İSTANBUL 1. FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/158 Esas
KARAR NO : 2024/230

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 10/06/2020
KARAR TARİHİ : 25/09/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı-Karşı Davalı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine sonrasında da Türk Ticaret Kanunundaki haksız rekabete ilişkin hükümler dikkate alınarak; Taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılmasına, ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulmasına yönelik İhtiyati Tedbir Kararı Verilmesini, Davalıların tasarım hakkına tecavüzün Tesbitini, Durdurulmasını, Önlenmesini, Belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebi arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, Belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebi arttırmak üzere şimdilik 100 TL İtibar Tazminatının delil tespitinin yapıldığı 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 30.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, Davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını talep etmiştir.
SAVUNMA; Davalı-Karşı Davacı vekili asıl cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Davacı yan endüstriyel tasarım haklarına müvekkilce tecavüz edildiğinden bahsetmişse de söz konusu endüstriyel tasarım Piyasaya yenilik getirmeyen ve ayırt edicilik özelliği barındırmayan model için tescil başvurusunda bulunulması iyi niyetli bir davranış olmayıp, piyasada tekel olup haksız kazanç sağlama amacıyla yapıldığını dile getirerek Davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, Bilirkişi tarafından "mutlak yenilik ve ayırt edicilik hususlarına göre inceleme yapılmasını, Davanın, endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özellikleri barındırmadığından reddini,
Dava konusu 12.09.2019 tarihli ... sayılı ... numaralı endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi ..., ... ve ...07.02.2022 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Karşı Dava Yönünden; iptali ve sicilden terkini talep olunan; Davacı Karşı Davalı ...'a Türk Patent ve Marka Kurumu katında 02-02 Locarna Sınıfı "..." konulu 12.09.2015 tarih ve ... numara ile tescilli Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesinin 4'üncü ve 6'ıncı tescillerinin evvelce kamuya arz edilmiş olmaları nedeniyle tescil için aranan yenilik ve ayırt edici nitelik ve koşullarını taşımadığı, Aşıl Dava Yönünden; Davalı Karşı Davalı taraflardan; ...adresinde yerleşik,... ŞTİ.... adresinde yerleşik, ... (TC No: ...) ... ... (T.C.No: ... (...) tarafından Dava konusu internet sitelerinde yayınlandığı sabit olan ürünlerin Davacı Karşı Davalı taraf ürünlerine bilgilenmiş kullanıcılarının genel izleniminde belirgin farklılıklarının bulunmaması ve benzer olarak algılanmaları nedeniyle, Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesiyle Korunan Tasarım haklarına Tecavüz Teşkil Edebileceği kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişiler ..., ...ve ... 04.11.2022 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Asıl davada, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Değişik İş dosyası kapsamında tespit edilen davalı/karşı davacı tarafa ait sosyal medya hesabından yapılan ürün paylaşımındaki ürün tasarımı, davalı/karşı davacı tarafa ait iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının, davacı/karşı davalı tarafa ait... no'lu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (4) no'lu tasarımın koruma kapsamında bulunmadığı, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş dosyası kapsamında tespit edilen davalı/karşı davacı tarafa ait sosyal medya hesabından yapılan ürün paylaşımındaki ürün tasarımı, davalı/karşı davacı tarafa ait iş yerinde tespit edilen ürün tasarımları ve ... Değişik İş dosyası kapsamında dosyaya sunulan ürün numunesinin, davacı/karşı davalı tarafa ait ...no'lu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (...) no'lu tasarımın koruma kapsamında bulunduğu, Karşı davada, Davacı/karşı davalı tarafa ait ...no'lu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (4) no'lu tasarımın yenlik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olduğu, Davacı/karşı davalı tarafa ait .... no'lu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki (6) no'lu tasarımın yenlik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olduğu, SMK 151/2-a maddesi kapsamında yukarıda detayları arz edildiği üzere kademeli olarak tazminat miktarları hesap edilmiştir. Ancak Sektörde firmaların tüm ürünleri üretimden nihai tüketiciye kadarki safhalarını barkodlu şekilde faturalara yazıp defterlere kaydetmedikleri dikkate alındığında Mahkemece sadece defterlere yansıyan tutarlar baz alınarak maddi tazminat hesabının hakkaniyete uygun düşmeyebileceği, seri üretim baz alınarak yapılan hesaplamanın da tahminlere dayalı bir hesaplama olacağı dikkate alındığında Mahkemenin maddi tazminat miktarını TBK 50 ve 51 hükmü çerçevesinde Takdir etmesinin uygun olacağı kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ...17.05.2023 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Davacıya ait ... nolu tasarıma dair yapılan incelemede; Söz konusu tasarımın ... adresinde yer alan davacıya ait hesaptan 23.08.2019 tarihi itibariyle yayınlandığı, Söz konusu tasarımın ... adresinde yer alan dava dışı hesaptan 04.07.2019 tarihi itibariyle yayınlandığı, Davacıya ait ... nolu tasarıma dair yapılan inceleme; Söz konusu tasarımın... adresinde yer alan davacıya ait hesaptan 26.01.2019 tarihi itibariyle yayınlandığı; Söz konusu tasarımın ... adresinde yer alan dava dışı hesaptan 05.09.2019 tarihi itibariyle yayınlandığı, Davacıya ait... nolu tasarıma dair yapılan inceleme; Söz konusu tasarımın ... adresinde yer alan davacıya ait hesaptan 14.07.2019 tarihi itibariyle yayınlandığı tespit edilmiştir.
Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; Davacı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu Giysi tasarımı ile,...1. Fikri Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş dosyası kapsamında davalı tarafın iş yerinde tespit edilen tasarımın; bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu nedenle farklı olarak algılandıkları ve (iltibas) oluşturmayacağı, kanaatine varıldığına, Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; Davacı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 6 nolu dosyaya sunulan orijinal tasarım ile,... etiketli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından aynılık derecesinde benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığına, Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; Davacı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ...nolu Giysi tasarımı ile, ...1. Fikri Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası kapsamında davalı tarafın iş yerinde tespit edilen tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır. Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; Davacı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 6 nolu Giysi tasarımı ile, (pinarsems instagram hesabında 05.09.2019, 05.08.2019 ve 20.04.2016 tarihinde paylaşılan tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığına, Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; Davacı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ...nolu Giysi tasarımı ile (Baysegulkalelio instagram hesabında 4.07.2019 tarihinde paylaşılan tasarımın; bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu nedenle farklı olarak algılandıkları ve (iltibas) oluşturmayacağı kanaatine varıldığına, Davacı/Karşı Davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım için koşullarının oluştuğu, Davacı/Karşı Davalı tarafa ait ... tescil numaralı tasarım koşullarının oluştuğu görüşleri bildirilmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 02.06.2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Asıl davada tasarıma tecavüzün tespiti talebine istinaden; ...no'lu tasarıma tecavüz hakkında; Davacı tarafa (...-...-) ait ... Tescil nolu tasarımı ile Davalı tarafa ait ... D. İş Dava dosyası kapsamında sunulan deliller dikkate alınarak yapılan karşılaştırmalı değerlendirme sonucunda; tasarım ürünlerin aynı veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzer bulunmadıkları, tasarımlar arasında farklılıklar bulunduğu ve tecavüzün var olmadığını, ... no'lu tasarıma tecavüz hakkında; Davacı (...-...) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş... sıra nolu tasarım ile, ... etiketli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından aynılık derecesinde benzerlik bulunduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı ve bu nedenle tecavüzün var olduğunu, Karşı davada, tasarımın hükümsüzlüğünün tespiti talebine istinaden; ...nolu tasarımın hükümsüzlüğü hakkında kök raporda TPMK Tescil sorgulaması yapılan asıl davada davacı taraf (...-...)'a ait ...tescil nolu tasarım ürün hakkında yazılan (Kök Rapor, sf.11)“Giysi; sade, temel formda, özellikle tesettür giyime uygun ve model özelliği içermeyen bir formda oluşturulmuştur. Ürünün ayırt edici özelliği ön görünümde belde yer alan geçişli kemer/kuşak detayıdır.” açıklama ve Hükümsüzlük Davası kapsamında Karşı Davalı ... tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş... nolu giysi tasarımı ile ... instagram hesabında 4.07.2019 tarihinde paylaşılan tasarım görselinin karşılaştırmalı değerlendirmesi sonucunda yazılan; “tasarımın; bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu nedenle farklı olarak algılandıkları kanaatine varılmıştır.” açıklamasını tekrar ettikleri, Burada temel formdan ayrılarak farklılık yaratan unsurun hükümsüzlük talebi ile dosyaya delil olarak sunulan ve tescilli ürünün tescil başvuru tarihinden önce kamuya arzı bulunan modelde olduğunu, bu model üzerinde ayrıca tescilli ürünün yeni ve ayırt edici yanı olarak tarif edilen kemer detayının aynen bulunduğunu, tescilli ürünün tescil başvuru tarihinden önce kamuya arz edilmiş olması nedeni ile belindeki kemer dışında temel formda bulunan... nolu tescilli ürün için hükümsüzlük koşulunun oluşabileceği, Davacı/Karşı Davalı (...-...-) tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş ... nolu giysi tasarımı ile @pinarsems instagram hesabında 26.08.2019 tarihinde paylaşılan tasarım görselinin karşılaştırılmalı değerlendirmesi sonucunda; ...nolu giysi tasarımın baz formda bir giysi tasarımı olup, model özelliğinin ön bedende yer alan güpür dantel süsleme detayı olduğu, tasarımın aynılık derecesinde benzerinin başvuru tarihinden önce kamuya arz edilmiş olması nedeni ile yenilik ve ayırt edici niteliğinin ortadan kalkmış olduğu, bu nedenle... nolu ürün için hükümsüzlük koşulunun oluşabileceği görüşleri bildirilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalığın; asıl davada; davacıya ait ... nolu ETB'nin ... nolu ETB'lere tecavüz edildiğinin, 1.FSHH Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasıyla tespit edildiğini, davalı eyleminin tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, durdurulması ve önlenmesine, tedbir kararı verilmesine, şimdilik 1.000 TL'nin (SMK 151/2-a kapsamında) maddi, 100 TL itibar ve 30.000 TL manevi tazminatın delil tespit tarihi olan 24/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek değişen orandaki ticari faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, hükmün ilanına ilişkin olarak açıldığı, karşı davanın; Sameko ve ... tarafından ... aleyhine ... nolu ETB'nin... nolu tasarımlarının hükümsüzlüğü kapsamında açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Asıl dava yönünden davacının davasına dayanak ettiği tasarımların ... nolu ETB'nin ... nolu tasarımlar olduğu, asıl dava yönünden davacı tarafın , davalıların yapmış olduğu eylemlerin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini beyanla maddi, manevi ve itibar tazminatı istemine ilişkin talepte bulunduğu anlaşılmıştır.
Asıl dava yönünden davalı ... her ne kadar husumet itirazında bulunmuş ise de; davacı yanın bahsi geçen davalıya husumet izafe etme sebebi şirket müdürü olması aynı zamanda bizatihi ihlal eylemlerini gerçekleştiren taraf olması iddiasına ilişkin olup, anılı iddia sebebi ile davalı ...'e husumet tevcihi yerinde olup, davalı yanın husumet itirazı yerinde bulunmamıştır.
Asıl ve karşı dava yönünden her iki davanın da sübuta ermesi için evvela karşı dava yönündeki iddiaların değerlendirilmesi gerekeceği, zira karşı davanın konusu asıl dava dosyası davacısının tecavüze dayanak ettiği ...nolu ETB'nin ... nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik unsurunu ihtiva etmemesi sebebine dayalı hükümsüzlük istemine ilişkin olduğu, karşı dava yönünden davanın kabul edilmesi halinde asıl dava dosyası davacısının tasarımları yenilik ve ayırt edicilik unsurunu ihtiva etmeyeceğinden, yenilik ve ayırt edicilik unsurunu ihtiva etmeyen tasarımlara ilişkin tecavüz ve buna bağlı tazminat istemlerinin dinlenemeyeceği iş bu sebeple de asıl davanın ret ile sonuçlanması gerekecektir. Aşağıda bilgileri yer alan yüksek mahkeme kararı da bu hususu tevsik eder mahiyettedir.
.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. 20.09.2023 tarihli onama İlamına konu ilk derece mahkemesi kararında " davacı şirketin internet sitesi arşiv kayıtları üzerinde yapılan incelemede 03.02.2012 yılında davacı-karşı davalının davaya konu olan katalog tasarımını kullandığının tespit edildiği, asıl davada dayanılan ve karşı davada hükümsüzlüğü istenen ...Sayılı çoklu tasarım belgesinin başvuru tarihinin 14.10.2014 tarihi olduğu ancak davacı-karşı davalı tarafından internet sitesinde kamuya sunulduğunun tespit edildiği, 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinde "Tasarımın, başvuru tarihinden önceki on iki ay içerisinde tasarımcı veya halefi ... tarafından kamuya sunulursa tasarımın yeniliğini ortadan kaldırmayacağı " düzenlendiği, davacının tasarımının kamuya sunulma tarihi ile başvuru tarihi arasında on iki aydan daha uzun bir zaman bulunduğundan ... Sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edici karakterinin bulunmadığından davacı-karşı davalının TPMK nezdinde tescilli ...Sayılı çoklu tasarım belgesi ... numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne, hükümsüzlüğün etkisi baştan itibaren hüküm doğuracağı gerekçesiyle asıl davanında reddine karar verilmiştir."
Yukarıda belirtili bilgiler muvacehesinde ... nolu ETB'nin...nolu tasarımlar yönünden yenilik ve ayır edicilik nitelikleri yönünden öncelikle inceleme yapılmıştır.
Tasarımın yasada öngörülen korumadan yararlanabilmesi için "yeni" olması gerekir. 6769 sayılı Sınai Mülküyet Kanunu'nda tasarımın korunma şartlarından birisi yeni olmasıdır.
Yenilik ve ayırt edicilik
MADDE 56- (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.
(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
(3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
(4) Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi... E. ... K. 03.06.2010 tarihli ilamında: "...554 Sayılı KHK’nin 6 ncı maddesi uyarınca, bir tasarımın tescil edilebilmesi için, tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması, bir başka deyişle mutlak yenilik koşulu KABUL EDİLMİŞTİR. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir. 554 sayılı KHK'nın 7. Maddesinde düzenlenen tasarımın ayırt edicilik unsuru ise, yeni olan bir tasarımı ortak özelliklerinin dışında ve bilgilenmiş kullanıcı gözüyle kıyaslanan diğer tasarımlardan farklı kılan ve böylece yeni olan bir tasarıma aynı KHK'nın 11. maddesi ile sağlanan hukuki korumanın da kapsamını belirleyen özelliktir. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere 554 KHK ile mutlak yenilik kriteri benimsendiğinden , hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece re'sen dikkate alınarak tarafların bildirdikleri delillerle birlikte anılan KHK'nın 5 ila 10. Maddeleri hükümleri göz önüne alınmak suretiyle ve somut uyuşmazlık koşulları itibariyle de gerektiğinde bilirkişi görüşü alınarak çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Dava konusu uyuşmazlıkta davacı, davalı adına tescil edilmiş olan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğinde bulunup bulunmadığının tespiti açısından önceki tarihli katalog, dergi gibi delil yanında bilirkişi deliline de dayanmıştır. Dava konusu tasarımın yenilik unsuruna sahip olup olmadığı, bir başka deyişle , o tasarımın dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmuş olup olmadığı hususu bilirkişi görüşüne başvurulmak yoluyla çözümlenmelidir. Kamu düzenine ilişkin olan bu ilkeye dayalı olarak konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda bir tasarımın 554 sayılı KHK'nın 6. Maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/son maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 5 ila 11 inci maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir..."
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ...E. ...K. 27.03.20113 tarihli ilamında yer aldığı üzere : "...554 sayılı KHK'nin 6 ncı maddesinde; tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması, bir başka deyişle mutlak yenilik koşulu KABUL EDİLMİŞTİR. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir."
Yukarıda belirtili bilgi ve belgeler ışığında karşı dava yönünden hükümsüzlüğü istenen tasarımlar incelenmiş;
... sayılı ... numaralı endüstriyel tasarımın 20/05/2024 tarihinde YİDK 14/05/2020 tarihli kararı ile iptaline karar verildiği, kararın kesinleşme sürecinin dava tarihi sonrasına tekabül etmesi hasebiyle iş bu sıra numaralı tasarım yönünden dava konusuz kalmış olup, konusuz kalan ... sayılı ...numaralı endüstriyel tasarım yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
...sayılı ... ve ...numaralı endüstriyel tasarımlar yönünden dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla yeni bir bilirkişi raporu alınmış, 17/05/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ile eksiklikleri tamamlayan 02/06/2024 tarihli ek raporun usul ve yasaya uygun tespitler ihtiva ettiği, dosya kapsamına uygun hazırlandığı mahkememizce değerlendirilmiş, hüküm için esas alınmıştır.
Yapılan incelemede; ... nolu tasarımın hükümsüzlüğü hakkında 17/05/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda, TPMK Tescil sorgulaması yapılan asıl davada davacı tarafa ait... tescil nolu tasarım ürün hakkında yazılan (Kök Rapor, sf.11)“Giysi; sade, temel formda, özellikle tesettür giyime uygun ve model özelliği içermeyen bir formda oluşturulmuştur. Ürünün ayırt edici özelliği ön görünümde belde yer alan geçişli kemer/kuşak detayıdır.” açıklama yapıldığı, burada temel formdan ayrılarak farklılık yaratan unsurun hükümsüzlük talebi ile dosyaya delil olarak sunulan ve tescilli ürünün tescil başvuru tarihinden önce kamuya arzı bulunan modelde olduğu, bu model üzerinde ayrıca tescilli ürünün yeni ve ayırt edici yanı olarak tarif edilen kemer detayının aynen bulunduğu, tescilli ürünün tescil başvuru tarihinden önce kamuya arz edilmiş olması nedeni ile ... nolu tescilli ürün için hükümsüzlük koşulunun oluştuğu, Davacı/Karşı Davalı tarafından 12.09.2019 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş ... nolu giysi tasarımı ile ... instagram hesabında 26.08.2019 tarihinde paylaşılan tasarım görselinin karşılaştırılmalı değerlendirmesi sonucunda; ... nolu giysi tasarımın baz formda bir giysi tasarımı olup, model özelliğinin ön bedende yer alan güpür dantel süsleme detayı olduğu, tasarımın aynılık derecesinde benzerinin başvuru tarihinden önce kamuya arz edilmiş olması nedeni ile yenilik ve ayırt edici niteliğinin ortadan kalkmış olduğu, bu nedenle ...nolu ürün için hükümsüzlük koşulunun oluştuğu anlaşılmış, anılı sebeplerle karşı davanın ... sayılı ... numaralı endüstriyel tasarımlar yönünden kabulü ile, bahsi geçen tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın TPMK'ya bildirilmesine dair aşağıdaki gibi karar verilmiş, hükümsüzlüğün etkisi baştan itibaren hüküm doğuracağından asıl dava dosyası davacısının dayandığı ... sayılı ...numaralı endüstriyel tasarımların baştan itibaren hükümsüz olması, 9 numaralı tasarımın da YDİK tarafından iptal edilmesi sebebi ile, asıl davaya dayanak tasarımlara dayanarak açılan davanın dinlenebilme olanağı bulunmadığından asıl davanın reddine ilişkin karar verilmiş, asıl dava yönünden tensip ile tedbir kararı verilmiş ise de; tedbir kararının infazı için teminat yatırılmadığı bu durumda bahsi geçen ihtiyati tedbir kararın kendiliğinden kalkmış sayıldığı, devam eden süreçte de dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde yukarıda belirtili sebepler gereğince dava ret ile sonuçlandığından ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Karşı dava yönünden AAÜT 23 ve HMK 329/1 maddelerine istinaden yapılan taleplerin; kötüniyetin ispatlanamaması ve koşulların oluşmaması sebebi ile reddine karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl davanın ve asıl davada talep edilen ihtiyati tedbir isteminin reddine,
-Asıl davada davalı tarafça talep edilen husumet itirazının reddine,
2-Karşı davanın ... sayılı ... numaralı endüstriyel tasarımlar yönünden kabulü ile, bahsi geçen tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın TPMK'ya bildirilmesine,
-...sayılı ...numaralı endüstriyel tasarım yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına,
-Karşı dava yönünden talep edilen AAÜT 23 ve HMK 329/1 maddelerine istinaden yapılan taleplerin reddine,
3-Asıl dava yönünden, davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan;
-Tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet istemine konu alan dava yönünden 25.500 TL,
-Manevi tazminat istemli dava yönünden 25.500 TL,
-İtibar tazminatı istemi yönünden 100,00 TL,
-Maddi tazminat istemi yönünden 25.500 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 76.600 TL tek vekalet ücretinin( dava konusu tasarım tek olup, sadece 3 ayrı sıra numarası kapsamında incelendiğinden her bir sıra numaralı tasarım yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmemiştir.) asıl dava dosyası davacısından tahsili ile ret sebebinin aynı olması sebebiyle asıl dava dosyası davalılarına eşit olarak ( 76.600/3) verilmesine,
4-Karşı dava yönünden karşı davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan; 25.500 TL tek vekalet ücretinin( dava konusu tasarım tek olup, sadece 3 ayrı sıra numarası kapsamında incelendiğinden her bir sıra numaralı tasarım yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmemiştir.) karşı dava dava dosyası davalısından tahsili ile karşı davacılara eşit olarak (25.500/2) verilmesine,
5-Asıl dava dosyası davacısı/karşı dava dosyası davalısı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Asıl dava dosyasında alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının, asıl dava dosyası yönünden peşin alınan 531,12 TL peşin harç ile 1.841,00 TL ıslah harcı toplamı olan 2.372,12 TL hartan mahsubu ile fazla yatan 1.944,52 TL karar ve ilam harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde asıl dava dosyası davacısı yana iadesine,
7-Karşı dava dosyası yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından karşı dava dosyası yönünden peşin alınan 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 373,20 TL karar ve ilam harcının karşı dava dosya davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Karşı dava dosyası davacıları tarafından yapılan başvurma harcı, peşin harç, bilirkişi ücretleri, posta, tebligat giderlerinden oluşan 6.180,80 TL yargılama giderinin karşı dava dosyası davalısından tahsili ile karşı dava dosyası davacılarına verilmesine,
9-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/09/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır