İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 17. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/639 Esas
KARAR NO : 2024/403

DAVA : Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/10/2021
KARAR TARİHİ : 04/07/2024

Mahkememizde görülen davaların yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/639 ESAS
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ile davalılar arasında 21.02.2013 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre müvekkili ve dava dışı ..., ... firmasındaki ve ... adresinde yapıldığını ve yapımı devam etmekte olan alışveriş merkezi, lüks konut ve gayrimenkul yatırım projesindeki (... projesindeki) hak ve hisselerini sözleşmede kararlaştırılan devir bedeli karşılığında ve sözleşme koşullarının yerine getirmesi koşuluyla davalı ...’na devrettiğini, sözleşmenin 2.1 maddesinde devir bedeli olarak ... tarafından 35.000.000 USD müvekkili ...’a ve 4.000.00000 USD de ...’a ödeneceğini, yine sözleşmenin 1.2 maddesinde ... firması üzerindeki ...’da bulunan tapuların müvekkiline devredileceğinin belirtildiğini, sözleşmenin 2.2 maddesinde vadeleri ve ödeme şekli sözleşme ekinde belirtilmiş olan 7.500.000 USD ve 27.500.000 USD’lik 41 adet senedin ... tarafından ciro edilerek müvekkiline verileceğini, senetlerin ...’a verileceğinin senetlerin elden tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını,
Sözleşmenin 2.3 maddesinde ise, .... veya üçüncü bir kişinin ... projesi için veya bu proje teminat gösterilerek toplamda 10.000.000 USD’den fazla kredi kullanamayacağının, ...’un ya da müvekkil ...’un onayı olmaksızın bu tutardan fazla kredi kullanılması halinde 10 milyon USD’yi aşan kısım kadar cezai şartı ...’a ödeyeceğinin belirtildiğini, yine sözleşmenin 5. maddesinde .... tarafından proje için 10 milyon USD üzerinde kredi kullanılması halinde sözleşmenin 2.3 maddesinin devreye gireceğinin belirtildiğini, aynı hükümde ...’un onayı ya da yazılı rızası olmaksızın 1 milyon USD üzerinde borçlanılması veya 10 milyon USD’den daha fazla kredi kullanılması halinde ....’nun ve ... Ltd.Şti’nin müştereken ve müteselsilen müvekkili ... ve ...’a cezai şart olarak ve senet bedellerine ilave olarak, henüz vadesi gelmemiş senet tutarı kadar ödeme yapacağının kararlaştırıldığını, yine sözleşmenin 6. maddesinde ... tarafından Ek de belirtilen tapuların devredilmesi için müvekkiline ya da belirteceği kişiye vekalet verileceğinin belirtildiğini,
Müvekkili ve dava dışı ...'un, 21.02.2013 tarihli sözleşme uyarınca gerekli yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın davalılar sözleşmede üstlenilen yükümlülükleri yerine getirmediğini, buna göre, sözleşmede belirtilen vadelerde senetler ödenmediğini, sözleşme ekinde belirtilen tapular devredilmediğini ve vekalet verilmediğini, ayrıca söz konusu proje için davalının, müvekkilinden ve ...’dan yazılı onay alınmaksızın en az 40.000.000 USD kredi kullandığının tespit edildiğini,
Başka bir projenin birlikte üstlenilmesi halinde borcunu ifa edeceğini bildirmesi üzerine müvekkilinin bu talebi kabul ettiğini ve davalılar ile 26.5.2014 tarihli sözleşme imza edildiğini, söz konusu sözleşmenin 1. maddesinde sözleşmenin konusunun ... projesinin tarafların hisseleri nispetinde ortak olarak yapmaları ve paylaşmaları olduğunu, sözleşmenin 2. maddesinde ortaklık yapısının %60 ..., %30’unun ... ve %10’unun ...’a ait olduğu, tarafların dilerse bu ortaklık yapısını koruyarak inşaatı ...şirketi üzerinden de yapabileceğinin belirtildiğini, söz konusu sözleşmenin 3.1.1 maddesinde projenin yapılması için gerekli kredinin çıkarılması ve inşaatı yapan şirkete ya da ... şirketine ödenmesi yükümlülüğünün ...’na verildiğini,
Sözleşmede Kredinin 6 aylık süre zarfında çıkarılması karşılığında davalılara %30 hisse verildiğini, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde hisselerinde müvekkiline iade edileceğinin kararlaştırıldığını, ...’nun kredi yükümlülüğü 30 milyon USD olarak belirlendiğini, ancak bu tutarın 40 milyon USD’ye kadar çıkabileceğinin, 30 milyon USD’nin üzerinde kredi sağlanmaması halinde gerekli olan tutarın hisseleri oranında ortaklar tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, söz konusu sözleşmenin 3.2 maddesinde davalı ...’nun elde edeceği gelirlerin hissesi oranında sözleşme ekindeki senetlerden doğan borcuna mahsup edileceğinin, senetlerin yediemin olarak ...’a teslim edileceğinin, ... 6 ay içinde kredi çıkaramaması halinde senetleri ...’un ...’a iade edeceğinin, kredi çıkarılması halinde senetlerin ... tarafından ...’na iade edileceğinin kararlaştırıldığını,
Sözleşmenin 3.3.2 maddesinde ...’na 25.000.000 USD gelir garanti edildiğinden, bunun karşılığında sadece 2.000.000 USD ödeneceği 23.000.000 USD tutarındaki senetlerin ise ...’na iade edilmiş olduğu için ödenmiş sayılacağının belirtildiğini, sözleşmenin 3.4.2 maddesinde sözleşme konusu projeye ... tarafından kredi çıkarılamadığı takdirde müvekkilinin senetleri ...’dan iade alacağı ve müvekkilinin senedi işleme koyma hakkının mevcut olduğunun belirtildiğini,
Sözleşmenin 4.1 maddesinde ....’nun projeye kredi çıkarması halinde sözleşmenin yürürlükte kalacağı ve ...’un ....’ndan olan alacakları hariç birbirlerini ibra ettiğinin, ancak ... tarafından kredi çıkarılmaması veya herhangi bir sebeple yürürlüğe girmemesi veya fesih olması halinde tarafların ibrasının ortadan kalkacağının ve önceki sözleşme hükümlerinin yürürlükte olacağı ve aynen geçerli olacağının kararlaştırıldığını,
Sözleşme hükümleri uyarınca davalıların 26.5.2014 tarihli sözleşme ile ... projesine en az 30.000.000 USD kredi çıkarması karşılığında 21.02.2013 tarihli sözleşme uyarınca müvekkiline olan 35.000.000 USD’den bakiye kalan borcun, taşınmaz devir borçlarının ve yine cezai şart yükümlülüklerinin koşula bağlı olarak ibra edildiğini, ancak kredi çıkarılmaması halinde ... projesine ilişkin 21.02.2013 tarihli sözleşme hükümlerinin aynen geçerli olacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin, sözleşmelerden kaynaklı gerekli yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın davalılarca sözleşmede üstlenilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, davalılara herhangi bir ödeme olmaksızın 26.5.2014 tarihli sözleşme gereği iade edilen 23.000.000 USD tutarındaki senetlerin de davalılar tarafından müvekkiline iade edilmediğini, 21.02.2013 ve 26.5.2014 tarihli sözleşmeler ekinde belirtilen tapular müvekkiline devredilmediğini, bunun yanında, 26.5.2014 tarihli sözleşmede kararlaştırılan kredi sağlama koşulunun davalılarca gerçekleşmemesi nedeniyle yürürlüğe giren 21.02.2013 tarihli sözleşmede 10 milyon USD’den fazla kredi kullanılması nedeniyle müvekkili lehine kararlaştırılan cezai şart ve ödenmemiş senetlerden kaynaklı cezai şart alacağı da aynen geçerliliğini koruduğunu,
Davalılara borçlu temerrüdüne son vermeleri ve borcunu ifa etmesi gerektiği hususunda ... 5. Noterliğinin ... tarihli ihtarının gönderildiğini, söz konusu ihtarnamede sözleşme hükümlerinin hatırlatıldığını ve müvekkilinin kanundan ve sözleşmeden doğan her türlü hakları, cezai şart istem hakkı ile Türk Ceza Kanunu uyarınca suç duyurusunda bulunma hakkı saklı olmak üzere, söz konusu ihtarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde müvekkiline olan borçları için, asıl alacak için şimdilik 12.224.000 USD , fazladan kullanılan kredi nedeniyle cezai şart alacağı için şimdilik 30.000.000.USD ve yine ödenmemiş senet tutarı olan cezai şart alacak kalemi için şimdilik 21.244.872.USD, sözleşme gereği devretmekle yükümlü oldukları ancak devredilmeyen ve vekalet de verilmeyen taşınmazlar için şimdilik 5.000.000 USD olmak üzere toplamda 63.468.872 USD'nin 26.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yedi gün içinde müvekkilinin hesabına nakden ödenmesi aksi halde her türlü hukuki, cezai ve yasal hakların kullanılacağı ihtaren bildirildiğini, ancak davalıların, söz konusu ihtara verdikleri ... 56. Noterliğinin ... tarihli cevabi ihtarnamesinde müvekkilinin talep ettiği alacak kalemlerinin tamamını reddettiklerini, Davalılar tarafından söz konusu sözleşmelerin ihlal edilmediği, borçların ifa edildiği senetlerin ödendiği ve geri alındığı, cezai şart ve taşınmaz devir borçlarının olmadığının ileri sürüldüğünü, Davalıların 21.02.2013 ve 26.05.2014 tarihli protokolleri kabul ettiklerini, ancak borçlarını inkar yolunu tercih ettiklerini,
Davalıların 26.5.2014 tarihli sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca herhangi bir bedel ödemeksizin iade aldıkları senetleri ödenerek geri aldıklarını ileri sürdüklerini, davalıların, 26.5.2014 tarihli protokolden kaynaklı 6 ay içinde 30 milyon USD kredi çıkarma borcu ve taşınmazı devir borçları başta olmak üzere sözleşmedeki diğer yükümlülüklerini ifa etmediklerini, protokol gereği 23.000.000 USD tutarında iade aldıkları senetleri ...’a teslim etmediklerini ve bu şekilde 26.5.2014 tarihli sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca 21.2.2013 tarihli protokol hükümlerinin tekrar yürürlüğe girmesine sebebiyet verdiklerini, Davalının 21.2.2013 tarihli sözleşme uyarınca 10.000.000 USD’nin üzerinde kredi alarak cezai şartın doğmasına neden olduğu da Banka ve şirket kayıtları ile ispatlanacağını beyanla:
Davanın kabulü ile müvekkilinin 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokollerden doğan asıl alacağı için şimdilik 80.000 USD, taşınmaz bedeli alacağı için şimdilik 20.000 USD ve yine davalılar tarafından söz konusu protokollere aykırı davranılması nedeniyle doğmuş olan cezai şart alacağının ve sair alacaklarına karşılık şimdilik 20.000 USD alacağının, 26.05.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak Devlet Bankalarının Amerikan Doları için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte, fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 27/09/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle:
fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak üzere, davaya konu 80.000 USD tutarındaki asıl alacak taleplerini ıslah yoluyla 12.920.000 USD artırarak, asıl alacak taleplerini toplamda 13.000.000 USD’ye yükselttiklerini, yine 14.6.2022 tarihli beyan dilekçeleri ile kısmi dava olarak görülmesini talep ettikleri 19.000 USD tutarındaki cezai şart alacaklarını ıslah yoluyla 12.981.000 USD artırarak toplamda cezai şart alacaklarını 13.000.000 USD’ye yükselttiklerini ve yine davaya konu alacaklar için faiz taleplerini de 26.5.2014 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere 2013 tarihli sözleşmenin 2.4 maddesinde belirtildiği şekilde günlük onbinde üç (%0.03) döviz mevduat faizi olarak hesaplanması, bu faizin Devlet Bankalarının Amerikan Doları için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranından daha az olması halinde ise bu oran üzerinden hesaplanması şeklinde ıslah ettiklerini beyan etmiştir.
CEVAP /Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
25.01.2013 tarihinde taraflar aralarındaki ortaklığın sonlandırılmasına yönelik "Ön Protokol" imzalandığını, işbu Ön Protokol ile; Protokol dışında tarafların birbirlerinden hiçbir borç ve alacağının olmadığı ve ana sözleşmenin 10 gün içerisinde ... tarafından Protokol baz alınarak hazırlanıp imza edileceğinin düzenlendiğini, dava konusu 21.02.2013 tarihli Protokol ile tarafların ...'taki resmiyette yer almayan pay sahiplikleri belirlenerek gerçekte % 5 davacıya ve% 47,5 dava dışı ...'a ait olan hisselerin ... tarafından yapılacak ödemeler karşılığında ...'na devrinin düzenlendiğini,
Bu kapsamda; ... tarafından ...'a toplam 4.000.000 USD'ın protokol kapsamında sekiz adet senet ile elden ödeneceğini,
... Projesindeki AVM'nin 01.09.2013-31.09.2014 tarihleri arasındaki kira gelirinin aylık ortalamasının 550.000 USD'nin altına düşmesi durumunda düşen her 10.000 USD için ... 'a ödenen 2.000.000 USD'den %1, kira gelirinin aylık ortalamasının 500.000 USD'den aşağı olması durumunda düşen her 10.000 USD için ...'a ödenen 2.000.000 USD'den %1.5 düşüleceği, kira gelirlerinin aylık ortalamasının 450.000 USD'nin altında olması durumunda, düşen her 10.000 USD için ...'a ödenen 2.000.000 USD'den %2 düşüleceğini,
... ile ilgili ortaya çıkacak vergi ödemelerinin, ... ve ...'a yapılacak ödemelerden mahsup edilmek üzere ... tarafından yapılacağını, mahsuplaşma yönteminin 2.1.maddede belirtilen şekilde gerçekleştirileceğini, ödeme günü gelen senetlerin elden nakit olarak ödeneceği ve ödeme ile birlikte ...'na teslim edileceğini,
...'nun ... için 10.000.000 USD'yi aşacak şekilde kredi kullanması halinde kalan senet vadelerinde iyileştirme yapılacağını, ...'tan onay alınmadan çekilen kredinin 10.000.000 USD'yi aşan kısım kadar cezai şartın ...'a ödeneceğini,
... ve ... Ltd'nin, ... projesinde kiralama ve satışlardan elde edilecek toplam vergi sonrası karın %2,S'ini ...'a ödeyeceği, ... projesindeki tüm konut ve daireler satılıncaya kadar her ay ...'a 10.000 USD aylık ücretin ... Ltd ve/veya ... tarafından ödeneceğini, söz konusu maaşların toplamının ... projesinden ...'a isabet edecek kar payından mahsup edileceğini, ...'a kar payı ödemesinin kendisine ödenen maaşlar toplamı düşüldükten sonra yapılacağını, hükümleri yer almaktadır. İşbu Protokolün imzalanmasından sonra ... ve ... Ltd Şti, ... Projesi kapsamındaki faaliyetlere tüm hisselerin resmi ve gerçek sahibi olarak devam ettiğini,
10.04.2013 tarihinde proje kapsamında inşa edilmiş olan AVM açılmışsa da ... tarafından iskan ruhsatı olmadığı gerekçesiyle projenin mühürlenmesi sebebiyle AVM üzerinde inşa edilen rezidans dairelerinin satışının durduğunu, yine, davacı ve dava dışı ... tarafından 2013 tarihli Protokol ile aylık 550.000 USD olmak üzere taahhüt etmiş olunan kira gelirleri de 30.09.2013 ve 30.09.2014 tarihleri arasında taahhüt edilenin çok altında gerçekleştirildiğini,
Dava dilekçesinde belirtilen 2014 Tarihli Protokol taslağı yalnızca görüşme aşamasında kalmış olup, yürürlüğe de girmediğini, Davacının sunduğu suret üzerindeki müvekkilinin imzası ile ilgili de ciddi şüpheler bulunmakta olup, kuvvetle muhtemel imzanın müvekkile ait olmadığını,
27.09.2018 tarihinde ... ve dava dışı ..., müvekkilinin 21.02.2013 tarihli Protokoldeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi iddiası ile tek hakem olarak belirlenen ...'na başvurduğunu, 22.10.2018 tarihinde hakemin reddi davası ikame ettiklerini, ... 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı 13.12.2018 tarihli karan ile hakemin reddi dava kabul edilerek mahkeme tarafından hakem sürecinin sona erdirildiğini,
Davaya konu edilen tüm alacaklar zamanaşımına uğradıklarını, zamanaşımı definde bulunduklarını beyanla davacı tarafın haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVA İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/819 ESAS
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
müvekkili ile davalılar arasında 21.02.2013 tarihli sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre müvekkili ve dava dışı ..., ... firmasındaki ve... adresinde yapılmış ve yapımı devam etmekte olan alışveriş merkezi, lüks konut ve gayrimenkul yatırım projesindeki hak ve hisselerini sözleşmede kararlaştırılan devir bedeli karşılığında ve sözleşme koşullarının yerine getirmesi koşuluyla davalı ...’na devrettiğini, sözleşmenin 2.1 maddesinde devir bedeli olarak ... tarafından 35.000.000 USD dava dışı ...’a, vadelerde 2.000.000 USD ve vadelerde 2.000.000 USD olmak üzere toplamda 4.000.00000 USD de müvekkiline ödeneceğinin, yine sözleşmenin 2.5 maddesinde ... ve ... Ltd., ...projesinde kiralama ve satışlardan elde edilen toplam vergi sonrası karın %2,5 ını, sözleşmedeki 2.1.2 ve 2.1.3 maddelerindeki ödeme haricinde ayrıca ...’a ödeyeceğinin, hesaplamanın ...’a yapılan ödemeler düşülmeksizin davalılar tarafından müteselsilen yapılacağının belirtildiğini, Sözleşmenin 2.2 maddesinde vadeleri ve ödeme şekli sözleşme ekinde belirtilmiş olan senetlerin ...’a verileceği senetlerin elden tahsil edileceği, sözleşmenin 4.1 maddesinde ise müvekkilin ... firmasının %1 hissesine sahip olacağının, söz konusu hisseye ait kar ödemelerinin sözleşmedeki diğer ödemelerle ilgisinin olmadığının, hissenin sermaye artırımı ile azaltılamayacağının kararlaştırıldığını,
Sözleşmenin 2.3 maddesinde ise, ... veya üçüncü bir kişinin ... projesi için veya bu proje teminat gösterilerek toplamda 10.000.000 USD’den fazla kredi kullanamayacağını, müvekkilinin ya da ...’un onayı olmaksızın bu tutardan fazla kredi kullanılması halinde 10 milyon USD’yi aşan kısım kadar cezai şartı ...’a ödeyeceği, yine sözleşmenin 5. maddesinde ... tarafından proje için 10 milyon USD üzerinde kredi kullanılması halinde sözleşmenin 2.3 maddesinin devreye gireceğinin belirtildiğini, aynı hükümde müvekkilinin onayı ya da yazılı rızası olmaksızın 1 milyon USD üzerinde borçlanılması veya 10 milyon USD’den daha fazla kredi kullanılması halinde ...’nun ve ... Ltd.Şti’nin müştereken ve müteselsilen ... ve müvekkiline cezai şart olarak ve senet bedellerine ilave olarak, henüz vadesi gelmemiş senet tutarı kadar ödeme yapacağının kararlaştırıldığını,
Sözleşmenin 2.6 maddesinde ise, ... projesindeki tüm konutlar ve daireler satılıncaya kadar her ay müvekkiline 10.000 USD aylık ücret ödeneceği, projenin büyük bir kısmının satılmış olmasından sonra küçük bir kısmı kalırsa bu kısmın kar hesaplamasından sonra ve maaşın hangi tarihten itibaren durdurulacağını tarafların birlikte karar vereceğinin belirtildiğini, taraflarca bu konuda herhangi bir karar alınmamasına karşın, davalılar sözleşmenin bu hükmü uyarınca yapmaları gereken aylık ödemeleri yapmamış olup, müvekkilinin birikmiş maaş alacağının da mevcut olduğunu,
Davalıların 21.2.2013 tarihli protokol uyarınca ... firmasının %1 hissesini müvekkiline devrettiklerini, Sözleşmenin 4.1 maddesinde ...'un %1 paya sahip olduğu, sözleşmenin 4.2 maddesinde ...’un bu payının azaltılamayacağı, sözleşmenin 4.3 maddesinde protokolün imza tarihinden itibaren 30 gün içinde ... şirketinin genel kurul yapacağı ve ...’u yönetim kuruluna seçeceği, aynı sözleşmenin 4.4 maddesinde ortakların kararları oybirliği ile alacağı, ayrıca 1.000.000 USD üzerindeki sözleşmeler ve kefaletlerde, borçlanmalarda ...’un onayının alınmasının zorunlu olduğunun düzenlendiğini,
Başka bir projenin birlikte üstlenilmesi halinde borcunu ifa edeceğini bildirmesi üzerine müvekkili ve dava dışı ...'un bu talebi kabul ettiğini ve davalılar ile 26.5.2014 tarihli ikinci bir sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşmenin 1. maddesinde sözleşmenin konusunun ... projesinin tarafların hisseleri nispetinde ortak olarak yapmaları ve paylaşmaları olduğunun, sözleşmenin 2. maddesinde ortaklık yapısının %60 ..., %30’unun ... ve %10’unun ...’a ait olduğunun, tarafların dilerse bu ortaklık yapısını koruyarak inşaatı ... şirketi üzerinden de yapabileceğinin belirtildiğini, sözleşmenin 3.1.1 maddesinde projenin yapılması için gerekli kredinin çıkarılmasının ve inşaatı yapan şirkete ya da ...'a şirketine ödenmesi yükümlülüğünün ...’na verildiğini,
Sözleşmede Kredinin 6 aylık süre zarfında çıkarılması karşılığında davalılara %30 hisse verildiğinin, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde hisselerin de dava dışı ...’a iade edileceğinin kararlaştırıldığını, ...’nun kredi yükümlülüğü 30 milyon USD olarak belirlendiğini, ancak bu tutarın 40 milyon USD’ye kadar çıkabileceğinin, 30 milyon USD’nin üzerinde kredi sağlanmaması halinde gerekli olan tutarın hisseleri oranında ortaklar tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, söz konusu sözleşmenin 3.2 maddesinde davalı ...’nun elde edeceği gelirlerin hissesi oranında sözleşme ekindeki senetlerden doğan borcuna mahsup edileceğinin, senetlerin yediemin olarak müvekkiline teslim edileceğinin,... 6 ay içinde kredi çıkaramaması halinde senetleri müvekkilinin ...’a iade edeceği, kredi çıkarılması halinde senetlerin ... tarafından ...’na iade edileceğinin kararlaştırıldığını,
Sözleşmenin 3.3.2 maddesinde ...’na 25.000.000 USD gelir garanti edildiğinden, bunun karşılığında sadece 2.000.000 USD ödeneceği 23.000.000 USD tutarındaki senetlerin ise ...’na iade edilmiş olduğu için ödenmiş sayılacağının belirtildiğini, Sözleşmenin 3.4.2 maddesinde sözleşme konusu projeye .... tarafından kredi çıkarılamadığı takdirde dava dışı ...’un ekte bulunan senetleri müvekkil ...’dan iade alacağı ve senedi işleme koyma hakkının mevcut olduğunun belirtildiğini, Sözleşmenin 4.1 maddesinde ...’nun projeye kredi çıkarması halinde sözleşmenin yürürlükte kalacağının ve ...’un ....’ndan olan alacakları hariç birbirlerini ibra ettiğinin, ancak ... tarafından kredi çıkarılmaması veya herhangi bir sebeple yürürlüğe girmemesi veya fesih olması halinde tarafların ibrasının ortadan kalkacağının ve önceki sözleşme hükümlerinin yürürlükte olacağının ve aynen geçerli olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 3.6 maddesinde müvekkilinin hissesi oranında projeden kar elde edeceğinin ve yine 4.2 maddesinde müvekkilinin ... sözleşmesinden doğan hak ve alacaklarının işbu sözleşmeden bağımsız ve saklı olduğu, söz konusu sözleşmeden doğan borçların ... tarafından belirtildiği şekilde yapılacağının düzenlendiğini,
Davalılara borçlu temerrüdüne son vermeleri ve borcunu ifa etmesi gerektiği hususunda ... 9. Noterliğinin ...tarihli ... ve ... nolu ihtarnamelerinin gönderildiğini, söz konusu ihtarnamede 21.2.2013 tarihli protokolün 2.1.2 ve 2.1.3 maddeleri uyarınca 2.000.000 USD’nin iki işgünü içinde ödenmesinin talep edildiğini, müvekkili tarafından davalılara gönderilen ... 9. Noterliğinin ... tarihli ve ... nolu ihtarnamesinde, hakeme gönderilen cevap dilekçesinden borcun ödenmeyeceğinin anlaşıldığının, tarafına yapılan ödemelerin Mobiltel şirketi ortaklığı için yapıldığının, hesaplamaların kötü niyetli şekilde yapıldığının ve fazla ödeme gösterildiğinin, 21.2.2013 tarihli sözleşmeden kaynaklı alacaklarının iki gün içinde ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini,
Davalıların 26.5.2014 tarihli protokolden kaynaklı 6 ay içinde 30 milyon USD kredi çıkarma borcu, müvekkiline kar payı ve aylık maaş ödeme borcu başta olmak üzere sözleşmedeki diğer yükümlülüklerini ifa etmediklerini, protokol gereği iade aldıkları senetleri teslim etmediklerini ve bu şekilde 26.5.2014 tarihli sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca 21.2.2013 tarihli protokol hükümlerinin tekrar yürürlüğe girmesine sebebiyet verdiklerini, davalının 21.2.2013 tarihli sözleşme uyarınca 10.000.000 USD’nin üzerinde kredi alarak cezai şartın doğmasına neden olduğunun da banka ve şirket kayıtları ile ispatlanacağını, davalıların, müvekkiline %2,5 oranındaki kar payı alacağını ödemediği gibi, hisse devrinden kaynaklı 4.000.000 USD borcu ve aylık 10.000 USD maaş ödemelerini de yapmadığını beyanla:
Müvekkilinin 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokollerden doğan asıl alacağı için şimdilik 10.000 USD, ödenmeyen maaş alacakları için şimdilik 2.000 USD, kar mahrumiyeti alacağı için şimdilik 1.500 USD, yine davalılar tarafından söz konusu protokollere aykırı davranılması nedeniyle doğmuş olan cezai şart alacağı ve sair alacaklarına karşılık şimdilik 1.500 USD alacağının, 26.05.2014 tarihinden itibaren, taraflar arasındaki 2013 tarihli protokolün 2.4 hükmü uyarınca hesaplanacak günlük onbinde 3 (%0.03) döviz mevduat faizi, fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
25.01.2013 tarihinde taraflar aralarındaki ortaklığın sonlandırılmasına yönelik "Ön Protokol" imzalandığını, işbu Ön Protokol ile; Protokol dışında tarafların birbirlerinden hiçbir borç ve alacağının olmadığının ve ana sözleşmenin 10 gün içerisinde ... tarafından Protokol baz alınarak hazırlanıp imza edileceğinin düzenlendiğini,
Dava konusu 21.02.2013 tarihli Protokol ile tarafların ...'taki resmiyette yer almayan pay sahiplikleri belirlenerek gerçekte %5 davacıya ve %47,5 dava dışı ...'a ait olan hisselerin Aydın ... tarafından yapılacak ödemeler karşılığında ...'na devrinin düzenlendiğini,
Bu kapsamda;.... tarafından ...'a toplam 4.000.000 USD'ın protokol kapsamında sekiz adet senet ile elden ödeneceğinin,
... Projesindeki AVM'nin 01.09.2013-31.09.2014 tarihleri arasındaki kira gelirinin aylık ortalamasının 550.000 USD'nin altına düşmesi durumunda düşen her 10.000 USD için ... 'a ödenen 2.000.000 USD'den %1, kira gelirinin aylık ortalamasının 500.000 USD'den aşağı olması durumunda düşen her 10.000 USD için ...'a ödenen 2.000.000 USD'den %1.5 düşüleceğinin, kira gelirlerinin aylık ortalamasının 450.000 USD'nin altında olması durumunda, düşen her 10.000 USD için ...'a ödenen 2.000.000 USD'den %2 düşüleceğinin,
... ile ilgili ortaya çıkacak vergi ödemelerinin, ... ve ...'a yapılacak ödemelerden mahsup edilmek üzere Aydın ... tarafından yapılacağının, mahsuplaşma yönteminin 2.1.maddede belirtilen şekilde gerçekleştirileceğinin,
Ödeme günü gelen senetlerin elden nakit olarak ödeneceği ve ödeme ile birlikte ...'na teslim edileceğinin,
...'nun ... için 10.000.000 USD'yi aşacak şekilde kredi kullanması halinde kalan senet vadelerinde iyileştirme yapılacağı, ...'tan onay alınmadan çekilen kredinin 10.000.000 USD'yi aşan kısım kadar cezai şartın ...'a ödeneceğinin,
... ve ... Ltd'nin, ... projesinde kiralama ve satışlardan elde edilecek toplam vergi sonrası karın %2,S'ini ...'a ödeyeceğinin, ... projesindeki tüm konut ve daireler satılıncaya kadar her ay ...'a 10.000 USD aylık ücretin ... Ltd ve/veya ... tarafından ödeneceğinin, söz konusu maaşların toplamının ... projesinden ...'a isabet edecek kar payından mahsup edileceğinin, ...'a kar payı ödemesinin kendisine ödenen maaşlar toplamı düşüldükten sonra yapılacağının yer aldığını, işbu protokolün imzalanmasından sonra ...'nun ve ... Ltd Şti'nin, ... Projesi kapsamındaki faaliyetlere tüm hisselerin resmi ve gerçek sahibi olarak devam ettiklerini,
2014 Tarihli Protokol taslağının yalnızca görüşme aşamasında kalmış olup, yürürlüğe de girmediğini, Davacının sunduğu suret üzerindeki müvekkilinin imzası ile ilgili de ciddi şüpheler bulunmakta olup, kuvvetle muhtemel imzanın müvekkiline ait olmadığını,
27.09.2018 tarihinde ... ve dava dışı ...'un, müvekkilinin 21.02.2013 tarihli Protokoldeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi iddiası ile tek hakem olarak belirlenen...'na başvurduğunu, 22.10.2018 tarihinde hakemin reddi davası ikame edildiğini, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. ...K. Sayılı 13.12.2018 tarihli karan ile hakemin reddi davasının kabul edilerek mahkeme tarafından hakem sürecinin sona erdirildiğini, dava konusu Protokollerin ilgili maddeleri ve Protokol içerikleri incelendiğinde Protokollerin konusunun ortaklar arasındaki hak, yükümlülük ve alacakların belirlenmesi olduğunun açık olduğunu, buna istinaden TBK'nın 147/4.maddesinde ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki alacaklara ilişkin olarak 5 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağının sabit olduğunu,
Zamanaşımı hesaplaması da göz önüne alındığında TBK 147/4.maddeye göre alacağın zamanaşımı süresi dolduğundan işbu davanın zamanaşımı defi sebebiyle reddinin gerektiğini,
2013 tarihli protokol gereği davacıya verilen tüm senetlerin, müvekkili tarafından elden ödenerek teslim alındığını, senetlerin müvekkili tarafından iade alındığı davacının da kabulünde olduğunu, protokolde ödemelerin elden yapılacağının açıkça düzenlenmiş olup, TBK m. 104'e göre borç senedi müvekkiline geri iade edilmiş olduğundan borcun sona erdiğini, aksini iddia eden davacının iddia ettiği alacağı kesin delillerle ispat etmesinin gerektiğini beyanla: davacı tarafın haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl Dava ve birleşen dava alacak istemine ilişkindir.
Asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlık;
- 26.05.2014 tarihli protokol gereği davalılara teslim tutanağı ile ödenmeksizin teslim edilen ;29.3.2013 keşide tarihli 07.05.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD,
29.3.2013 keşide tarihli 7.5.2015 ödeme tarihli 4.000.000 USD,
29.3.2013 keşide tarihli 7.6.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD,
29.3.2013 keşide tarihli 7.2.2015 ödeme tarihli 6.000.000 USD,
29.3.2013 keşide tarihli 7.7.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD,
29.3.2013 keşide tarihli 7.6.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD
toplamı 22.800.000 USD bedelli senetler ile 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokolden kaynaklanan asıl alacak için HMK 109 gereğince kısmi dava olarak şimdilik 80.000 USD,
-taşınmaz bedeli alacağı için HMK 109 gereğince şimdilik 20.000 USD
-davalılar tarafından 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokollere aykırı davranılması nedeniyle doğmuş olan cezai şart için HMK 109 gereğince şimdilik 19.000 USD
-alacağın zamanında ödenmemesi nedeniyle doğan aşkın (munzam) zarar için HMK 107 gereğince belirsiz alacak olarak 1.000 USD nin
26.05.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak Devlet Bankalarının Amerikan Doları için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte, fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi,
Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık;
" 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokollerden doğan asıl alacağı için şimdilik 10.000 USD,
ödenmeyen maaş alacakları için şimdilik 2.000 USD,
kar mahrumiyeti alacağı için şimdilik 1.500 USD,
yine davalılar tarafından söz konusu protokollere aykırı davranılması nedeniyle doğmuş olan cezai şart alacağı ve sair alacaklarına karşılık şimdilik 1.500 USD alacağının,
26.05.2014 tarihinden itibaren, taraflar arasındaki 2013 tarihli protokolün 2.4 hükmü uyarınca hesaplanacak günlük onbinde 3 (%0.03) döviz mevduat faizi, fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi " istemi Olarak belirlenmiştir.Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Davacı ve davalı tarafın iddia ve savunmalarının değerlendirilerek; davacı tarafın toplam 22.800.000 USD bedelli senetler ile 21.02.2013 tarihli ve 26.05.2014 tarihli protokoller nedeniyle istediği alacak, protokollere aykırı davranılması nedeniyle cezai şart alacağı, taşınmaz bedeli alacağı, aşkın (munzam) zarar alacağı talepleri ile davalının zamanaşımı savunması konusunda Bilirkişiler ..., ... ve ... ın düzenlediği 05/01/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı ... ve Birleşen davanın davacısı ... ile ... A.Ş (unvanını ... A.Ş. olarak değiştirmiştir.) arasında 21.02.2013 tarihli Protokol yapıldığı taraflar arasında tartışmasızdır.
Protokolün 2.maddesine göre, Davacılar ... ve ..., “... ve ... Projesindeki yazılı olarak resmiyette intikal etmiş veya etmemiş tüm hak ve hisselerini ...’na devir etmiştir.
Bu devir karşılığında davacı ...’a 35.000.000,00 USD ve ...’a 4.000.000,00 USD ödemeyi taahhüt etmiştir.7.500.000,00 USD ve 27.500.000,00 USD’lik 41 adet senedin ... tarafından ciro edilerek davacı ...’a verileceği yine Protokolün Ek-5 ve Ek-6 da vadeleri belirtilen 8 adet senedin ...’a protokolün imza tarihinde verileceği hüküm altına alınmıştır.
Protokole göre; ...’a verilen 7.500.000,00 USD’lik senetler davacı ... tarafından piyasada kullanılacakken diğer senetlerin tamamı Davacılar ... ve ...’un kasalarında saklanacak vadesi geldiğinde senet ...’na elden teslim edilecek ve senet bedeli elden nakit olarak yapılacaktır. Senetlerin vadesinden önce ciro edilerek piyasaya sürülmesi, bankaya ibraz edilmesi halinde senet bedelinin 2 katı tutarında cezai şart getirilmiştir. Bu durumda senetlerin elden teslim edilerek nakden tahsili dışında bir seçenek bırakılmamıştır.
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokolün uygulanamaması durumundan yola çıkılarak 26.05.2014 tarihli protokolün yapıldığı, davacılar ve davalı tarafların protokolü imzaladığı sabittir. (Davalı vekilinin birleşen .. 6.ATM nin ... esas sayılı dosyasına verdiği 13/01/2023 tarihli dilekçe ile sözleşmedeki imzaya itiraz etmediklerini açıklaması dikkate alınarak)
Bu protokol ile ... Projesi için ortaklık yapısı;
%60 ...- %10 ... - %30 ... Olacak şekilde kurulacak bir şirket üzerinden projenin gerçekleştirilmesi ve bunun karşılığında da ...’nun projenin tamamlanması için ihtiyaç duyulan kredi çıkaracağı, kredinin 340.000.000,00 USD’yi geçmesi halinde ilave yatırım için herkesin ortaklık payı oranında katılım sağlayacağı belirlenmiştir. Bu işlemler karşılığında daha evvel verilmiş olan senetler işleme konmayacak ve projenin sonuna kadar saklanmak üzere ...’a teslim edilecektir.
Ayrıca 3.3.2 maddesi uyarınca; " ...’nun hissesine asgari 25.000.000,00 USD kar taahhüt edilmiş ancak bu tutarın 23.000.000,00 USD’lik kısmı senetlere sayılacak kalan 2.000.000,00 USD kendisine ödenecektir. 3.3.2. maddesi uyarınca, ...'na .... Projesi’nden %30’luk hissesine asgari 25.000.000.- USD gelir/kar taahhüt etmiş olup bu 25.000.000.- USD A....’na ödenmeyecek bu 25.000.000.- USD yerine geçmek üzere 2.000.000.- USD ödenecektir. 23.000.000.- USD ...’na senetler iade edilmiş olduğu için ...’na ödenmiş kabul edilecektir.”
Şeklindeki düzenlemeden senetlerin bedelsiz olarak iade edildiği, bu projeden oluşacak kar garantisinden senet bedellerinin mahsup edileceği anlaşılmaktadır.
26.05.2014 tarihli Protokolün 3.3.1 maddesi uyarınca “ ...’nun yukarıdaki 3.1 maddesindeki yükümlülüklerini yerine getirmesi şartıyla Ek.4’de dökümü yapılmış senetleri işleme koymayacak ve………proje sonuna kadar saklanmak üzere ...’a teslim edecektir.” Bu belirlemeye göre senetlerin ...’da olması gerekmektedir.
Protokolün 4.1.maddesinin 2.fıkrasına göre;“ ... tarafından kredinin çıkarılamaması halinde tarafların biribirlerini karşılıklı ibraları da ortadan kalkacak ve …….tarihli sözleşme hükümleri aynen geçerliliğini koruyacaktır. Bu durumda, ... kendisine teslim edilen ……….USD’lik senetleri ...’a veya ...’a iade edecek…”
Protokolün bu hükmünden 21.02.2013 tarihli Protokole atıf yapıldığı, protokol ekinde listesi olan senetlerden bahsedildiği anlaşılmaktadır.
Davalıların zamanaşımı def'inin değerlendirilmesi;
Zamanaşımı süresinin dolduğuna ilişkin def’i, alacağı sona erdirmemekle birlikte borçlunun zamanaşımını ileri sürerek ifadan kaçınabilmesini sağlayan bir def’i türüdür.
Zamanaşımına ilişkin olarak TBK m. 146’da genel zaman aşımı süresi olarak 10 yıllık süre düzenlenmiş; bunun dışında TBK m. 147’de ise bazı özel alacak talepleri açısından 5 yıllık bir zamanaşımı süresine işaret edilmiştir. İlgili hükmün 1. fıkrasının 4. bendinde özellikle “Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar”ın da 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu ve somut uyuşmazlık bakımından taraflar arasındaki ilişkinin ortaklar arasındaki ilişkiden mütevellit oluştuğu değerlendirilmektedir.
Huzurdaki uyuşmazlık açısından TBK 147 md gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresinin dikkate alınması gerekecektir.Zamanaşımı süresi alacağın talep edilebileceği andan itibaren işlemeye başlayacaktır. Zamanaşımı süresi ilk senedin vadesi olan Zamanaşımı süresinin kesintisiz olarak ilerlemesini engelleyen birtakım fiil ve durumlar TBK m. 154’te düzenlenmiştir.
Huzurdaki davada zamanaşımı kesintisinden söz edilebilecektir. Buna göre davalı borçlu 21/02/2013 tarihli protokol gereğince borcunu ikrar ederek senetleri vadelerinde ödemeye başlamıştır.Ödenen senetlerin
29.03.2013 keşide tarihli 07.06.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD
29.03.2013 keşide tarihli 07.07.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.02.2015 ödeme tarihli 6.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.05.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.05.2015 ödeme tarihli 4.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.06.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD
İkinci olarak TBK m.154/I gereğince alacaklı davacı önce hakeme, sonra mahkemeye başvurmuştur. Böylece dava konusu senetlerin muaccel olduğu ilk vadede (alacağın talep edilebileceği an) zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı, zamanaşımı süresinin ödeme ile kesildiği/kesileceği, ardından davacıların 27.09.2018 tarihinde hakeme başvurması ile zamanaşımı süresinin tekrar kesildiği anlaşılmıştır.Bu kesilmeler neticesinde 5 yıllık zamanaşımı süresinin asıl dava ve birleşen dava tarihinde dolmadığı sabit bulunmuş, itirazın reddine karar verilmiştir.
Asıl davada davacı taleplerinin değerlendirilmesi sonunda;
-Senet Bedeli Alacağının İncelenmesi
29.03.2013 keşide tarihli 07.06.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD
29.03.2013 keşide tarihli 07.07.2014 ödeme tarihli 1.400.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.02.2015 ödeme tarihli 6.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.05.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.05.2015 ödeme tarihli 4.000.000 USD,
29.03.2013 keşide tarihli 07.06.2015 ödeme tarihli 5.000.000 USD, toplamı 22.800.000 USD
26.05.2014 tarihli Protokolün 3.3.1 maddesi uyarınca bu senetlerin davacı ...’da olması gerekmektedir. Ancak senetler ... tarafından dosyamıza ibraz edilmiştir. Senetlerin davalı elinde olduğu davacılar tarafından kabul edilmiştir . Davacılar senetlerin 26/05/2014 tarihli protokol hükümleri gereğince bedelsiz olarak davalıya iade edildiğini iddia etmiştir. Davalı ise senetlerin bedelinin ödenerek teslim alındığını savunmuştur.
Senetleri teslim eden ...’un senetleri teslim etme ve tahsilat konusunda yetkilendirilmiş olduğu 13.10.2017 tarihli “Muvaffakatname ve İbranamedir” başlıklı belgeden anlaşılmıştır.
Davaya konu tüm senetlerin davacılar adına hareket eden ... tarafından davalıya teslim edildiği ve teslim belgelerinde “….senet bedelinin tamamı ...’a nakden ödenmiş olup…” şeklinde ibarenin bulunduğu ibraz edilen tutanak örneklerinden anlaşılmıştır.
Davalı tarafça dosyaya sunulan senet teslim belgelerinde davacıların iddiasına, 26/05/2014 tarihli protokol hükümlerine ve hayatın olağan akışına göre "bedelsiz teslim edilmiştir" ibaresinin yazılması aranacaktır. Ancak teslim belgelerinde açıkca “karşılığı nakit alınmıştır” ibaresinin bulunduğu görülmektedir.
26.05.2014 tarihli Protokol gereği senetlerin bir bedel alınmadan teslim edildiğine ilişkin hiçbir kayıt-yazı tutanakta yada senet üzerinde bulunmamaktadır. Davacılar tarafından da teslim tutanaklarının aksini ispatlayan aynı kuvvette yazılı bir belge sunulmamıştır.
Davalı taraf ödeme yoluyla senetleri aldığını açıklamış ve senetleri ibraz etmiştir. Senetler elinde olan borçludan senetleri ödediğini ispatlaması beklenemez.Senetlerin elinde olması borçlu açısından senetlerin ödediğine ilişkin bir karinedir. Davacıların 26.05.2014 tarihli Protokolün uygulandığı/geçerli olduğu iddiaları askıda kalmıştır. Bu nedenlerle; senet bedellerinin davacılara ödenmiş olduğu sabit bulunmuştur.
-Protokollere Aykırı Davranılması Nedeniyle Cezai Şart Alacağı İstemi;
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokol gereğince düzenlenen senetlerin davalı tarafça ödenerek teslim alındığı mahkememizce kabul edilmiştir. Bu nedenle 21.02.2013 tarihli Protokol ve 26.05.2014 tarihli Protokol de açıklanan feri hak mahiyetinde olan cezai şartın davacılar tarafından istenemeyeceği anlaşılmıştır.
-Taşınmaz Bedeli Alacağı İstemi;
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokolün 1.2 maddesine göre; “... da ... üzerine kayıtlı Asanbay’daki Ek-2 de belirtilen 2 adet tapudaki haklarını aşağıdaki şartlar dahilinde ...’a işbu Protokol hükümleri dairesinde bedelsiz olarak devir etmiştir.”
Bu taşınmazların devredilmesi Protokolün konusunu oluşturmakta olup bunun karşılığında davalılara 35.000.000,00 USD’lik senetler verilmiştir.Davacı tarafça senetlerin bir kısmının ödendiği, bir kısmının ödenmediği beyan edilerek, ödenmeyen senetler yönünden huzurdaki davanın açıldığı sabittir. Mahkememizce dava konusu edilen senetlerin ödendiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak taşınmaz bedeli olarak davalılara verilen senetler ödendiğinden, terditli olarak davacı tarafça istenen taşınmaz bedeli alacağı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
-... Zarar Alacağı İstemi;
Davacı sair alacak olarak istediği aşkın zarar tazminatı istemini ispatlayacak, ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı, protokoller ve senetler dışında da somut belge ibraz etmediği görülmüştür.Davanın sözleşmenin uygulanmamasından dolayı zararının ne kadar olduğu, ne olduğu belirlenememiştir.İspatlanamayan istem kabul edilmemiştir.
- Birleşen davada, davacı taleplerinin değerlendirilmesi sonunda;
-Senet Bedeli Alacağının İncelenmesi;
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokolün 2.1 maddesine göre göre,
"2.1.2. ... ...’a Ek.5’de belirtilen vadelerde toplamda 2.000.000,00 USD ödeyecektir.2.2.3. ... ...’a Ek.6’de belirtilen vadelerde toplamda 2.000.000,00 USD ödeyecektir"
26.05.2014 tarihli Protokol’de bu senetlerin iade edildiğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.26.05.2014 tarihli protokolün 4.2 maddesinde açıklanan "...’un ………..tarihli ... Sözleşmesi’nden doğan hak ve alacakları işbu sözleşmeden bağımsızdır ve saklıdır. ………..sözleşme şartlarına uygun olarak hareket edilecek ve... tarafından ödemeler ...’a sözleşmede belirtildiği şekilde yapılacaktır." hükmü gereğince senetlerin davacı ... elinde olduğu da belirlenmiştir.
26.05.2014 tarihli protokol gereğince davacı ... elinde bulunması gereken ancak davalı tarafça ibraz olunan senetlerin davalıya nasıl geçtiği konusunda davacının dosyaya sunduğu yazılı bir belge, yada ispat yoktur. Davalı taraf ödeme yoluyla senetleri aldığını açıklamış ve senetleri ibraz etmiştir. Senetler elinde olan borçludan senetleri ödediğini ispatlaması beklenemez.Senetlerin elinde olması borçlu açısından senetlerin ödediğine ilişkin bir karinedir. Davacı tarafın senetlerin ödenmemiş olduğu iddiasıyla istediği alacak talebi kabul edilmemiştir
-Kar payı alacağı/maaş alacağı istemi;
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokolün 2.5 maddesine göre;
“... ve ... Ltd, ... Projesinde kiralama ve satışlardan elde edilecek toplam vergi sonrası karın %2,5’ini yukarıdaki 2.1.2 ve 2.1.3 maddelerindeki ödeme haricinde ayrıca ...’a ödeyecektir. Hesaplama toplam kiralama ve satış bedellerinden ...’a yapılan ödemeler düşülmeksizin ...’a ... ve ... tarafından müteselsilen ve müşterek borçlu sıfatıyla yapılacaktır.
Hükmü gereğince davacının maaş talebi bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı ve davalı tarafın dosyaya sunduğu ödeme dekontları incelenmiş, bilirkişi raporunda ayrıntısı gösterilen şekilde yapılan hesaplama sonunda
Kalan Maaş Alacağı= Hesaplanan Maaş Alacağı – Ödenen Tutar
Kalan Maaş Alacağı= 1.040.000,00 USD – (118.410,00 USD + 1.374.976,45 USD)
Kalan Maaş Alacağı= 1.040.000,00 USD - 1.493.386,45 USD
Fazla Alınan Maaş = -453.386,45 USD
Davacı ... a sözleşme tarihinden dava tarihine kadar aylık 10.000,00 USD üzerinden ödenmesi gereken maaşın 1.040.000,00 USD olduğu, ancak davacıya 1.493.386,45 USD ödeme yapıldığı bu durumda 453.386,45 USD fazla ödeme bulunduğu belirlenmiştir.Davacının istemi kabul edilmemiştir.
- Cezai Şart Alacağı istemi;
Taraflar arasında yapılan 21.02.2013 tarihli Protokolün 2.3 maddesinin 2.fıkrası uyarınca cezai şartın ortaya çıkması halinde cezai şartın asıl davanın davacısı ... tarafından istenebileceği belirlenmiştir. Birleşen davada; davacı ... yönünden cezai şart öngörülmemiştir.
26.05.2014 tarihli protokolün 5.maddesinin 2.fıkrasında;
“...’un imzası ve onayı olmaksızın ...’ın 1.000.000,00 USD üzerinde borçlandırıcı bir işlemde bulunması, toplamda 10.000.000,00 USD üzerinde bir kredi kullanması veya satışlar yapması halinde ... ve ... Ltd. müteselsilen ve müşterek borçlu olarak...’a ve ...’a henüz vadesi gelmemiş senetlere dair yapacağı ödeme miktarı kadar cezai şartı, senet bedellerine ilave olarak ayrıca ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder.”
Hükmü mevcuttur. Ancak davalı tarafça senetlerin ödendiği sabit bulunduğundan davacı lehine bu madde hükmü gereğince istenebilecek cezai şart alacağı doğmadığı anlaşılmıştır. İstem kabul edilmemiştir.
Sonuç olarak; Asıl dava; ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ve Birleşen dava; ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyasında her iki davanın ayrı ayrı sabit olmadığından reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ve Birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davalıların zamanaşımı itirazının reddine,
2-... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ve Birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında her iki davanın ayrı ayrı sabit olmadığından reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 12.094.296,11-TL den 427,60-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 12.093.868,51-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davalılar vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 7.399.823,77-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 3.661,46-TL den 427,60-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 3.233,86-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
10-Davalılar vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 33.997,93-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Asıl ve birleşen dosyada Davacılar vekilin ve Asıl ve birleşen dosyada davalılar vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2024

Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır