İSTANBUL BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI 12. HUKUK DAİRESİ

T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/672 Esas
KARAR NO : 2024/592
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/10/2018
KARAR TARİHİ : 19/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ... ... A.Ş. arasında 15.07.2015 tarihli "Alt Yüklenicilik Sözleşmesi" ve 28.07.2017 tarihinde imzalanan "Alt Yüklenicilik Sözleşmesi" ile davalı şirketin inşa etmekte olduğu yapıların Doğalgaz Tesisatı işini üstlendiğini, her iki sözleşmenin ödemeler başlıklı 5. maddesi hükmünce hak ediş bedelinin ona ilişkin faturaların kesilme tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmesi gerektiğini, ancak davalı firma tarafından hak ediş faturalarına hiçbir itiraz yapılmamasına karşı ödemelerin müvekkili firmanın rızası alınmadan kısmi ödemeler haline getirildiğini, müvekkili şirketin 09.02.2018 tarih ve 515.423,22TL, 06.04.2018 tarih ve 267.788,17-TL toplam 783.211,39-TL tutarı içeren faturalara dayalı alacağından 42.275,39-TL ödenmiş olmakla, 740.936,00-TL asıl alacak, 37.542,22-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 778.478,22-TL'sinin tahsili talebi ile yaptığı icra takibine davalı yanın itirazı üzerine takibin devamı ve alacağın tahsilini sağlamak üzere davanın açıldığı belirtilerek ... İcra Müdürlüğü 2018/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, haksız ve dayanaksız yapılmış bulunan itiraz nedeniyle takip bedelinin %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle işbu davanın ve de icra takibinin yetkisiz yerde açılması nedeniyle yetkisizlik kararı verilmesini bu aşamada talep ettiklerini, davalı müvekkilinin adresinin ... Adliye sınırları içerisinde olduğu için davanın ... Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının esası bakımından davacı tarafın kendi edimlerini sözleşmeye uygun bir biçimde tam olarak yerine getirmediği ve/veya eksik yerine getirdiği ve hatta bu durumlardan kaynaklı müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklı bir takım taleplerinin oluştuğunu, dolayısıyla davacı tarafın TBK 97. madde hükümlerine aykırı olarak kendi edimlerini yerine getirmeden ve tamamlamadan müvekkil şirketin edimlerini yerine getirmesini beklemesinin kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın bir kısım işleri ayıplı ve eksik ifa ettiği ve teknik olarak istenen ve olması gereken niteliklerde gerçekleştirmediğinin yerinde incelemeler sonucunda ortaya çıkacağını, sözleşme konusu iş ve taahhütlerin belirlenen ve talep edilen biçimde, teknik şartlara uygun olmadıkları da sabit olduğunu, müvekkil şirketin sözleşmenin süresinde ifa edilmemesi nedeniyle davacıdan talep edeceği gecikmelerden kaynaklı alacakları da bulunduğunu, takas ve mahsup defi hakkı bulunduklarını, davacının dava ve gerekse icra takip dosyalarında faiz talebinde bulunmaları da yersiz olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu hali ile işletilen faize ve oranlarına itiraz ettiğini, davacı tarafın talep ettiği tüm talep haklarının da zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Kaldırma; Mahkememizin 2018/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyası ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup ... BAM ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı kararı ile kaldırılarak Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.
... BAM ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas 2021/... Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde "... Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/03/2021 tarih ve 2020/... esas, 2021/... karar sayılı kararı ile davalı şirketin iflasına karar verildiği, ... İcra Dairesi'nin 27/08/2021 tarih ve 2021/... iflas sayılı yazısına göre, iflas dairesince tasfiye işlemlerine başlandığı, müflis masasında tasfiye işlemlerinin İ.İ.K 219. Maddesi gereğince Adi Tasfiye Usulü ile yürütülmesine karar verildiği, 25/08/2021 tarihinde yapılan Birinci Alacaklılar Toplantısında iflas idaresi seçilemediğinden İ.İ.K 222. Maddesi gereğince tasfiyenin İkinci Alacaklılar Toplantısına kadar iflas müdürlüğünce re'sen yürütülmesine karar verildiği, iflas kararının kesinleşmediği ve İkinci Alacaklılar Toplantısı için herhangi bir gün tayin edilemediği anlaşılmaktadır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yukarıda değinilen 11/03/2021 tarih ve 2021/... esas, 2021/... karar sayılı kararında da belirtildiği gibi bu durumda mahkemece, ikinci alacaklılar toplantısı beklenerek, alacağın iflas masasına kaydedilip, masaca kesin olarak kabul edilmesi halinde konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmesi; masaya kayıt edilmesi istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve kayıt-kabul davası ayrıca açılmamışsa, davaya, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır." şeklinde karar verilmiştir.
Kaldırma üzerine Mahkememizce yeniden oturum günü tayin edilmiş, taraflara tebliğ edilmiş, tayin edilen gün yargılamaya devamla esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
Kaldırma sonrası Mahkememizce alınan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisinin 24/05/2024. tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; 740.935,22 TL asıl alacağın işbu davanın açıldığı 31/10/2018 ila davalı borçlunun iflasına karar verilip iflasının açıldığı 30/03/2021 tarihleri arasındaki süre içerisinde işlemiş temerrüt faizi miktarının (TTK'nun 1530/7.maddesi gereğince Merkez Bankası tarafından belirlenip her yıl Ocak ayında ilan edilen temerrüt faiz oranları üzerinden) 315.024,94 TL olarak hesaplanmış olduğuna, davacı alacaklının takip masraflarının hesaplanması yapılmış olup, davacı alacaklının Yargıtay içtihatları gereğince icra masraflarından sayılan icra vekalet ücreti dahil (icra uygulamasına göre, icra tahsil harcı hariç olup, gerekli harç iflasta dağıtılan paralar üzerinden kesilmekte olduğundan, takip yapılmış olsa bile borçlunun borcuna ayrıca icra tahsil harcı eklenmemektedir) takip masrafları toplamının 58.044,25 TL olarak hesaplanmış olduğu belirtilmiştir.
Dava, alt yüklenicilik sözleşme gereği alacak talebine dayalı yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık bu sözleşme gereğince davacının bir alacağının bulunup bulunmadığı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, mahsubu gereken ayıp ve eksik ifa nedeniyle karşı alacak bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
Taraflar arasında ... Etap doğalgaz işlerinin yapımına ilişkin 15.07.2015 tarihli 15.07.2015 başlangıç 31.12.2016 bitiş tarihli sözleşme ile; ... AVM ve B blok doğalgaz işlerinin yapımına ilişkin 28.07.2017 tarihli 28.07.2017 başlangıç, 30.10.2017 bitiş tarihli 2 sözleşme bulunmaktadır.
Davacı taraf icra takibe dayanak faturalar ... Otel doğalgaz tesisatına ilişkin 2 nolu hakediş ve ... 1. Etap projesine ilişkin 6 nolu hakedişe ilişkin faturalardır.
Yetki itirazında bulunulmuş ise de Ek sözleşmenin 19. maddesindeki geçerli yetki şartı nedeniyle yetki itirazı kabul edilmemiştir.
Zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; TBK’da eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar yönünden temel olarak zamanaşımı süreleri 146, 147 ve 478. maddelerinde düzenlenmiştir. TBK’nun 147/6.maddesinde yüklenicinin yükümlülüklerini ağır-kusuruyla hiç veya gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar için zamanaşımı-süresi 5 yıldır. Eser sözleşmesine dayalı davalarda zamanaşımının başladığı tarihi belirlemek için muacceliyete dair kurallara bakmak gerekir. İş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur. Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur (TBK m 479). Bu hüküm emredici düzenleme niteliğinde bulunmadığından taraflar sözleşmede aksini kararlaştırabilirler. Somut olayımızda da fatura tarihlerinden itibaren 30 günlük süreden sonra muacceliyet tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf, yüklenilen edimlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmediği veya eksik yerine getirildiği, bir kısım işlerin ayıplı ifa edildiğini iddia etmiş ise de; öncelikli olarak ayıba ilişkin bir vakıa ve buna ilişkin delil sunularak somutlaştırma yükünün yerine getirmemiş olduğu, ...nde a,b,c,d bloklarındaki sözleşme kapsamındaki doğalgaz işlerinin yapılmış olduğu ve çalışır vaziyette olduğu ve ... tarafından aboneliklerin yapıldığı, b blokta ise yine sözleşme kapsamındaki doğalgaz tesisatının tamamlandığı, doğalgaz projesinin ...'A onaya sunulduğu, ancak b blokta davalı şirketin yükümlülüğünde olan inşaat işlerinin yarım kalması nedeniyle ... tarafından gazın açılmasına izin verilmediği, tüm bunlara göre ... birinci etap A,B, C, D ve E bloklarındaki davacının sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini de bu şekilde yerine getirmiş olduğunun tespit edildiği, ...nde 2. Etapta F,G ve H bloklarının tamamlanmamış vaziyette kaba inşaatının yarım bırakıldığı ve inşaatının durmuş vaziyette olduğu, bu blokların inşaatları tamamlanmadan, kazan daireleri oluşturulmadan, davacı şirketin doğalgaz tesisatını tamamlaması, test ve gaz açımlarının açılmasının teknik açıdan mümkün olmadığı, ... Otel Projesinde ise bu inşaatın da kaba inşaat aşamasında durmuş olduğu, davacı tarafından istasyon deplasesinin yapılarak tamamlandığı, buna ilişkin proje onayı ve gaz açma işleminin yapıldığı, yine bu projede yapay doğalgaz ana hat borulamasının yapıldığı, kaynak röntgenlerinin çekilerek kontrollerin tamamlandığı, ancak bina yapım işinin durması nedeniyle davacının doğalgaz tesisatına ilişkin kalan imalatın yapması fiilen mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde, taraf defterlerinin birbirlerini teyit etmesi ve 18/09/2018 tarihi itibariyle 740.935,22-TL davalı şirketin davacı şirkete borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, takibe dayanak faturaların davalı tarafından vergi dairesine beyan edildiği, faturaların iade edildiği veya itiraza uğradığına ilişkin bir veri bulunmadığı,
Tüm bunlara göre, ... Etap A,B,C, D, E bloklarındaki davacıya düşen yükümlülüklerin tamamen yerine getirmiş olduğu, yine aynı proje de ... Etap konutlar ve dükkanlar F, G ve H bloklarda ve Swiss otel inşaatında blokların kaba inşaatlarının davalı tarafından yarım bırakıldığı, inşaatın durmuş vaziyette olduğu, bu nedenle davacı firmanın bu durumdan kaynaklanan herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacının ifasının davalı iş sahibinin temerrüdünden kaynaklı olarak davacı tarafından tamamen yerine getirilemediği değerlendirilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "F) Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçları" başlıklı 1530.maddenin 7.fıkrasında "(7) Bu madde hükümleri uyarınca alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmediği veya ilgili hükümlerin geçersiz olduğu hâllerde uygulanacak faiz oranını ve alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder. Faiz oranı, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunda öngörülen ticari işlere uygulanacak gecikme faizi oranından en az yüzde sekiz fazla olmalıdır." denildikten sonra, söz konusu Yasa maddesinin dipnot kısmında "Bu fıkrada yer alan faiz oranları ve alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarı ile ilgili olarak 2/1/2021 tarihli ve 31352 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tebliğine bakınız." şeklinde uyarıda bulunulmuştur.
Kaldırma kararı sonrası BAM ilamı uyarınca mahkememizce asıl alacağın dava tarihinden iflasın açıldığı 30.03.2021 tarihine kadar işleyen temerrüt faizi miktarının hesaplanması ve ayrıca takip masraflarının hesaplanması için yeniden bilirkişi raporu alınmıştır. Takibin dayanağı olarak gösterilen altyüklenici sözleşmesi ile genel şartnamelerinde borçlunun temerrüdü halinde uygulanacak faiz oranın kararlaştırılmadığı (sözleşme ve şartnamelerde borçlunun temerrüdüne ve temerrüt halinde temerrüt faizine ilişkin bir hüküm görülememiştir) anlaşılmıştır.
Hizmet veya mal alımı olmadığı için TTK 1530/7 bu davada uygulanmayacağı, avans faizinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.
Takip öncesi davalı temerrüde düşürülmediği gibi, vadeye ilişkin yukarıda belirtilen vade, kesin vade niteliğinde de değildir.
Takip tarihinden iflasın açıldığı tarihe kadar Avans faizi 300.824,77 TL'dir.
Tüm bu hususlara göre takip tarihi itibariyle, davacının ifa ettiği işlerin karşılığı 740.935,22-TL asıl alacağının bulunduğunun sabit olduğu, 740.935,22 TL asıl alacağa takip tarihi ila davalı borçlunun iflasına karar verilip iflasının açıldığı 30/03/2021 tarihleri arasındaki süre içerisinde işlemiş temerrüt faizi miktarının 300.824,77 TL, takip masrafları toplamının 54.096,76 TL icra vekalet ücreti ve 3.947,49 TL takip masrafı olarak hesaplandığı anlaşılmakla sonuçla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
740.935,22 TL asıl alacak, temerrüde uğradığı takip tarihi ile iflasın açıldığı tarih arasında işleyen işlemiş avans faizi (temerrüt faizi) olan 300.824,77 TL ile 54.096,76 TL icra vekalet ücreti ve 3.947,49 TL takip masrafı alacaklarının davalı müflis şirketin iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE,
2-Fazlaya ilişkin 37.543 TL açısından davanın reddine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.402,08 TL peşin harcın düşümü ile bakiye 8.974,48‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 463,5‬0-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 9.165,13 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 8.723,13-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 442,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/09/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır

Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”