ISTANBUL 19. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/545 Esas
KARAR NO : 2025/536

DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 28/07/2025
KARAR TARİHİ : 31/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Dava dışı ... Şirketi'nin, müvekkili şirket ile ticari ilişkisine istinaden keşidecisi ...Şti. olan; ...bank'ın ... çek/sıra nolu, 15/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli, ... çek/sıra nolu, 30/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli ve ... çek/sıra nolu, 30/04/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli çeklerin müvekkili şirket lehine keşide ederek müvekkili şirkete teslim edildiğini fakat çeklerin davacı şirket nezdinde iken ve henüz cirosu bulunmaz iken çalındığını, davacı tarafça ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasından çeklerin zayi istemli dava ikame edildiğini, dava konusu çeklere ödemeden men yasağı kararı verildiğini, çekleri elde bulunduran kişilerin belli olması nedeniyle ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 02/07/2025 tarihli celsesinde; davacı vekiline, çeklere ilişkin istirdat davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verildiğini, dava konusu çeklerin, müvekkili şirketin kaşe ve imzasının taklit edilerek tedavüle sokulduğunu ve çeşitli şirketler üzerinden cirolanmak suretiyle davalı ... şirketinin görünürde hamil olduğu halini aldığını, davalı ... tarafından müvekkili şirkete karşı cebri icrada bulunulduğunu, müvekkili şirket tarafından da imzaya itirazlarını da içerir menfi tespit davalarının ikame edildiğini, çeklerin, müvekkili şirket lehine düzenlendiğini, menfi tespit davalarında ayrıca imza itirazında bulunduklarını, çek tahsilat makbuzlarının, ticari defter ve kayıtlarının da çeklerin hamilinin müvekkili şirket olduğunu gösterdiğini, davalı ... şirketinin olası iyiniyetli hamil savunmasının kabul edilemeyeceğini, çeklerdeki davalı ... şirketinin ciroları kanunen alacağın temliki hükmünde olduğunu, çekleri temlik alırken hukuka aykırı şekilde hareket ettiğini, keşidecisi ...Ltd. Şti. olan; ...bank'ın ... çek/sıra nolu, 30/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli çekin dayanak gösterildiği takip kapsamında ... 25. İcra Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasından imzaya ve borca itiraz edildiğini, 11/07/2025 tarihinde takibin iptaline karar verildiğini, çeklerin çalınmasına müteakip davacı tarafça, davalı ... şirketine alınan duyum neticesinde ... 2. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek davalı ... şirketinin haberdar edildiğini, çekin keşide tarihi, faktoring sözleşmesinin tarihi, TTSG ilanları ve davalı şirkete gönderilen ihtarnamenin tarihi birlikte değerlendirildiğinde davalı ... şirketinin açıkça sahte imza ile tedavüle sokulan çekleri faktoring işlemine tabi tutmasının davalı tarafın kötü niyetli olduğunu gösterdiğini beyan ederek; keşidecis...Şti. olan;...bank'ın ... çek/sıra nolu, 15/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli, ... çek/sıra nolu, 30/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli ve ... çek/sıra nolu, 30/04/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli çeklerin istirdadına, yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, keşidecisi ...Ltd. Şti. olan; ...bank'ın ... numaralı, 15/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli, ... numaralı, 30/03/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli ve ... numaralı, 30/04/2025 keşide tarihli 44.000 TL bedelli çeklerin istirdadı talebine ilişkindir.
Dava konusu itibari ile konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı olduğundan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A/2 maddesi gereğince arabuluculuk yoluna başvurulduğu, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesi ekinde sunulmadığından, mahkememizin 30/07/2025 tarihli muhtırası ile, son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceğinin ve dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddinin davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekilinin 30/07/2025 tarihli dilekçesi ile dava konusunun çek istirdat davası olduğu, ilgili dava türü için arabuluculuk şartı bulunmadığını beyan ederek mahkememizin ihtarından rücu edilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
TTK md. 5/A hükmü “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” şeklindedir. Hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere menfi tespit davası açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır. 6325 sayılı Kanun’un 18/A/2 maddesi “Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” şeklindedir. Bu maddeye göre, arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesinde sunulmaması halinde davacıya bir haftalık kesin süre verilir. Ancak başvuru yapılmadığının anlaşılması halinde süre verilmesine gerek yoktur.
Çek istirdadı davalarına ilişkin Diyarbakır BAM 6. HD'nin ... Esas ve...Karar sayılı ilamında "...davanın 6102 sayılı TTK m. 792 hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, bir miktar paranın tahsilini amaçlayan istirdat davaları gibi, somut olayda parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren istirdat davalarının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığından, ..." şeklinde karar verildiği ve kararın Yargıtay 11. HD'nin ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile onandığı görülmüştür. Dava 28/07/2025 tarihinde açılmış olup, arabuluculuk dava şartına ilişkin hüküm 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla eldeki davada arabuluculuk yoluna başvuru dava şartıdır. Davacı vekili 30/07/2025 tarihli dilekçesinde; dava konusunun çek istirdat davası olduğu, çek istirdadı davaları için arabuluculuk şartı bulunmadığını beyan etmiştir. Arabuluculuk yoluna başvurulmadığı anlaşılan davacı tarafa son tutanağın sunulması için verilen sürenin dolmasının beklenilmesine gerek görülmemiştir. Ayrıca davacı vekili çek istirdadı dava türünün arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını savunmuş ise de arabuluculuk dava şartına ilişkin hüküm 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girdiğinden rücu talebinin ve savunmasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının dava dilekçesinde arabuluculuk son oturum tutanağını sunmamış olması sebebiyle; dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir eksiklik olmadığı gözetilerek, davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu sebebiyle usulden REDDİNE,
2-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/07/2025

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır