DANIŞTAY IDARE DAVA DAIRELERI KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/3057 E.  ,  2025/1204 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/3057
Karar No : 2025/1204

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ...

2- ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ: Av. ...

3- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...

DİĞER DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci ve Onuncu Daireleri Müşterek Kurulunun 26/10/2023 tarih ve E:2021/5599, K:2023/5153 sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının yürüteceği "Orta ile Ağır Hemofili A Hastası Erişkin Erkek Gönüllülerde PF-07055480'in (Rekombinant AAV2/6 İnsan Faktör VIII Gen Tedavisi) Etkililik ve Güvenliliğinin Değerlendirildiği Faz-3, Açık Etiketli, Tek Kollu Çalışma" adlı projenin Ar-Ge projesi kapsamında değerlendirilmemesine dair Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun 17/06/2021 tarih ve 11 toplantı sayılı kararının; Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararının; Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile üniversitelere tebliğ edilen kararının; anılan işlemlere dayanak olarak gösterilen 10/08/2016 tarih ve 29797 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci ve Onuncu Daireleri Müşterek Kurulunun 26/10/2023 tarih ve E:2021/5599, K:2023/5153 sayılı kararıyla;
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un 1., 2. ve 4. maddeleri ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesine atıfta bulunularak,
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi yönünden;
10/08/2016 tarih ve 29797 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin "Ar-Ge ve yenilik sayılmayan faaliyetler" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan "İlaç üretim izni öncesinde en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik çalışmalar ile üretim izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar," kuralının 25/08/2022 tarihinde yapılan değişiklik ile “Faz-1 ya da Faz-2 çalışmalarından en az biri yurt içinde gerçekleştirilmeksizin yapılan Faz-3” şeklinde değiştirildiği, bu durumda dava konusu düzenleyici işlem hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı,
Öte yandan, dayanak düzenleyici işlem ve bireysel işlemlere karşı birlikte dava açıldığından, bireysel işlemler hakkında hüküm kurulurken, düzenleyici işlem yönünden de işin esasına girilerek hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerektiği,
Bu çerçevede; 5746 sayılı Kanun ile bu Kanun'un uygulama esaslarının gösterilmesi amacıyla yayımlanan Yönetmelik'te yer alan dava konusu düzenlemenin, anılan Kanun'da çerçevesi çizilen esasların açıklamasına ilişkin kuralları ihtiva ettiği ve düzenlemenin ilaç üretimi yapacak firmaların ülkemizde üretim yapmalarını teşvik etmek ya da bu firmalara gereksiz Ar-Ge desteğini engellemeyi amaçladığı, dava konusu düzenlemede üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı,
Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile üniversitelere tebliğ edilen kararı yönünden;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu
'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak" görevinin Yükseköğretim Kuruluna verildiği,
Uyuşmazlıkta; Gazi Üniversitesinin görüş talebi üzerine Yükseköğretim Yürütme Kurulunca alınan dava konusu kararda, klinik araştırmalarda Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (d) fıkrasında yer alan hükmün referans alınabileceğine yönelik görüş içerdiği ve konunun üniversitenin yetkili kurullarınca karara bağlanması gereğinin vurgunladığı,
Bu haliyle, davalı Yükseköğretim Kurulu tarafından, üniversitelerin yetki alanına müdahale edilmeksizin görüş bildirme görevinin ifa edildiği ve bu suretle üniversiteler arasında eşgüdümlü bir uygulamanın amaçlandığı anlaşıldığından, dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı,
Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararı yönünden;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 14. maddesinin (b) bendinde, senatonun üniversitenin akademik organı olduğu belirtildikten sonra "üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak" görevinin senatoya verildiği; anılan Kanun'un 15. maddesinin (b) bendinde ise, üniversite yönetim kurulunun idari faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olduğu belirtildikten sonra kurulun görevlerinin; "Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek, faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak, üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe sunmak, Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak, Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak, bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmak" olarak belirlendiği,
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca, üniversitenin bilimsel araştırma faaliyetlerinin esasları hakkında karar alma yetkisi, üniversitenin akademik organı olan Senato'ya ait olduğundan, ilaç faz çalışmalarına ilişkin genel nitelikte karar alma yetkisinin de üniversite yönetim kuruluna değil, senatoya ait olduğu, üniversite yönetim kurulunun görevinin ise, öğretim üyelerinin müracaatı üzerine senatonun belirleyeceği esaslara göre somut değerlendirme yaparak başvuruya konu projenin bu kapsama girip girmediğini belirlemek olduğu,
Dava konusu Üniversite Yönetim Kurulu kararının, bilimsel araştırma faaliyetlerinin esasına (Ar-Ge niteliğine ilişkin kriterler) ilişkin olması ve bu konuda karar alma yetkisinin, üniversitenin akademik organı olan Senato'ya ait olması nedeniyle, dava konusu kararda yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı,
Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararı yönünden;
2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) fıkrasında; üniversite-sanayi işbirliği kapsamında araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projesi olarak değerlendirilecek proje ve faaliyetlere, öğretim elemanının müracaatı doğrultusunda, üniversite yönetim kurulunun izni ile karar verileceği hükme bağlanarak, yasama organınca bu hususta yürütme organına takdir yetkisi tanındığı,
Anılan yasal düzenlemenin, "üniversite" ve "sanayi" işbirliği kapsamında gerçekleştirilen çalışmalara yönelik olduğu gözetildiğinde; bu işbirliğinin bir tarafı olan "sanayi"ye yönelik düzenlemeler içeren "Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nin 5. maddesinin (d) fıkrasının, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) hükmünün uygulanmasında işbirliğinin diğer tarafı olan "üniversite" yönünden referans alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, buna göre anılan Yönetmelik'te öngörülen kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle,
Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (d) fıkrası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında belirtilen şartları taşımayan klinik araştırma çalışmalarının Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmeyeceğine ilişkin ... tarih ve ... toplantı sayılı kararının iptaline, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... yazısı ile üniversitelere tebliğ edilen kararı ile Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararı yönünden davanın reddine, dava kısmen iptal, kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararı ile sonuçlandığından 791,10-TL yargılama giderinin yarısı olan 395,55-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan yarısının davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.100,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 17.100,00-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik kuralı 25/08/2022 tarihinde değiştirilmiş ise de, yeni düzenlemenin de aynı mahiyette olduğu, bu sebeple işin esası incelenerek dava konusu Yönetmelik kuralının iptaline karar verilmesi gerektiği, bu nedenle temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının bozulması gerektiği; Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararının yalnızca yetki unsuru yönünden değil aynı zamanda sebep ve amaç unsurları yönünden de hukuka aykırı olduğu, bu nedenle temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının gerekçesinin hukuka aykırı olduğu; Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan dava konusu kararın görüş niteliğinde olmadığı, söz konusu kararın üzerine üniversitelerce aksi yönde karar alınması mümkün olmadığından, anılan kararın kesin ve icrai niteliği haiz bir işlem olduğu; Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararının, ilaç sektöründeki Ar-Ge faaliyetlerinin yurt dışına yönelmesine neden olduğu ve bu alandaki millileşme çalışmalarını sekteye uğrattığı, bunun da bilim, sanayi ve ekonomi alanında ülkemize zarar verdiği, bu nedenle temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği;
Davalı Ege Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, davanın süresinde açılmadığı, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan dava konusu işlemler hakkında ayrı ayrı dava açılması gerekirken, usule aykırı biçimde bu işlemlerin bakılan davada birlikte incelenerek hükme bağlanmasının hukuka aykırı olduğu, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) bendi uyarınca, öğretim üyelerince yürütülen klinik araştırmaların Ar-Ge niteliğine ilişkin başvuruların, üniversite yönetim kurulu tarafından değerlendirilerek karara bağlandığı, bu nedenle Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararının anılan yasal düzenlemeye uygun olduğu, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği;
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından; Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan dava konusu kararı yönünden davanın reddine karar verilmesine rağmen, yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği;
Davalı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından; dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu bireysel işlemlerin dayanağı olması cihetiyle yapılan hukuki inceleme sonucunda, dava konusu Yönetmelik kuralının hukuka uygun bulunduğu, buna rağmen yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Ege Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, Danıştay Sekizinci ve Onuncu Daireleri Müşterek Kurulunca verilen kararın lehe olan kısımlarının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, davacı ve davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra;
Üye ...'ın; Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesi incelendiğinde, üniversiteler ile üniversitelere bağlı uygulama ve araştırma merkezleri ve döner sermaye işletmelerinin anılan Yönetmelik kapsamına dahil olmadığı, dolayısı ile, dava konusu Yönetmelik kuralında yer alan Ar-Ge niteliğine ilişkin kısıtlamaların, üniversite bünyesinde yürütülen klinik araştırmalara uygulanamayacağı, bu sebeple dava konusu Yönetmelik kuralı ile dava konusu diğer işlemler arasında, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen anlamda maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisinin bulunmadığı, bu nedenle Dairesince dava dilekçesinin reddine karar verilmesini teminen temyize konu kararın bozulması gerektiği yolundaki oyuna karşılık; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesinin (k) bendinde "üniversite-sanayi" işbirliği kapsamında yürütülecek Ar-Ge proje ve faaliyetlerine, öğretim elemanının müracaatı üzerine üniversite yönetim kurulunca izin verileceğinin düzenlendiği, buna göre "üniversite- sanayi" işbirliğinin "sanayi" kısmına yönelik düzenlemeler içeren bahse konu Yönetmelikte yer alan Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin kuralların, işbirliğinin diğer tarafı olan "üniversite" tarafından da referans alınabileceği, bu nedenle dava konusu Yönetmelik kuralının diğer dava konusu işlemler bakımından dayanak norm niteliğini haiz bulunduğundan, dava konusu Yönetmelik kuralı ile diğer işlemlerin tek dilekçe ile dava konusu edilebileceğine oyçokluğu ile karar verilerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan; her ne kadar temyize konu kararda Daire tarafından, davalı idarelerin süre aşımı, husumet ve dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine aykırı olduğu yolundaki usule ilişkin itirazları karşılanmamış ise de, dosyanın incelenmesinden;
Bakılan davanın, davacının yürüteceği "Orta ile Ağır Hemofili A Hastası Erişkin Erkek Gönüllülerde PF-07055480'in (Rekombinant AAV2/6 İnsan Faktör VIII Gen Tedavisi) Etkililik ve Güvenliliğinin Değerlendirildiği Faz-3, Açık Etiketli, Tek Kollu Çalışma" adlı projenin Ar-Ge projesi kapsamında değerlendirilmemesine ilişkin Ege Üniversitesi Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... toplantı sayılı kararına (bireysel işlem) karşı altmış günlük (çalışmaya ara verme/adli tatil nedeniyle uzayan) dava açma süresi içinde ve 03/09/2021 tarihinde açıldığının anlaşıldığı,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 58. maddesinin (k) bendinde "üniversite- sanayi" işbirliği kapsamında yürütülecek Ar-Ge proje ve faaliyetlerine, öğretim elemanının müracaatı üzerine, üniversite yönetim kurulunca izin verileceğinin düzenlendiği, buna göre "üniversite- sanayi" işbirliğinin "sanayi" kısmına yönelik düzenlemeler içeren bahse konu Yönetmelikte yer alan Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin kuralların, işbirliğinin diğer tarafı olan "üniversite" tarafından referans alınabileceği, bu nedenle dava konusu Yönetmelik kuralının diğer dava konusu işlemler bakımından dayanak norm niteliğini haiz bulunduğundan, dava konusu Yönetmelik kuralı ile diğer işlemlerin tek dilekçe ile dava konusu edilmesinde ve belirtilen hukuki bağlılık nedeniyle dava konusu edilen düzenlemenin yer aldığı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğini yürütmekle görevli Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığının bakılan davada hasım konumuna alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, bu husus bozma sebebi olarak görülmemiştir.

Kararın, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmı incelendiğinde;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmüne; aynı Kanun'un "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde; "(1) Yargılama giderleri şunlardır:
a) Başvurma, karar ve ilam harçları.
b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri.
c) Dosya ve sair evrak giderleri.
ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler.
d) Keşif giderleri.
e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler.
f) Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler.
g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine karşılık hâkimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu hâlde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri.
ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.
h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler." denilmek suretiyle yargılama giderinin kapsamı belirlenmiş ve aynı Kanun'un 326. maddesinde de; Kanun'da yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda ise mahkemece, yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağı düzenlenmiştir.
Temyize konu karar incelendiğinde; Dairece, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan dava konusu karar hukuka uygun bulunarak anılan karar yönünden davanın reddine karar verildiği, buna rağmen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulduğu, yine dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden sonuç itibarıyla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu bireysel işlemlerin dayanağı olması cihetiyle yapılan hukuki inceleme sonucunda anılan Yönetmelik kuralının hukuka uygun bulunduğu, buna rağmen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının da yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulduğu anlaşılmıştır.
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz istemleri yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ışığında değerlendirildiğinde; bakılan davada adı geçen idarelerin haksız çıktığından söz edilemeyeceğinden, bu idareler aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine hukuken imkan bulunmadığı, bu nedenle temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla; bahse konu husus, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyize konu kararın;
4 numaralı hüküm fıkrasının; "4. Dava kısmen iptal, kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararı ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam 791,10-TL yargılama giderinin yarısı olan 395,55-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan yarısının davalı Ege Üniversitesi Rektörlüğü ile Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine," şeklinde,
6 numaralı hüküm fıkrasının; "6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.100,00-TL vekâlet ücretinin davalı Ege Üniversitesi Rektörlüğü ile Hazine ve Maliye Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilerek onanması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen dava konusu işlemin iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin Danıştay Sekizinci ve Onuncu Daireleri Müşterek Kurulunun temyize konu 26/10/2023 tarih ve E:2021/5599, K:2023/5153 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının, yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik temyiz istemi yönünden, anılan kararın 4 ve 6 numaralı hüküm fıkralarının yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilerek ONANMASINA,
4. Kesin olarak, 29/05/2025 tarihinde, kararın iptale ilişkin kısmı yönünden oybirliğiyle, diğer kısımları yönünden oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY
X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davalarının, idarî işlemler hakkında menfaatleri ihlâl edilenler tarafından, tam yargı davaları da idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
10/08/2016 tarih ve 29797 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."; kuralına, anılan Yönetmeliğin 2. maddesinde (dava konusu işlem tarihindeki haliyle) ise; "Bu Yönetmelik, 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulan teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri), Türkiye’deki Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri, Ar-Ge ve yenilik projeleri, tasarım projeleri, rekabet öncesi işbirliği projeleri ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşviklere yönelik uygulama ve denetim usul ve esaslarını kapsar." kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" kavramı, doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir.
Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.
İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.
Uyuşmazlık yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde; üniversiteler ile üniversitelere bağlı uygulama ve araştırma merkezleri ve döner sermaye işletmelerinin anılan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmelik kapsamına dahil olmadığı, her ne kadar anılan Yönetmelikte yer alan Ar-Ge niteliğine ilişkin kısıtlamalar, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ve Ege Üniversitesi Rektörlüğünce davacı tarafından yürütülecek projenin Ar-Ge niteliğinin değerlendirilmesinde referans alınmış ise de, bu durum bahse konu Yönetmelik kuralının dava konusu edilmesine hukuken imkan tanımayacağı, kaldı ki 2547 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca üniversitenin akademik organı olan seneto tarafından, adı geçen Yönetmelikte yer alan kriterlere bağlı kalınmaksızın, başvuru konusu projenin Ar-Ge niteliğine ilişkin genel nitelikli karar alınabileceği, ayrıca dava konusu Yönetmelik kuralı hakkında yargı organınca lehe veya aleyhe verilecek bir kararın davacının hukuki durumunu etkileme olanağının bulunmadığı anlaşıldığından, Dairece dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmek suretiyle karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara kısmen katılmıyoruz.

KARŞI OY
XX- Anayasa'nın 130. maddesinin 1. fıkrasında; "Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur." hükmü bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu
'nun 1. maddesinde; "Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir." hükmüne yer verilmiş; 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak" Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un "Döner Sermaye" başlıklı 58. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde "Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabilir. Kurulacak döner sermaye işletmesinin başlangıç sermayesine ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde bu amaç için ödenek öngörülmek şartıyla katkı sağlanabilir." hükmüne, (k) bendinde ise; "Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında araştırma ve geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ile faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu gelirlerden (b) fıkrası uyarınca yapılacak olan kesintiler de dâhil herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu kapsamda görev yapan öğretim elemanına ödenecek gelirin yüzde 85’i, herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın ilgili öğretim elemanına ödenir. Kalan tutar, (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır. Bu kapsamda değerlendirilecek proje ve faaliyetlere, öğretim elemanının müracaatı doğrultusunda, üniversite yönetim kurulunun izni ile karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.
18/02/2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in 1. maddesinde ise, "Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır." kuralı; 3. maddesinin 1. fıkrasının (v) bendinde de, "Üniversite sanayi işbirliği: Ülkemizde Üniversite-Sanayi işbirliğinde paydaşlar arasındaki sinerjiyi artırmak, ulusal yenilik ekosisteminde bu işbirliğini geliştirmek, sanayimizi rekabet gücü ve katma değeri yüksek yenilikçi ürünler üretebilen ileri teknoloji ağırlıklı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak amacıyla gerçekleştirilen; 1) Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri, 2) Yenilik: Sosyal ve ekonomik ihtiyaçlara cevap verebilen, mevcut pazarlara başarıyla sunulabilecek ya da yeni pazarlar yaratabilecek; yeni bir ürün, hizmet, uygulama, yöntem veya iş modeli fikri ile oluşturulan süreçleri ve süreçlerin neticelerini, ... ifade eder." kuralına yer verilmiştir.
Öte yandan; 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; Kanun'un amacı, Ar-Ge, yenilik ve tasarım yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası düzeyde rekabet edebilir bir yapıya kavuşturulması için teknolojik bilgi üretilmesini, üründe ve üretim süreçlerinde yenilik yapılmasını, ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesini, verimliliğin artırılmasını, üretim maliyetlerinin düşürülmesini, teknolojik bilginin ticarileştirilmesini, rekabet öncesi işbirliklerinin geliştirilmesini, teknoloji yoğun üretim, girişimcilik ve bu alanlara yönelik yatırımlar ile Ar-Ge’ye, yeniliğe ve tasarıma yönelik doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinin hızlandırılmasını, Ar-Ge ve tasarım personeli ve nitelikli işgücü istihdamının artırılmasını desteklemek ve teşvik etmek olduğu belirtilmiş ve bu Kanun'un Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından 3624 sayılı Kanuna göre oluşturulan teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri), Türkiye’deki Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri, Ar-Ge projeleri, tasarım projeleri, rekabet öncesi işbirliği projeleri ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşvikleri kapsadığı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Uygulama ve Denetim" başlıklı 4. maddesinin 7. fıkrasında; bu Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasların, Maliye Bakanlığı ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından birlikte çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi öngörülmüş ve bu hükme dayanılarak hazırlanan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği, 10/08/2016 tarih ve 29797 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin, 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir."; 2. maddesinde (dava konusu işlem tarihindeki haliyle) "Bu Yönetmelik, 12/4/1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanuna göre kurulan teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri), Türkiye’deki Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri, Ar-Ge ve yenilik projeleri, tasarım projeleri, rekabet öncesi işbirliği projeleri ve teknogirişim sermayesine ilişkin destek ve teşviklere yönelik uygulama ve denetim usul ve esaslarını kapsar." kuralı yer almış; 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge): Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları, çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan, çıktıları özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri" şeklinde tanımlanmış; "Ar-Ge ve yenilik sayılmayan faaliyetler" başlıklı 5. maddede ise, "Aşağıda sayılan faaliyetler, bu Yönetmeliğin uygulanmasında Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmez: ... d) İlaç üretim izni öncesinde en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik çalışmalar ile üretim izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar," kuralı yer almış; 25/08/2022 tarih ve 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile esas Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen” ibaresi “Faz-1 ya da Faz-2 çalışmalarından en az biri yurt içinde gerçekleştirilmeksizin yapılan Faz-3” şeklinde değiştirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davalı Ege Üniversitesinde "Orta ile Ağır Hemofili A Hastası Erişkin Erkek Gönüllülerde PF-07055480'in (Rekombinant AAV2/6 İnsan Faktör VIII Gen Tedavisi) Etkililik ve Güvenliliğinin Değerlendirildiği Açık Etiketli, Tek Kollu Çalışma" adlı Faz-3 aşamasında bulunan projenin yürütücüsü olan davacının, projenin Ar-ge faaliyeti kapsamında desteklenmesi amacıyla davalı üniversiteye yapmış olduğu başvurusunun Yükseköğretim Kurulu'nun 24/03/2021 tarihli kararında yer alan, Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinde yer alan "ilaç üretim izni öncesinde en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik çalışmaların Ar-ge faaliyeti kapsamında değerlendiremeyeceği" hükmü uyarınca, davacının başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali ile işleme gerekçe olarak gösterilen Yükseköğretim Yürütme Kurul Kararı ve bu karara yine gerekçe olarak alınan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (d) fıkrasının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu Yönetmelik kuralı 25/08/2022 tarihinde değiştirildiğinden, bu düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamakta ise de, dayanağı düzenleyici işlem ile bireysel işleme karşı birlikte dava açılması ve düzenleyici işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi durumunda, bireysel işlem hakkında hüküm kurulurken, düzenleyici işlem yönünden de işin esasına girilerek hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede dava konusu işlemlere gerekçe olarak gösterilen Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi incelendiğinde; ilaç üretim izni aşamasından önce en az iki aşamanın yurt içinde yapılmaması durumunda, bu projelerin Ar-Ge faaaliyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla bu projelerin herhangi bir inceleme ve araştırma aşamasından geçirilmeden desteklenmemesine karar verileceği anlaşılmaktadır.
Ülkemizin sağlık sektörüne katkı sunacak ve sağlık alanında dışa bağımlılığı azaltacak her türlü bilimsel çalışmanın desteklenmesi önem arz etmektedir. Özellikle daha önce herhangi bir çalışma yapılmamış olan sağlık alanlarında, çalışmaya başlangıç aşamasını oluşturan ilk aşamadan son aşamaya kadar bu çalışmalar gerekli araştırmalar yapılarak, haksız bir destek alımının önüne de geçilecek şekilde desteklenmesi, bu tarz önemli çalışmaların ülkemizde yapılabilmesinin önünü açacaktır.
Sağlık alanında yapılan ilaç ve aşı üretim aşamalarının, özellikle başlangıç düzeyi olan Faz-1 ve Faz-2 aşamalarının belli sayıda sağlıklı bireyler üzerinde yapılan çalışmalar olduğu gözetildiğinde, üzerinde çalışma yapılacak gönüllü sağlıklı bireylerin yurt içinde bulunamaması durumunda yurt dışında yapılması zarureti doğacağı tartışmasızdır. Bu sebeple desteklenmesi amacıyla başvurulan projeler bu açıdan da incelenerek bu şekilde oluşacak zaruri durumların bulunup bulunmadığı, ilaç veya aşı üretim izni sonucunda ilaç ve aşının patentine sahip olan destekleyici şirketin de vasfı araştırılarak özellikle sağlık alanında dışa bağımlılığı azaltacak ve millileşmeyi sağlayacak bu tarz çalışmaların desteklenmesi gerekmektedir.
Bu durumda; ilaç üretim çalışmaların ilk aşamasından en son aşamasına kadar yürütülen aşamalar ve süreçler incelenerek özellikle millileşmeyi sağlayacak çalışmaların Ar-ge kapsamında bulunarak desteklenmesine karar verilmesinin kamu yararı açısından önemi göz önüne alındığında; bu tarz bilim dünyasında önemli sonuçlar oluşturacak ilaç çalışmalarının herhangi bir inceleme veya araştırmadan geçirilmeden, salt ilaç üretim izni öncesinde en az iki aşamanın yurt içinde yapılmaması şeklinde genel bir kural koyularak, özellikle ilaç üretim aşamasından önce Faz-1 ve Faz-2 aşamasındaki çalışmaların desteklenmesini imkansız hale getirecek şekilde yapılan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan; diğer dava konusu işlemler yönünden uyuşmazlığın özünü, 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) bendi uygulamasında "Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin referans alınıp alınamayacağı hususu oluşturmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) bendinde öngörülen "döner sermaye desteği"nden yararlanmak için yaptığı başvurunun davalı Üniversite tarafından, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 24/03/2021 tarihli toplantısında aldığı karara atfen ve "Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nin 5. maddesinin (d) bendine istinaden reddedildiği görülmektedir.
2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (k) bendinde; üniversite-sanayi işbirliği kapsamında gerçekleştirilen araştırmalardan sağlanan gelirlerin ödenmesi hususunun düzenlendiği ve hangi klinik araştırmanın Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) kapsamında olduğuna Üniversite Yönetim Kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup, klinik araştırmaların hangi şartlarda Ar-Ge sayılabileceği hususu madde metninde açıkça düzenlenmediği gibi bu hususta herhangi bir mevzuat hükmüne de atıf yapılmamıştır.
Bu haliyle, 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesinin (k) bendi ile yasama organınca hangi proje ve faaliyetlerin madde kapsamında olduğu hususunda belirleme ya da kısıtlama öngörülmeyerek üniversitelerin mali ve akademik özerkliği korunmak suretiyle üniversitelerde yapılan klinik araştırmaların Ar-Ge niteliğinin belirlenmesi hususunda üniversite yönetim kurullarına takdir hakkı tanındığı görülmektedir.
Dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden "Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nin ve bu Yönetmeliğin dayanağı 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'un ise; Üniversiteler ile bunlara bağlı uygulama ve araştırma merkezleri ile döner sermaye işletmelerini kapsamadığı, dolayısıyla 5746 sayılı Kanun'un klinik araştırmaların Ar-Ge niteliği ile ilgili kısıtlamalarının, anılan Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen teknoloji merkezleri, Türkiye'deki Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezlerinde yapılan faaliyetleri kapsadığı görülmektedir.
Bu haliyle, üniversitelerde yürütülen klinik çalışmaların ilgili kanun ve yönetmelik kapsamında yer almadığı açık olup ilaç üretimi yapacak firmalara Ülkemizde üretim yapmalarını teşvik etmek ya da gereksiz Ar-Ge desteğinin önüne geçmek için öngörülen Yönetmelik kuralının üniversitede görevli araştırmacılara uygulanamayacağı sonucuna varılmaktadır. Zira; yasama organınca yetkilendirilen üniversite kurullarının "Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği"nin 5. maddesinin (d) bendinin 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesinin (k) bendi uygulamasına esas alınması gerektiğinin öngörülmesinin üniversitelerin akademik ve mali özerkliğine de müdahale teşkil edeceği açıktır.
Açıklanan sebeplerle; Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli kararı ile Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... toplantı sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği oyuyla, karara kısmen katılmıyoruz.

KARŞI OY
XXX- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır." hükmüne; aynı Kanun'un "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde yargılama giderinin kapsamı belirlenmiş ve aynı Kanun'un 326. maddesinde ise; Kanun'da yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda ise mahkemece, yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağı düzenlenmiştir.
Temyize konu karar incelendiğinde; Dairece, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24/03/2021 tarihli toplantısında alınan dava konusu karar hukuka uygun bulunarak anılan karar yönünden davanın reddine karar verildiği, buna rağmen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulduğu, yine dava konusu Yönetmelik kuralı yönünden sonuç itibarıyla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu bireysel işlemlerin dayanağı olması cihetiyle yapılan hukuki inceleme sonucunda anılan Yönetmelik kuralının hukuka uygun bulunduğu, buna rağmen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının da yargılama gideri ve vekalet ücretinden diğer davalı idarelerle birlikte sorumlu tutulduğu anlaşılmıştır.
Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının temyiz istemleri, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ışığında değerlendirildiğinde; bakılan davada adı geçen idarelerin haksız çıktığından söz edilemeyeceğinden, bu idareler aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine hukuken imkan bulunmadığı, bu nedenle temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla birlikte, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesinde Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiş ise de; yapılan yargılama sonucu haksız çıktığı tespit edilemeyen davalı idareler aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi, anılan Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında maddi hata olarak değerlendirilebilecek bir husus olmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" niteliğini haiz olduğundan, bahse konu hukuka aykırılığın giderilmesinde, davanın esası hakkında karar vermeye yetkili ve görevli olan Danıştay Sekizinci ve Onuncu Daireleri Müşterek Kurulunca karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.