeti ile “özürlü” kadrosunda çalıştığı, Sigorta poliçesinde özel şartlarda belirtildiği üzere, sadece mutad yapılan işin ifası sırasında meydana gelen zararların teminat altına alındığı, kazazede işçinin sabit matkapla delme işinin – sigorta faaliyet konusunu oluşturan mutat iş kapsamında bulunmadığı, ayrıca kazazedenin LOJİSTİK ELEMANI olduğu, riziko adresinde çalışmadığı, kazanın meydana geldiği adreste çalışıyor olduğu ve kendi iş tanımının dışında iş yaparken yaralandığı, ayrıca yine SGK hizmet Dökümü incelendiğinde; Dava dışı kazazedenin işe giriş bildirgesinin 05/11/2013 tarihinde verildiği, 2023 yılı 11 ayında 23 gün üzerinden, 2013 yılı 12 ayında 16 gün üzerinden, 2014 yılı Ocak ayında 9 gün üzerinden ve 2014 yılı Şubat ayında 7 gün üzerinden prime esas kazancının bulunduğu görülmekle, kazazedenin 30 gün üzerinden primlerinin ödenmediği – sürekli ve düzenli olarak işyerinde çalışmadığı ...'' şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, yapılan itirazlar sonucunda ek rapor alınmak üzere İş Hukuku Nitelikli Hesaplamar Uzmanı bilirkişi ... ve sigortacı bilirkişi ...'tan oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 24/07/2023tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; "... - Riziko adresi ile kazanın meydan geldiği adresin uyuşmadığını ve bu bağlamda sorumluluklarının bulunmadığını; poliçede yukarıda da ayrıntılı olarak belirtildiği üzere riziko adresi; ...’ dur. Ancak ... 20. İş Mahkemesi için alınan Bilirkişi raporunda da olay kısmında belirtildiği üzere; kazanın 08.02.2014 günü, saat 08:30 sularında, ...adresinde faaliyet gösteren ...Şti. Unvanlı işyerine hizmet akdiyle bağlı çalışan ...’ ın sabit matkapla delme işinde çalıştığı bir sırada meydana geldiği, - Poliçede belirtilen adres ile kazanın meydana geldiği adres aynı değildir. Ancak poliçe özel şartlarında; “İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 2. Madde A-2. Fıkrası; “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. - Davacı vekili tarafından, dosyaya sunulan ... Ticaret Odası “Firma Detayı” belgesinde; ... AŞ. – ...adresinin Oda Kayıt Tarihinin 16/12/2014 olduğu, (08/09/2020 tarihinde şube kapanışı yapıldığı) - Olay tarihi 08/02/2014 tarihinde – olayın meydana geldiği Şubenin / ... adresindeki şubenin Ticaret Sicilinde henüz kaydının bulunmadığı,
- SGK tarafından gönderilen müzekkere ekinde bulunan belgelerde; Kanun Kapsamından 03/06/2013 tarihinden itibaren Kanun Kapsamında olan ancak 30/11/2020 tarihinde Kanun Kapsamı dışına çıkan (iş bitimi) ... A.Ş. firmasının faaliyet adresinin; kazanın meydana geldiği adres ile aynı olduğu, “...”, bu firmanın İşkolu Kodu’ nun 521090 – Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (frigorifik depolar ile hububatlar, kimyasallar, dökme sıvı ve gaz depolama faaliyetleri hariç) – Tehlikeli sınıf da bulunduğu görülmektedir. - 16/12/2014 tarihinden itibaren Meslek Grubu ...- Döküm ve Metal işleme olarak ...- Çelik Dökümü Nace Kodu ile Ticaret Sicilinde tescilinin yapıldığı görülmektedir. Bir başka değişle; Olay tarihinde İşkolu Kodu’ nun...– Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri olan bir firma olduğu anlaşılmaktadır.  İşverenin sigortalı işçisini farklı bir yere görevlendirdiği ve asıl işini yapmaksızın burada “sabit matkapla delme işi” yaptığı sırada dava konusu iş kazası olduğu, kazazedenin ...adresinde çalışan bir lojistik elemanı olduğu, poliçede belirtilen riziko adresinde çalışan bir işçi olmadığı,  Kazazede işçinin; olay tarihinde depolama faaliyet alanı olan...adresinde çalışan bir depo elemanı olduğu açıktır. İş Sözleşmesi ve iş tanımının da bu şekilde yapıldığı dosyada bulunan belgelerden anlaşıldığı,  Kazazede, olay günü bir başka şubeye – görev tanımının dışında görev ile gönderildiği iddiası kanıtlanmamıştır. Zaten işçi – Sigorta Poliçesinde belirtilen riziko adresinde çalışmadığı ve ... adresinde işe alınan ve bu adreste depo görevlisi olan bir işçi olduğu görülmektedir. Bu bağlamda; kazaede işçinin esasen poliçede belirtilen riziko adresinde çalışan bir işçi olduğu ve görevle şubeye gönderildiğini ispatlar herhangi bir belge dosyada mevcut değildir ve tekrar etmek gerekirse, olay tarihinde ““...” , bu firmanın İşkolu Kodu’ nun ... – Diğer depolama ve antrepoculuk faaliyetleri gösteren şubede depo personeli olarak işe alınmış ve burada çalıştığının açık olduğu,  16/12/2014 tarihinden itibaren kazanın yaşandığı şube Döküm ve Metal işleme (demir paslanmaz çelik, alüminyum, pik, sarı, kızıl, bronz, saç, sıcak ve soğuk hammadde mamulleri ile alaşım ve alaşımsız her türlü maden veya metalin her nevi ve evsafta profillerin olduğu gibi veya işlenerek eğritme, enjeksiyon, pres ve sair yöntemlerle dökümü, montajı, kalite kontrolü ve imalatı ile işlemesi ve bütün bunların tümünün her aşamada ki alım, satım, pazarlaması, komisyonculuğu, ithali ve ihracatı işi) yapılacağı ... Ticaret Odasında... Sicil Numarası ile kayda alındığı,
 Ayrıca; kazanın mesai saatleri içinde gerçekleştiğinin de ispatının gerektiği, kazanın 08:30 sularında meydana geldiğinin İş Mahkemesi için alınan Bilirkişi Raporunda belirtildiği, 08/02/2014 Cumartesi günü sabah saat 08:30 da işçinin ısınmak için kova içinde ateş yaktığı ve sabit matkapla delme işi yaptığı sırada (epilepsi nöbeti ile bayıldığı ve yanan kovaya düşerek yandığı) meydana geldiği göz önüne alındığında, Cumartesi günü sabah 08:30 ‘dan çok önce işyerinde olduğu ve çalıştığı anlaşılmaktadır. Mesai saatleri içinde bu kazanın oluştuğu hususunun yerleşik Yargı Karaları dahilinde ispata muhtaç olduğu değerlendirilmiş olup, takdir elbette Yüce Mahkemenindir. (Yargıtay 17 HD ... E. ... K. 30/01/2018 tarihli kararında “… neden olan olay riziko adresinde ve mesai saatleri içinde gerçekleşmediğinden, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu teminat kapsamına görmeyeceği…”nin belirtildiği)  Poliçe Özel Şartları gereği faaliyet alanı dahilinde işçinin çalışıyor olması gerektiği, poliçe özel şartlarında faaliyet kolu olarak Dökümhaneler için teminat verildiği, Montaj / Demontaj / bakım / onarım faaliyetlerinin teminat harici olduğunun belirtildiği, yukarıda Poliçe incelemesinde ayrıntılı olarak verildiği, yine tekrar etmek gerekirse, işçinin poliçede belirtilen ...adresinde çalışan bir işçi olmadığı, davacı sigortalı firma tarafından kaza geçirdiği... adresinde çalışan bir lojistik elemanı olduğu ve % 65 epilepsi sürekli maluliyeti ile “özürlü” kadrosunda çalıştığı, Sigorta poliçesinde özel şartlarda belirtildiği üzere, sadece mutad yapılan işin ifası sırasında meydana gelen zararların teminat altına alındığı, kazazede işçinin sabit matkapla delme işinin – sigorta faaliyet konusunu oluşturan mutat iş kapsamında bulunmadığı, ayrıca kazazedenin LOJİSTİK ELEMANI olduğu, riziko adresinde çalışmadığı, kazanın meydana geldiği adreste çalışıyor olduğu ve kendi iş tanımının dışında iş yaparken yaralandığı, ayrıca yine SGK hizmet Dökümü incelendiğinde; Dava dışı kazazedenin işe giriş bildirgesinin 05/11/2013 tarihinde verildiği, 2023 yılı 11 ayında 23 gün üzerinden, 2013 yılı 12 ayında 16 gün üzerinden, 2014 yılı Ocak ayında 9 gün üzerinden ve 2014 yılı Şubat ayında 7 gün üzerinden prime esas kazancının bulunduğu görülmekle, kazazedenin 30 gün üzerinden primlerinin ödenmediği – sürekli ve düzenli olarak işyerinde çalışmadığı ÖZETLE; Kök raporda verilen görüşümüzde herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığı, işbu ek raporda da kök rapora sadık kalınarak hazırlanmış olup, hukuki takdirin Yüce Mahkemeye ait olduğu ...'' şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, rapor alınmak üzere Sigorta Uzmanı Bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 16/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... 1. Dava konusu davacı işveren sigortalısı ...'ın 08.02.2014 tarihinde geçirdiği iş kazasının davalı ... Şirketince tanzim edilen 10019986 numaralı 17/01/2014-17/01/2015 vadeli İşveren Sorumluluk Sigortası vadesinde meydana geldiği, 2....’ın 08.02.2014 iş kazası tarihinde sigortalı olarak ... A.Ş. unvanlı işyerinde bordrolu ve hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı, 3.Poliçede belirtilen riziko adresi ile işçinin kaza yaptığı adresin aynı olmadığı ancak poliçe özel şartları genişletilerek; “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. Poliçe Genel ve Özel şartları gereği adres farklılığı ve poliçede belirtilenden farklı iş esnasında oluşacak kazalarında Sorumluluk Sigortası teminat kapsamında olacağı, 4. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu iş kazasının Sorumluluk sigortası Genel ve Özel Şartları gereği teminat dışı kalan hallerden olmadığı, 5. Taraflar arasında akdedilen işveren sorumluluk sigortası kapsamında davacının dava dışı kuruma ödemiş olduğu tutarın rücusunu sigorta şirketinden isteyebileceği, işveren sorumluluk sigortası poliçesine yönelik olarak rücu koşullarının oluşacağı, 6. Dava konusu iş kazası sebebiyle davacı tarafından 28/07/2021 tarihinde 170.600,79 TL ödendiği, Bu yapılan ödemenin Sorumluluk Sigortası teminat kapsamında olduğu ancak Taraflar arasında tanzim edilen sorumluluk sigortası kişi başı teminat kapsamı azami 100.000,00 TL olduğu , davalı sigorta şirketinin azami sorumluluk teminatı olan 100.000,00 TL den sorumlu olacağı, 7. Faiz talebi yönünden Genel Yargı kararları rücuen tazminat taleplerinde ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği değerlendirilerek davacı .... A.Ş. 28/07/2021 ödeme tarihi itibariyle davalı ... şirketinden sorumluluk limiti olan 100.000,00 TL için faiz talep edebileceği, 8. Takibe konu olan ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasındaki borca itirazın iptali ile takibe devamına karar verilmesi talebi sayın mahkemenin takdirinde olduğundan tarafımızdan değerlendirme yapılmadığı ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, itirazlar üzerine ek rapor alınmak üzere Sigorta Uzmanı Bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 04/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...
İNCELEME VE TESPİTLERİMİZ: Dava dosyası tarafımızdan tamamen tekrar incelenmiş olup taraf vekillerinin Bilirkişi Kök raporuna karşı beyan ve itirazları tamamen irdelenmek suretiyle maddeler halinde aşağıda cevaplanmıştır. Davacı vekilinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi:
Davacı vekili dilekçesinin 1. Ve 2. Maddesinde adres ve teminat yönünden itirazı olmadığı, beyanda bulunduğu anlaşıldığından ek değerlendirme yapılmamıştır. 3.ve 4. maddesinde faiz yönünden irdelendiğinde poliçe teminat kapsamı incelendiğinde … Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder. Sigortacı ayrıca bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı, avukatlık ücreti dahil dava masraflarına, ancak sigorta bedeli nispetinde iştirak eder… şeklindedir dava konusu tazminat talebi davacının ödediği tazminatı davalı sigorta şirketinden poliçe teminat ve limit kapsamında rücuen talebinden ibaret olduğu, Kök Raporda belirtilen “Genel Yargı kararları rücuen tazminat taleplerinde ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği değerlendirilerek davacı ... A.Ş. 28/07/2021 ödeme tarihi itibariyle davalı ... şirketinden sorumluluk limiti olan 100.000,00 TL için faiz talep edebileceği,” değerlendirmemizde herhangi bir değişiklik olmadığı davacının ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği hususu değişiklik olmayarak sayın mahkemenin takdirine arz edilmiştir. b)- Davalı vekilinin Bilirkişi Kök Raporuna beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi: 1- Poliçe ile teminat altına alınan rizikolar için belirlenen riziko adresi "..."dur. 08.04.2014 tarihli kazada kazanın meydana geldiği yer; "..." olarak tespit edilmiştir. Poliçede belirtilen riziko adresi ile işçinin kaza yaptığı adresin aynı olmadığı ancak poliçe özel şartları genişletilerek; “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. Poliçe Genel ve Özel şartları gereği adres farklılığı ve poliçede belirtilenden farklı iş esnasında oluşacak kazalarında Sorumluluk Sigortası teminat kapsamında olacağı, espit ve değerlendirmemizde değişiklik olmamıştır. Tarafımızdan yorum yapılmayarak Poliçe Özel Şartları değerlendirilmiştir. 2- Kazazedenin poliçede belirtilen faaliyet kolunda çalışmadığı yönünde değerlendirildiğinde” Poliçede belirtilen riziko adresi ile işçinin kaza yaptığı adresin aynı olmadığı ancak poliçe özel şartları genişletilerek; “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. Poliçe Genel ve Özel şartları gereği adres farklılığı ve poliçede belirtilenden farklı iş esnasında oluşacak kazalarında Sorumluluk Sigortası teminat kapsamında olacağı, 3- Kazanın mesai saatleri dışında olduğu itirazı değerlendirildiğinde: Dava konusu kazanın 08.02.2014 günü, saat 08:30 sularında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. “İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği” görülmektedir. Poliçe Özel şartları gereği mesai saati dışında oluşacak iş kazalarında Sorumluluk Sigortası teminat kapsamında olacağı değerlendirilmektedir. 4-Faiz Ödeme Yükümlülüğü olmayacağı itirazı yönünden değerlendirildiğinde: Kök Raporda belirtilen “Genel Yargı kararları rücuen tazminat taleplerinde ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği değerlendirilerek davacı ... A.Ş. 28/07/2021 ödeme tarihi itibariyle davalı ... şirketinden sorumluluk limiti olan 100.000,00 TL için faiz talep edebileceği,” değerlendirmemizde herhangi bir değişiklik olmadığı davacının ödeme tarihi itibariyle faiz talep edebileceği hususu değişiklik olmayarak sayın mahkemenin takdirine arz edilmiştir. 5- Davalı sigorta şirketi vekili tarafından itiraz konusu yapılan 5.maddesinde yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden değerlendirildiğinde İşveren Sorumluluk Sigortası Teminat Kapsamı Genel şartlarda …işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder. Sigortacı ayrıca bu sigorta ile ilgili olarak bir dava açılması halinde hükmolunan mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı, avukatlık ücreti dahil dava masraflarına, ancak sigorta bedeli nisbetinde iştirak eder… hükmü gereği davalı sigorta şirketi poliçede belirtilen azami sorumluluk teminat limiti olan 100.000,00 TL ye kadar ödeme yükümlülüğü olacağı, limit üzerindeki tazminat ve mahkeme masraflarından sorumluluğu olmayacağı değerlendirilmiştir. 6. ve 7.Madde değerlendirildiğinde 6.maddede belirtilen icra inkar tazminatı ve 7.maddede belirtilen kötü niyet tazminat talepleri hukuki konu ve sayın mahkemenin takdirinde olduğundan tarafımızdan değerlendirme yapılmamıştır ..." şeklinde tespit edilmiştir.
Dosya, itirazlar üzerine rapor alınmak üzere Sigorta Uzmanı Emekli Sigorta Başkanlığı Hukuk Müşaviri ..., Sigorta Uzmanı ... ve Öğretim Görevlisi Sigorta Uzmanı ...'tan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 06/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...
1-İş kazasının işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi teminatında bulunduğu, 2-Sigorta şirketinin, davacı sigortalısının ödediği 170.600,79 TL yönünden poliçe teminatı kapsamında sorumluluğunun bulunduğu, 3-İcra takip dosyasında talep edilen işleyen faiz miktarının yerinde bulunduğu ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.
Dava, işveren sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı ... A.Ş. ile davalı ...A.Ş. arasında 17/01/2014 - 17/01/2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere İşveren Sorumluluk Sigorta sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı ... Tic. A.Ş. çalışanı dava dışı ...'ın 08/02/2024 tarihinde iş kazası geçirdiği, SGK tarafından iş kazası sebebiyle dava dışı işçiye ödemeler yapıldığı, akabinde iş kazasında davacı işverenin kusurlu olması sebebiyle yapılan ödemelerin rücusu amacıyla SGK tarafından davacı ... A.Ş. aleyhinde ... 20. İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında dava açıldığı, bahsi geçen davada davacı tarafından işveren mali sorumluluk sigortası kapsamında muhtemel bir rücuya dayanarak davanın HMK 61. maddesi uyarınca ayrıca davalı ... A.Ş. ye ihbar edildiği, davalı ... A.Ş. ye ihbar olunan olarak davaya katıldığı, ... 20. İş Mahkemesinin ... sayılı kararı ile vaki iş kazasına dayalı olarak SGK tarafından davacı aleyhinde açılan dava sonucunda ilk peşin sermaye değeri yönünden 50.385,07 TL, geçici iş göremezlik ödeneği yönünden 5.568,91 TL ve tedavi masrafları yönünden 28.328,52 TL ödenmesine karar verildiği, davacı işveren tarafından kararın temyiz edildiği, ancak Yargıtay 10. HD. 24/06/2021 tarih ve ... E. ... K. sayılı ONAMA kararı ile işbu kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, kesinleşen mahkeme kararı sonrasında SGK' nın ...22. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davacı hakkında (asıl alacak, işlemiş faizler, vekalet ücreti ve yargılama gideri dahil toplam 130.468,23 TL) icra takibinde bulunduğu, davacının icra dosyasına (27/07/2021 tarihinde yapılan dosya kapak hesabı sonucunda) toplam 170.600,79 TL ödediği anlaşılmıştır.
Davacı, kesinleşen mahkeme kararı ve icra takibi sebebiyle SGK' ya ödediği bedelin, aralarındaki işveren sorumluluk sigortası sözleşmesi uyarınca davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek rücusu için ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunmuş, davalının takibe itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının açılmıştır.
Buraya kadar anlatılan hususlar hakkında taraflar arasında çekişme yoktur.
Davacı, işveren sorumluluk sigortası kapsamında mahkeme kararı ve icra takibi sonucunda SGK' ya ödenmek zorunda kalınan miktardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.
Davalı, yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından davacı tarafından ileri sürülen vakıayı inkar eden konumundadır (HMK 128).
Ancak, davalı icra dosyasında ödeme emrine karşı itiraz dilekçesi ile birlikte kaza adresi ile riziko adresinin farklı olduğunu, işçinin faaliyet kolunda çalışmadığını, işçinin SGK' ya kayıtlı olmaması halinde de hasarın teminat dışında olduğunu belirttiğinden, bu yöndeki savunmalarının dikkate alınması, incelenmesi ve tartışılması zorunludur.
Taraflar arasındaki işveren sorumluluk sigorta sözleşmesine yönelik akdi ilişkinin varlığı sabit olduğuna göre, davalı sigorta şirketi teminat dışı hal savunmasında bulunduğundan hasarın teminat harici olduğunu davalı ispatlamakla yükümlüdür.
Hemen belirtmek gerekir ki, dava dışı işçi ...'ın SGK kayıtları celp edilmiş, yapılan incelemede iş kazasının meydana geldiği tarihte davacı şirket / işveren nezdinde SGK bordrolarına kayıtlı işçi olarak çalıştığı belirlenmiştir. Ayrıca, SGK tarafından iş kazası sebebiyle dava dışı işçiye yapılan ödemeleri gösterir müzekkere cevapları ile dava dışı işçinin tüm şahsi sicil / özlük dosyası da dosyaya kazandırılmıştır. Öte yandan, davalı ...A.Ş.nin ihbar olunan katıldığı ... 20. İş Mahkemesinin...E. ... K. sayılı kararı (kusur, tazminat miktarları, ödemeler, ihbar, rücu vs..) Yargıtay 10. HD. 24/06/2021 tarih ve ...E.... K. Sayılı ONAMA kararı ile temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Uyuşmazlığın temeli, işveren sorumluluk sigortası poliçesi uyarınca hasarın teminat kapsamında / haricinde olup olmadığı, davalının poliçe uyarınca sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Meselenin halli, teknik bilgi ve sigorta uzmanlığı gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
I. Bilirkişi kurulu 22/04/2023 tarihli kök raporunda dava dışı işçinin poliçede belirtilen riziko adresinde çalışmadığı için hasarın teminat dışında olduğunu bildirmiş, davacının itirazı üzerine sunulan 24/07/2023 tarihli ek raporda da kök rapordaki görüşte herhangi bir farklılık olmadığını ifade etmiştir.
II. Bilirkişi 16/12/2023 tarihli kök raporunda dava dışı işçinin iş kazası geçirdiği adres ile poliçedeki riziko adresinin aynı olmadığını, ancak taraflar arasında akdedilen işveren sorumluluk sigortası poliçesinde özel şartlar ve ek teminatlar kısmında ek kloz olarak "işçinin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının teminata dahil edildiği" kararlaştırılığından hasarın teminat kapsamında olduğu ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu bildirmiş, davalının itirazı üzerine sunulan 04/05/2024 tarihli ek raporda da kök rapordaki görüşte herhangi bir farklılık olmadığını ifade etmiştir.
Raporlar arasında çelişki meydana geldiğinden, çelişkinin giderilmesi için uzman sigortacılardan üçlü bilirkişi kurulu oluşturulmuştur.
III. Bilirkişi kurulu 06/08/2024 tarihli raporunda, poliçedeki riziko adresi ile iş kazasının adresi farklı olsa da taraflar arasında akdedilen işveren sorumluluk sigorta poliçesinde ek teminatlar kısmında "işçinin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazalarının da teminata dahil edildiği" kararlaştırıldığından dava dışı işçinin işveren tarafından riziko adresi dışında görevlendirilen iş yerinde geçirdiği iş kazasının poliçe teminat kapsamında olduğu, ayrıca dava dışı işçinin görev tanımının şahsi özlük dosyasında lojistik elemanı ve dökümhane ile ilgili faaliyetler olarak belirtildiğinden dava dışı işçinin dökümhanenin temizliği, vs.. kullanılan ekipmanların temizliği bakımı görevi yaptığından iş kazasına ilişkin faaliyette bulunduğu, hasarın teminat kapsamında olduğu bildirilmiştir.
Bu çerçevede, dava dışı işçi ...'ın iş kazasının meydana geldiği 08/02/2014 tarihinde davacı işveren nezdinde SGK bordrolarına kayıtlı işçi olarak çalıştığı, iş kazasının poliçe süresi içinde meydana geldiği, dava dışı işçinin görev tanımının şahsi özlük dosyasında lojistik elemanı ve dökümhane ile ilgili faaliyetler olarak belirtildiği, bu suretle dava dışı işçinin dökümhanenin temizliği, vs.. kullanılan ekipmanların temizliği bakımı görevi sırasında iş kazasına ilişkin faaliyette bulunduğu, öte yandan somut olayda her ne kadar poliçede belirtilen riziko adresi ile iş kazasının meydana geldiği adres farklı olsa da, taraflar arasında akdedilen işveren sorumluluk sigorta poliçesinde Özel Şartlar ve EK TEMİNATLAR kısmında "İşveren Sorumluluk Genel Şartları 2.madde A-2. fıkrası; İşçilerin, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazaları teminata dahildir" şeklinde açıkça davalı tarafından ek teminat verildiğinden davacı işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilen dava dışı işçinin riziko adresi dışında (hatta asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazaları dahil) geçirdiği iş kazasının teminata dahil olduğu, hasılı hasarın poliçe kapsamında olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı, hasarın teminat haricinde olduğu hususu ispatlayamamıştır.
Bu aşamada belirtmek gerekir ki, II. Bilirkişi 16/12/2023 tarihli kök ve 04/05/2024 tarihli ek raporunda davalı sigorta şirketinin poliçe uyarınca azami sorumluluk teminat limitinin 100.000 TL olduğunu, bu nedenle icra takibine 100.000 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali ve takibin devamı gerektiğini belirtmiş; III. Bilirkişi kurulu ise 06/08/2024 tarihli raporunda davalı sigorta şirketine ... 20. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında 24/12/2015 tarihinde davanın ihbar edildiğinden faiz ve ferileri birlikte davalının, davacının ödediği tüm bedel olan 170.600,79 TL' den sorumlu olduğunu mütalaasında bulunmuştur. Kısmi çelişki arz eden bu husus hakkında, artık Mahkememizce hem usul ekonomisi ilkesi gözetilerek yeniden rapor alınması yoluna gidilmemiş, hem de esasen mesele hukuki bir konuya ilişkin olup Mahkememizin yargısal yorum ve takdirini gerektirdiğinden durum Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Şöyle ki, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1. maddesi "Bu poliçe, iş yerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek ve Sosyal Sigortalar Kurumu'nun sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile yine aynı Kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını, POLİÇEDE YAZILI MEBLAĞLARA KADAR TEMİN EDER." şeklinde düzenlenmiştir.
Davalının poliçedeki azami teminat limiti 100.000 TL olduğundan, davalının bu limiti / miktarı aşan tutardan sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmış, II. Bilirkişinin 16/12/2023 tarihli kök ve 04/05/2024 tarihli ek raporundaki mütalaaya iştirak / itibar edilmiştir.
Bu çerçevede, davacının temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen mahkeme kararı ve icra takibi sonucunda SGK'ya ödenmek zorunda kaldığı miktardan davalının taraflar arasında akdedilen ve varlığı tartışmasız olan işveren sorumluluk sigortası poliçesi (ve Genel Şartları) uyarınca sorumlu olduğu, öte yandan davalı sigorta şirketinin hasarın teminat dışında/ haricinde olduğunu ispat edemediği, poliçede azami sorumluluk teminat limitinin 100.000 TL olması karşısında, mahkememizce hükme esas alınan II. Bilirkişinin 16/12/2023 tarihli kök ve 04/05/2024 tarihli ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin 100.000,00 TL Asıl Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin ise reddine, ayrıca alacağın likit (temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen mahkeme kararı, hükmedilen tazminat miktarları, icra takibi, ödeme makbuzları, icra dosyasında tahsilat reddiyat fişleri, taraflar arasında akdedilen poliçe vs..) ve muayyen olduğundan 2004 s. İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal koşulları oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davalının ... 8. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin 100.000,00 TL Asıl Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Alacağın likit ve muayyen olması sebebiyle, hükmedilen asıl alacağın ( 100.000,00 TL ) %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Kabul edilen dava değeri (100.000,00 TL) üzerinden alınması gereken 6.831,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 2.057,66 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 4.773,34 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.057,66 TL peşin harç, 10.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 197,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 12.754,66 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 7.476,31 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5--Davalı tarafından yatırılan 10.500,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.345,28 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (100.000,00 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' nin 13/1.maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (70.600,79 TL) üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca maktudan az olmamak koşulu ile belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-6183 sayılı Kanuna göre dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumlarına göre;
a) 773,73 TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 546,27 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-HMK'nın 333.maddeesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/10/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır