İSTANBUL 1.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/217 Esas
KARAR NO : 2024/156

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/09/2022
KARAR TARİHİ : 05/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı/Karşı Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının haksız ve hukuka aykırı surette ürettiği ve pek çok mecrada satışa sunduğu ürünlerin birebir aynı olduğunu, davalının bu surette müvekkilin tescilli tasarım hakkına tecavüz ettiğinin sabit olduğunu, tasarım hakkına tecavüzün tespitini ve durdurulmasını, maddi ve manevi zararın tazminini, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulmasını, elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde davacı lehine mülkiyet hakkının tanınmasını, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınmasını, masraflar tecavüz edene ait olmak üzere elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, mümkün değilse imhasını, davacıya ait ... tescil numaralı tasarıma tecavüz teşkil eden ürünlere, bu ürünleri üretmeye yarayan kalıplara ve sair teçhizat, makine ve ekipmanlara masrafları davalı'ya ait olmak üzere elkonulmasına, ihlalin durdurulması ve önlenmesine, davalı tarafça üçüncü kişilere satışı gerçekleştirilmiş olan ve tasarım hakkı ihlali ihtiva eder tüm ürünlerin masrafları davalı'ya ait olmak üzere toplatılmak suretiyle tecavüzün giderilmesine, ... 2. FSHM ...D. İş dosyası ile tedbir konulan ürün ve kalıpların davacı yan mülkiyetine geçirilmek üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, belirsiz alacak davası olarak işbu davayı ikame etmek suretiyle ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Davalı'nın davaya konu ürünleri satmaya başladığı tarihten bu yana elde ettiği kazançlar ile davacı yanın, söz konusu tecavüzün tespiti sebebiyle yapmış olduğu masraflara ilişkin şimdilik 10.000,00-TL maddi zararın davalı'dan tazmini ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA: Davalı/Karşı Davacı vekili savunma ve karşı dava dilekçesinde özetle; Davacı-karşı davalı tarafın esas davaya dayanak gösterdiği tasarımlardan ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü için karşı dava açılmakla ... sayılı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgelerinin olası devrinin önlenmesi için sicil kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasına, Davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli olan... numaralı Endüstriyel Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikten yoksun olması nedeni ile hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, esas davaya dayanak teşkil eden ... sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığına ilişkin somut delillerin sunularak karşı dava açıldığı ve mevcut durumda meydana gelen değişiklikler dikkate alınarak ... 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İŞ sayılı dosyasında verilen ve uygulanan 05/09/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına veyahut sözkonusu 25.000 TL ya da mahkemenizce uygun görülecek teminatın taraflarınca yatırılması şeklinde değiştirilmesine, aleyhe açılan haksız ve hukuka aykırı esas davanın reddine,Karşı dava bakımından ise ; ... no.lu tasarımın yeni olmadığı ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığı, bu nedenlerle hükümsüzlük koşullarının oluştuğundan bahisle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Bilirkişiler ..., ... ve ...05/03/2023 tarihli bilirkişi raporlarında;
Karşı dava bakımından; ... no.lu tasarımın yeni olmadığı ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığı, bu nedenlerle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,
Asıl dava bakımından; ... 2. Fikri Sınai Haklar Mahkemesi ... D. İş kapsamında davalı/karşı davacı tarafa ait iş yerinde tespit edilen ürün tasarımının dava konusu ... no.lu tasarımın aynısı olduğu, bu nedenle söz konusu tasarımın ... no.lu tasarım belgesinin koruma kapsamının içerisinde olduğu, Davacı/karşı davalı tarafından 27.09.2022 tarihli dava dilekçesi ekinde sunulan görselde yer alan tasarımın farklı şeffaflık ve malzeme özelliklerine sahip olduğu, ancak bu farklılıkların tek başlarına tasarıma farklılık kazandırmadığı, tasarımlarda yer alan diğer tüm form özelliklerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan ebat ve konum ilişkilerinin aynı olduğu, bu nedenle söz konusu tasarımın ... no.lu tasarım belgesinin koruma kapsamının içerisinde olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 26/02/2024 tarihli bilirkişi raporlarında;
Teknik İnceleme Sonucu;
1. İnternet arama motorları üzerinden dava konusu ürün görseli ile yapılan inceleme sonucunda; dava konusu buz kovası tasarımın benzerinin ... mutfak gereçleri markası...’ e ait ... web sitesinde yer aldığı,
2. ... web sitesi ilgili URL adresi “Web Arşiv” kayıtları üzerinden incelendiğinde; dava konusu buz kovası tasarımının benzerinin bu web sitesinde “23 Ekim 2012” tarihinde de bulunduğu,
3. ... web sitesi 2012 Yılı ürün kataloğu incelendiğinde yine dava konusu ürün benzerinin bu yıla ait katalog içerisinde de bulunduğu tespit edilerek ilgili kataloğa ulaşılabilecek URL adresi rapor içerisine eklenmiş,
4. Davalı/karşı davacının dosyaya delil olarak sunduğu “15 Aralık 2010” tarihli Blogspot blog yazısında dava konusu Buz kovası görselinin benzerinin yer aldığı,
5. Bir önceki bilirkişi raporunda da incelenen ... alışveriş sitesi web adresinin web arşiv kaydının bulunmadığı, bu adreste yer alan tarihin o sayfada yer alan ürün için mi yoksa o marka ürünleri için mi eklendiğinin net olarak belli olmaması, yine yapılan yorumlar için eklenen ürün görsellerinin bazılarının farklı olması nedeniyle bu sayfaların dikkate alınmasının net bir sonuç vermeyeceği, ... yazılarının tarihlerinin otomatik sistem tarafından atanması, Web Arşiv platformunun ise kar amacı gütmeyen, internet sitelerinin geçmişe ait kayıtlarını tutan bağımsız ve tarafsız bir kuruluş olması nedeniyle burada yer alan tarihlerin doğruluğundan şüphe edilemeyeceği kanaati oluştuğu,
Tasarım İncelemesi Sonucu;
Asıl Davada
• Davacı / Karşı Davalı Tarafa Ait ... Başvuru Tarihli... Numaralı Tasarım Tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,
Karşı Davada
• Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... Başvuru Tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan ve resen yapılan araştırmalarda tespit edilen geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,
•... numaralı Tasarım Tescilinin başvuru tarihi olan 29.09.2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞInın görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; TÜRK Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... tescil numarası ile davacı adına tescil edilen tasarıma ilişkin tecavüzün önlenmesi, tecavüze konu ürünlerin toplatılması ve maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, karşı davanın ise aynı tasarıma ilişkin olarak hükümsüzlük istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, yapılan tetkik ve incelemede; gerek dava ikame edilmeden önce alınan delil tespiti raporu gerekse de iş bu dava dosyasında alınan bilirkişi raporları ile Davacı / Karşı Davalı Tarafa Ait 29.09.2016 Başvuru Tarihli... Numaralı Tasarım Tescili ile davalı tarafa ait ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, bu hususta niza olmadığı, ancak karşı davada karşı davacı, asıl dava dosyası davacısının dayandığı tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını beyan etmiş olup, delil tespiti raporunda bu yönü ile inceleme yapılmaması hasebiyle mahkememizce bu yönde inceleme yapılmış, dosya kapsamına alınan iki ayrı bilirkişi raporu ile de; davaya konu ...sayılı tasarımın başvuru tarihinden çok öncesinde dava dışı firmalar tarafından kamuya arz edildiği belirlenmiş, Web Arşiv kaydında ... sitesinde ... ürün kodlu “...” açıklamalı ürünün bu web sitesinde 2012 yılında yer aldığı ; ... sitesi 16 Mart 2012 tarihine ait Web arşiv kaydı üzerinden, 2012 Artis markası ürün kataloğu incelenmiş; dava konusu buz kovası benzerinin burada da ürün görseli ile birlikte yayınlandığı tespit edilmiştir.
Hülasa; ... numaralı Tasarım Tescilinin başvuru tarihi olan 29.09.2016 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, usul ve yasaya uygunluk ihtiva eden denetime elverişli hazırlanan iki ayrı bilirkişi heyet raporu ile net bir şekilde tespit edilmiştir.
Davacı adına tescil edilen tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı alınan iki raporla da sabit olmuştur. Her ne kadar esas dava açısından karşı davacıya ait ürünler ile asıl dava dosyası davacısı adına tescil ettirdiği tasarım arasında belirgin derece farklılık olmadığı tespit edilmiş ise de, sözkonusu tasarımın başvuru tarihinden çok öncesinde dava dışı firmalar tarafından piyasaya sürüldüğü sabit olmuş olduğundan yeni ve ayırt edici olmayan bir tasarımın 6769 sayılı kanun uyarınca tasarım korumasından yararlanması mümkün olmayıp sözkonusu tasarım açılan karşı dava ile hükümsüz kılınmaya mahkum olup dolayısıyla hükümsüzlüğe mahkum bir tasarım geriye dönük olarak tasarım koruması ortadan kalkacağı, tasarım yok hükmünde olacağından asıl dava dosyası davacının esas davasındaki ihlal iddialarının da dinlenmesi mümkün değildir.
.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2022/1278 E. 2023/5151 K. 20.09.2023 tarihli onama İlamına konu ilk derece mahkemesi kararında
" davacı şirketin internet sitesi arşiv kayıtları üzerinde yapılan incelemede 03.02.2012 yılında davacı-karşı davalının davaya konu olan katalog tasarımını kullandığının tespit edildiği, asıl davada dayanılan ve karşı davada hükümsüzlüğü istenen ... Sayılı çoklu tasarım belgesinin başvuru tarihinin 14.10.2014 tarihi olduğu ancak davacı-karşı davalı tarafından internet sitesinde kamuya sunulduğunun tespit edildiği, 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinde "Tasarımın, başvuru tarihinden önceki on iki ay içerisinde tasarımcı veya halefi ... tarafından kamuya sunulursa tasarımın yeniliğini ortadan kaldırmayacağı " düzenlendiği, davacının tasarımının kamuya sunulma tarihi ile başvuru tarihi arasında on iki aydan daha uzun bir zaman bulunduğundan ... Sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edici karakterinin bulunmadığından davacı-karşı davalının TPMK nezdinde tescilli ... Sayılı çoklu tasarım belgesi ... numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne, hükümsüzlüğün etkisi baştan itibaren hüküm doğuracağı gerekçesiyle asıl davanında reddine karar verilmiştir."
Yukarıda belirtili açıklamalar ve anılı Yargıtay ilamı nazara alınarak; asıl davanın reddine, karşı dava yönünden ise ... sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikten yoksun olması nedeniyle HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, Hükmün kesinleşmesi ile kararın bir örneğin TPMK'ya müzekkere ile bildirilmesine, Karşı dava yönünden hükümsüzlüğe dayanak olan ... sayılı tasarım yönünden HMK 389.Madde gereğince hükmün etkinliğinin sağlanabilmesi amacıyla hüküm kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacıyla sicil kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasına, Kararın TPMK'ya müzekkere ile bildirilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın KABULÜ İLE, ... sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikten yoksun olması nedeniyle HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE, Hükmün kesinleşmesi ile kararın bir örneğin TPMK'ya müzekkere ile bildirilmesine,
3-Karşı dava yönünden hükümsüzlüğe dayanak olan ... sayılı tasarım yönünden HMK 389.Madde gereğince hükmün etkinliğinin sağlanabilmesi amacıyla hüküm kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacıyla sicil kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasına, Kararın TPMK'ya müzekkere ile bildirilmesine,
4-Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90 TL karar ve ilam harcının davacı/karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Karşı dava yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90 TL karar ve ilam harcının davacı/karşı davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı/karşı davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı/karşı davacı tarafça yapılan karşı dava harcı, posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan 15.830,70 TL yargılama giderinin davacı/karşı davalıdan tahsili ile davalı/karşı davacıya verilmesine,
8-Asıl davada davalı, karşı davada davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan asıl dava yönünden; davacı adına tescil edilen tasarıma ilişkin tecavüzün önlenmesi, tecavüze konu ürünlerin toplatılması istemli dava değeri ihtiva etmeyen dava yönünden 25.500 TL maktu , maddi tazminat istemli dava yönünden 10.000 TL nispi , karşı dava yönünden 25.500 TL maktu vekalet ücreti olmak üzere toplam 61.000 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan tahsili ile davalı/karşı davacıya verilmesine,
9-Arta kalan gider ve delil avansının hükmün kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/06/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır