ISTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/262
KARAR NO : 2025/315

DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı )
DAVA TARİHİ : 14/04/2025
KARAR TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaklaşık %30 paya sahip olduğu davalı şirkette müvekkilinin azınlık pay sahibi olduğunu ve şirkette %70 paya sahip olan ...'in şirketin müdürü olduğunu ve %70 paya sahip bulunduğunu, davalı şirketin kâr elde ettiği halde müvekkiline kâr payı dağıtılmadığını, dolayısıyla şirketin 3475 Sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre tutulması gereken defter, alış-satış faturaları ve şirketin net kârına ilişkin müvekkilinin bilgisi bulunmadığını, davalı şirketin Vergi Dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na 16 milyon TL civarı borcu bulunduğunu müvekkile belirttiğini, davalı şirkete gelmesi gereken ödemelerin , şirketin müdürü ve yetkili temsilcisi olan ... ve ailesinin hesabına yatırıldığını, ...'e ait olan araçların trafik ve kasko sigortalarının, yakıt masraflarının şirketin hesaplarından karşılandığını, bununla birlikte ...'in, aile fertlerine ve yakın aile dostlarına şirket hesabından ödemeler yaptığını, şirket tarafından yapılan işlerde düşük fatura düzenlendiğini ve fatura bedelinin üzerindeki tutarın ...'in ve ailesinin hesabına yatırıldığını, davalı şirketin müdürü olan ...'in beyan ettiği geliri ile orantısız bir biçimde son 4-5 yıl içinde taşınmazlar ve araçlar satın aldığını, yapılan ödemelerin müvekkil tarafından öğrenilmesi neticesinde müvekkili tarafından ... 21. Noterliği ... Tarih, ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamede şirketin defter ve belgeleri, vergi beyannameleri , şirket içi yazışmaları, sözleşmeleri, sipariş/teklif formları ve banka hesap hareketlerinin bir uzman yardımıyla inceleyeceğinin müvekkil tarafından bildirildiği, davalı şirket tarafından ihtarnameye cevap verilerek, ... 39. Noterliği ... Tarihli ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile müvekkilin talebinin 31.01.2025 tarihinde şirket merkezinde yapılacak şirket Olağan Genel Kurul toplantısında değerlendirileceği gerekçesiyle müvekkilin bilgi alma ve inceleme talebinin reddedildiğini, davalı şirket tarafından keşide edilen ihtarnameye karşı müvekkil ... 21. Noterliği ... Tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile cevap vererek, 31.01.2025 tarihli toplantının bilgisinin 4 gün önce , 27.01.2025 tarihinde müvekkile tebliğ edildiğini, bu nedenle çağrının usule uygun olmadığını, bu nedenle davalı şirket tarafından yeni bir genel kurul günü belirlendiğini, ancak davalı şirket tarafından 14.03.2025 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısından en az 15 gün önce finansal tablolar, faaliyet raporları, denetleme raporları ve kar dağıtım önerisinin şirket merkezinde müvekkilin incelemesine hazır bulundurulmadığını, bununla birlikte olağan genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkının gündeme alınmadığını ve talebin oy çokluğuyla reddedildiğini belirterek, tüm bu sebeplerle, TTK 614 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bilgi alma ve inceleme isteminin cevapsız bırakıldığını, reddedildiğini ve engellendiğini, toplantı tarihi olan 14.03.2025 tarihinde müvekkilin bilgi alma ve inceleme talebi reddedildiğinden bahisle, bilgi alma ve inceleme davasını açma gereği hasıl olduğunu belirterek davanın kabulüne, davalı şirketin belirtilen hususlarda talep edilen belge ve kayıtları incelemeye açması için davalı şirkete 2020-2021-2022-2023-2024-2025 yıllarına ilişkin, şirketin bütün işleri ve banka hesapları üzerinde VUK uyarınca tutması gereken ticari defter ve belgeleri, alış ve satış faturaları, bilgi ve belgeleri, banka hesapları, vergi ve SGK kayıtları üzerinde uzman yardımıyla inceleme yapılması hususunda yetki ve izin verilmesine, dava vekalet ücreti, yargılama giderleri, harç, sair masrafların davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) inandırıcılık sorunu taşımayan, karmaşık olmayan veya olaylarla ilgili hiçbir tartışmanın bulunmadığı, oldukça teknik davalar ile mahkemelerin tarafların sunduğu görüşlere ve diğer belgelere dayanarak, adil ve makul bir biçimde karar verebilecekleri davalar için duruşma yapılmasının gerekli olmayabileceğini belirtmiştir (AİHM, Jussila/Finlandiya, § 41, Döry/İsveç, B. No:28394/95, 12.11.2002, § 37, Mehmet Emin Şimşek/Türkiye, B. No: 5488/05, 28.2.2012, § 30). (Adnan Altın, kararı, § 47).
Bilgi alma ve inceleme talebine ilişkin işbu davanın karmaşık olmayan teknik bir dava olduğu, işbu dava yönünden davalı limited şirketin sicil kaydı, davacının bilgi alma ve inceleme talebine ilişkin belgeler ile bu talebinin reddedildiği veya cevapsız bırakıldığına dair toplantı tutanağının incelenmesi gerekmekte olup dava şartlarının duruşma ikame edilmeden dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisine uygun görülmüştür.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde davalı şirket ile ilgili ilanlar dosya içine alınmış, dava dilekçesi ve ekleri ile davalı şirketin 14/03/2025 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına ilişkin tutanak ve bilgi alma ve inceleme talebine ilişkin ... 21. Noterliği ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi incelenmiş, dava şartlarının mevcut olup olmadığı tetkik edilmiştir.
Davacı tarafından davalıya keşide edilen ... 21. Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile '' şirketin defter ve belgelerini, mizanlarını, vergi beyannamelerini, iç yazışmaları, sözleşmelerini, sipariş/teklif formlarını, banka hesap hareketlerinin hazır edilmesini talep ettiğini, uzman yardımıyla bu belge ve kayıtları inceleyeceğini, işbu defter, belge ve kayıtlar hazır edilmediği takdirde, genel kurulun toplanmasının talep edeceğini ve yasal sürecin işletileceği " hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin 14.03.2025 tarihli genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde; davacı vekilinin ''TTK 614. Maddesi gereği uzman yardımıyla bilgi alma ve inceleme talebimizin alınması ve oylanması" şeklinde talepte bulunduğu , talebin oy çokluğuyla reddedildiği anlaşılmıştır.
Dava, TTK 614.maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme istemine ilişkindir.
Davacı, davalı şirketin genel kurul toplantı tarihinden önce davalı şirkete ihtarname keşide edilerek bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulduğunu, bilgi alma ve inceleme taleplerinin genel kurul toplantısında değerlendirileceği gerekçesiyle reddedildiğini ve genel kurul toplantısında da bilgi alma ve inceleme taleplerinin reddine karar verildiğini iddia ederek şirkete ait defter ve belgelerin, mizanların, vergi beyannamelerinin, iç yazışmaların, sözleşmelerin, sipariş/teklif formlarının, banka hesap hareketlerinin uzman yardımıyla incelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TTK nun 614-(1) her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.(2)ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa ,bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir,bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.(3)genel kurul bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse ,ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir ,mahkemenin kararı kesindir.
TTK 614 çerçevesinde bilgi alma ve inceleme hakkı kullanması ,müdürler ve çoğunluk tarafından daimi tarzda engelleniyorsa ,ortak her seferinde bu hakkı kullanmak için mahkemeye başvurmak zorunda kalıyorsa ,bu hal duruma göre ortaklığın feshi için haklı sebeb oluşturabilir. (Prof.dr.Oruç Hami Şener.Limited Ortaklıklar Shf: 992.)
TTK 614.maddesi kapsamında mahkemece bilgi alma ve inceleme talebi konusunda karar verilebilmesi için davacı ortağın bilgi alma ve inceleme talebinin, genel kurul tarafından haksız yere engellenmesi gerekmekte olup bu husus işbu dava yönünden özel dava şartıdır.
14/03/2025 tarihli olağan genel kurul toplantı tarihinden önce davacı tarafından davalı şirkete keşide edilen ... 21. Noterliği ...Tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ... 21. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamelerinde belirli bir konu veya olay belirtilmeden şirketin ( hangi yıllara ati olduğu açıklanmadan) defter ve belgelerinin, mizanlarının, vergi beyannamelerinin, iç yazışmalarının, sözleşmelerinin, sipariş/teklif formlarının, banka hesap hareketlerinin incelemeye hazır edilmesi hususlarının ihtar edildiği, her iki ihtarnamede incelenmesi istenilen belgelerin TTK 437.maddesinde sayılan finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisine ilişkin belgelerden olmadığı , genel kurul toplantısında da belirli bir olay veya konu ile ilgili bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulmadığı, davacı ortağın bilgi alma ve inceleme hakkı olduğu belirtilerek bu talebin onaylanmasına karar verilmesi talebinde bulunulduğu, davacının genel kurul toplantısından önce ve toplantı sırasında belirli bir konu veya olayla ilgili bilgi alma ve inceleme talebinde bulunmadığı, genel ifadelerle bilgi alma ve inceleme talebi bulunduğunu ifade ettiği anlaşılmaktadır.
6102 Sayılı 614.maddesindeki bilgi alma hakkının aynı zamanda davalı şirketin bilgi verme yükümlülüğü şeklinde düzenlendiği, bu bağlamda verilecek bilginin hesap verme ve dürüstlük ilkelerine uygun, doğru olması gerektiği, bunun yanında bilgi edinme başvurusunda bulunan tarafın da MK'nın 2. maddesinde belirtilen dürüstlük kuralları içerisinde hakkını kullanması gerektiği, bilgi alma hakkının gündem ile sınırlı olmamakla birlikte belirli konulara ilişkin olabileceği, genel ifadelerle şirketin denetlenmesi şeklinde kullanılamayacağı, somut talep yönünden davacının genel kurul toplantı tarihinden önce keşide ettiği ihtarnamelerde genel ifadeler kullanarak; şirketin defter ve belgelerinin, mizanlarının, vergi beyannamelerinin, iç yazışmalarının, sözleşmelerinin, sipariş/teklif formlarının, banka hesap hareketlerinin incelenmesini talep ettiği, genel kurul toplantısında ise bilgi alma ve inceleme talebine onay verilmesi isteminde bulunduğu, davacı tarafından gerek genel kurul toplantısından önce keşide edilen ihtarnamelerde gerekse genel kurul toplantısında belirli bir konu veya işlemle ilgili hesap verilmesinin talep edildiğine veya belirli konularda bilgi talep edildiğine dair iddiada bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Davacının genel kurul toplantısından önce veya genel kurul toplantısı sırasında belirli konu veya belirli olaylarla ilgili hesap verilmesini istemesinin ve belirli konularla ilgili inceleme yapılmasını talep etmesinin ve bu talebinin genel kurul tarafından haksız olarak reddedilmesinin veya cevapsız bırakılmasının işbu dava yönünden özel dava şartı olduğu, bu dava şartının somut talep yönünden mevcut olmadığı anlaşılmakla usul ekonomisi gereği dosya üzerinden inceleme yapılarak HMK 114/2 ve HMK 115/2 maddesi uyarınca davacının davasının usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK m. 114/2 ve HMK m.115/2 gereği davacının davasının usulden REDDİNE,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsil edilmesi gereken karar harcı 615,40 TL peşin olarak alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kalan kısımlarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, TTK 614/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2025

BAŞKAN ...

ÜYE ...

ÜYE ...

KATİP ...