DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2025/1086 E.  ,  2025/2779 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2025/1086
Karar No : 2025/2779

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Mad. Nak. Tur. ve Tic. Lltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü' 7. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550, Gölköy-Aybastı İl Yolu Km:6+400-6+550, Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolu Km:34+400-34+600 Ve (Ordu-Ulubey) Ayr.-Gümüşköy-Topçam İl Yolu Km: 1+600-1+800 Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri Yapım İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 735.227,94-TL sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nce ihale edilen ve uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550, Gölköy-Aybastı İl Yolu Km:6+400-6+550, Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolu Km:34+400-34+600 Ve (Ordu-Ulubey) Ayr.-Gümüşköy-Topçam İl Yolu Km: 1+600-1+800 Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri Yapım İşi" kapsamında ödenen 735.227,94-TL sözleşme damga vergisinin, söz konusu işin cari yıl yatırım programında yer alması ve ihalenin yabancı katılımcılara açık olması nedeniyle döviz kazandırıcı faaliyet niteliğinde olduğundan bahisle iadesi için düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı'nca şikayet başvurusunun 23/09/2023 tarih ve 78565 sayılı işlemle reddi üzerine işlemin iptali ve sözleşme damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasındaki " Bu maddenin uygulamasında; Uluslararası ihale: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi (...) ifade eder" cümlesinde yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin 28/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararı ile Anayasaya aykırı görülerek iptaline karar verildiği, olayda Anayasa Mahkemesinin iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra, iptal edilen hükme istinaden tesis edilmiş olan vergilendirme işlemi yönünden, iptal kararının geçmişe etkili sonuç doğurup doğurmayacağı hususunun, hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmayıp, hukuki bir sorun niteliğinde olduğu, bu durumda davacı tarafından yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun; Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı yapım işleri kapsamında ödenen 735.227,94.-TL sözleşme damga vergisinin iadesi için yapılan düzeltme başvurusun reddi üzerine Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ve damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının kaldırılarak (davacı) lehine karar verilmesi istemine ilişkin olduğu, olayda her ne kadar davacı uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı yapım işlerine ilişkin dava konusu damga vergileri tahsil edilmiş ve dosyaya sözü edilen işe ilişkin olarak “Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi” ibraz edilmemiş ise de, anılan işe ilişkin idari şartnamenin 8. maddesine göre, ihalesinin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu, yatırım programı proje numarasının ise şartnamenin 2.1/b madde bendinde 1986 E 040 380 - 1988 E 040 140 olarak gösterilmesi suretiyle yatırım programında yer aldığının belirtildiği, dolayısıyla, istisna şartlarını taşıması ve öte yandan, davacının vergi resim harç istisna belgesi için başvuruda bulunmamasına ve dolayısıyla dosyaya ibraz edememesine Anayasa Mahkemesinin yukarıda yer verilen kararıyla iptal edilen kanun hükmünün sebep olması nedeniyle, Anayasa Mahkemesi kararından sonra, vergilendirmede hatalı duruma düşen vergilerin faiziyle birlikte iadesi için Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde ve iptali istemiyle açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmediği, 213 sayılı Kanunun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, davacıdan haksız olarak tahsil edildiği anlaşılan damga vergilerinin tahsil edildiği tarihten düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçecek süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak tecil faizi ile birlikte iade edileceği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline ve davacı şirketten tahsil edilen damga vergisinin tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin 2019/Şubat dönemi damga vergisi beyannamesine göre ... ihale kayıt numaralı ihaleye yönelik olarak imzalanan sözleşme nedeniyle ödenen verginin 735.109,06-TL olduğunun anlaşıldığı, dava konusu işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dava dosyası ile Danıştay Dokuzuncu Dairesinin E:202/22 esasına kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden, davacı tarafından uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı işe yönelik olarak imzalanan sözleşme nedeniyle ödenen verginin 735.109,06-TL olduğu, 118,88-TL damga vergisinin 2019/Şubat dönemine ilişkin diğer damga vergilerinden oluştuğu ve ... ihale kayıt numaralı işin "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550 yolu Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı Yapım İşi" dışında kalan kısmının cari yıl yatırım programında yer almadığı anlaşıldığından; temyiz isteminin 2018/Şubat döneminde diğer sözleşmeler nedeniyle ödenen 118,88-TL damga vergisi ile ... sayılı ihale içeriği işlerin cari yıl yatırım programında yer almayan kısımlara ilişkin damga vergisi yönünden kabulü, diğer kısımlar yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi;

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Karayolları Genel Müdürlüğü' 7. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550, Gölköy-Aybastı İl Yolu Km:6+400-6+550, Fatsa-Ordu-Piraziz Devlet Yolu Km:34+400-34+600 Ve (Ordu-Ulubey) Ayr.-Gümüşköy-Topçam İl Yolu Km: 1+600-1+800 Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı İşleri Yapım İşi" uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 735.227,94-TL sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde; mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri, 124. maddesinde; vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri, 126. maddesinde de; zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği açıklanmıştır.
Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasında, anılan Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği; 3. maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; olay tarihinde yürürlükte bulunan 8. maddesinde, bu Kanundaki resmi dairelerden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı; Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun I-Akitlerle ilgili kağıtlar başlıklı bölümünün 1.maddesinde, sözleşmelerin damga vergisine tabi olduğu, 24/2.maddesinde birden fazla kişi tarafından imza edilen kagıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumlu olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2 maddesinin 2. fıkrasında; vergi, resim, harç istisnası belgesine bağlanan ve maddenin devamında sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde, belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu düzenlenmiş, (a) bendinde, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetlerine (e) bendinde ise kamu kurum ve kuruluşları tarafından uluslararası ihaleye çıkarılmış yurt içi veya yurt dışı taşıma işlerini yüklenen tam mükellef firmaların bu faaliyetlerine yer verildikten sonra 4. fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında, uluslararası ihalenin tanımı; Anayasa Mahkemesi'nin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı iptal kararı sonrasında "kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ihale" olarak yer almış bulunmakta olup, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ise; döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin, davacı şirket tarafından 2019/Şubat dönemi için beyan edilerek ödenen 735.222,94-TL damga vergisinin 118,88-TL'lik kısmına ilişkin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin 2019/Şubat dönemi için verdiği damga vergisi beyannamesine göre ... ihale kayıt numaralı işin sözleşmesine yönelik damga vergisinin 735.109,06-TL olduğu, 118,88-TL'nin ise ilgili dönemde davacı şirket tarafından imzalanan diğer sözleşmelerden kaynaklandığı anlaşıldığından, davacının 735.222,94-TL'nin tecil faiziyle iadesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemin söz konusu kısmında hukuka aykırılık, davayı kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davalı idarenin, davacı şirket tarafından 2019/Şubat döneminde ... ihale kayıt numaralı işe yönelik olarak ödenen 735.109,06-TL sözleşme damga vergisine ilişkin temyiz istemine gelince;
Dava dosyası ile davacı şirket tarafından söz konusu iş nedeniyle hak ediş ödemelerinden kesinti yoluyla tahsil olunan damga vergilerinin iadesi istemiyle açılan Dairemizin 2025/22 esasına kayıtlı dosyasının birlikte incelenmesinden; ... Vergi Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı davada verilen ara kararına cevaben T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından sunulan ... tarih ve E-... sayılı yazıda ihale kapsamındaki yapım işlerinden sadece "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:1741780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550 Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapıları Yapım İşi"nin ilgili yıl yatırım programında yer aldığı, ihale kapsamındaki diğer yapım işlerinin ise yatırım programında yer almadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Karayolları Genel Müdürlüğü' 7. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı işin "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550 yolu Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı Yapım İşi" dışında kalan kısmının cari yıl yatırım programında yer almaması nedeniyle ve döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında damga vergisinden istisna kabul edilmesi mümkün olmadığından, davacının düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemin anılan kısmında hukuka aykırılık, davayı kabul eden Bölge İdare Mahkemesi kararının ise söz konusu ihalenin cari yıl yatırım programında yer almayan kısmına ilişkin hüküm fıkrasında hukuka uygunluk, cari yıl yatırım programında yer alan kısmına ilişkin hüküm fıkrasında ise hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; davacı şirket tarafından 2019/Şubat dönemi için beyan edilerek ödenen ...-TL damga vergisinin ... ihale kayıt numaralı işin sözleşmesinden kaynaklanmayan ...-TL'lik kısmına ilişkin hüküm fıkrası ile ... ihale kayıt numaralı işin "Fatsa-Aybastı İl Yolu Km:17+780-18+000, Km:38+840-39+000, Km:39+188-39+437, Km:55+450-55+550 yolu Heyelan Islahı, Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü ve Üst Yapı Yapım İşi" dışında kalan kısmına yönelik sözleşme damga vergisine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA,
Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 03/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.