DANIŞTAY VERGI DAVA DAIRELERI KURULU

DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1222 E.  ,  2025/4 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1222
Karar No : 2025/4

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

DİĞER (DAVALI) : ... Gümrük Müdürlüğü - ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Yedinci Dairesinin 27/03/2023 tarih ve E:2020/3796, K:2023/1728 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1, 2, 3 ve 4. kalemlerinde beyan edilen "..." ticari isimli eşya ile birlikte ithal edilen hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine dair işlem ile bu işlemin dayanağı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 23/08/2011 tarih ve 2011/40 sayılı Genelgesi'nin (4) sıra numaralı cümlesinde yer alan "ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" ibaresinin iptali ve 150.934,70 TL verginin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
Danıştay Yedinci Dairesinin 27/03/2023 tarih ve E:2020/3796, K:2023/1728 sayılı kararı:
Dava konusu düzenleyici işlem yönünden yapılan inceleme:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı, 3. maddesinin (8) numaralı fıkrasının (a) işaretli bendinde, "gümrük vergileri" deyiminin, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü ifade edeceği kurala bağlanmıştır.
30/12/2019 tarih ve 30994 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları) (Seri No:6)'nın eki "Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan Kural 3 (b)'de, perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın Tarifedeki yerinin, eşyaya mümeyyiz vasfını veren madde veya eşya hangisi ise, o madde ve eşyadan ibaretmiş gibi sınıflandırılacağı kuralı yer almaktadır.
Dava konusu Gümrükler Genel Müdürlüğünün 23/08/2011 tarih ve 2011/40 sayılı Genelgesi'nde, 17/01/2007 tarih ve 26406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2007/20 No.lu Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği (No:2007/20) eki listelerde mevcut olan herhangi bir eşyanın, farklı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu'nda (GTİP) yer alan iki veya daha fazla eşya ile birlikte perakende satılacak hale getirilmiş set halinde ithal edilmek istenmesi durumunda “set halindeki eşya” olarak değerlendirilerek GTİP tespiti yapıldığı, bu tespit sırasında Türk Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinin Genel Yorum Kuralları gereği, seti meydana getiren eşyadan mümeyyiz vasfı oluşturan eşya belirlenerek bu eşyanın GTİP’inin setin GTİP’i olarak kabul edildiği, mümeyyiz vasfı oluşturan eşya belirlenemiyorsa seti oluşturan her bir eşyanın ait olduğu GTİP tespit edilerek bu GTİP’lerin sonuncusunda sınıflandırıldığı belirtilmiştir.
Yine aynı Genelge'de set içinde yer alan eşyadan herhangi biri, anılan Tebliğler gereği belli bir kurumun iznine tabi olsa da, set olarak değerlendirildiğinden, o eşyanın sete mümeyyiz vasfını veren eşya olmaması halinde bir başka GTİP’te sınıflandırılabildiği, dolayısıyla izne tabi olan eşyanın, set içinde, ilgili kurumdan izin aranmaksızın serbest dolaşıma girmesi gibi bir sorunla karşılaşıldığı, yine set içindeki bir eşyanın farklı katma değer vergisi oranına, özel tüketim vergisi veya Dış Ticaret Rejimi’nin koyduğu yasak veya kısıtlamalara tabi olabildiği, bu itibarla, bundan böyle perakende satılacak hale getirilen set halindeki eşya (82.06 tarife pozisyonunda olduğu gibi Gümrük Tarife Cetvelinde set halinde eşya için özel olarak bir tarife pozisyonu belirlenmiş olanlar hariç) ile ilgili olarak yükümlüsünce:
1. Gümrük beyannamesinin 31 No.lu kutusunun altında bulunan "satışa esas birim" alanında "set" ölçü birimi kodunun seçileceği,
2. Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin Genel Yorum Kuralları dikkate alınarak eşyanın set olarak GTİP'inin belirleneceği, belirlenen bu GTİP esas alınarak gümrük vergisi hesaplanacağı,
3. Seti oluşturan her eşyanın ayrı ayrı GTİP'lerinin tespit edileceği; eşyanın iş bu Genelge kapsamında olduğu bilgisinin, eşya tanımı ve GTİP tespitlerinin gümrük beyannamesinin 44 No.lu kutusuna kaydedileceği,
4. Tespit edilen bu GTİP'lere göre Dış Ticaret Mevzuatı uyarınca gümrük beyannamelerine eklenmesi gereken belgelerin, ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergilerin hesaplanarak gümrük beyannamelerine yansıtılarak işlemlerin tamamlanacağı belirtilmiştir.
Davalı idarece, anılan Genelge'nin set ürünler içerisinde yer alan ve set eşyaya mümeyyiz vasfını veren eşya dışındaki ürünlerin sınıflandırma işleminin nasıl yapılacağını düzenlediği, herhangi bir vergi ihdas edilmediği, ürünlerin ayrı sınıflandırılması durumunda vergilendirme işleminin nasıl yapılacağının ilgili kanunda kurala bağlandığı, talimat içeren ve idarenin iç işleyişi ile ilgili olan Genelge'nin kural koyucu olarak kabulüne olanak bulunmadığından, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı iddia edilmiştir. Ancak set halindeki eşyaların ayrı sınıflandırılarak vergilendirilmesini öngören, bu anlamda set halindeki eşyaya mümeyyiz vasfını veren eşyanın vergilendirilmesinin yanında, seti oluşturan diğer eşyaların da vergilendirmesini amaçlayan dava konusu düzenlemenin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, uyuşmazlık konusu vergilendirmenin dava konusu Genelge'ye değil, doğrudan 4760 sayılı Kanun'a dayandığı ileri sürülmüştür. Buna karşın set halindeki eşyaya mümeyyiz vasfını vermeyen diğer eşyaların ayrıca beyan edilmesini öngören dava konusu Genelge doğrultusunda işlem tesis edilmesinin sonucu olarak, söz konusu eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonuna isabet eden vergilerin alınması sonucunu doğurduğu dikkate alındığında, vergilendirmenin esasen anılan Genelge'nin uygulanması suretiyle yapıldığı sonucuna varılmıştır.
Dava konusu Genelge'nin iptali istenen son kısmında yer alan (4) sıra numaralı cümleye göre set halindeki eşyayı oluşturan her bir eşyanın ayrı ayrı vergilerinin beyan edilerek gümrük beyannamelerine yansıtılacağı düzenlenmek suretiyle Gümrük Giriş Tarife Cetveli İzahnamesi'nin "Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar" başlıklı bölümünde yer alan Kural 3 (b)'ye göre perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın Tarife'deki yerinin, eşyaya mümeyyiz vasfını veren madde veya eşya hangisi ise, o madde ve eşyadan ibaretmiş gibi sınıflandırılacağı kuralına aykırı bir durum oluşturulduğu açık olduğundan, "ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" şeklindeki dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu bireysel işleme ve iade istemi yönünden yapılan inceleme:
Dosyanın incelenmesinden, serbest dolaşıma giriş beyannamesinde "..." ticari isimli eşyanın beyannamenin 1, 2, 3 ve 4. kalemlerinde ... gümrük tarife istatistik pozisyonu üzerinden, setin bileşenlerinden olan hoparlörlerin ise 5. ve müteakip kalemlerinde ... gümrük tarife istatistik pozisyonu üzerinden beyan edildiği, beyannamenin 44 No.lu kutusuna durumun dercedildiği, hoparlör isimli eşyaya isabet eden 150.934,70 TL verginin ihtirazi kayıtla beyan edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu tahakkuk işleminin dava konusu 2011/40 sayılı Genelge'nin (4) sıra numaralı cümlesine istinaden yapıldığı anlaşıldığından, yukarıda değinilen gerekçeyle Genelge'de yer alan düzenlemenin iptaline karar verildiğinden, dayanağı kalmayan dava konusu bireysel işlemin de iptal edilmesi gerekmektedir.
Karar sonucu:
Daire, bu gerekçeyle 23/08/2011 tarih ve 2011/40 sayılı Genelge'nin (4) sıra numaralı cümlesinde yer alan "ödenmesi gereken ek mali mükellefiyetler, KDV veya ÖTV Kanunu uyarınca varsa ödenmesi gereken vergiler hesaplanarak" ibaresinin iptaline, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 1, 2, 3 ve 4. kalemlerinde beyan edilen ... ticari isimli eşya ile birlikte ithal edilen hoparlör cinsi eşyaya ilişkin olarak ihtirazi kayıtla beyan üzerine tahakkuk eden ilave gümrük, özel tüketim ve katma değer vergilerine vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptaline, 150.934,70 TL verginin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar vermiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Set ürünler içerisinde yer alan ve set eşyaya mümeyyiz vasfını veren eşya dışındaki ürünlerin sınıflandırma işleminin nasıl yapılacağını düzenleyen dava konusu Genelge ile birlikte daha önce uygulanan aynı içerikteki Gümrükler Genel Müdürlüğünün 18/11/2002 tarih ve 2002/39 sayılı Genelge'si de göz önüne alındığında söz konusu düzenlemenin yirmi yıldır yürürlükte olduğu belirtilmiştir.
Dava konusu Genelge ile herhangi bir vergi ihdas edilmediği, ürünlerin ayrı sınıflandırılması durumunda vergilendirme işleminin nasıl yapılacağının ilgili kanunda yer aldığı ileri sürülmüştür.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin (8) numaralı fıkrası ve 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre ithalat vergilerinin yürürlükte bulunan gümrük tarifesince hesaplandığı, dolayısıyla dava konusu düzenleyici işlem ve uygulama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Daire kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2- Danıştay Yedinci Dairesinin 27/03/2023 tarih ve E:2020/3796, K:2023/1728 sayılı kararının ONANMASINA,
05/02/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.